andriudegavaudan

Be son pècs, aqueths Anglés !

Los qui n’an pas desbrembat tot çò qu’an aprés a las escòlas que saben que los nòstes vesins britanics an costumas diferentas de nosauts. Tradicionaument, que beven tè quan bevem cafè e que mian la lor veitura a l’esquèrra de la via e nosauts a la dreta, etc. La lor constitucion que data de 1215 quan nosauts comptam dejà cinc republicas e dos empèris desempuish la « Revolucion grana ». Tà har brac, que venen de’s pagar un escandal deus grans a perpaus deus lors elegits al parlament. Un sarròt de parlamentaris, tots partits con·honuts, qu’an desvirat lo lor sistèma d’indemnisacion tà’s har remborsar, amb la moneda deus contribuables, despensas personaus. Dens aqueth periòde de vacas magras, aqueth escandal de las nòtas de frais que hasó un rambalh terrible e lo president de la Cambra deus deputats que devó demissionar quan la causa estó coneishuda quauques mes a. Las conclusions de l’enquèsta, aviada sus l’òrdi deu Prumèr ministre Gordon Brown, que son claras : 392 deputats – sus un totau de 752 – qu’an desvirat ua soma de 1,12 milion de liuras esterlinas (1,28 milion d’euros) sus un periòde de cinc annadas sonque. Lo quite Gordon Brown qu’a devut tornar 13000 liuras (15000 euros) de l’epòca quan èra deputat ! E l’investigador d’explicar qu’aqueths excès e son estats possibles perque los foncionaris conta-rotlaires son « vulnerables a l’influéncia de las autoritats mei hautas de la Cambra deus deputats ». Que son enqüèra 75 a ne voler pas tornar la moneda e a préner la risca d’anar davant la Justícia… Coneguda causa sia que, a nòste, los elegits – nacionaus, regionaus… – ne desviran pas jamei la moneda deus contribuables tà interès personaus si que non los mèdias que se’n harén lo reclam e que serén obligats de demissionar…

Editoriau de La Setmana, n°752

Yes, he can… Can he?

Era interessant de legir – sus la tela qund òm es en viatge – los  títols de la prema estatsunidenca mas tanben los de la premsa francesa après l’eleccion d’un republican al sèti de senator de Massachussetts, sèti qu’èra lo del senator Kennedy dempuèi l’an pebre! La premsa estatsunidenca en general es pas tendra per Obama que dempuèi gaireben una annada s’es batut per far passar la lei sus la santat. La santat dels autres es pas jamai estada una prioritat pels  Estatsunidencs, en particular los de Massachussetts que son, eles, pas concernits que n’an déjà una…

La premsa francesa, sus internet al mens, i va de sas criticas ;  auriá degut… auriá calut…Totes los especialistas d'Obama fan d’analisis saberudas per dire que l’òme que lausenjavan quand foguèt elegit es pas a la nautor de son mandat. Sabiam déjà que totes aurián votat per el se foguèsse presentat als sufragis dels Franceses ; sabèm ara que seriá estat un error pr’amor qu’après una annada, fin finala, a pas fach grand causa ! De segur, totes aqueles commentators an totas las qualitats requistas per far de bonas analisis e es malurós que ne sián pas jamai en posicion per las aplicar. Sabi pas se B. Obama es un bon president o pas mas aquò nos cambia de las rodomontadas de son predecessor ; l’eretatge es un dels piègers qu’un president estatsunidenc aja recebut in decennis. Aquel òme pensa – o sabi… en principi pensam totes – e pesa sas decisions. Òme de patz, a pas trastejat pr’aquò per contunhar lo combat dins l’Orient mejan en fixant un limit çaquelà per lo depart de las tropas. Sos discorses son pas faches d’eslogans mas son argumentats. Considèra sos conciutadans coma d’adultes capables de soscar e de comprene mai que d’eslogans de publicitat primària.

Editorial de La Setmana n 752

L’infèrn existís ?

Al moment qu’escrivi sabèm pas encara lo nombre de las victimas del tèrratremol de Haïti ; de segur, ne i aurà de milièrs. Tanlèu coneguda, la novèla a fach lo torn del planeta e los « especialistas » son estats convocats pels mèdia per nos explicar de qué ne virava. Las catstròfas naturalas causisson pas l’endrech ont se van debanar mas i a de païses ont una catastròfa ven s’ajustar a de condicions de vida que son dejà dramaticas. Haïti n’es un. Quand fa parlar d’el, podèm èsser segurs qu’es per quicòm de marrit. Per se’n tener pas qu’a l’istòria recenta, tot lo monde a en memòria lo regim dels Duvaliers, paire e filh e dels "tontons macoutes". França aculhiguèt lo filh après sa disgràcia ! Degun a pas doblidat lo Père Aristide… Enfin, que siá d’un punt de vista politic autant coma social o economic, semblan èsser un pòble oblidat de Dieu e dels òmes. Recebon pr’aquò una ajuda importanta de las organizacions internacionalas e gaireben quatre mila soldats son estacionats dins lo país dempuèi annadas. D’unes organizacions caritativas fan un trabalh remirable tanben. Empacha pas çaquela lo govèrn legitim d’èsser inexistent, la corrupcion e lo crimi de prosperar e los qu’an fòrca moneda de n’aver totjorn mai. De segur, totes los païses desvolopats van far passar moneda e ajuda, especialament los Estats units que consideran Haïti coma lor claus en despièch de las protestacions de França. Empacharà pas l’infern d’èsser lo quotidian per lo pòble pendent de mesadas al mens. Ironia de l’istoria, just avant que lo terratremol truquèsse dins la Caraiba, los Franceses venián de far parlar d’eles dins los mèdia francofranceses per aver viscut dins "l’infern blanc" provocat per la nèu en ivèrn! 

 Editorial de La Setmana, n 749

Podetz legir lo testimoni d’una coneissenca estatsunidenca que trabalha en Haiti sus (www.bentrottsinhaiti.blogspot.com)