Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
21 janvier 2017 6 21 /01 /janvier /2017 16:27

Avètz dich : « Impossible en cò nòstre ! »

O dirai pas jamai pro mas, se compren que las luchas picrocolinas que se liuran nòstres candidats de l’esquèrra de govèrn a la candidatura suprèma interessen pas lo novèl president dels Estats units que sap benlèu pas exactament ont se tròba aquel grand país que se sona França !

La geografia deu pas èssser son pensament primièr de tota faiçon estant qu’es aparentament per un isolacionisme renforçat que li permetrà de far que los Estats Units tornen prene la primièra plaça. Son eslogan « Make America great again ! » regaudís un fum de monde quitament dins la vièlha Euròpa.

La crisi economica, deguda, o cal rapelar, a de banquièrs sacamands que lor devisa es : « Los beneficis per ieu, las pèrdas pel ciutadan ! » a fach que los amators d’idèas simplas triomfan en disent que se cadun demòra dins son claus e se fòrabandís la globalizacion, las causas seràn plan mai bonas.

Demest los nòstres politicians, la tendéncia es al replegament que siá a drecha autan coma a esquèrra. Lo brexit e ara lo « trumpit » pòdon pas qu’accentuar lo movement.

Mas, coma disiá l’autre, nòstres pretendents al tròn de França fan coma se la situacion podiá pas arribar en cò nòstre.

Sabèm pas tròp se l’esquèrra extrèma, dicha esquèrra de l’esquèrra !, vòl restablir una republica de l’egalitarisme del Nòrd al Sud e de la sobeiranitat absoluda…

Aqueste dimenge – e lo que seguís –, los amics d’un PS moribond van causir lor erald qu’ensajarà de resòlvre la quadratura del ceucle.

A drecha, dos candidats ; a esquèrra, sens comptar los candidats pichons, seràn tres al primièr torn de l’eleccion presidenciala. E vesi pas coma se poiriá far qu’un d’aqueles candidats « gròsses » poguèsse aver pro de voses per se trobar al segond torn de l’eleccion. Soi pas jamai estat bon en matematica mas sabi comptar çaquelà… Personalament, passarai mon torn per çò que vei pas çò que poiriá portar de mai !

Vos sovenètz que los Franceses d’esquèrra causiguèron J. Chirac fàcias al candidat de la drecha extrèma. Se l’esquèma se renovèla, cossí votaràn ?

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimache 22 janvier 2016

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 janvier 2017 1 16 /01 /janvier /2017 21:02

Un avenidor sorne ?

Après la decision dels Britanics de tirar camin solets a las suspresa generala, la decision des Estatsunidencs de causir un miliardari « populista » e content de l’èsser, los Franceses se tornan virar un pauc cap a lors afars.

Per la drecha extrèma e la drecha, lo problèma sembla resolgut. Per l’esquèrra, es un pauc dificil d’i véser clar. L’esquèrra extrèma a son candidat, sostengut de raca-còr pels comunistas ; un èx-ministre del govèrn, èx-protegit del president de la Republica es En marcha e semblariá que, fins ara, rescontrèsse vents favorables.

Damorava pas al Partit socialista e a sos qualques amics qu’a lançar una primària un còp capitada la mesa a l’escart del president, creditat, o cal dire, de sondatges tra que basses. Foguèssi maissant, diriái qu’avèm los sièis nans e una Blanca-nèu vestida de negre ! La paritat es en camin ! De tot aquò ne deuriá sortir un « sauvador » capable de tornar metre lo Partit de govèrn sul camin grand… Ai qualques dobtes !

Es pas per autant que l’afar serà plegat per çò que l’Esquèrra, dins son ensems, se trobarà amb tres cralds e seriá un esplech se passavan lo primièr torn de l’eleccion presidenciala.

Per far cort, desempuèi la crisi que comencèt en 2008, los òmes politics an decebut un electorat qu’aviá per costuma, dins sa majoritat, de pegar a un partit. Un rentièr votava a drecha, un obrièr a esquèrra… amb, de segur, de ciutadans cambiadisses.

Los govèrns successius an pas comprés o an pas volgut veire que la mesconeissença – lo mesprètz a còps – del « pòble d’en bas » podiá menar dins un primièr temps las gents a seguir de líders populistas e, qui sap, dins un segond temps a se revoltar. Elegits que s’arrapan a lors dos o tres mandats quand milions de ciutadans devon passar amb un milierat d’euros, aquò mòstra que tot es dubèrt… lo pièger tanben !

La Setmana, Editorial, n°1068

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
14 janvier 2017 6 14 /01 /janvier /2017 12:44

Sénher Obama, un president…

O dirai pas jamai pro mas, vist de la « vièlha Euròpa », e tot particularament de França, l’opinion de las gents, e sustot del microcòsme politic sus la presidéncia Obama es contrastat.

Çaquelà, lo tèrratremol de l’eleccion del novèl president, amb una majoritat de grands electors mas una manca de mai de dos milions de voses, ames en relèu aquela democracia particulara que son los estats Units. Lo país mai podrós del planeta aplica pas lo principi : un vòte una votz !

Vertat es que l’Obamania de 2008 a demingat al cors dels uèit ans de presidéncia del primièr òme de color (!) o, se volètz, òme de sang mesclat. Vos rapelatz benlèu la foliá pendent sa campanha « Yes, we can ». Un òme negre, un òme intelligent, un òme plen d’empatia cap a las gents… Aviá totas las qualitats… Jèsus vengut sus tèrra, qué ?

En Euròpa e dins una França anti-estatsunidenca per tradicion – sovent amb qualque rason, çaquelà ! – Obama èra plebiscitat e tota l’intelligentsia germanopratina votava amb las doas mans per que foguèsse president… dels Estats Units ! Soi pas segur que l’estrambòrd afichat dins los mèdia seriá estat lo meteis per un Obama francés !

Donc, un bilanç contrastat, mitigat per los pissa-freg o los « objectius ». Òm li pòt reprochar, es vrai, un fum de causas : Guantanámo, Siria, etc.

Mas los Franceses sabon pas qu’un president estatsunidenc a fòrça mens de poder qu’un president exagonal. Deu téner compte del « Congrès », congrès ont los democratas avián pas la majoritat.

Aviá una obsession : sortir los Estats Units del fangàs mejan-oriental dins lo qual l’administracion Bush aviá cabussat al nom de la « Crosada contra lo Mal »…

Totas sas decisions son estadas contradas per los Republicans qu’an pas jamai acceptat l’eleccion d’un « nègre » democrata e an fach de filibusta pendent las uèit annadas de sa presidéncia.

Soi segur çaquelà que daissarà un sovenir duradís en los Estats Units e dins lo mond. E los que li fan repròchi d’èsser Estatsunidenc d’abòrd e encara doblidan qu’eles se vòlon Franceses … e Europèus se ne damòra !

 

Le Petit Bleu D'Agen, dimenge, lo 15 de genièr de 2017

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
8 janvier 2017 7 08 /01 /janvier /2017 00:47

Mai egals que non pas los autres…

O dirai pas jamai pro mas, amb mon antiparlamentarisme primari, aimariái vos dire un mot, tornar, sus l’acumulacion dels mandats electius que deuriá s’acabar, normalament, amb las eleccions que seguiràn l’eleccion presidenciala.

Nòstres elegits, enfin una majoritat, semblan de considerar qu’es una causa normala unicament, çò dison, pr’amor que d’aquel biais, pòdon servir lors electors d’una faiçon mai eficaça (sic). Parletz pas de moneda que se sap que totes o fan sonque per l’amor que pòrtan al país !

E i a mai d’un elector que semblan d’acòrdi amb eles sustot a propaus dels mandats de senator e de deputat. Son nombroses a dire que « lor » deputat o « lor » senator capita de portar moneda al vilatge o a la vila d’ont es l’elegit.

Vesètz que l’interès del país se pòt confre aisidament amb l’interès local. Vertat es que, dins un país centralizat coma França, se trobar pròche de las instàncias nacionalas permet d’obténer qualques sòus que contentaràn los electors e que serviràn a una reeleccion eventuala.

Aquel monde son expèrts en futurologia e aplican totas las recèpta conegudas per que los dieus lor sián favorables !

Es pas una question d’ideologia ; sus aquel punt, i a entre la drecha e l’esquèrra una quasi-unanimitat. Cal pas èsser susprés donc que i aja una fòrta majoritat de nòstres elegits nacionals a voler tornar se presentar se pòdon contornejar la lei.

Al nivèl mai local, l’acumulacion es gaireben la règla ; Conse màger e conselhièr departamental son un bon parelh, sens comptar las autras presidéncias dins las intercomunalitats, los SICTOM o los SIVOM de tota mena, acompanhadas de segur d’indemnitats. Parletz pas de moneda aquí tanpauc ! Seriá pas convenent…

Dins lo servici de la Republica, lo domeni politic es gaireben lo sol domeni ont, un còp elegit, sètz capables d’ocupar un molon de foncions, generalament remuneradas.

Especificitat exagonala, encara una autra, un còp de mai ! Plorinejan totes que seriá domatge que la Repulica se privèsse de la compténcia excepcionala qu’an de poder èsser al forn e al molin sens pr’aquò nòire al benèsser dels ciutadans.

Los paures piòts que creson a la democracia pòdon pas comprene !

Le Petit Bleu d'Agen, dimenge, lo 8 de genièr de 2017

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
2 janvier 2017 1 02 /01 /janvier /2017 15:42

Hartèra, an navèth e movida ?

Un òme politic d’un còp èra que’s planhèva que n’èra pas possible de governar un país qui tenguèva uas cinc cents varietats de hromatges. Perqué n’aver pas pres lo vin com exemple ? E i auré mens de varietats, de vitatges ? Béver vin qu’alteraré lo jutjament ? Devèva pensar benlèu qu’un líder d’un gran país com França non se podèva perméter aquesta feblessa…

Las gents simplas que son generaument a cent lègas d’aqueras pensadas filosoficas ; qu’an pro de pensaments atau subertot dens los periòdes dificiles. Alavetz, que l’annada sia estada bona o maishanta, los qu’ac pòden qu’aiman de’s hartar a l’escadença de Nadau e deu Prumèr de l’an. Qu’es ua faiçon de har un pam de nas a las talhas de tota mena en pensar, inconscientament benlèu, que hitge gras, ústrias, auca o capon, acompanhats per un bon vin, e serà quaucomet que l’inspector de las Talhas n’aurà pas — com se disèva autes còps !

Quan lo relòtge electronic « pica » lo dotzau còp de miejanueit (!), e que l’an vièlh hè la cabussada dens l’an navèth, la costuma que demanda que las personas e’s potoejan en tot desirar un a l’aute un sarròt de causas urosas, agradivas, meravilhosas ende los dotze mes qui van seguir… Desbrembats que son los pensaments, las emm…

Qu’es com lo pair Nadau ; n’existeish pas mès que i volem créder !

Los occitanistas, e los Occitans en generau, que son los especialistas, en bons Latins – qu’ac sabi, qu’es un cliché – deus actes en paraulas ! E ne’s cau pas estonar d’aver autan d’òmes politics, d’en çò nòste, deu parlar hòrt e de l’accion redusida. Demest lo pòble de l’embaish, ne son pas hèra nombrós los que hèn en davant e ne se contentan pas d'arreganhar sus los hialats sociaus.

Que vse desiri ua bona annada sens nada peleja occitano-occitana mès damb un estrambòrd renovelat !

 

La Setmana, n° 1067

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
31 décembre 2016 6 31 /12 /décembre /2016 16:11

 

Antony Tozy (Nerac 1852-1911) Que hasó paréisher , dinc a la soa disparicion) ua fabla dens cada liurason de la revista de l'escòla felibrenca de Nerac enter 1902 e 1912… Rebuo de l'Escolo Gascouno de Marguerito [52 numèros]

Las Éditions d'Albret / Amis du Vieux-Nérac que venon de publicar las soas òbras damb un sarròt de tèxtes inedits.

Òbras I. Lo jornalista – Facéties néracaises dans les années 1880 / Badinadas neraquesas dens las annadas 1880 damb un quarantenat de quatrins illustrats per autandes aquarèlas ; nòtas e anèxes, genealogia de l'autor

Òbras II. Lo contaire – Dens las sègas (occ.) / Dans les haies – Chansons et monologues (fr.) ; nòtas, anèxes, documents nombrós

Òbras III. Lo fabulista – Fablas putzadas a la hont / Fables recueilies à la source ; nòtas, anèxes, documents nombrós, nocions gramaticaus e Vocabulari occitan gascon complet deus tèxtes de l'autor

 

Tres volums de 500 paginas bilingüas : grafia de l'autor e grafia restaurada o classica damb la revirada en francés.

Los tres volums 60€ + 5 € de participacion au pòrt : chèc de 65 euros

Cada volum 22 € + 3 € de participacion au pòrt : chèc de 25 euros per cada libe

 

Comandar : Editions d'Albret a.b.s. d'André Bianchi lieudit Bel air (14, chemin du Roy), 47230 Barbaste [ chèc a Éditions d'Albret]

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article
31 décembre 2016 6 31 /12 /décembre /2016 16:06

Bona annada, « Happy new year ! »

 

O dirai pas jamai pro mas aqueste dissabte matin, lo darrièr mercat de l’annada de Nerac, generalament plan apracticat, fasiá pietat ! Parli pas dels fierejaires que vos propausan linge o vaissèla mas del monde que vos vendon polalha o fromatge, fetge gras o confit, ortalalha, etc.

Avián decidit aparentament de metre lors clients a la dieta en jogant los absents e las Petitas Alèas èran plan tristonèlas… Corollari d’aquò : los clients, de segur, èran plan mens nombroses qu’a l’ordinari…

Vertat es que las fèstas de Nadal e de cap d’an pòdon metre los estomac a ruda espròva.

Tradicionalament, Nadal es la fèsta de la nativitat pels crestians, mas es màgerment « pagana » dins nòstra societat. Lo ressopet d’un còp èra es vengut mai que mai una serada festiva siá a l’ostal amb la parentèla siá unicament una serada entre amics en vila e una escasença per far ribòta. De segur, pendent aquesta serada, los pensaments de la vida vidanta son aital oblidats per un temps.

Festejar lo Cap d’an es una faiçon de saludar l’an novèl, generalament amb d’amics e lo mai sovent « en vila ». Gaug, bonaür, etc. devon far partida de l’ambient, parièr coma lo fetge gras e lo Champagne !

Cuòl d’an e cap d’an fan pas qu’un quand lo relòtge pica lo dotzen còp de mièjanuèit – los relòtges an desaparegut, o sabi ! E veire plen a la man, son pas que crits de jòia e potons, a plena boca o pas, per aculhir un futur que coneissèm pas mas que volèm plen de bonas causas…

Soi segur que los legeires del « Pichon Blau » que me legisson aqueste matin an plan saludat queste an novèl e que los dotze meses a venir lor seràn doces a eles e a lors pròpdans.

De segur, aquesta annada comolarà nòstres desirs per çò qu’o volèm. Nos cal pas escotar las lengas de puta – excusatz, mas vesi pas ges d’autre mot – que nos vòlon isolar un de l’autre, que presican lo replegament sus se, la caça de l’estrangièr, etc.

Malgrat los tempses dificilles per mai d’un, los Òmes gardan totjorn l’espèr d’un avenidor melhor. En vivent dins un monde dubèrt a la moneda, las idèas, etc. devèm èsser dubèrt a l’Autre tanben.

A totes, vos desiri una Bona annada e una bona santat…

 

Cronica occitana, Le Petit Bleu d'Agen, dimanche 1er janvier 2017

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
24 décembre 2016 6 24 /12 /décembre /2016 16:02

A totes, un Nadal gaujós…

 

O dirai pas jamai pro mas vesi pas perqué, autres còps – es a dire per ieu, un cinquantenat d’annadas en rè o un pauc mai – i aviá de garrolhas « religiosas » dins mon villatge mas, dins la vida vidanta, lo cresent e lo mescresent s’endevenián mai o mens sens sortir lo Còde civil o la lei sus la laïcitat.

Cadun aviá sa fè ; los crestians tenián fòrt e mòrt per Nadal e son cortègi de beatariás (= fr. bondieuseries), segon los mescresents e aquestes, contents de mostrar que se’n daissavan pas contar pels curats, fasián ça quela la fèsta lo jorn de Nadal.

Cinquanta ans a, i aviá pas matèria a sortir lo fusil per se traucar la codena !

Se seriá pogut pensar que nòstre sègle novèl, dins sos vestits tot nòus, auriá relegat a de bon totas aquelas disputas d’un autre temps… Ailàs, a còps, l’istòria vos jòga de missants torns. Los immigrants de las annadas recentas, venon lo mai sovent de païses musulmans ; lor religion s’es installada ara dins los païses europèus e reclaman d’aver de facilitats per la practicar.

En mai d’aquò, la tissa es venguda dempuèi qualques annadas d’aver pretendudament de consideracion per son « vesin », çò qu’es una bona causa en principi mas de bonas « armas » al nom d’una sembla egalitat an demandat e obtengut que res foguèsse fach que poiriá daissar pensar als immigratas de confession musulmana que son pas los plan vengut en cò nòstre.

Dins lo meteis temps, los eveniments dins lo monde pròche-oriental , en particular, an expausat en plena lutz una cèrta intolerància de lor religion, intolerància excitada per d’« especialistas » autoproclamats…

L’istòria, la coneissètz totes… Las butadas dels uns e la resistància dels autres menan a un afrontament de mai en mai dirècte que contraven a l’equilibri social qu’existissiá fins ara.

Al nom del « viure ensemble » e del comèrci plan sentit, nòstras societats europèas an abandonat l’expression tradicionalament « religiosa » de Nadal per se conformar a una expression mai neutra… Ailàs, sens descoratjar los extreministas de tota mena.

Ailadonc, a la mòda vièlha, vos desiri a totes un Nadal Gaujós que siatz cresents o pas !

Andriu de Gavaudan

 

Le Petit Bleu d'Agen, dimanche 25 décembre 2016

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
21 décembre 2016 3 21 /12 /décembre /2016 09:57

« Patz sus la tèrra » e… ipocrisia…

 

A còps, i a d’idèas pègas que vos corron dins la mementa e, a ieu, al moment que vos vòli parlar de Nadal, es la partida de cartas de Pagnol dins Marius.

Vos en sovenètz totes : « Aquò se pòt qu’aimes la marina francesa, mas la marina francesa te ditz m… » Dins aquel dialòg saborós, tot i passa de la vida vidanta : l’amistat, l’engana, la colèra, etc. entre amics que fan a las cartas gaireben cada jorn.

Las doas o tres paginas d’aquela scèna, venguda culta, son lo rebat de tota una societat desapareguda ont los òmes n’èran pas son que una variabla d’ajustament per las pèrdas o los beneficis de las entrepresas del CAC 40 – coma se ditz.

O sabi qu’es aisit de parlar d’aquò, assetat confortablament davant mon ordenador en prenent mon temps per escriure pas tròp d’asenadas. Lo va-e-ven del pendul de l’Istòria nos poiriá daissar creire que los temps que d’unes considèran coma « benesits » tornaràn. Quitament se quequeja, l’istòria torna pas jamai e soi pas segur que seriá una bona causa…

Çaquelà, qualques signes perduran que desfisan lo temps e las epòcas. Lo « messatge » de Nadal n’es un e es estat reactulizat se prenèm en compte – e o cal ! – lo maelström qu’Euròpa s’i tròba en plen mitan.

Se, pels cresents, la nativitat es un messatge d’amor e de patz que pòt èsser partejat amb totes, i podèm apondre un messatge mai tèrra a tèrra : lo de l’acuèlh dels refugiats caçats de lor país per la guèrra, l’intolerància, etc.

Degun volguèt pas, a l’epòca – « benesida » evidentament ! –, d’aqueles pelhandres qu’èran Maria qu’èra prens e Josèp son que un pastre dins sa tuta… Es pas la pena de convocar los mèdia per presentar una grèpia « publica » que deu afortir nòstras rasics crestianas e de refusar d’aculhir refugiats que fan partida, eles, de l’istòria « presenta ».

 

Andriu de Gavaudan

 

La Setmana, n° 1066

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:29

Resumit ! Avant d'« arrestar » lo men blòg pendent guaireben doas annadas, que m'arribavi de publicar tèxtes en occitan gascon d'un autor deu Neraqués, lo félibre Antony Tozy (1852-1911).

 

Gràcia a l'ssociacion Les Amis du Vieux-Nérac, que venen de paréisher en tres volums :

las ÒBRAS d'Antony Tozy

Òbras I. / Œuvres I. — Facéties néracaises dans les années 1880 — Badinadas neraquesas dens las annadas 1880. Los tèxtes que son guaireben tots en francés dens aqueste volum que presenta « jornaus » escriuts a la man a un sol exemplar e signats de pseudonims divèrs per Tozy. Que sorteishen de l'ombra peu prumèr còp un pauc mei de cent trenta ans après la mòrt de l'autor. Que i a tanben un quarantenat de quatrins illustrats inedits eths tanben…

Òbras II. / Œuvres II. — Dens las sègas — Dans les haies ; Chansons et monologues. Déns las sègos qu'estó publicat en 1900 e la part occitana gascona qu'estó publicada en 1978 dens lo quadre deu Club occitan deu licèu de Nerac. Dens l'edicion presenta, tots los tèxtes autan en francés com en occitan gascon que son publicats, amb las illustracions originalas e las que hasó Ives Chaland entà l'edicion de 1978. Lo legidor que i trobarà un sarròt d'inedits (pèças de teatre, poèmas…) trobats dens los papèrs familiaus …

Òbras III. / Œuvres III. — Fablas putzadas a la hont — Fables recueillies à la source. Publicadas ua en per ua dens la Rebuo de l'escolo gascouno de Marguerito de 1902 a 1912, aqueraas fablas qu'estón guaireben totas recampadas dens un liberòt en 1934. Que son tornadas au legidor damb inedits e documents nombrós. Tot lo vocabulari occitan de l'autor, emplegat dens los sons tèxtes, e nocions de gramatica que's tròban dnes los anèxes.

 

CROMPAR :

Los tres volums indissociables : 60 € + 5 € de participacion au pòrt, donc 65 € (chèc)

Cada volum que còsta 22 € + 3 € de participacion au pòrt, donc 25 € (chèc)

Har un chèc au nom de las editions d'Albret a.b.s. d' André Bianchi Bel air 47230 Barbbaste

 

 

Voir les commentaires

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca