Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
17 septembre 2017 7 17 /09 /septembre /2017 09:40

Dòna Garona…

 

Vòli pas dire mas, mai d’un còp, aiman de dubrir las pòrtas que o son ja !

Aital de la letra d’un legeire del Petit Bleu – qu’escriu, dins la rubrica « Courrier des lecteurs » (dissabte 9 de setembre 2017) : « Si la Garonne avait voulu… » e que ven nos parlar del riu que passa a Agen.

Nos apren (!) que Garona es « una personalitat vertadièra » e que los del país d’Agen dison pas, quitament en francés, « la Garonne » mas « Garonne ».

Puèi confòrta çò que disiá En Michel Serres, qualques jorns a, dins nòstre jornal. Aqueste disiá que, dins son enfància,  lo flume èra lo flume noiricièr e cadun se deviá de lo respectar. E lo filosòf de constatar qu’es un dels darrièrs a aver conegut lo riu abans que la vila li vire l’esquina.

Me soveni d’aver après dins mon libe d’escòla que, gaireben cada annada, Garona negava lo país a l’entorn mas, disiá tanben lo libre, los avantatges èran mai importants que non pas los inconvenients per çò l’aiga dins los prats portavan d’alluvions que fertilizavan la tèrra.

Puèi, solide, amb la disparicion de la navigacion e lo cambiament del mòde de vida, los pensaments se portèron sus la faiçon de se protegir del riu a la demanda dels estatjants e bastiguèron de levadas. Dins las annadas recentas, an quitament bastit una rota que srvi´s a desaviar lo trafec, aumentant aital lo desinterès per Garona…

Semblariá que i aguèsse tornar un interès pel riu e la manifestacion « Garonne en fête » n’es un exemple.

Pr’aquò vòli apondre una causa que ni lo filosòf ni lo legeire menconats al començament de la cronica an doblidat de dire. Es pas per res que lo natius emplegan pas l’article per acompanhar « Garona ». Las gents dison tanben : Vaïsa, Gelisa, etc.

Aquel mond que daissan morir nòstra lenga occitana fan pas qu’emplegar lo torn  occitan, quitament gascon, que demanda d’emplegar pas l’article amb los noms del rius grands (Garona, Vaïsa, Gelisa…)

Se virar tornar cap a Garona, de segur mas, en meteis temps ne profiechar per s’interessar tanben a la lenga e a la cultura occitanas de nòstre país agenés…

 

Cronica occitana,

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 10 de setembre de 2017

Partager cet article

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article

commentaires

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca