Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
9 avril 2007 1 09 /04 /avril /2007 11:38
Article d'André Bianchi
pareishut en La Setmana, n°607

Gramatica aranesa


Aquesta Gramatica aranesa qu’es un obratge descriptiu e normatiu de la lenga occitana parlada en la Val d’Aran qui, com tot lo monde ac sap, es ua varietat deu parlar gascon dab ua diferéncia importanta totun : l’aranés qu’es oficiau en la generalitat de Catalonha.
L’autor que nse ditz qu’es « era prumèra gramatica modèrna der aranés » e que nse permet de har melhor coneishença dab aqueth parlar. Qu’es ua gramatica tradicionau dab tèrmes gramaticaus coneishuts mas lo son interès pedagogic es present a cada pagina.
Après ua presentacion d’« er aranés, occitan dera Val d’Aran » e un estudi de las caracteristicas gasconas, generaus e locaus, l’autor que nse balha un vintenat de paginas consacradas a la grafia e a la fonetica avant d’estudiar la morfologia nominau e verbau dab un sarròt de nòtas tà melhor explicar quauques punt particulars.
Çò d’important deu men punt de vista es que l’autor a ua visada del’aranés en l’ensems pangascon e au-delà en l’ensems occitan, vision eminentament lingüistic que n’an pas tots los hargan obratges similars e que n’esitan pas a « gramatica occitana » o « gramatica gascona » çò que n’es pas sonque ua descripcion deu parlar d’un parçan. Qu’assumeish las soas causidas en díser çò que se deu díser e escríver e ço qu’es melhor de non pas emplegar quitament se s’entend per carrèra.
De remarcar tanben : l’obratge qu’es escriut en occitan de la val d’Aran e que segueish la tralha qu’avem causit jo e Maurici Romieu en la nòsta Gramatica de l’occitan gascon contemporanèu. Dinc adara, los autors d’obratges pedagogics ne gausavan pas se servir de l’occitan com metalenga ; sembla que la vergonha sia acabada e que soi segur que las gramaticas a vénguer qui espeliràn en país d’òc e seguriàn la medisha tralha.
Que regrèti personaument unas causidas graficas de l’aranés com la d’escríver auer/aver o los femenins pluraus en -es – dia > dies ; casa > cases, etc. – qui revèrtan la prononciacion mès esluenhan un chic de la panoccitanitat mès ne son pas sonque parpèlas d’agaça.
Qu’avem aquí un trabalh remirable e un libe plan presentat e airejat damb exemples nombrós e de la visada pedagogica totjorn presenta ; e que hèi men la frasa en pagina quatau de cubèrta : Un obratge istoric e de referéncia».

* Aitor Carrera, Gramatica aranesa (2007), Pagès editors, 288 p.
* Maurice Romieu, André Bianchi, Gramatica de l’occitan gascon contemporanèu, (2005),Presses universitaires de Bordeaux, 528 p.

Partager cet article

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Lenga
commenter cet article

commentaires

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca