Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
2 septembre 2008 2 02 /09 /septembre /2008 13:25
Que vs'èi dejà presentat uas fablas o contes de A. Tozy (1852-1911).

• A. Tozy, Dens las sègos, contes gscons pour les grands enfants, préface de Marcel Durey, imprimerie Marcel Durey, Nérac, 1900.
• A. Tozy (1852-1911), Fablos putsados a la houn, imprimerie G. Couderc, Nérac, 1934.

Aquí Lo gat e los peishs tirat de Fablas putzadas a la hont (1977) – Fablos putsados a la houn (1934) ; publicat per los sons amics que recampèn los sons tèxtes (pas tots! –. Naturaument, que l'èi  hicat en grafia classica… aquestes tèxtes q'estón escriuts a l'entorn de las annadas 1900…
Qu'ac tòrni díser ; d'aubuns que diràn que tot aquò ne vau pas tripeta mès personaument ne soi pas d'acòrd e que tròbi que a sabut pintrar la societat deu parçan e las mòrs tanben en tot demorar leugèr e plen d'umor.
La nòsta societa qu'es vasuda « politically correct » e qu'es de dòu  har !


Ives Chaland
(1957-1990)




LO GAT E LOS PEISHS


Dens un casau anglés, suu bòrd d’un gran bacin,
Un vielh gat, pescaire malin,
Se’n venguèva, cada matin,
Dejunar de menut fretin.                           
A fòrça de’n tirar... lo regiment aigós,
N’ac trobèt pas mei de son gost.
Tanben, ende’s venjar, tot lo peish assemblat
Que jurèt la pèrta deu gat.                                       8
Juste aqueth jorn, au moment deu conselh,
Pendent que nòste gat, acropit au sorelh,
Saunejava pas d’un uelh,
Lo peish que prengot lo partit                                12
De’u har negar tot endromit.
Lo plan estot viste causit
S’agiva simplament d’anar doçamenòt
Li passar ua liga au còth ;                                       16
E aprèps aquò, en tirar sus la liga,
Lo peish que poiré sens fatiga
Avant qu’estosse revelhat
Har béver un còp a nòste gat.                                   20
.................................................................
Aquí-los au trabalh. Un cordèth de linhada,
Au cuu deu bacin oblidada,
E’us divè servir de palanc.
« Jo, ça ditz un barbèu, que vòi tirar devant.            24
— Jo tanben. — Jo aprèps. » Enfin tota la mòla
E’s volè passar la bricòla
Ende estirar lo long deu cordilhon.
« Tot va bien dinca ’cí, ça ditz un barbilhon,            28
Mes que’m sembla, se soi pas un pèc,
Que caudré que quauqu’un qu’estaque lo cordèth.
Ende aquò har, un de nosauts qu’es pro.
Aprèps ende estirar seram totjorn prampó.                32
Jo, harí bien l’afar, mès que m’excuseratz,
Pòdi pas tròp nadar, ... qu’èi los pès niquelats.
— Jo pòdi pas tanpauc, ça digot un cabòs,
Dempús que soi rabat qu’èi lo vente tròp gròs.           36
— Jo que soi tròp menut, digot un rebesan,
E poirí pas jamès carrejar lo palanc. »
La brinha s’avancèt ; digot : « Que soi tròp plata
E que sofrissi de la rata. »                                        40
La ceja s’excusèt. « Jo, ça ditz un carpat,
I anguerí bien se m’èri pas purgat. »
La pèrcha badèt pas ; l’anguila, dens son trauc,
Que sofriva tròp d’un caishau.                                   44
La tenca qu’èra en dòl. Bref, trobèn pas digun
Ende se sacrifiar a l’interès comun.
.......................................................................
Juste en aqueth moment lo gat, miei endromit,
Que lequèt un tròguen hardit.                                    48
E la mòla lavetz, suus conselhs d’un gardon,
Se n’angot devisar au pregon.

Moralitat

Tirar plans n’es pas dificile.
Au moment de la discussion,                                    52
I a gents qu’auràn totjorn lo devisar facile ;
Mès quan ven l’òra de l’accion,
Coma e ns’a dit Jan de la Hont :
« Lo mei coratjós que’s revira ».                                56
Quan s’agís d’estacar l’esquira,
Cadun que’s bota a la reson.



(caco)grafia de l'autor

LOU GAT E LOUS PECHS

Dens un casaou anglés sou bord d’un gran bassin
Un bieil gat pescaïré malin
S’embenguèouo, cado matin,
Dejuna de menut fretin.                                            4
A forço d’en tira… lou regimen aïgous,
Nat troubet pas meï de soun gous.
Taben en dès bentya, tout lou pech assemblat
Que juret la perto dou gat.                                        8
Juste aquet jour aou moumen dou conseil,
Penden que noste gat accroupit aou soureil
Saounejaouo pa que d’un oueil,
Lou pech que prengout lou partit                                12
Dou ha nega tout endroumit.
Lou plan estout bisté caousit
S’ajiouo simplomen d’ana douçomenot
Li passa uo ligo aou cot                                                16
E aprèts aco, en tira la ligo,
Lou pech que pouyré san fatiguo
Aouan qu’estoussé rebeillat
Ha beoué un cot a noste gat.                                        20
…........................................................
Aquilous aou trabail. Un courdet de lignado
Aou cu dou bassin oublidado
Ous i diouè serbi de palan.
— Jo, sadits un barbèou, que boï tira deouan.                 24
— Jou taben. — Jou aprets. enfin touto la molo
Es boulè passa la bricolo
En d’estira lou loun dou courdilloun,
—Tout babien dinco ci, sadits un barbilloun,                   28
Mè qu’en semblo, sé souï pa un pec,
Que cadré que caoucun qu’estaque lou courdet.
En daco ha, un de nous aous que prou,
Aprets en destira seran toutjour pranpou.                    32
Jou, ari bien l’affa, mais que m’escuserats,
Podi pa trop nada… queï lous pès nikelats.
— Jou podi pa tapaou, sa digout un cabos,
Dempus que souï rabat queï lou bente trop gros.            36
— Jou que souï trop menut, digout un rebezan,
E pouyri pas jamè careja lou palan.
La brigno s’aouançait — digout : Que souï trot plato
E que soufrici de la rato.                                            40
La sejo s’escusèt. — Jou, sadits un carpat,
Y angueri bien se m’èri pas purgat.
La percho badait pa — l’anguillo dens soun traou
Que soufriouo trot d’un cachaou                                44
La tenco qu’èro en dol — Bref trouben pas digun
En de se sacrifia a l’interet coumun
...................................................................
Juste en aquet moumen lou gat, miey endroumit,
Que lécait un troguen hardit.                                       48
E la molo labets, sous counseil d’un gardoun,
S’en angout debisa aou pregoun.

Moralitat

Tira plans ne pa defecile,
Aou moument de la discussioun                                    52
Ya gens caouran toutyour lou debisa facile ;
Mais quan ben l’horo de l’actioun,
Coumo en z’a dit Jean de la Houn :
Lou meï couratyous ques rebiro.                                   56
Quan sagis d’estaca l’esquiro,
Cadun ques bouto à la raison.

Vos qu'ètz aluserpits que troberatz aisidament la fabla del Jean de La Fontaine, de segur !
Que's pòt aplicar a la politica de l'ora d'ara… N'avètz pas l'impression, lo sentiment,… que Nicolas Ièr es dens la posicion deu gat mentre que los líders – elefantas e elefants – contunhan de voler marcar lo lor territòri.
Ne vesen pas los piòts que lo « crimi » ne profita pas sonque  a un sol…

Se ditz generalament que França a la dreta mei pèga deu monde; Qu'ac vòli plan créder ! Mès que cau reconéisher que l'Esquèrra, desempuish quauques annadas, e hè tot tà har melhor…


Partager cet article

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article

commentaires

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca