Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
3 avril 2013 3 03 /04 /avril /2013 09:53

Aquel arbre, que tos braces son tròp pichons per ne far lo torn, a grelhat d’una grana pichonèla.

Aquela torre de nòu estatges ven de l’amolonament de motas de tèrra.

Un viatge de mila lègas comença per un primièr pas.

Laozi (v. ~570-~490) Daodejing, lxiv. 

 


Deuriam pas jamai ignorar l'apòrt de la cultura chinesa e de sos grands pensaires. Quand avèm cercat un epigraf pel diccionari, que Maurici Romieu n'es lo mèstre d'òbra, sèm tornats a Laozi e son Daodejing ont aviam trobat l'epigraf per la Gramatica de l'ocictan gascon contemporanèu.

Fa gaireben dètz ans qu'a pareishut a las Presses universitaires de Bordeaux e se pòt pas dire qu'es estada recebuda amb estrambòrd dins un certan mitan ! E mai l'ajan pilhada sens vergonha per qualques uns !

L'epigraf de la gramatica èra premonitòri e correspondiá  – e correspond encara – a  nòstra filosofia. Lo tèxte retengut de Laozi es lo seguent :


Produsir e enterténguer :

produsir sens s'apoderar

obrar sens esperar arren

guidar sens constrénher,

aquí es la vertut màger.

 

Se me caliá far una causida dins aquel tèxte qu'aviam causit, gardariái pas anuèi que « obrar sens esperar arren ». Aqueste trabalh, o faguèrem per ensajar de portar quicòm a la « maison comuna occitana » ; o faguèrem pas per una notorietat quala que foguèsse.

N'es tot parièr per aquel diccionari : a còps, me demandi se sabiam, quand avèm fach « lo primièr pas », que lo viatge durariá « mila lègas » !

 

Per vos far pacientar, vos fau conéisser – mas, de segur, las coneissètz ! – doas expressions de mai :

 


 

CANTURLA n. f.

Canta a mièja votz.


◊ Pèrdre la canturla « pèrdre la rason ».

Èra fat e fòl d’aquela femna. Un jorn, se n’anèt e la tornèt

pas veire. Virèt la canturla, lo paure bogre !

                 

Totes los diccionaris balhan pel nom canturla lo sens « cap, rason » ; sembla pas que siá lo sens primièr d’aquel nom qu’es un derivat de cant/ canta. Lo sens primièr sembla conservat dins lo vèrbe derivat canturlejar : cantar a mièja votz. Lo sens de « cap, rason » es plan segur un sens metaforic que ven de la locucion Pèrdre la canturla.

Lo sens primièr del nom canturla podiá donc èsser : « aire de cançon cantat a mièja votz ». Aquesta locucion s’emplega per una persona. L’aire (la melodia) es un element màger de la cançon ; sens cap de melodia, i pas plus de can-

çon. Metaforicament, la melodia representa la rason, element màger de la pensada.


◊ Virar  canturla | canturlas  ◊ Virar  la canturla « pèrdre la rason ».

Lo papà aimava pas que las femnas legiguèsson de libres e encara mens de romans. Disiá que viravan canturla, qu’èran perdudas per ostal, òme e dròlles ; pr’aquò, repoteguèt pas jamai la mamà. (F. Delèris, Memòris)

                 

Pel sens del nom canturla, cf. Pèrdre la canturla. Aquesta locucion s’emplega per una persona L’inversion de la melodia, suggerida pel vèrbe virar representa metaforicament un cambia- ment complèt dins lo biais de se comportar çò que pòt correspondre a la foliá.

 

 

Lo savi camina sens se descoratjar e la saba monta a la prima… Lo diccionari espelirà… el tanben !

 


 


Partager cet article

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Lenga
commenter cet article

commentaires

domenge caucat 03/04/2013 21:12


Li manca un bolh, es pas a carrau, a perdut l'orèmus...


Bon òbra a la còla tota que fai mestièr aquel diccionari, siái despacient d'o legir.

Andriu de Gavaudan 03/04/2013 23:41



« Encara un pauc de temps e me tornaretz veire » es dit dins l'Evangèli !


Un pauc de paciéncia… los autors i son estats dessús desempuèi 2005… alavetz…



Melania 03/04/2013 21:07


Quora e ont??

Andriu de Gavaudan 03/04/2013 23:43



« encara un pauc de temps… »


 


Mas quina recompensa lo moment vengut !



Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca