Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
14 septembre 2010 2 14 /09 /septembre /2010 13:20

Maurici Romieu, ajudat d'Andrieu Bianchi e de Loís Gaubèrt, es per publicar un Diccionari d'expressions e locucions occitanas. Ne i a gaireben sièis mila… una part pichona de nòstre patrimòni lingüistic…

Naturalament, balhi pas sonque qualques expressions mas, jos una entrada, ne pòt i aver un vintenat o mai…

Es de notar que lo diccionari es tot en lenga nòstra ; per parlar coma un letra-herit gascon, l'occitan es la metalenga. Aital poiretz, un còp que serà publicat, vos assabentar dos còps : un còp sus las expressions e un autre còp sus l'occitan lengadocian – valent a dire que, o crompèssetz, auretz dos libres pel prètz d'un sol…


Quand serà publicat ? Lo mai lèu possible ! Probable al començament de l'an que ven… mas sabètz coma son los editors ; o sabètz pas ? Es melhor aital !

 

BABÍS n. m.

Argelàs, trepa – mena de genèsta fissuda.


◊ Rebelut coma un babís [1] « fòrça re­belut ; fòrça eriçat ».

Los rastolhs, de tant qu’èran secs, èran rebeluts coma de babisses ; a malas penas, las fedas i pasturavan. Es vertat qu’amb la secada trobavan pas a s’avidar enlòc.

◊ Rebelut coma un babís [2] « qu’a un caractèr de fòrt mal suportar ; fòrça reguèrgue, reguitnós ».

La jove s’entendiá pas amb la bèlamaire qu’èra rebeluda coma un babís ; quitavan pas de se carcanhar per de causas que sovent ne valián pas la pena. Calguèt fin finala que faguèsson ostal a part.

lex. L’adjectiu rebelut es pas atestat dins lo dpf ; o es dins lo dgo amb lo sens de « rebèl, eriçat » ; lo dof balha pas que la forma rebolut mas son origina e son sens son diferents.

gram. Dins lo primièr sens, aquesta locucion comparativa intensiva s’aplica a una realitat concreta : objèctes ponchuts, objèctes que fissan… ; dins lo segond, s’aplica a una persona.

sem. Lo babís es una genèsta provesida d’espinas. Per transfèrt del domeni vegetal al domeni uman, la locucion s’aplica a una persona que fa pas bon se sarrar d’ela en causa de son marrit caractèr. Generalament, çò que fissa designa metaforicament un caractèr reguèrgue, reguitnós.

 


BADALH n. m.

Obertura bèla de la boca que se fa d’un biais generalament involontari.


◊ Donar | Far lo darrièr badalh « mo­rir ».

Lo paure, dempuèi que rebalava pels espitals e que patissiá que se pòt pas dire, a enfin fach lo darrièr badalh. Ara, au mens, aurà acabat de patir.

Al moment que donava lo darrièr badalh, las femnas que lo velhavan vegèron un boc escapar de son còrs, un boc felut e banut que pudiá lo sofre e aviá de belugas rojas a la plaça dels uèlhs.

E. Mouly, Legendas.

gram. Aquesta locucion s’emplega per una persona e, de còps, per un animal.

sem. A la diferéncia de N’èsser al darrièr badalh, aquesta locucion remanda al moment precís qu’una persona passa de la vida a la mòrt. Aquò correspond a la darrièra alenada, al darrièr còp que la boca s’obrís.

Partager cet article

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Lenga
commenter cet article

commentaires

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca