Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
14 janvier 2017 6 14 /01 /janvier /2017 12:44

Sénher Obama, un president…

O dirai pas jamai pro mas, vist de la « vièlha Euròpa », e tot particularament de França, l’opinion de las gents, e sustot del microcòsme politic sus la presidéncia Obama es contrastat.

Çaquelà, lo tèrratremol de l’eleccion del novèl president, amb una majoritat de grands electors mas una manca de mai de dos milions de voses, ames en relèu aquela democracia particulara que son los estats Units. Lo país mai podrós del planeta aplica pas lo principi : un vòte una votz !

Vertat es que l’Obamania de 2008 a demingat al cors dels uèit ans de presidéncia del primièr òme de color (!) o, se volètz, òme de sang mesclat. Vos rapelatz benlèu la foliá pendent sa campanha « Yes, we can ». Un òme negre, un òme intelligent, un òme plen d’empatia cap a las gents… Aviá totas las qualitats… Jèsus vengut sus tèrra, qué ?

En Euròpa e dins una França anti-estatsunidenca per tradicion – sovent amb qualque rason, çaquelà ! – Obama èra plebiscitat e tota l’intelligentsia germanopratina votava amb las doas mans per que foguèsse president… dels Estats Units ! Soi pas segur que l’estrambòrd afichat dins los mèdia seriá estat lo meteis per un Obama francés !

Donc, un bilanç contrastat, mitigat per los pissa-freg o los « objectius ». Òm li pòt reprochar, es vrai, un fum de causas : Guantanámo, Siria, etc.

Mas los Franceses sabon pas qu’un president estatsunidenc a fòrça mens de poder qu’un president exagonal. Deu téner compte del « Congrès », congrès ont los democratas avián pas la majoritat.

Aviá una obsession : sortir los Estats Units del fangàs mejan-oriental dins lo qual l’administracion Bush aviá cabussat al nom de la « Crosada contra lo Mal »…

Totas sas decisions son estadas contradas per los Republicans qu’an pas jamai acceptat l’eleccion d’un « nègre » democrata e an fach de filibusta pendent las uèit annadas de sa presidéncia.

Soi segur çaquelà que daissarà un sovenir duradís en los Estats Units e dins lo mond. E los que li fan repròchi d’èsser Estatsunidenc d’abòrd e encara doblidan qu’eles se vòlon Franceses … e Europèus se ne damòra !

 

Le Petit Bleu D'Agen, dimenge, lo 15 de genièr de 2017

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
8 janvier 2017 7 08 /01 /janvier /2017 00:47

Mai egals que non pas los autres…

O dirai pas jamai pro mas, amb mon antiparlamentarisme primari, aimariái vos dire un mot, tornar, sus l’acumulacion dels mandats electius que deuriá s’acabar, normalament, amb las eleccions que seguiràn l’eleccion presidenciala.

Nòstres elegits, enfin una majoritat, semblan de considerar qu’es una causa normala unicament, çò dison, pr’amor que d’aquel biais, pòdon servir lors electors d’una faiçon mai eficaça (sic). Parletz pas de moneda que se sap que totes o fan sonque per l’amor que pòrtan al país !

E i a mai d’un elector que semblan d’acòrdi amb eles sustot a propaus dels mandats de senator e de deputat. Son nombroses a dire que « lor » deputat o « lor » senator capita de portar moneda al vilatge o a la vila d’ont es l’elegit.

Vesètz que l’interès del país se pòt confre aisidament amb l’interès local. Vertat es que, dins un país centralizat coma França, se trobar pròche de las instàncias nacionalas permet d’obténer qualques sòus que contentaràn los electors e que serviràn a una reeleccion eventuala.

Aquel monde son expèrts en futurologia e aplican totas las recèpta conegudas per que los dieus lor sián favorables !

Es pas una question d’ideologia ; sus aquel punt, i a entre la drecha e l’esquèrra una quasi-unanimitat. Cal pas èsser susprés donc que i aja una fòrta majoritat de nòstres elegits nacionals a voler tornar se presentar se pòdon contornejar la lei.

Al nivèl mai local, l’acumulacion es gaireben la règla ; Conse màger e conselhièr departamental son un bon parelh, sens comptar las autras presidéncias dins las intercomunalitats, los SICTOM o los SIVOM de tota mena, acompanhadas de segur d’indemnitats. Parletz pas de moneda aquí tanpauc ! Seriá pas convenent…

Dins lo servici de la Republica, lo domeni politic es gaireben lo sol domeni ont, un còp elegit, sètz capables d’ocupar un molon de foncions, generalament remuneradas.

Especificitat exagonala, encara una autra, un còp de mai ! Plorinejan totes que seriá domatge que la Repulica se privèsse de la compténcia excepcionala qu’an de poder èsser al forn e al molin sens pr’aquò nòire al benèsser dels ciutadans.

Los paures piòts que creson a la democracia pòdon pas comprene !

Le Petit Bleu d'Agen, dimenge, lo 8 de genièr de 2017

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
2 janvier 2017 1 02 /01 /janvier /2017 15:42

Hartèra, an navèth e movida ?

Un òme politic d’un còp èra que’s planhèva que n’èra pas possible de governar un país qui tenguèva uas cinc cents varietats de hromatges. Perqué n’aver pas pres lo vin com exemple ? E i auré mens de varietats, de vitatges ? Béver vin qu’alteraré lo jutjament ? Devèva pensar benlèu qu’un líder d’un gran país com França non se podèva perméter aquesta feblessa…

Las gents simplas que son generaument a cent lègas d’aqueras pensadas filosoficas ; qu’an pro de pensaments atau subertot dens los periòdes dificiles. Alavetz, que l’annada sia estada bona o maishanta, los qu’ac pòden qu’aiman de’s hartar a l’escadença de Nadau e deu Prumèr de l’an. Qu’es ua faiçon de har un pam de nas a las talhas de tota mena en pensar, inconscientament benlèu, que hitge gras, ústrias, auca o capon, acompanhats per un bon vin, e serà quaucomet que l’inspector de las Talhas n’aurà pas — com se disèva autes còps !

Quan lo relòtge electronic « pica » lo dotzau còp de miejanueit (!), e que l’an vièlh hè la cabussada dens l’an navèth, la costuma que demanda que las personas e’s potoejan en tot desirar un a l’aute un sarròt de causas urosas, agradivas, meravilhosas ende los dotze mes qui van seguir… Desbrembats que son los pensaments, las emm…

Qu’es com lo pair Nadau ; n’existeish pas mès que i volem créder !

Los occitanistas, e los Occitans en generau, que son los especialistas, en bons Latins – qu’ac sabi, qu’es un cliché – deus actes en paraulas ! E ne’s cau pas estonar d’aver autan d’òmes politics, d’en çò nòste, deu parlar hòrt e de l’accion redusida. Demest lo pòble de l’embaish, ne son pas hèra nombrós los que hèn en davant e ne se contentan pas d'arreganhar sus los hialats sociaus.

Que vse desiri ua bona annada sens nada peleja occitano-occitana mès damb un estrambòrd renovelat !

 

La Setmana, n° 1067

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
31 décembre 2016 6 31 /12 /décembre /2016 16:11

 

Antony Tozy (Nerac 1852-1911) Que hasó paréisher , dinc a la soa disparicion) ua fabla dens cada liurason de la revista de l'escòla felibrenca de Nerac enter 1902 e 1912… Rebuo de l'Escolo Gascouno de Marguerito [52 numèros]

Las Éditions d'Albret / Amis du Vieux-Nérac que venon de publicar las soas òbras damb un sarròt de tèxtes inedits.

Òbras I. Lo jornalista – Facéties néracaises dans les années 1880 / Badinadas neraquesas dens las annadas 1880 damb un quarantenat de quatrins illustrats per autandes aquarèlas ; nòtas e anèxes, genealogia de l'autor

Òbras II. Lo contaire – Dens las sègas (occ.) / Dans les haies – Chansons et monologues (fr.) ; nòtas, anèxes, documents nombrós

Òbras III. Lo fabulista – Fablas putzadas a la hont / Fables recueilies à la source ; nòtas, anèxes, documents nombrós, nocions gramaticaus e Vocabulari occitan gascon complet deus tèxtes de l'autor

 

Tres volums de 500 paginas bilingüas : grafia de l'autor e grafia restaurada o classica damb la revirada en francés.

Los tres volums 60€ + 5 € de participacion au pòrt : chèc de 65 euros

Cada volum 22 € + 3 € de participacion au pòrt : chèc de 25 euros per cada libe

 

Comandar : Editions d'Albret a.b.s. d'André Bianchi lieudit Bel air (14, chemin du Roy), 47230 Barbaste [ chèc a Éditions d'Albret]

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article
31 décembre 2016 6 31 /12 /décembre /2016 16:06

Bona annada, « Happy new year ! »

 

O dirai pas jamai pro mas aqueste dissabte matin, lo darrièr mercat de l’annada de Nerac, generalament plan apracticat, fasiá pietat ! Parli pas dels fierejaires que vos propausan linge o vaissèla mas del monde que vos vendon polalha o fromatge, fetge gras o confit, ortalalha, etc.

Avián decidit aparentament de metre lors clients a la dieta en jogant los absents e las Petitas Alèas èran plan tristonèlas… Corollari d’aquò : los clients, de segur, èran plan mens nombroses qu’a l’ordinari…

Vertat es que las fèstas de Nadal e de cap d’an pòdon metre los estomac a ruda espròva.

Tradicionalament, Nadal es la fèsta de la nativitat pels crestians, mas es màgerment « pagana » dins nòstra societat. Lo ressopet d’un còp èra es vengut mai que mai una serada festiva siá a l’ostal amb la parentèla siá unicament una serada entre amics en vila e una escasença per far ribòta. De segur, pendent aquesta serada, los pensaments de la vida vidanta son aital oblidats per un temps.

Festejar lo Cap d’an es una faiçon de saludar l’an novèl, generalament amb d’amics e lo mai sovent « en vila ». Gaug, bonaür, etc. devon far partida de l’ambient, parièr coma lo fetge gras e lo Champagne !

Cuòl d’an e cap d’an fan pas qu’un quand lo relòtge pica lo dotzen còp de mièjanuèit – los relòtges an desaparegut, o sabi ! E veire plen a la man, son pas que crits de jòia e potons, a plena boca o pas, per aculhir un futur que coneissèm pas mas que volèm plen de bonas causas…

Soi segur que los legeires del « Pichon Blau » que me legisson aqueste matin an plan saludat queste an novèl e que los dotze meses a venir lor seràn doces a eles e a lors pròpdans.

De segur, aquesta annada comolarà nòstres desirs per çò qu’o volèm. Nos cal pas escotar las lengas de puta – excusatz, mas vesi pas ges d’autre mot – que nos vòlon isolar un de l’autre, que presican lo replegament sus se, la caça de l’estrangièr, etc.

Malgrat los tempses dificilles per mai d’un, los Òmes gardan totjorn l’espèr d’un avenidor melhor. En vivent dins un monde dubèrt a la moneda, las idèas, etc. devèm èsser dubèrt a l’Autre tanben.

A totes, vos desiri una Bona annada e una bona santat…

 

Cronica occitana, Le Petit Bleu d'Agen, dimanche 1er janvier 2017

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
24 décembre 2016 6 24 /12 /décembre /2016 16:02

A totes, un Nadal gaujós…

 

O dirai pas jamai pro mas vesi pas perqué, autres còps – es a dire per ieu, un cinquantenat d’annadas en rè o un pauc mai – i aviá de garrolhas « religiosas » dins mon villatge mas, dins la vida vidanta, lo cresent e lo mescresent s’endevenián mai o mens sens sortir lo Còde civil o la lei sus la laïcitat.

Cadun aviá sa fè ; los crestians tenián fòrt e mòrt per Nadal e son cortègi de beatariás (= fr. bondieuseries), segon los mescresents e aquestes, contents de mostrar que se’n daissavan pas contar pels curats, fasián ça quela la fèsta lo jorn de Nadal.

Cinquanta ans a, i aviá pas matèria a sortir lo fusil per se traucar la codena !

Se seriá pogut pensar que nòstre sègle novèl, dins sos vestits tot nòus, auriá relegat a de bon totas aquelas disputas d’un autre temps… Ailàs, a còps, l’istòria vos jòga de missants torns. Los immigrants de las annadas recentas, venon lo mai sovent de païses musulmans ; lor religion s’es installada ara dins los païses europèus e reclaman d’aver de facilitats per la practicar.

En mai d’aquò, la tissa es venguda dempuèi qualques annadas d’aver pretendudament de consideracion per son « vesin », çò qu’es una bona causa en principi mas de bonas « armas » al nom d’una sembla egalitat an demandat e obtengut que res foguèsse fach que poiriá daissar pensar als immigratas de confession musulmana que son pas los plan vengut en cò nòstre.

Dins lo meteis temps, los eveniments dins lo monde pròche-oriental , en particular, an expausat en plena lutz una cèrta intolerància de lor religion, intolerància excitada per d’« especialistas » autoproclamats…

L’istòria, la coneissètz totes… Las butadas dels uns e la resistància dels autres menan a un afrontament de mai en mai dirècte que contraven a l’equilibri social qu’existissiá fins ara.

Al nom del « viure ensemble » e del comèrci plan sentit, nòstras societats europèas an abandonat l’expression tradicionalament « religiosa » de Nadal per se conformar a una expression mai neutra… Ailàs, sens descoratjar los extreministas de tota mena.

Ailadonc, a la mòda vièlha, vos desiri a totes un Nadal Gaujós que siatz cresents o pas !

Andriu de Gavaudan

 

Le Petit Bleu d'Agen, dimanche 25 décembre 2016

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
21 décembre 2016 3 21 /12 /décembre /2016 09:57

« Patz sus la tèrra » e… ipocrisia…

 

A còps, i a d’idèas pègas que vos corron dins la mementa e, a ieu, al moment que vos vòli parlar de Nadal, es la partida de cartas de Pagnol dins Marius.

Vos en sovenètz totes : « Aquò se pòt qu’aimes la marina francesa, mas la marina francesa te ditz m… » Dins aquel dialòg saborós, tot i passa de la vida vidanta : l’amistat, l’engana, la colèra, etc. entre amics que fan a las cartas gaireben cada jorn.

Las doas o tres paginas d’aquela scèna, venguda culta, son lo rebat de tota una societat desapareguda ont los òmes n’èran pas son que una variabla d’ajustament per las pèrdas o los beneficis de las entrepresas del CAC 40 – coma se ditz.

O sabi qu’es aisit de parlar d’aquò, assetat confortablament davant mon ordenador en prenent mon temps per escriure pas tròp d’asenadas. Lo va-e-ven del pendul de l’Istòria nos poiriá daissar creire que los temps que d’unes considèran coma « benesits » tornaràn. Quitament se quequeja, l’istòria torna pas jamai e soi pas segur que seriá una bona causa…

Çaquelà, qualques signes perduran que desfisan lo temps e las epòcas. Lo « messatge » de Nadal n’es un e es estat reactulizat se prenèm en compte – e o cal ! – lo maelström qu’Euròpa s’i tròba en plen mitan.

Se, pels cresents, la nativitat es un messatge d’amor e de patz que pòt èsser partejat amb totes, i podèm apondre un messatge mai tèrra a tèrra : lo de l’acuèlh dels refugiats caçats de lor país per la guèrra, l’intolerància, etc.

Degun volguèt pas, a l’epòca – « benesida » evidentament ! –, d’aqueles pelhandres qu’èran Maria qu’èra prens e Josèp son que un pastre dins sa tuta… Es pas la pena de convocar los mèdia per presentar una grèpia « publica » que deu afortir nòstras rasics crestianas e de refusar d’aculhir refugiats que fan partida, eles, de l’istòria « presenta ».

 

Andriu de Gavaudan

 

La Setmana, n° 1066

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:29

Resumit ! Avant d'« arrestar » lo men blòg pendent guaireben doas annadas, que m'arribavi de publicar tèxtes en occitan gascon d'un autor deu Neraqués, lo félibre Antony Tozy (1852-1911).

 

Gràcia a l'ssociacion Les Amis du Vieux-Nérac, que venen de paréisher en tres volums :

las ÒBRAS d'Antony Tozy

Òbras I. / Œuvres I. — Facéties néracaises dans les années 1880 — Badinadas neraquesas dens las annadas 1880. Los tèxtes que son guaireben tots en francés dens aqueste volum que presenta « jornaus » escriuts a la man a un sol exemplar e signats de pseudonims divèrs per Tozy. Que sorteishen de l'ombra peu prumèr còp un pauc mei de cent trenta ans après la mòrt de l'autor. Que i a tanben un quarantenat de quatrins illustrats inedits eths tanben…

Òbras II. / Œuvres II. — Dens las sègas — Dans les haies ; Chansons et monologues. Déns las sègos qu'estó publicat en 1900 e la part occitana gascona qu'estó publicada en 1978 dens lo quadre deu Club occitan deu licèu de Nerac. Dens l'edicion presenta, tots los tèxtes autan en francés com en occitan gascon que son publicats, amb las illustracions originalas e las que hasó Ives Chaland entà l'edicion de 1978. Lo legidor que i trobarà un sarròt d'inedits (pèças de teatre, poèmas…) trobats dens los papèrs familiaus …

Òbras III. / Œuvres III. — Fablas putzadas a la hont — Fables recueillies à la source. Publicadas ua en per ua dens la Rebuo de l'escolo gascouno de Marguerito de 1902 a 1912, aqueraas fablas qu'estón guaireben totas recampadas dens un liberòt en 1934. Que son tornadas au legidor damb inedits e documents nombrós. Tot lo vocabulari occitan de l'autor, emplegat dens los sons tèxtes, e nocions de gramatica que's tròban dnes los anèxes.

 

CROMPAR :

Los tres volums indissociables : 60 € + 5 € de participacion au pòrt, donc 65 € (chèc)

Cada volum que còsta 22 € + 3 € de participacion au pòrt, donc 25 € (chèc)

Har un chèc au nom de las editions d'Albret a.b.s. d' André Bianchi Bel air 47230 Barbbaste

 

 

Voir les commentaires

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:20

Votres e remòras

Que vivem dens un mond meravilhós e ua democracia que s’assolida cada jorn un pauc mei. En pana d’imaginacion, los socialistas qu’empruntèn, en 2012, las « primàrias presidenciaus » aus Estats Units tà muishar qu’eths tanben e podèvan estar modèrnes !

Damb un temps de retard, la Drecha de govèrn que ven de hèser tot parièr entà designar lo son heraut e l’Esquèrra – de govèrn ? – que s’i harà au mes de genèr. Avant lo primièr torn, entaus especialistas deus sondatges, entaus exegètas de la causa politica qui ns’en·hartan damb chifras e corbas dens los mèdia, l’afar qu’auré devut estar plegat mès, a la suspresa generau, qu’estó Fillon qui, sens estar un adèpte deu Veni, vidi, vici o deu Blitzkrieg, estó causit entà miar las tropas de drecha au combat e d’estar, de segur, lo futur primus inter pares.

E, coma dins los torneis d’autes còps, lo vencedor que veigó arribar en córrer, tanlèu lo resultat coneishut, los cortesans de l’aute bòrd. Lo quite dimenge de matin, aquestes qu’èran enqüèra a lausar lo lor campion dens l’espèr d’obtenir, qui sap, quauques prebendas o cargas dens un aviéner pròche ; l’arrelòtge n’avè pas picat enqüèra lo ueitau truc que s’èran dejà renegats.

Ò, n’èra pas dificille, ne bastava pas sonque de cambiar lo mot dens la frasa. Qu’an ua qualitat màger : que pòden estar votre e remòra a l’encòp ! a mens que ne sian pas sonque chuca-sang.

La palma que la cau atribuir au president due departament 06 que digó que « Fillon e [èra] lo sol a incarnar lo sol cambiament vertadèr » après l’aver dit de Sarközy que n’èra lo son pòrta-paraula !

Aparentament, qu’es aquera flexibilitat qui permet de reconéisher ua persona qui a lo sens de l’Estat, ideas afirmadas e pregondas e subretot un sens agut de l’oportunisme entà lo son aviéner politic.

 

La Setmama, editorial n°1065, 2016-12-14

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:17

Sabèm l’astre qu’avèm ?

 

O dirai pas jamai pro mas, quand sèm concernits perunes eveniments, l’actualitat ven mens urgenta per tot dire.

En periòde de Nadal, los mèdia an una tendéncia neta a privilegiar las « bonas » novèlas quitament se, malurosament, pòdon pas amagar las missantas…

E son pas las missantas novèlas que mancan çaquelà !

La qu’ocupan los esperits es naturalament l’estat de guèrra en Siria. Aquò fa meses e meses que totas las canaus de television, sens comptar las ràdios e la premsa escricha, nos rebaton las aurelhas amb totas las atrocitats que se pòdon imaginar comesas per lo govèrn official del mèstre de Damàs, ajudat dels Russes.

Mancan pas tanpauc de parlar dels grops « rebèls », que son de fach e lo mai sovent, de grops d’obediéncia islamica radicala que vòlon, de segur, la casuda de l’òme de Damàs mas tanben l’instauracion d’un regim islamic dins tota la region.

Mòrts a paladas, nafrats per centenas, etc. ; es la populacion civila que, coma a l’acostumada, paga lo prètz mai important de la foliá de certans òmes que coneisson pas sonque la devisa latina : « Que m’asiran del moment que me crengan ! »

Los ciutadans normals que sèm, ieu e vos, podèm causir d’ignorar totas aquelas novèlas marridas per causa de fèstas de cap d’an… Podèm decidir que los sols pensaments d’aver dins aqueste periòde devon èsser a propaus de nòstra familha, de nòstres vesins…

Podèm decidir d’èsser egoïstas pendent aquesta passada de Nadal e de seguir los conselhs dels mèdia – coma o escriviái al començament – qu’encoratjan los bons consomaires que devèm èsser – es gaireben una obligacion ! – a… con-su-mar.

I a ja plan longtemps que per se ganhar la vida los dròlles devon anar a la vila ; ne i a quitament que se’n van s’establir a l’estrangièr… E Nadal que demòra una fèsta familiala çaquelà es sovent l’escasença pels parents retirats d’acampar sons dròlles e sons felens mentre que lo cap d’an daissa cadun mai liure de festejar l’an novèl ont vòlon !

Que la plaser de nos tornar trobar nos empache pas de doblidar pas lo vesin solet o los que, pròche o luènh d’en cò nòstre, an pas l’astre de viure dins un clima de patz, relataviva benlèu mas de patz çaquelà…

Le Petit Bleu de l'Agenais, 2016-12-18

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca