Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
27 avril 2013 6 27 /04 /avril /2013 12:54

Los glorioses en representacion…

 

Vòli pas dire mas, que siá pels uns o pels autres, se pòt pas dire que lo primtemps s’anóncia d’una polida faiçon !

D’en primièr, lo temps jòga al iò-iò e los escarts de temperatura que subissèm son pas jamai estats autan grands en aquesta sason.

Un còp de mai, l’adagi se verifica : « En abril, te cal pas descobrir d’un fil ! » a malgrat de las remarcas dels especialistas que i veson son que supersticions e colhonadas.

Mas, que volètz ? soi pas encara dintrat completament dins lo mond racional que d’unes  nos vòlon impausar. Que un e un fagan dos o que lo capèl de mon oncle siá mai grand que non pas l’òrt de ma tanta, ieu pensi que la causa importanta es lo « viure ensemble » de la faiçon mai bona que siá.

Bon, daissi ma filosofia de cinc sòus per tornar a quicòm de seriós : los devís de nòstres politicians, òmes e femnas confonduts, ara que d’une volrián – o an ja decidit ! –  que i aguèsse pas pus de distincion entre los uns e los autres… Devi èsser tròp piòt per comprene !

Confrontats coma sèm, al travèrs dels mèdia escriches o audiovisuals, a lors declaracions peremptòrias e definitivas, es a desesperar de nòstra representacion nacionala.

La Drecha ten lo ròtle mai aisat coma, pel moment, es dins l’oposicion. Jòga los botafuòc sens aver paur d’un retorn de flama aparentament. Mai d’un a drecha son temptats per una aligança amb la drecha extrèma, aligança que lor permetriá de tornar mai viste al poder…

Los que se considèran coma l’esquèrra de l’Esquèrra semblan d’aver adoptat la règla del botafuòc tanben ; J. L. M. es un bon client dels mèdia, sustot audiovisuals, per çò que sabon que, amb el, l’escandal e l’escartada son pas jamai luènh.

Enfin, avèm nòstre partit de governament que, normalament, sap que se pòt apiejar suls Verds… Al luòc de s’acarar a las dificultats, lo tropèl d’« elefants », novèla generacion, sembla d’aver causit de daissar cadun jogar sa particion en doblidant que, se lo president es elegit per cinc ans, eles se poirián tornar trobar dabans los electors en cas de dificultats màgers…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

dimenge, lo  28 de abrial de 2013

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
23 avril 2013 2 23 /04 /avril /2013 12:06

Chaple… Dolor… aplaudiments…

 

 

Al mes de decembre, chaple dins una escòla de Newtown (Connecticut-USA). E tota la comunautat de plorar la pèrda de sos dròlles e de lors professors. La setmana passada, explosion de bombas artesanalas (sic) a l’arribada del maraton de Boston (Massachusetts-USA) amb sa cordelada de mòrts e de ferits mai que mai ; quatre jorns aprèp, la comunautat del barri de Watertown aplaudís e dança per carrièra a l’arrestacion del subrevivent dels dos fraires, presumits copables d’aver pausadas las bombas. Entre aqueles dos eveniments grèus, los Estats Units an conegut d’autres mortalatges ; de segur, ne i aurà d’autres mas del moment que la libertat d’èsser armat coma un pòrta-avions es respectada, la National Rifle Association serà contenta e, amb ela, un fum de familhas. Per tot aquel mond, sufís per neutralizar un sacamand – a bad guy – amb una arma que i aja en fàcia un bon ciutadan – a good guy – amb una arma, e que tira mai viste ! Per se’n téner pas qu’a la reaccion cap a l’arrestacion del pausaire de bombas, la tròbi un pauc desconvenenta. Los aplaudiments, de segur, son faches per exprimir « aprobacion, admiracion o estrambòrd » mas pas per saludar d’eveniments aital. Aprèp lo mortalatge de l’escòla, las gents de Newtown aplaudiron pas en aprenent la mòrt del tuaire. Dos peses, doas mesuras ! Perqué ? Lo país que se podiá vantar, e amb qualque rason, d’èsser un crusòl capable d’integrar los novèls venguts vei aqueste se fendilhar, benlèu en causa de la globalizacion economica, politica, etc. E se lo batedís de las alas d’un parpalhon en Japon a una influéncia de l’autre bòrd del planeta, n’es tot parièr per las idèas o las ideologias, dichas extremistas, que s’espandisson e influençan d’èsser umans en mal de reconeishénça…

 

Editorial de La Setmana, n°916

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
22 avril 2013 1 22 /04 /avril /2013 19:05

Que seguishem tots las peripecias e benalejas de la lei « Maridatge ende tots ». L'afar n'es pas navèth e m'a hèit brembar d'ua istòria – de segur omofòba com se ditz adara e com tot comportament e tota paraula son -fòbs quicòm ! – que se contava quand èri drolletòt dens mon país « avitalhat peus corbaishs » (com disèvan los que's trufavan de jo e que, segon la terminologia emplegada anuèi èran d'omofòbs, non ?).

Ende nosauts n'èra pas sonque ua amuseta, pas fina fina benlèu mès qu'èrem urós… Ne sabèvi pas a l'epòca qu'èri « omofòb » e comunistofòf, borgesfòb, XVIau arrondimentofòb, parisencofòb, etc.

 

Adara que soi guarit, me pensi, pr'amor que ne disi pas mei arren !

 

& & &

Un gojat que torna a soa de ser dens lo XVIau arrondiment :

« Mair, mair, que ditz tot gaujós, qu'aimi ! »

La mair qu'es tota suspresa e contenta a l'encòp d'aprénguer que lo son  hilh es amorós. Que li pausa questions ende ne saber mei.

« Quina es ? Maria Galanta de Bonamaison de Capsús ?

— Non, mair.

— La Maria Bernadeta de Chamborci Conhac de Capvath ?

— Non, mair. »

Après aver passat totas las coneishenças de la familha e un pauc inquièta totun :

« Ne seré pas la goja ?

— Non, mair.

— Mès enfin, me'u vas díser a la fin ?

— Qu'es lo hilh deu portèr, mair. »


La mair que's seita e la cara dens las soas mans, que s'exclama :

« N'es pas Diu possible. Un comunista ! »

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Umor
commenter cet article
22 avril 2013 1 22 /04 /avril /2013 16:04

  Ieu disi que l'ambicion es una bona causa quand es per servir una bona causa justament ! E, dempuèi qu'a daissat lo PF per fondar lo FLG e vampirizar lo PC, J.L.M. ne fa pròva cada jorn.

Coma la Joana de Domrémy, a entendut las voses del cantic : « Salva, salva la França / Ne l'abandones pas, ne l'abandones pas ! »

Es prèste a governar e a venir Primièr ministre. E fa assaber sas exigéncias : « Ayrault ? Berk ! Sos ministres ? Berk ! Berk ! »

Vòl plan considerar una demanda eventuala dins lo cas que Montebourg seriá, el, Primièr ministre…

Li cal pr'aquò reconéisser que digun, pel moment, li a pas demandat son avís.

 

Jean-Luc Mélenchon a de l’ambition et le fait savoir. Interrogé lundi matin par Europe 1, le leader du Front de gauche, ne le cache pas : devenir Premier ministre, il "travaille à cela", a-t-il reconnu. "Bien sûr, c'est le but. François Hollande avait une chance de faire quelque chose de bien, il l'a ratée. Il peut se rattraper... Il peut me nommer Premier ministre. Je n'ai pas peur !", a lancé le médiatique patron du Parti de gauche, qui assure toutefois ne pas avoir été contacté dans le cadre d’un éventuel remaniement. "J'avais dit que je n'irai pas. Donc on ne m'a rien proposé...", assure celui qui, de toute façon, n’aurait jamais accepté une telle proposition : "ce gouvernement-là ? Oh non... Diriger un gouvernement, oui, mais pour changer complètement de cap...".

 

Ne i a un autre – qu'es sul joquièr de l'Assemblada nacionala – qu'a fach saber qu'èra pas interessat ; aquel tanpauc, digun sembla pas de li aver demandar son avís.


Evoquant une «rumeur», le président de l’Assemblée nationale, Claude Bartolone (PS) - très populaire parmi les députés de gauche comme de droite -, a assuré hier sur Canal + qu’il n’était pas intéressé par le poste de Jean-Marc Ayrault à Matignon.

 

En revenja, ai pas pogut tirar res del Gaston Lagaffe que sa sola responsa es estada : « M'enfin ! »

 

Ieu, personalament, aquò m'interessariá mas ai l'òrt a preparar e l'èrba a l'entorn de l'ostal que comença d'èsser un pauc longa. En mai d'aquò, pòdi pas envisatjar de far se pausar l'elicoptèr sul prat a costat de l'ostal ! Es pas que la plaça manca, que non pas ! mas los vesins – que se tròban a un centenat de mètres – m'an ja prevengut que nos trobam dins una zòna protegida e que, sols, los petarèls, los 4x4, los quads e las talhairas per la pelena son admeses…

Donc, en principi, soi pas interessat mas vòli pas insultar l'avenidor. Cal pas jamai dire : « Font, beurai pas jamai de ton aiga… »

 

 

Ai volgut far conéisser nòstra posicion sul sicut urbi et orbi per encoratjar d'autras presas de posicion.

Ajudarà o ajudarà pas lo president ? Dison qu'aima pas aver a causir, mas aurai fach mon dever e tot mon possible per l'ajudar a sortir del desamor ont sembla se trobar ara…


 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Umor
commenter cet article
20 avril 2013 6 20 /04 /avril /2013 23:24

Quand lo moral es bas…

 

Vòli pas dire mas, dins lo periòde que vivèm, me demandi cada jorn un pauc dins quina direccion me calriá anar per trobar qualque satisfaccion.

Coma los autres Franceses, agachi lo fenestron per m’assabentar un pauc sus çò que se passa al dedins e al defòra de l’exagòn. Coma un minoritat de Franceses, soi un afogat de la premsa escricha « seriosa » que me permet de ne saber un pauc mai.

E, cada jorn, ne soi a legir de novèlas que te fan desesperar de l’Òme e dels òmes (las femnas compresas). E semblariá que i agèsse pas que los « trens que son en retard » qu’interessan los legeires o los telespectators.

Pels mèdia, las novèlas de l’estrangièr son pas que catastròfas, chaples, crimis, etc. Las novèlas interioras – « domesticas » coma se ditz de mai en mai, per emplegar un anglicisme bèstia en francés – nos pòrtan pas que barraduras d’usinas, caumatge e, dempuèi qualque temps, la « moralizacion » necessària de la vida publica per nòstra democracia « a la francesa » qu’es de mai en mai malauta.

O sabèm que vivèm dins un mond dangierós ont tot va viste viste. O sabèm que l’individualisme exagonal – per parlar pas que de França – a crescut d’una faiçon exponenciala. Cadun de nosautres vòl tot de tira…

Se lo vesin a una veitura nòva, nos ne calriá una tanben ! La tecnologia modèrna deu (!) èsser accessibla a totes : ordenadors, telefonets intelligents, lausas electronicas, televisions « conectadas », etc.

La maxima de l’ora d’ara sembla èsser : « O vòli, donc me o cal ! » Degun s’interròga pas pus sus la pertinéncia d’un tal rasonament. E los drollets seguisson los parents dins aquela dralha que siá pels apleches tecnologics coma per la mòda ; los parents fan pas gaire pròva ni d’oposicion ni d’inercia ! « Que volètz, mossú, volèm que nòstres dròlles sián coma los autres ! » E ça que la, an pas totes legit Rabelais e l’istòria dels motons de Panurge.

E, ailàs ! vist lor comportament, son pas los òmes politics que nos ajudaràn per trobar un peçuc d’optimisme, arrapats que son a lors vièlhas lunas !

 

Cronica occitana

Le Petit bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 21 d'abril de 2013

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
16 avril 2013 2 16 /04 /avril /2013 15:24

Inventari… e chaple !

 

Lo nòste president de la Republica qu’es de plànher ! N’es pas pr’amor que sembla d’estar vadut devath lo signe de la ploja : presa de foncion, viatge a Marròc… N’es pas tanpauc pr’amor deu comportament de qualques uns deus sos ministres qui ne mancan pas ua escadença ende amuishar que las lors capacitats intellectualas serén mei emplegadas ne i avosse pas un Prumèr ministre deu « carisme d’ua ustra » – expression emplegada per la C. Duflot a perpaus d’era medisha. Mès, après la traïson e l’engana deu son cirugian preferit (!), qu’avèva pres ua decision hòrta, hèita ende li tornar l’estima – au mens que s’ac pensava – deus Francés : que cada membre deu govèrn e hàcia public lo son patrimòni. Aquesta mesura, presa ende amatigar los esperits, que deu, en principi, n’estar pas sonque lo prumèr estage d’ua lei a vénguer qui deu pertocar tots los elegits. Patatrac ! Ua estona après que l’inventari ministeriau e avèva hèit lo son camin cap a totas las redaccions deus mèdia, ua despacha – e imatges tanben de segur –, venguda deus Estats Units, qu’anonciè l’explosion de bombas « plantadas » a l’arribada deu maraton de Boston (Massachusetts). Lo reclam d’aqueth « mortalatge » [qualques mòrts e centenats de herits] – véder los mèdia – que hasó lo torn deu planeta, relegant las consequéncias de la decision presidenciau a un episòdi francofrancés quan la soa intencion èra de hèser saber a Euròpa e mei lonh enqüèra que França èra capabla de promòver un « blanc mei blanc que lo blanc ! » Las reaccions apassionadas d’un sarròt que dèisha augurar ua pièla d’esmendaments a la lei a vénguer ; ne son pas nombrós los elegits, que sian de la majoritat o de l’oposicion, prèstes a caminar cap al « sacrifici », « vestits de blanc e de probitat candida » 

 Editoriau de La Setmana, n°915

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
14 avril 2013 7 14 /04 /avril /2013 12:21

Sens èsser un afogat de fotbòl, escoti la ràdio…

L'autre jorn, lo rescontre Barça-PSG se debanava a Barcelona e Dieu sap lo nombre de jornalistas que seguissián l'eveniment d'una faiçon o d'una autra. Sus nòstras ràdios nacionalas, France Info e France Inter – mas i a pas de rasons que suls autres mèdia franceses foguèsse estat diferent ! – aguèrem drech a cada còp a la descripcion de l'ambient sus l'estadi, en defòra, abans, après, etc.

E totes, sens excepcion, nos parlèron del « camp nou » [kamp nou] e del Barça de segur… Coma soi pas tròp aluserpit e qu‘èri pas segur de mon afar, demandèri coma se prononciava a una especialista que me diguèt qu'èra coma en occitan lengadocian, donc [kamp nOw]. An quitament pas l'excusa de s'enganar amb lo castelhan (l'espanhòl) : nueve (la chifra) o nuevo…

O sabi que los jornalistas son pas de lingüistas, ni de poliglòts, ni… mas poirián ça que la s'entresenhar !

E vos cal pas creire qu'es per çò qu'èra de catalan… Gaireben, a cada còp sus las meteissas ràdios – que se trufan dels professors pas fotuts d'ensenhar l'anglés e que, eles, sortits del sistèma escolar, son estats capables de l'aprene coma de grands – te parlan del rescontre d'una equipa exagonala contra Leicester (Grand Bretanha) e pronóncian [leystÈrr] – quand es pas [leycèsstÈrr] – çò que se deu dire [lÈsteur] amb una R  que s'enten son que un pauquet.

Ignorància copabla ? Fatuitat exagonala ? Superioritat del Francés ufanós de parlar LA lenga mai polida del planeta ?

Ne vos daissi jutge…

Repost 0
13 avril 2013 6 13 /04 /avril /2013 18:54

Òsca a nòstre jornal !

 

Vòli pas dire mas i a qualque temps d’aquò, quand lo que baileja Lo Pichon Blau me consacrèt gaireben una pagina, auriái pas jamai imaginat que la television s’interessèsse a ieu e al Pichon Blau !

Solide, foguèt pas que l’equipa de FR3-Tolosa responsabla de las emissions occitanas : lo jornalet e Viure al país ; ça que la, aquesta cadiereta, autrejada a nòstra lenga pels mossús de París, es gaitada per un fum de mond…

Mas sabèm totes ques la descentralizacion, volguda a l’epòca per G. Defferre, es pas estada jamai acabada ni per l’esquèrra ni per la drecha en causa de la paur e de la mesfisança del poder central cap a la « província ».

E, dempuèi qualques annadas, podèm vire una tendéncia a un recentralizacion jol pretèxte que las regions – un pauc mens los Conselhs generals – se pausarián cap a l’Estat coma autant de feudalitats gavidadas per de novèls senhors.

O cal ben dire, los presidents de region, lor agrada de jogar los superintendents d’un còp èra. Malgrat que lors poders sián limitats, an, ça que la, la capacitat de levar de taxas, d’ajudar l’economia, d’autrejar moneda, etc.

La democracia locala, que siá al nivèl de la region o del departament e quitament del vilatge es quicòm que s’apren ; e lo pòble – nocion que vòl dire tot e vòl pas dire res a l’encòp ! – se contenta d’anar votar un còp cada cinc o sièis ans en esperant que lo qu’a elegit li portarà la luna e que las calhas tombaràn totas rostidas !

Levat aquel temps fòrt de las eleccions, lo pòble se’n remet al mèdia… E Lo Pichon Blau jòga son ròtle ; e mai d’un Agenés foguèt susprés del resson d’aquesta entrevista. Per una entrevista sus una personalitat òut e garonesa e nacionala, s’es vist promogut mèdium nacional e a vist un fum de confraires de la premsa escricha e audiovisula fondre sus el coma un falcon sus sa preda per aver l’exclusivitat de l’exclusivitat…

Aquò pròva que nòstre jornal, quitament dins un país centralizat, pòt far l’actualitat e la fa de la faiçon mai bèla que siá en assabentar sos legeires… Òsca !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 14 d'abril de 2013

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
10 avril 2013 3 10 /04 /avril /2013 17:55

Lo primtemps tornarà, e mai siá un pauc tardièr ongan !

Lo Diccionari d'expressions e locucions occitanas [Maurici Romieu, Andrieu Bianchi, Loís Gaubèrt] espelirà, e mai siá plan tardièr !

Vos contarai un jorn benlèu las tribulacions dels autors qu'an tornat legir e repassar, modificar e trencar… un dotzenat de còps un obratge que fa mai de sèt cents paginas…

Tot aquò a pres plan mai de temps que lo temps que met una elefanta per donar naissença a son elefanton… Devi reconéisser qu'exagèri un pauc que la gestacion dura pas que doas ans apr'aquí…

Notatz que, dempuèi que los autors an quitat de trigossejar amb lo tèxte, an amassat un pauc mai de tres cents expressions o locucions  novèlas que seràn pas dins lo diccionari…

L'aventura de l'escritura de l'obratge comencèt en 2005, al mes de mars… e, se tot va plan, se deuriá acabar al mes de mai de 2013…

 

Anem ! Ne vos balhi una darrièra…

 


GAMMA n. f.
Seria de nòtas de musica.

 
◊ Èsser de gamma | de bona gamma « èsser de bona umor ; aver bon caractèr ».

 
Se vòls, pòdes esperar que lo paire siá de bona gamma per li parlar d’aquel afar mas pensi pas que te diga de non.


« Me pareis, Astrugueta, que siás pas de gamma, aqueste ser.
– Mas si, papà, vos asseguri.
– Ai ! Per un ser de Nadal ! […] Quand tot canta e se regaudís, tu m’as la cara pensamentosa e tristonèla. »  (E. Mouly, Legendas)


     DPF • Gámo :    èstre    de    bona    gamma.
     TDF • Gamo :    èstre    de    bona    gamma.
 

 

Lo nom gamma ven, coma lo francés « gamme » de gamma – γάμμα – qu’es lo nom de la tresena letra de l’alfabet grèc Γ, γ. A l’Edat Mejana, designava, coma ut, la primièra nòta de la gamma e, per alargament, la gamma entièra. Aquesta locucion s’emplega per una persona ; l’emplec de l’adjectiu bon, bona refortís lo sens positiu. A l’origina, la locucion a, plan segur, lo sens de « èsser dins lo ton, èsser prèst a cantar ». Coma lo fach de cantar es, generalament, la manifestacion exteriora d’un estat gaujós, la locucion a pres, metaforicament, lo sens de « èsser de bona umor ».

 

Podèm donc totes èsser de gamma per çò que nos demòra pas tròp longtemps per que lo libre crèbe l'uòu…

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Lenga
commenter cet article
9 avril 2013 2 09 /04 /avril /2013 19:37

Un primtemps fangós ?

 

Se vos disi que lo començament del primtemps es poirit, vos estonarà pas ; es çò meteis en politica… i a pas pus de « sasons » ! La politica e los que ne fan escapan pas a la societat de competitivitat ; los electors vòlon de resultats sul pic. D’òmes politics eminents disián que las promessas engatjavan pas que los que las cresián ; aquel temps es acabat ! E los politicians que son pas estats elegits se fan pas fauta de jogar als botafuòcs, de blaimar los « copables » e de los designar a la venjança publica. Los mèdia son a l’espèra per trapar una « bona » paraula e balhar als auditors l’exclusivitat del sègle cada jorn ! Lo periòde que vivèm desempuèi la demission d’un ministre acusat d’aver mentit sus sa situacion personala al parlament, e a travèrs el, al país tot entièr, permet a las oposicions, de drecha e d’esquèrra, de se descadenar contra las poténcias de moneda, contra la corrupcion del sistèma e d’exigir un netejatge, non pas al kärcher – l’expression èra ja brevetada ! – mas amb la balaja, l’engranièra, l’escoba… Son mai d’un a apelar lo « pòble » a manifestar per carrièras per una « refondacion » de la democracia – pas mens ! – o per demandar d’eleccions novèlas que – ne podèm èsser segurs – portarián a la Cambra d’elegits novèls, pròbes, onèstes e prèstes a totes los sacrificis per tornar metre lo país sus la bona dralha. Cap a totes aqueles bracejaments, lo cap de l’Estat – e lo govèrn – sembla aver causit de… pas causir e d’esperar que la borrasca s’apasime, se se pòt. Promet tanben de prene de mesuras urgentas per « moralizar » la vida publica ; còsta pas car ! Mas los elegits, Robespièrres de salon quand s’agís dels autres, i van dapasset quand se poirián trobar implicats dins lo processus. Principi de realitat !

 

Editorial de La Setmana, n°914

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca