Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
1 avril 2017 6 01 /04 /avril /2017 16:31

Eleccions : peisses d’abril !

 

O dirai pas jamai pro mas aquesta cronica foguèsse tombada ièr, auriatz pas escapat a un peis d’abril coma la costuma o vòl…

Vertat es que, dempuèi qualques annadas, amb la vida que nos fa menar la globalizacion de l’economia, lo « pèis d’abril » sembla vengut quicòm d’incongrú !

E los pissavinagre mancan pas que vos o dison o vos o fan sentir : « Enfin, mossur, me demandi cossí trobatz lo temps encara de far colhonadas un prumèr d’abril ! Avètz pas res mai a far per vos ocupar… Nòstre Dieu, lo vedèl d’aur, consent pas qu’al sacrificis de moneda »

Encara que, a i regardar d’un pauc mai pròche, vesèm que nòstres politicians an sabut servat lor arma de dròlle e son contents quand nos pòdon far d’enganas…

I prenon un plaser tan grand que, quitament un mes abans lo jorn del vòte, quitan pas de nos contar de badinadas…

« Ieu president – presidenta – França tornarà èsser un país que compta dins lo concèrt de las nacions !

« Ieu, president – presidenta – los desirs del pòble francés – que’s aquel ? – seràn escotats e satisfaches.

« Ieu… n’acabarem amb los diktats venguts de l’estrangièr e nòstra sobeiranitat serà completa.

« Ieu… la prioritat serà balhada als Franceses de soca – qu’es aquò ?

« Ieu… etc.

E sabèm ben que lo lendoman del vòte, lo que la majoritat dels ciutadans auràn elegit nos farà comprene qu’èra pas qu’un « pèis d’abril » e que sèm estats plan ninòis de lo creire.

E los candidats que lor nom serà demorat dins la saqueta cridaràn e s’indignaràn contra lo novèl president desprovesit de la volontat necessària per sortir França del caòs e de la confusion. Sos quites « fans », après un periòde d’observacion faràn part de lor decepcion… E aurem drech a d’analisis saberudas dins los mèdia e…

L’epòca o vòl… Lo Francés a tornat trobar la fibra revolucionària… en paraulas. Exigís l’egalitat perfiècha, exigís que cada cap que despasse siá trencat, exigís que tot privilègi siá suprimit, levat los sieus que ne’n son pas çaquelà !

Amic legeire, mesfisatz-vos que vendrà lo jorn que, al nom de l’egalitat e de la transparéncia, nos faràn cabussar disn la « distadura » !

 

CXronica occitana — Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimenge lo 2 d'abril de 2017

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
1 avril 2017 6 01 /04 /avril /2017 16:19

Coratge, que nse’n cau !

« Coratge, que’n cau ! »

Paraulas de las bèras deus òmes politics qui vòlen vénguer califa. Mès ne i a pas nat qui nse demanda a nosauts de n’aver o se n’avem, de coratge ! E totun, que pensi que lo monde, las gents, los ciutadans, los sostengs, los fans, los electors ne deven muishar enqüèra mei que non pas los pretendents.

« Arren de nevèth devath lo sorelh », ça disen los pishafred e los pishavinagre de tota mena. « Que se’n va temps de har la bugada e qu’es lo sol capable de lavar mei blanc que blanc ! », ça disen los fans deus uns o deus autes.

Nosauts, les vraies gens, los qu’avem lo dret constitucionau d’exprimir la nòsta pensada en un mot, non pas dus mas un sol, lo jorn deu vòte, que’us devem sofrir a longor de colonas o d’antena, parabolica o pas. Que devem subir las lors logorrèas suu cossí deu perqué, suus mejans a hicar en òbra entà redreçar lo país, sus la capacitat qu’an los Francés de comprénguer las necessitats deu moment, etc.

A, los Francés ! Aquera entitat desincarnada que hè flòri demest los candidats. Non son pas nombrós a parlar de nosauts, personas hèitas de carn e de sang, capablas d’emocions, de sentiments. Personas qu’aimarén d’estar consultadas – qu’ac sabi, n’es pas aisit ! – un pauc mei sovent ; personas de las vilas e deu campèstre qui saben la realitat de la vita vitanta lonh de l’atmosfèra deus salons mondans o de las mansas ruraus.

De coratge, que nse’n cau entà demorar pro « ciutadans » – paraula a la mòda ! – responsables e voler a tota fòrça anar votar dins un mes… Sus qué ? Suus programas que degun ne’n parla, aucupats que son a lengassejar suus vestits d’un o emplecs presumits ficticis de l’aute.

Los mèdia ne presentan pas sonque las paraulas « pertinentas », las paraulas « chòc », las frasòtas deus discors en créser que los ciutadans qu’èm ne saben pas mei escotar, legir o pensar…

 

 La Setmana n° 1073

Repost 0
1 avril 2017 6 01 /04 /avril /2017 16:16

« Trumpizacion » de França !

O dirai pas jamai pro mas soi forçat de o tornar dire un còp de mai. Soi pas jamai estat un optimista acarnassit e aparteni ai a la categoria de la gents que te veson lo veire a mitat voge ; aquò m’empacha pas çaquelà de far las causas mas soi solatjat sonque quand tot es acabat.

Mas dins l’anar dels afars exagonals o internacionals, ieu, soi pas de comptar e coma milions d’autres, soi pas qu’un espectator, un usatgèr o un client !

Dins los Estats Units del sénher Trump e sa faiçon de menar, fins ara sa « politica », brutala que non sabi, avèm tota la bestialitat politica de la natura umana mesa a jorn. Lo país mai poderós del planeta deu, per el, èsser dirigit coma sas entrepresas que mena d’una faiçon autocratica …

Aquel òme qu’eiretèt sa fortuna de son pair l’a sabuda conservar aparentament e desvolopar. Normalament, aquel saber-far li deuriá èsser reconegut e o foguèt pel mond que votèron per el. Pensi que sos « fans » an cresegut la frasa d’un òme que quita pas de dire que vòl far « America great again » — los Estats Units, un grand país tornar ! — mas an pas retengut l’autra frasa qu’utiliza benlèu mai sovent encara : « Capitetz pas, sètz licenciat ! »

Trump fa partida d’aquel monde dels afars, sens pietat pels que son pas nascuts amb un culhièr d’argent dins la boca. E un fum dels qu’an votat per el an besonh çaquelà d’aver qualqu’un — o una administracion — per los ajudar quand se tròban dins los embestiaments.

Anatz comprendre !

En cò nòstre, fins ara, la solidaritat institucionala marchava mai o mens e, dempuèi qualques annadas, mens que mai ! Desempuèi que lo vedèl d’aur es estat promogut « Dieu novèl e insidspensable » — o sabi, es una de mas tissas ! — l’estatsunidenquazacion es en marcha.

Avèm la pròva jos los uèlhs dins la campanha electorala que vivèm, la pièja benlèu dempuèi lo començament de la Cinquena Republica.

Los candidats màger a l’eleccion predisenciala qu’an l’ambicion d’èsser los futurs líders del país an problèmas amb la justícia per fraudariá, messorgas, mancament a la paraula donada, etc. e nos demandan de lor far fisança…

Seriam a nos « trumpizar » que seriái pas estonat !

 

Cronica occitana  – Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimenge lo 25 de mars de 2017

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 avril 2017 6 01 /04 /avril /2017 16:13

Centre vila o « cur » de vila ?

O dirai pas jamai pro mas, a còps, avèm besonh dels vesins per nos conéisser un pauc melhor.

Degun vos dirà pas lo contrari : França es lo país mai bèl del mond e los Franceses – e los Occitans de França ne fan partida qu’o vòlgan o pas ! – son lo pòble mai espiritual, mai ntelligent, mai… de la tèrra, e encara un pauc mai !

Alara, quand un estrangièr, foguèsse jornalista, foguèsse estatsunidenc, escriu causas que poirián èsser mai agradivas, la sang del mond concernits fa pas qu’un torn !

Es çò que ven d’arribar als estatjants d’Albi (Tarn) e sustot a sos elegits après la publicacion d’un article dins lo « New York Times », en angloestatsunidenc de segur.

Lo jornalista a constatat que, a Albi e dins un fum d’autres localitats d’importància equivalenta o mai pichonas, lo centre vila se voja al profièch dels centres comercials localizat en periferia d’aquestas vilas mejanas e vilòtas.

Citi de memòria : « Per mon reportatge, Albi èra sus ma rota… En me sarrant d’Albi, tombèri primièr suls centres comercials dels parquatges comols e claufits de mond… Quand arribèri al centre vila, poguèri pas que constatar que i aviá un fum de comèrcis barrats. E quitament se Albi demòra una vilòta polideta, se cal rendre a l’evidéncia… l’activitat economica a migrat a la periferia dins los centres comercials. »

Los d’Albi ne son estats macats d’aquel reportatge ; es pas jamai plasent de se veire pres coma exemple per quicòm de negatiu… Çaquelà, un jornalista estrangièr que visita las « províncias » de l’exagòn deu pas èsser sistematicament acusat d’« a priori ». Òm pòt pas se plànger d’èsser ignorat pels aparisenquits e en medish temps lorar quand venon constar « de visu » la situacion tala coma es.

Subretot que la mòda sembla de far pròva d’originalitat (!) per batejar o tornar batejar aqueles endreches dedicats a l’idòla novèla : lo dieu moneda !

A la periferia de las vilòtas, los centres commercials se balhavan per nom : « Las pòrtas de… » Albi, Nerac, Tartifume… e los centres vila : « Còr de vila » ?

Mas un còr deu batre si que non i a besonh d’una pila… maissanta lemonada !

 

Cronica occitana – Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimenge lo 19 de mars de 2017

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
1 avril 2017 6 01 /04 /avril /2017 16:10

Vestit de probitat candida…

 

Eleccion presidenciala…

Lo temps se sarra mas es pas per aquò que ne sabèm mai. I a pas que los fans d’un o de l’autre candidat que sabon ont penjar lor lum. Ne demòran çaquelà un fum que son descorats d’entendre pas que de proposicions demagogicas o surrealistas. I a los que son per una seisena republica, los que son per una « França als Franceses de soca », los que son per l’union de la carpa e del lapin, etc.

Mas es malaisit per eles de far de promessas autrament qu’a la mòda vièlha : « Quand serai elegit… » Coma los mèdia s’interèssan subretot als peisses gròsses, aquestes se venon incrustar sul fenestron mentre que, de quora en quora, vesèm aparéisser los « petits » en imatges subliminals que nos venon rapelar que l’egalitat fa partida da la devisa exagonala… en teoria !

L’òme de l’eissarpa roja nos vòl demostrar que lo mot « esquèrra es pas l’enemiga de la modernitat e malhums socials e ologramas, per exemple, son meses a contribucion. Son concurrent, d’un classicisme de bona lei, a empruntat als Estatsunidencs la « man drecha sul pitre » quand escota o canta l’imne nacional.

Lo caganís-candidat a l’avantatge suls autres d’èsser un novèl vengut en politica e li pòdon reprochar pas que son passat de banquièr mas, dins un mond qu’a fach son dieu de la moneda, sembla pas redibitòri…

Los dos candidats de drecha que se presentan, cadun vestit de probitat candida e de lin blanc, se dison victimas de « gabinets negres » que complòtan per los empachar de tornar França al pòble e de redreçar lo país. Cadun jòga a sa faiçon amb l’immunitat parlamentària que los presèrva dels jutges.

Curiós país ont un « panaire d’irange » es condemnat sul pic a las galèras e ont un òme – o una femna – pòt far valer son immunitat o sa presompcion d’innocéncia per preservar sa « pichona entrepresa » !

Edotirail – La Setmama, n° 1072

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 avril 2017 6 01 /04 /avril /2017 16:06

Vòlon pas saber ?

 

O dirai pas jamai pro e la campanha electorala presenta fa pas que confirmar la decadéncia de nòstre sistèma poltic. Vòli pas dire que lo ciutadan lambda a totas las qualitats e que los elegits n’an pas cap mas los escarts morals e etics son de mal acceptar quand la vida vidanta se fa cada jorn un pauc mai pesuga.

La vida vidanta, çaquelà, es pas pesuga per totes e, dins u país ont l’egalitarisme a remplaçat desempuèi longtemps l’egalitat, es pas de bon conéisser que los que, generalament, nos demanda de sacrificis, son los darrièrs a ne far.

Cap a la « revòlta » e a l’incompreension d’unes ciutadans a prepaus de l’afar Fillon, nòstres elegits se defendon e, per d’unes, corron los mèdia, sustot la televison, per explicar que nos enganam, nosautres las gents normalas, e que la paga que tenon, mai exactament las indemnitats que recebon, son pas tant importantas qu’aquò.

Soi pas jamai estat gelós de la moneda recebuda pels elegits ; çò qu’accèpti pas, per contra es l’arrogància amb laquala prenon las criticas.

En disent aquò soi ben conscient que son pas totes aital ; mas los qualques uns que gastan la sauça fant cabussar totes los autres dins la topina…

Rapelatz-vos qu’un ensenhaire o un prèire pedofils son l’encausa que totes los enenhaires o totes los prèires an un comportament identic…

Los bons pagan donc pels maissants ; las foncions electivas escapan pas a aquel teorèma e los elegits – nacionals principalament – an una responsabilitat encara mai granda dins la mesura que son eles que fan las leis.

Vos o ieu, que podèm far ? votar cada cinc ans ; es pauc ! Que fasèm fàcias a las aumentacions o las estagnacions dels salaris, de las mèrças, etc. Repotegam mas fasèm, constrenches, de causidas. Los deputats e senators, per bona part, cultivan lor especificitat per garantir lors privilègis ; considèran que s’ameritan una aumentacion… s’aumentan ! que lor « mestièr » dura pas tota la vida… se fan un sistèma de pension amb un rapòrt « qualitat-prètz » qu’a pas cap d’equivalent dins un monde normal !

Se meton aital dins las mans dels populistas que son encara mai corromputs !

Durarà pas autan coma las talhas, çò disi1a la paure maire !

Cronica occitana — Le Petit Bleu de Lot-et- Garonne, dimenge lo 12 de mars de 2017

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 mars 2017 7 05 /03 /mars /2017 09:36

Aprendís demagòg ?

 

O dirai pas jamai pro e soi pas lo sol a o pensar : foguèsse pas una escasença autan seriosa dins la vida d’una democracia, ne poiriam rire e nos poiriam tot bestiament escacalassar !

Assistèm en dirècte a la naissença d’un demagòg populista ! Sabi qu’es una tautologia e devi reconéisser que me demandi s’emplegui los mots que cal per designar un òme que, fins a una epòca recenta, aviá aquesit, al cors d’una carrièra politica longa, una reputacion d’integritat, de probitat, de qualqu’un qu’a los pès sus tèrra e de « notari de província », insulta suprèma dins la boca de nòstres politicians aparisenquits o de de la fauna germanopratina.

Personalament, m’agrada mai un notari de província que non pas un aparisenquit, sustot s’es un politician !

Lo paure el, candidat a la présidéncia de la Republica, desempuèi qu’es estat mostrat au det per aver salariat – e bèlament – la femna e los dròlles per un trabalh presumit fictitiu, ne n’acaba de tombar de Caribde en Scilla… Après d’excusas publicas dins los mèdia, podiá pensar que l’afar s’atudariá aisidament e que los Franceses passarián a quicom mai. Bernica !

Dempuèi mai d’un mes, n’es redusit a parlar d’un problèma que, per el, n’es pas un mas lo drama es que pòt pas parlar de res mai, ni de son programa per o vantar ni de los dels autres peer los denigrar.

Fàcia a una situacion aital, d’autres se serián arrestats descorats. Nòstre òme, non ! E, partent del principi que, per se defendre, lo mejan mai bon es l’ataca, met en acusacion totes los que son contra el.

Tre la debuta, foguèt lo setmanièr e los mèdia que seguiguèron d’èsser los folha-mèrda de servici, puèi venguèron los policièrs e los jutges acusats de participar a un complòt mediatic, etc.

Aguèt qualques paraulas dobtosas coma : « Sèm en quasi-guèrra civila » ; ara, mes en examen mas protegit per son immunitat parlamentara, n’apèla al pòble contra los jutges al servici del poder que lo vòl empachar de se presentar…

Aqueste dimenge, comptarà sas « divisions » al recampament de la capitala francesa, convocat d’urgéncia… Es aital que se passa dins las republicas bananièras…

 

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimenge, lo 5 de mars de 2017

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
25 février 2017 6 25 /02 /février /2017 15:55

Encara dos meses…

O dirai pas jamai pro mas soi totjorn e encara susprés que los Franceses, dens loe majoritat, ajan pas escampat o esquiçat lor carta d’elector dins la mesura que nòstres politicians màgers, los qu’an qualque pretencion presidenciala, contunhan de se satisfar de formuletas vuèjas o de frasòtas que o son encara mai !

A man esquèrra, seriá susprenent que las causas se melhorèsson après lo raliament de l’ecologista al representant del partit socialista. Quitament se un e l’autre regètan pas un acòrd eventual, es clar per l’òme de l’eissarpa roja que se deu far sus sas posicions e per l’èx-frondaire tanben.

An pas tustat sul president pendent los cinc ans de sa mandatura, un del defòra l’autre del dedins, per renonciar a se far lo pòrtadrapèu de çò que considèran coma una esquèrra de combat.

Lo candidat social democrata, que se vòl ni d’un bòrd ni de l’autre, pensa s’assegurar la fidelitat de sos suportaires del moment en refusant pas l’aliança amb lo Bearnés. Fins ara, a tirat camin sens problèma mas deuriá pas oblidar que « Es al pè del mur que lo maçon se coneis » !

Los dos candidats màgers de drecha an totes dos qualques problèmas amb la justícia mas, coma sèm dins un país dur pels miseroses benlèu mas doç pels poderoses, deurián poder far campanha sens tròp de pensaments.

La candidata de la drecha extrèma, elegida a l’assemblada europèa, se servís de son estatut per ignorar los mandaments de la justícia francesa e daissa sas « pichonas mans » s’explicar amb los jutges. L’autre candidat a rescontrat l’apòstol Pèire que li a conselhat de se renegar, qu’aquò costava pas res, etc. e a decidit d’anar al cap de sa quista del Graal presidencial. De tota faiçon, lo que serà elegit serà fòra portada dels jutges e dins cinc ans… farà jorn, coma disiá l’autre !

Los autres candidats, ailàs, son pas de comptar. Demest aqueles, los regionalistas… mas la Republica se sap protegir d’aqueles « revolucionaris » pel jòc de las signaturas d’elegits. Libertat de se presentar, òc, mas pas tròp !

 

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimenge, lo 26 de febrièr de 2017

 

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
18 février 2017 6 18 /02 /février /2017 15:09

L’ostal brutla e… no’n fotèm !

 

O dirai pas jamai pro mas ai l’impression que, dempuèi un vintenat d’annadas, tot sembla anar mai viste. Una impression sonque per çò que la tèrra contunha son viradís coma o fa desempuèi la nuèch dels temps sens se preocupar de çò que fan los èssers que la pòblan.

Las catastròfas te tomban sul morre a l’improvista coma es estat lo cas dempuèi totjorn e, per aquò, avèm los especialistas per nos explicar las causas : disparicion dels dinosaures, atupiment de milierats d’espècias animalas siá per rasons « naturalas » siá en causa de las activitats umanas.

Fins a una epòca recenta, levat qualque especialista, los òmes semblavan pas se preocupar de l’afar. Avián lors activitats e tot lo demai sus la tèrra èra a lor servici.

Avián besonh de carn : bastava tuar quelque animal. Avián besonh de fusta o de lenha : Dieu aviá creat los arbres e los bòsques per eles. L’Òme se podiá pas enganar dins la mesura qu’èra estat creat a Son imatge.

En mai d’aquò, l’Òme pensava qu’aquesta tèrra noiricièra èra inagotabla. E foguèt « paraula d’evangèli » pendent sègles e sègles. Cadun èra dins son canton, son país e aviá pro a far amb las catastròfas localas. Lo planeta èra grand e aviá pas cap de possibilitats de conéisser çò que se passava de l’autre bòrd del monde.

Ara que lo planeta es vengut un « vilatge global », aquela ignorància ten pas mai e l’Òme sap coma l’influençia de sas activitats sus l’anar del planeta.

Mas l’Òme es pas que l’Òme e la globalizacion de las activitats umanas a menat e mena a una utilizacion totjorn mai granda del potencial de la tèrra. Son accion es perilhosa dins mantun domeni.

Ailàs, gaireben pertot e gaireben totes los òmes o sistèmas organizats (politics, socials, etc.) an adoptat una actitud de predators sonque. La devisa « Après ieu, lo deluvi ! » fa que lo present sol compta.

En despièch de l’activisme de qualques uns en favor d’una utilizacion mai responsabla de la maire Tèrra, la situcion pejoreja de jorn en jorn e, tant que los estats democraticament elegits seràn pas onèstes amb lors ciutadans, pejorarà encara.

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, Cronica occitana, dimenge lo 19 de febrièr de 2017

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
18 février 2017 6 18 /02 /février /2017 15:07

Sortir de la democracia ?

 

Quitament se l’ai escrich mai d’un còp, es pas far pròva d’originalitat jornalistica ou autra que de dire que los Franceses son contents pas que quand seguisson los Estats Units. A la suspresa generala e gràcia a un sistèma electoral, vielhanchon ara, venon d’elegir lo president mai atipic — eufemisme ! — que se podiá concebre.

Lo president eissent Obama o aviá senon previst al mens subodorat quand demandava als electors que l’avián sostengut de desertar pas los burèus de vòte per preservar son eiretatge social e legislatiu. Ailàs, decebuts, los que pensavan que, en los Estats Units, Roma se seriá poguda bastir en una jornada, sostenguèron pas la qu’èra estada adobada pels democratas.

Los « pichons blancs » — autres daissats per compte dins la corsa, totjorn mai fòla, a la globalizacion — creguèron las rodomontadas d’un estafièr, fièr de l’èsser, d’un arpalhand se vantant de practicar l’optimizacion fiscala, d’un òme per tot dire macho primari talament es grossièr e inculte mas en fasi, dins sos prepausses, amb de ciutadans que pensan que lor « cal n’aver » per se defendre contra « los elèits » de Washington que veson mai coma de burocratas e d’intellectuals embastardits que coma de ciutadans d’opinions diferentas !

En cò nòstre, aquesta eleccion a joslevat d’espèrs : « L’an fach ! O podèm far… » Per malastre, dins nòstra campanha presidenciala, anem de decepcion en catastròfa… A drecha, Madama del Front e Mossur Net semblan d’aver pres qualques libertats amb la moneda publica, europèa o exagonala. A esquèrra, pel moment, aquò se passa sus un plan etic mai que mai ; los que, ièr encara, jogavan del cotèl parlan de raliament al nom dels interèsses superiors de la nacion. Lo pòble, li demandan de demorar a l’ostal en cas de missant temps… pel demai, se n’ocupan !

 

La Setmama, Editorial n° 1070

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca