Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
31 juillet 2012 2 31 /07 /juillet /2012 16:49

Flèuma e politica

 

Qu’es ua causa coneishuda que la flèuma ne pòt pas estar son que britanica. Associada a l’umor – au sens de « se trufar de se » – qu’es estada, pendent sègles, ua de las caracteristicas màgers deus nòstes vesins qui disèvan, en cercar quauquarren a recuperar au mitan de las arroïnas provocadas per las V1 e V2 en 1944, que los nasty (for Nazis) e’us hasèvan hèser un drin de pica-nica !

En seguir e en patir la crisi qui aclapa qualques detzenats de milions de ciutadans, en Euròpa son que, que’s pòt véder que la flèuma s’es plan exportada suu continent, e tot especiaument, dens la zòna euro ! Dab Grècia en falhita, Espanha en recession, Itàlia plan malauta e França qui, en mei d’ua santat delicada, se deu acarar a ua economia atòna e flaca, los responsables politics de la zòna concernida que hèn acamps e conferéncias, publican comunicats e presas de posicion e… tornan aus lors afars.

Recentament, los « dètz e sèt que [finalizèn] l’adopcion deu lor parahuec financèr, lo MES » [Le Monde]. Tanlèu a soa, cadun que balhè la soa interpretacion, diferenta de segur, e que passè a quaucom mei.

La Cort suprèma alemanda qui devèva balhar lo son avís sus la constitucionalitat d’aquera decision que decidí d’ajornar lo son verdicte dinc au mes de seteme. Lo Joan de la Hont que l’escrivó : « Pressatz vos lentament ! ».

Los financèrs, eths, n’an pas legit ni Esòp ni La Hont e los marcats que responen a la segonda – a la nanosegonda, ça dison los especialistas !

N’an pas jamei autant parlar d’Euròpa com en aqueth periòde de crisi e n’an pas jamei autant pres decisions nacionaus coma ara. Los nòstes responsables que semblan non pas voler contrariar la lor opinion publica e que dèishen la plaça aus « populismes ».

Flèuma ? Non, pusillanimitat…

 

Editoriau de La Setmana, n°879

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
30 juillet 2012 1 30 /07 /juillet /2012 10:24

Estivadas…

  

Vòli pas dire mas, amb totas las activitats de tota mena que se debanan en cò nòstre, seriá un pauc colhon de vos voler parlar de quicom mai que se debana en defòra del departament.

En Òut e Garona, sèm pas praubins per las vacanças « intellectualas ». De teatre e de cançons, n’i a de pertot. Malurosament, amb la crisi e lo prètz de l’òli, las gents son pas nombrosas a poder córrer lo departament per dire d’anar aplaudir un o l’autre, quitament se fan de co-veituratge ; las gents que vivon dins lo vesinatge son pas forçadament interessadas pel meteis espectacle.

O cal ben dire, aquelas manifestacions son pas organizadas prioritariament cap als residents mas cap als toristas que se venon pausar, lo temps de lors comjats, dins nòstre bèl canton. Existisson, ça que la. Los professionals del torisme, coma se ditz, agachan lo cèl cada matin e lo tirador-caissa cada ser e fan de comparasons amb lo meteis periòde de la « sason » de l’an d’abans ; e, segon l’aparicion o pas de la granhòta, fan coma lo temps, o ploran o dison  que poiriá èsser piéger !

Parlavi totara de las distraccions intellectualas mas son pas las solas e nòstre canton ofrís tanben a la toristalha, non, pas la « toristalha », vos demandi excusa, als visitors, diferents espectacles que van de la « vaca » d’un « intervilatge » (a l’imitacion d’una emission de tele qu’aguèt un succès monstre : « Intervilles » i a d’annadas lum d’aquò !).

Lo problèma es que, amb la television, çò que se debana en cò nòstre, pòt èsser pas qu’un ersatz de cultura, una distraccion de païsan un pauc atardat.

Aqueste matin encara [dissabte 28 de julhet], la gojata a l’antena de France Inter se regaudissiá d’entendre « aquel accent » portaire de solelh a una capitala que se deviá trobar jos la ploja o los nívols ; paura piota ! Lo campestre a pas besonh dels produches pre-mastegats de la gran vila ; es capable de se petaçar tot sol del moment que los elegits locals li balhan qualques mejans.

O sabon las gents de Garona çò que còsta l’Operà Bastille ? O sabon qu’amb la moneda d’una setmana d’entreten d’aquel operà, poirián aver detzenas de festenals « at home » ?

A Rodés [Avairon], s’acaba l’Estivada 2012, amb un platèu d’artistas de totes los païses d’òc – de Massilia Sound a Zebda – e d’enlòc mai. Cresètz qu’aquò interessa los mèdia exagonals ? Parlatz de « celtitud », de « Quebèc », etc. se volètz… mas d’occitan e d’occitanitat… Kézaco ? Qu’es aquò ?

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge 29 de julhet de 2012

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
30 juillet 2012 1 30 /07 /juillet /2012 00:28

Cadun sa França…

 

Demandi excusa a totes los istorians, exegètas, epistemologistas, semanticians e autres especialistas « naturals, legitims e indefugibles » dels arguments « capillotractats » (!) lo mai sovent, mas semblariá que ne foguèsse de « França » coma n’es d’« occitan » quand se’n parla…

Avèm gaireben totes aprés a las escòlas que França èra la « maire de las arts… » e mai d’un an legit benlèu Le Tour de la France par deux enfants – Devoir et Patrie de G. Bruno ; a cadun sa França, de M. Chevalier a M. Sardou en passar per Jean Ferrat… per ne demorar pas qu’als documents escriches.

Dimenge passat, lo president de la Republica commemorèt lo 70en aniversari de l’arrestacion massissa de milierats de Josieus – « lo rambalhatge del Vél’d’Hiv » – per la polícia parisenca.

Dins son discors – e dins la dralha de Jacques Chirac en 1995 –, diguèt qu’èra un « crimi comés en França, per França » ; ajustèt tanben dins lo meteis discors que fòrça Franceses avián fach onor a França en s’opausant a l’enemic, etc.

Las criticas an pas tardat ! De Guaino a Chevènement, li fan repròchi de o mesclar tot. La França de Vichèi èra pas la França etèrna, la França dels Lums e de la Declaracion dels dreches de l’Òme.

H. Guaino se declarèt « escandalizat » que lo president, elegit pr’aquò, aja l’audàcia de parlar en son nom. Per el, la França vertadièra, « sa » França, èra a Londres. Per J. P. Chevènement, « es far coma si Pétain èra França » a l’epòca.

En seguir aquestes rasonaments, calriá admetre que los policièrs franceses de l’Estat Francés èran pas Franceses ! Una « granda nacion » pòt aver pas que de paginas gloriosas a escriure, de segur.

Vertat es que lo rei dels Bèlgas abdiquèt juste lo temps que son parlament votèsse una lei qu’anava contra sas cresenças…

 

Editorial de La Setmana, n°878

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
21 juillet 2012 6 21 /07 /juillet /2012 16:28

Una França esportiva ?

 

Vòli pas dire mas, se ne cresèm la plaça presa autan dins los mèdia escriches coma a la ràdio e subretot sus las canaus de television, França es un país esportiu !

Las meissantas lengas diràn que los Franceses son melhors dins la practica de l’espòrt sul canapè, fàcia al fenestron e amb una caneta de cervesa a la man e qualques recargas dins lo refrigerador.

Bon, o vòli plan admetre, mas cal reconéisser que las canaus televisualas, autan nombrosas adara coma las pèiras pels camins, sabon que pòdon comptar sus pro de « cervèlas disponiblas » prèstas a lor pagar la publicitat que fan per amortir los prèses de difusion o de redifusion.

Lo Torn de França s’acaba sens suspresas, levat qualques afars de dopatge – dopatge refutat pels esportius concernits – après un torneg de tènnis e avant los Jòcs olimpics de Londres, e las canaus van emplir lo fenestron d’imatges e d’imatges pendent d’oras e d’oras…

E l’esportiu francés es urós que non sabi. Pel moment, a benmèu pas tròp de moneda, mas de jòcs, òc !

N. S., l’èx-president, aviá mostrat son estacament a la bicicleta en seguint una estapa en veitura ; divendres, F. H., lo de l’ora d’ara, qu’a pas l’aparéncia d’un esportiu de naut nivèl, tenguèt a mostrar tot parièr que s’interessava a la « pichona reina » en mai de la sieuna e ne profiechèt tanben per seguir l’estapa de Briva, non pas en camiset d’espòrt coma l’èx mas en costum-cravata ; en complimentar lo vencedor de l’estapa, un Anglés, tornèt las pèiras al Primièr ministre anglés, D. Cameron, en disent qu’aimàvam los Angleses que demoravan en França – en Corresa, n’i a fòrça – e qu’èran planvenguts e plan aculhits en cò nòstre « amb lo tapís roge » (nòstre president es capable d’umor e a una bona memòria !)

Se la situacion economica es catastrofica d’après çò que ne dison d’unes, pòt pas èsser desesperada tant que de milions de gents son capablas d’estrambòrd per de bicicletaires en susor… e que nòstre president es capable d’umor…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 22 de julhet de 2012

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
18 juillet 2012 3 18 /07 /juillet /2012 14:04

Ua pensada taus doblidats…

 

Lo temps ne segueish pas totjorn lo calendèr e, a maugrat que hàcia quauques esfòrç, lo sorelh qu’es enqüèra un pauc timidòt sus la màger part de l’exagòn. E las gazetas que’s hèn lo reclam de julhetistas qui repotègan contra la soa abséncia e la manca de calor. Que ne i a qui serén prèstes a demandar lo remborsament de las lors despensas ! Degun n’a pas enqüèra dit qu’èra la fauta deus qui nse govèrnan, totun ! Ua presidéncia navèra e « normau » que’s hica en plaça dab quauques tastuquejadas e, de segur, ne deu pas estar aisit, après un lustre dab un iperpresident qui metèva en scèna autant plan la soa vita publica coma la soa vita privada. Au cors de la soa entervista deu Bastille Day – lo 14 de julhet en anglés – que reconeishó, a perpaus deu piuladís – tweet – de sa companha e de la reaccion deu son hilh – que la « normalitat » n’èra pas quaucom d’aisit mès que, d’ara en avant, haré tot lo son possible tà non mesclar pas lo public e lo privat. Levat aquera declaracion, tot lo demei qu’estó « normau » e dens la soa entervista – esfòrç rigorós entà sortir de la crisi, etc. – e dens la debanada de la jornada – passada de las tropas suus Camps Elisèus e deus avions dens lo cèu de la Capitala… França qu’es França e los Francés qu’ac aiman atau, ça disen las gazetas e lo nòste president navèth que s’inscriu dens aquera tradicion. Ne i avó pas nada tà brembar las paraulas deu Georges : « Lo jorn del 14 de julhet, demòri dins mon lièch moflet ; La musica que va al pas, tot aquò es pas mon afar ! » Que i avó tanben la publicacion deus recipiendaris de la Legion d’aunor qui, de segur, se la meritavan, la barlòca ! Quauques oblidats benlèu : las victimas deus capitanis d’industria que quilhan lo roge a la botoèra : normau, qué !


Editoriau de La Setmana, n°877

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
14 juillet 2012 6 14 /07 /juillet /2012 17:15

Omenatge als doblidats !!

 

Vòli pas dire mas l’estiu es començat dejà dempuèi qualques jorns e lo solelh es encar un pauc timidòt sus la màger part de l’exagòn.

E, demest los primièrs julhetistas, n’i a que son pas contents se ne cresèm las gazetas ; repotègan contra lo temps que fa e l’abséncia de solelh e de calor…

N’i a quitament que demandan lo remborsament de lors despensas en causa d’aquò ! Avèm pas entenut degun encara dire qu’èra la fauta del governament mas, se lo solelh fa pas un esfòrç, soi segur qu’aquò serà l’objècte d’un micro-trepador a venir…

A l’ora qu’escrivi aquela cronica, lo defilat militar es acabat e nòstre president a complida son intervista amb los jornalistas de las doas canaus màgers.

En legir las despachas publicadas sus la tela, ai pogut aprene qu’estimava fòrt e mòrt que vida publica e vida privada, malgrat l’afar del « tweet » de sa companha e la relança de son filh ainat, serián respectadas.

Pel demàs, res que de causas convengudas : l’armada e la nacion, las prioritats nacionalas dins un ambient de rigor rigorosa (!), la posicion de França sus Siria e Mali, etc.

Ieu, soi gaireben totjorn estat coma lo Georges que cantava : « Lo jorn del 14 de julhet, demòri dins mon lièch moflet. La musica que va al pas, tot aquò es pas mon afar ». Ai pas jamai considerat que las passadas de las tropas nacionalas – e autras quand son invitadas – ajudava a rendre nòstre nacion mai fòrta e a far que nòstre país siá melhor considerat.

O sabi que la classa politica met en avant l’omenatge rendut a d’òmes e de femnas que prenon la risca de pèrdre lor vida per la Nacion. Dins aquel cas, calriá metre en avant tanben lo sacrifi de milierats d’autres que pèrdon lor vida a la ganhar e qui, en seguida a un accident o quicòm mai, daissan una veusa o un veuse e de drollets sens que digun se preocupe de lor un omenatge public.

Lo 14 de julhet es tanben lo jorn de las promocions dins l’òrdre de la Legion d’onor, qu’èra a l’origina reservada als militars pels faches d’armas. Ara, se i tròba de tot e soi pas segur que totes los recipiendaris se la meritèssen, aquela barlòca !

Ne son los testimònis, totes aqueles capitanis d’industria, soventes còps filibustièrs, que pòrtan lo roge a la botonièra de lor vèsta mentre que deurián aver lo roge de la vergonha al front… per lor comportament cap a lors obrièrs o a lors emplegats.

Aital va la vida ; dins lo triptic que se tròba sul fronton de las maisons comunas, lo mot « egalitat » es sovent doblidat…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge 15 de julhet de 2012

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 juillet 2012 1 09 /07 /juillet /2012 18:09

Ont te tròbas ? (silenci abissal)

 

« La tèrra es blava coma un irange », a escrich Éluard. Sabi pas se i a una relacion amb la « pana logiciala » de l’operator istoric de la telefonia Francesa que daissèt, la setmana passada, sos 27 milions d’abonats sens possibilitat de comunicar. Quitament se tot èra tornat a la normala un quinzenat d’oras mai tard, los especialistas-maison ne son encara a se pausar de questions. Lo client lambda aprendrà, el, que i a agut un « disfoncionament logicial » dins los equipaments « de còr de malhum », etc. – ieu, ai pas comprés grand causa ! – e que son operator lo farà beneficiar d’una jornada de prètzfach suplementària a gratis en compensacion. Autrecòps, es a dire un quizenat d’annadas a, una pana èra una pana e fasiam amb ela. Ara, una pana dins aquel sector economic ven un afar d’estat e los ministres concernits se son invitats en cò del PDG per obténer d’explicacions. La ministra de l’Economia numerica, Fleur Pellerin, foguèt pas convencida benlèu per las responsas e lo fach d’apréne que « la risca zèro existís pas » e a demandat « un audit sus la securitat dels malhums, amb las despensas eventualament a la carga de l’operator ». Tot aquò per dire que sèm totes, institucions, entrepresas o particulars, dependents d’aquelas avançadas tecnologicas per totes los actes – o gaireben – de nòstra vida. Volèm l’instantaneïtat de las comunicacions amb l’Autre del moment que pagam un abonament pel telefòn e los servicis associats. En mai d’aquò, exigissèm una obligacion de resultat sens voler prene en compte que los apèls, SMS o corrièls creisson d’una faiçon mai o mens exponenciala e que los malhums son benlèu pas totjorn a l’auçada del trafic que generan. Nòstras societats modèrnas serián vengudas de societats dels pès d’argela ?

 

Editorial de La Setmana, n°876

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
7 juillet 2012 6 07 /07 /juillet /2012 17:10

Un bison en estiu… descobèrtas futadas !

 

Vòli pas dire mas, quitament se, adara, soi pas mai concernit, me cal, coma totas los Franceses, viure a l’ora de las « grans vacanças » !

Pensi que sèm un dels rares païses ont, tradicionalament, lo païs se met, al mens dins l’esperit, en vacanças.

Per aquò far, cal dire que sèm ajudats ! Los mèdia, subretot audiovisuals, càmbian los programas e fan de redifusions aquí ne vòls aquí n’as.

Tot es fach per vos far doblidar los pensaments de la vida vidanta. Tanlèu la ràdio o la tele dubèrtas, podètz entendre parlar de la plaja e dels diferents mejans per pas agafar lo càncer en causa dels rais UV o per pas vos far pónher per las medusas.

Semblariá que tota la França anèsse au bòrd de la mar, la granda blava o la mar granda… Es benlèu pas complètament faus e cal ben rconéisser que, pendent los meses d’estiu, i a un desequilibri entre lo nòrd e lo sud. La toristalha adòra far de bronzacuol pendent sos comjats.

Tre las primièras oras, lo Parisenc monta dins sa veitura e, malgrat lo conselhs de Bison futat, pren l’autorota cap al Sud o al Sud-Oèst per se trobar lo mai viste possible los pès dins l’aiga.

Avètz remarcat qu’ai dich « lo Parisenc » quitament se, urosament, n’i que venon d’enlòc mai. Avètz remarcat tanben qu’ai pas mençonat lo Sud-Èst ; es que lo Sud-Èst existís pas en cò nòstre. Avèm pas qu’un Sud-Oèst o un Sud que va de la frontièra italiana  a, mai o mens, Besièrs. Soi pas assabentat de la posicion dels geografs sus aquel sicut.

Urosament que i a qualques personas sàvias que aiman melhor passar de vacanças a la calma e profiechar de la natura, coma se ditz. Aqueles prenon lor temps e se ronçan pas sus l’autorota. D’arribar sus la plaja los interessa pas mas aiman de se pèrdre dins los vilatges e vilatjòts de nòstre. Aiman de descobrir e l’arquitèctura e la cosina e las gents…

Ailàs ! sèm dins un monde ont l’Autre passa al segond nivèl e las gents de l’endrech, los natius qué, son pas totjorn atentius als visitors que sián del ser o del matin !

En Òut e Garona, las descobèrtas a far son nombrosas ; ne soi tot vergonhós, ieu que coneissi pas lo país qu’adoptèri i a un pauc mai de quaranta ans ! Alavetz, vosautres que me legissètz, seguiscatz pas mon exemple e gausatz descobrir aquel país que, dison los letraferits, semblan a Toscana…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

dimenge, lo 8 de julhet de 2012

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 juillet 2012 4 05 /07 /juillet /2012 11:40

« Les physiciens ont découvert le boson de Higgs avec 99,9999 % d'exactitude »

(Le Monde, dijaus, 3 de julhet de  2012)

 

En mei d'aquò, se ne'n credem la gazeta, normaument lo nom d'ua descobèrta qu'es atribuit au son « inventor » ; aquí, que son estats mei d'un… e Steven Wienberg [prèmi Nobel de fisica 1979], qu'a popularizat l'expression, qu'expliquè en mai de 2012 que s'èra enganat dens las datas de publicacion e qu'avèva servat lo nom deu que pensava estar lo prumèr.

E donc, lo « boson de Higgs » n'es pas lo son !


Be gausan apèrar aquò de « sciéncias exactas » !

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Curiosa
commenter cet article
4 juillet 2012 3 04 /07 /juillet /2012 09:37

Elegàncias en libertat…

 

Entà la soa prumèra virada europèa, dauna Aung San Suu Kyi, prèmi Nobel de la Patz 1991, qu'a hèit un triomfe.

Mantenguda en isolament pendent un quizenat d’annadas, aquera hemna qui, a l’epòca, èra guaireben ua icòna, qu’a suscitat ua curiositat grana de la part deu mitan politic europèu.

Qu’estó recebuda, au mens en França, com un cap d’Estat en visita d’estat. Totjorn l’arrisolet aus pòts e l’anar mesurat, qu’amuishè ua elegància a l’encòp simpla e solemna e los sos perpaus, mesurats tanben, qu’estón ende demandar au monde occidentau d’acompanhar, damb luciditat e circonspeccion, los prumèrs pas d’ua democracia a vénguer en Myanmar (Birmania).

Pressada de questions sus la junta e lo son comportament cap a era e au pòble birman, que digó que lo pasat èra lo passat e que, peu moment, e’u semblava que lo president Thein Sein avèva la volontat de democratizar lo país.

Qu’èra un plaser de véder e enténer aquera hemnòta de l’aparéncia frèula portar ua paraula tan hòrta, autan en la preséncia deu nòste president com de las « hemnas francesas qui comptan » au cors d’un repaish organizat en lo son aunor.

A nòste tanben, qu’avem hemnas de la paraula liberada e de l’identitat afirmada e qu’es ua bona causa, mès arren n’es perfèit !

Ségolène que ven de har l’experiéncia d’ua des·hèita electorau progamada en se créder, en la soa qualitat d’èx-candidata presidenciau, au-dessús de la lei comuna taus candidats socialistas.

Valérie, segonda companha de F., qu’escriu en legenda d’ua fòto de François e la soa èx : « Que’m cau har damb aquò ».

« Musiciana, qu’es un pau mei glamour que Na Ayrault, professora d’alemand dens un collègi de la banlèga de Nantes », ça ditz Anne, molhèr deu ministre de l’Interior, « liberada » era tanben !

 

Editoriau de La Setmana, n°875 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca