Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
7 novembre 2011 1 07 /11 /novembre /2011 16:16

« Alucatz lo huec ! »

 

Lo copable qu’es tot trobat ! Qu’es lo nòste Johnny H. exagonau que poiré estar mes en examen ende « incitacion a la violéncia » dens l’afar deu huec deus locaus de Charlie Hebdo ; es eth que demanda d’« alucar lo huec » dens ua de las soas cançons e, de segur, que sabem l’influéncia deus gorós qué que sian. Que ne i a qu’auràn considerat aquò com ua fatwa. N’èra pas son que ua galejada mès que poiré estar versemblanta totun. Qu’em dintrats, desempuish quauques annadas, dins un periòde que l’intolerància hè rampèu a la bestiessa. Sens tornar hèser l’istòria e dintrar dens lo domeni istorico-religio-politic, que sufeish de díser que los fondamentalistas musulmans e ensajan d’impausar la lor vision deu monde ont que’s tròban suu planeta, au nom deu profèta Maomet. En çò nòste, qu’an trobat un reclam, particularament demest las categorias d’immigrats que se senteishen – e que son lo mei sovent – ignoradas e mespresadas per la Republica. Qu’an conortat los integristas catolics de Mgr Lefèvre, dens la lor vision deu crestianisme. Aqueths dus aliats objectius que hican la lei religiosa au-dessús de tota lei deus òmes e, en consequéncia, qu’es senteishen « legitimats » e legitims dens las lors accions criminalas. Ne son pas solets e que vedem de mei en mei de grops qu’emplegan la violéncia ende promòver la lor vision de las causas. Dens ua democracia, n’es pas acceptable ; mès ne cau pas totun que la defensa de las libertats sia a geometria variabla, e principaument quan se passa en « Germanopratinia ». Sovent, los que ramentejan : «  Que’m baterèi ende que poscatz díser la vòsta opinion… » ne son pas tròp pressats de vs’ajudar, aucupats que son a deféner la lor ! Que poscan díser totun longtemps : « Ici, papa tango Charly »… Hebdo !

 

Editoriau de La Setmana, n°841

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 novembre 2011 6 05 /11 /novembre /2011 19:54

Lo cadun-per-se…

 

Vòli pas dire… mas ven de mai en mai dificil de demorar optimista !

Amb tot çò que nos tomba sul cap, del « primtemps arab » que risca de venir un « auton de las libertas perdudas tornar » al falhiment redobtat de Grècia ; amb los plans d’austeritat successius propausats per la Drecha al govèrn per respondre a la dictatura dels « mercats » e la manca de proposicions d’una Esquèrra que se cèrca totjorn après un detzenat d’annadas de cura d’oposicion ; sens parlar de tot çò passat sos silenci pels mèdia perque, de segur, nos sentèm concernits unicament pels afars francofranceses abans tota causa !

Nòstra societat exagonala – mas un fum d’autres païses fan coma nosautres – es venguda individualista e lo cadun-per-se es a la mòda.

Ieu que demòri a la campanha, obsèrvi cada jorn la progression dels espacis clauses ; los que crompan un terrenc an per primièra tòca de lo cloturar quand botan pas de panèus : « Defensa d’entrar ; proprietat privada ».

A l’epòca de la Tela universala que permet de se far d’« amics » de l’autre costat del planeta, comunicam pas mai amb lo vesin embarrat darrièr sos barbelats o amagat per sa laurièra !

A fòrça de far d’« embolhinisme », demoram soventes còps passius quand un eveniment atemptatòri per la libertat pareis.

Me diretz que començam de n’aver l’abitud de veire nòstras libertats elementàrias demingar cada jorn al nom de nòstra securitat e de nòstra libertat !

Mas l’atemptat que ven de conéissser lo setmanièr Charlie Hebdo es pas de passar sos silenci. De segur, lo ministre dels « Truca-colhons » i es anat de son repic sus la Libertat amb una L granda ; de segur, los mèdia an fach un article – coma ieu ara ! – per denonciar l’extremisme de qualques grops. Mas quantes còps, los uns e los autres an trobat d’excusas a totes aqueles integristas religioses o pas al nom qui del sacrat qui al nom de la dignitat qui… Se una democracia a tot un corpus de leis per la vida en societat, cal primièr qu’aquela democracia las faga respectar. Los parlamentaris, en cò nòstre e dempuèi qualques annadas – e mai encara ! –, an votats un molon de leis de circonstància, leis que se revèlan inutilas e pòdon pas èsser aplicadas. Lo coratge politic s’arresta quand los politicians son preocupats unicament per lor reeleccion e l’acumulacion de lors mandats electius o autres e fan la politica del tòcamanetas sonque.

Foguèt un temps que caliá pas desesperar Billancourt (al ras de París e ont se fabricavan de veituras)… Lo temps es ara que cal pas desesperar l’elector que, de tota faiçon, es desesperat pel monde politic. Deman, al melhor, votarà amb los pès o sufirà d’una beluga per… o far tot petar !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 6 de novembre de 2011

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 novembre 2011 6 05 /11 /novembre /2011 00:00

Lo nòste president tant aimat que passa lo son temps e  que met la soa energia a sauvar Euròpa e l'euro qu'avè responut aus jornalistas que la Giulia Bruni-Sarközy semblava a la soa mair e qu'èra ua bona causa…

L'aute gèr, a Canas, a l'amassada deu G20, lo president deus Estats units, Barack Obama, que hasó la medisha remarca fàcia aus jornalistas e que digó : « La Giulia que sembla a la mair ; qu'es ua bona causa que ne sembla pas au pair ! » [Citi de memòria de segur.]

A ! a ! a !

Lo nòste president tant aimat que recebó lo compliment naturaument ; qu'a lo sens de l'umor ! Mès que disen que n'èra pas hèra content totun.

 

Degun n'a pas mençonat qu'ua remarca atau qu'es atribuïda a George Bernard Shaw (1856-1950), prèmi Nobel de literatura en 1925. [Anatz sus la tela ende ne'n saber mei !]

 

A ua actora hèra beròja qu'èra amorosa d'eth e que'u suplicava de l'esposar en díser ende'u convéncer :

« Mèste, imaginatz un pauc ; qu'aurem ua hilhòta qu'auré la vòsta intelligéncia e la mea beutat. »

Bernard Shaw que'u responó :

« Qu'es ua possibilitat, Madame, mès imaginatz qu'estosse lo contrari. »

 

P.S. Endeus que ne coneishen pas G. B. Shaw, que senhali qu'es eth qu'a escriut la pèça famosa Pygmalion e que la comedia musicala,  My Fair Lady, es tirada de la pèça.

Tots que coneishen : The rain in Spain stays mainly in the plain! The rain in Spain stays mainly in the plain!

 

E que vse balhi las paraulas d'aquesta cançon [paraulas presas sus internet]

 

The rain in Spain

 

Servants Poor Professor Higgins!
Poor Professor Higgins! Night and day
He slaves away! Oh, poor Professor Higgins!
All day long On his feet; Up and down until he's numb;
Doesn't rest; Doesn't eat;
Doesn't touch a crumb! Poor Professor Higgins!
Poor Professor Higgins! On he plods Against all odds;
Oh, poor Professor Higgins! Nine p.m. Ten p.m.
On through midnight ev'ry night.
One a.m. Two a.m. Three...! Quit, Professor Higgins!
Quit, Professor Higgins! Hear our plea
Or payday we Will quit, Professor Higgins!
Ay not I, O not Ow, Pounding pounding in our brain.
Ay not I, O not Ow, Don't say "Rine," say "Rain"...
Eliza The rain in Spain stays mainly in the plain!
Henry By George, she's got it! By George, she's got it!
Now, once again where does it rain? Eliza On the plain!
On the plain! Henry And where's that soggy plain?
Eliza In Spain! In Spain! The three
The rain in Spain stays mainly in the plain!
The rain in Spain stays mainly in the plain! Henry
In Hartford, Hereford, and Hampshire...?
Eliza Hurricanes hardly happen.
How kind of you to let me come! Henry
Now once again, where does it rain?
Eliza On the plain! On the plain! Henry
And where's that blasted plain?
Eliza In Spain! In Spain! The three
The rain in Spain stays mainly in the plain!
The rain in Spain stays mainly in the plain!

Que podetz cantar mei hòr que vs'eneteni pas.

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Umor
commenter cet article
1 novembre 2011 2 01 /11 /novembre /2011 19:34

« Letras d'òc » nos balha de publicacions de tria en general. Ven de sortir un libre de l'African del Sud André Brink revirat en occitan lengadocian per Sèrgi Carles ; lo títol original es A chain of voices (Faber and Faber, Londres, 1982) ; lo títol occitan es Una cadena de voses. Es estat revirat, fa d'annadas, en francés tanben mas vos asseguri que la revirada occitana es plan melhora que la francesa.

Vos cal TOTES crompar aquel libre per diferentas rasons. D'en primièr, en anglés es un cap d'òbra, de mon punt de vista ; en segond, es un cap d'òbra en lenga occitana.

Vos pòdi assegurar que serà un aplech per los qu'aprenon la lenga que lo Sèrgi i a mes tota sa coneissença de  nòstra lenga dins aquelas gaireben cinc cents paginas.

Un plaser de segur e una pèira blanca per la literatura occitana ; sabi qu'es pas qu'una revirada mas fa rampèl, per la qualitat de la lenga, a un fum de libres publicats per d'unes « autors » de lenga d'òc..

 

Çai-jos, sonque set règas, per citacion, del començament del libre : lo capítol a per títol : Mamà Ròsa.

 

Saber es pas pro. Cal ensajar de comprene tanben. Parlaràn fòrça al Cap aquestes jorns, la paraula d’un òme contra la paraula d’un autre, mèstre contra esclau. Mas, a qué sèrv ? De messorguièrs, totes. Sol un òme liure pòt dire la vertat. Dins l’ombra de la mòrt, cal córrer sus la poncha dels pès, que la mòrt es quicòm d’òrre.

 

Me sembla que lo prètz es de 25 euros.


Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Lenga
commenter cet article
1 novembre 2011 2 01 /11 /novembre /2011 19:29

Gausi pas mai anonciar una data de parucion, pauròts ! mas pareitrà, solide !aquel Diccionari d'expressions e locucions occitanas de Maurici Romieu, Andrieu Bianchi e Loís Gaubèrt.

Pel moment, doas expressions de mai :

 

 

TIN-TIN n. [Nom de mal definir]

◊ Aver de tin-tin « èsser bravament parlaire ; èsser charraire, barjacaire ».

Sabes, a de tin-tin ; pòt téner tèsta a qual que siá e mai a un avocat. O te disi : fariá un bon deputat.

Aquesta onomatopèia fa pensar al bruch d’objèctes que tindan : veires, esquilas, campanas… ; pòt far pensar tanben al bruch de pèças de moneda que se trucan (cf. lo provèrbi Pas de tin-tin, pas de catin – Pas plus de tin-tin, pas plus de catin). Aquesta locucion s’emplega per una persona. Los bruches de batement, de quina origina o natura que sián, representan metaforicament las parladissas, las barjacadas.

◊ Pagar tin-tin | truquet | truca-truquet « Pagar sul pic ».

Aquela veitura, la te vòli plan vendre mas cal que la me pagues truca-truquet. Ai besonh d’aquel argent.

dicc. tdf • Tintin : pagar tintin – Truquet : pagar truquet.

dgo • Tin-tin : pagar tin-tin – Truca-truquet/truquet-truquet : pagar truquet/pagar truca-truquet.

Los elements tin-tin, truquet e truca-truquet son de formacions onomatopeïcas que fan pensar al bruch de la pèças de moneda que se trucan las unas las autras. Aquesta locucion s’emplega per una persona. Lo bruch de las pèças evocat pels elements onomatopeïcs correspond a un pagament que se fa al moment de la crompa amb de pèças de moneda o de bilhets de banca (o, al jorn d’uèi, amb un chèc o una carta bancària o de crèdit) : un pagament comptant.

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Lenga
commenter cet article
1 novembre 2011 2 01 /11 /novembre /2011 00:55

Un orada de mai…

 

Cada  jorn nos pòrta son fais de marridas novèlas… e parli pas, de segur, de nòstre president tant aimat que venguèt la setmana passada sul fenestron – las doas cadenas màgers a l’encòp ! – far lo punt sus la situacion locala, exagonala, europèa e planetària.

Faguèt cort sus sa situacion de novèl paire amb sa tresena esposa – non, non, una a l’encòp ! e parlèt son que del  gaug dels parents.

Nos assabentèt sul ròtle de França – mai exactament sus son ròtle – per sauvar Euròpa e l’euro ; aquí ges de timiditat, sabèm ara que, sens el, auriam corregut a la catastròfa.

Las explicacions : Alemanha, replegada sus ela meteissa e nostalgica de son mark fòrt, que vòl pas pagar per una Grècia inconscienta e « cigala » pendent annadas ; la desinvoltura d’Italia, la manca de reconeissença d’« Erin la vèrda », sens parlar de totes los autres que son pas de comptar, quitament s’apartenon a la zòna euro o al ceucle mai larg dels vint e sèt.

Levat los mèdias exagonals, semblariá que foguèsse pas l’avís de totes e d’unas lengas de sèrp dison que França a degut se plegar a la volontat teutona. D’envejoses de segur !

Enfin, nòtre president consacrèt una part de son intervencion a la situacion « domestica » – es aital que « interiora » se ditz ara ! S’ai plan comprés, es lo sol  que nos pòsca menar sul camin – semenat de trapèlas – del reviscòl de França. L’oposicion actuala, amb sas promessas desrasonablas, coma totjorn, fariá nòstre malaür.

Lo qu’a pas encara pensat a sa candidatura eventuala se deu far mèstre d’escòla, dos o tres còp per setmana, per anar explicar çò que ne vira a las gents « vertadièras » que coneisson las dificultats de la vida vidanta. La vida de nòstre president es un infèrn ! Urosament, dimenge, se serà pogut pausar una orada de mai !


Editorial de La Setmana, n°840

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
25 octobre 2011 2 25 /10 /octobre /2011 13:21

Ua naishença… ua mòrt…

 

Qu’atz devut notar que lo nòste president s’es « presidencializat ». Qu’èm luènh de totas aqueras annadas de bling-bling e de Rolèx-que-se-ne-n’as-pas-ua-a-cinquanta-ans-qu’ès-un-pèc.

N’empacha pas que i aja, de quan en quan, quauques desrapatges. Qu’am poscut notar la soa retenguda quan parla ; que’s teng generaument au discors que’u an escriut. Com n’es pas enqüèra en campanha, que’s contenta d’anar dus còps la setmana au rencontre de la França pregona entà muishar que, maugrat qu’aja de sauvar Euròpa e l’euro, preng lo temps d’estar a l’escota deus Francés.

Que trobè lo temps, totun, d’anar véder lo nenet e la mair a la clinica. Urosament que pendent la soa grossessa, Carlita, la soa beròja hemnòta, e ns’avèva tenguts au corrent e avèva insistit tà díser que protegiré la soa vita privada coma ua cloca. Lo pair-president  n’auré pas dit arren deu son gaug d’estar papà tau quatau còp se degun ne’u avèva pas pausat la question… Discrecion, retenguda !

Entà har aquò, que cau ua volontat de hèr ; rencontar Angela Merkel, que passa enqüèra, mès córrer la risca que las feministas e las canhas de guarda te tomben dessús ende aver negligit los tons devers de pair e d’espós…

En medish temps, en Libia, qu’arribè la caduda de Sirte e la fin de Khadafi, tuat per los rebèlles…

Qu’es lo prumèr còp que l’Elisèu deu gerir a l’encòp ua naishença e ua mòrt, la deu dictador libian. Lo nòste president qu’a sabut trobar los mots e muishar la soa « fòrça tranquilla » : « Un dictador qu’es mòrt ; un país qu’es liberat de la soa tirania mès degun ne’s pòt regaudir de la mòrt d’un òme. França qu’a hèit lo son dever e que serà aus Libians de trobar lo camin de la democracia. »

De se demandar perque son nombrós los Francés que’s vòlen passar d’eth !

 

Editoriau de La Setmana, n°839

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
22 octobre 2011 6 22 /10 /octobre /2011 08:39

Una vida novèla… una mòrt de mai…

 

Avètz notat que nòstre president de la Republica s’es « presidencializat ». Sèm luènh ara de totas aquelas annadas de bling-bling e de Rolex-que-se-n’as-pas-una-a-cinquanta-ans-siás-un-piòt !

De segur, se pòt pas empachar, a còps, de far qualques remarcas sul candidat socialista que ven d’èsser causit, mas, dins l’ensems, ara fa lo president.

Avètz totes notat sa retenguda quand parla ; se ten al discors que li es estat escrich, ni mai ni mens. Coma es pas encara en campanha, se contenta d’anar dos còps la setmana al rescontre dels Franceses que son contents de veire que, malgrat totes los problèmas qu’a de reglar, lo president pren lo temps de los anar veire.

L’autre ièr quitament, auriá pas res dich de son gaug d’èsser papà pel quatren còp amb sa femna, la tresena, se degun li aviá pausada la question. Diguèt que los parents presents per l’aculhir, devián conéisser çò qu’èran sos sentiments e sa fiertat. Mas tot foguèt dich e fach dins la discrecion. Pas un mot de tròp.

Urosament que pendent sa grossesa, un còp la setmana, Carlita, sa polida femnòta, nos tenguèt al fial per l’intermediari dels mèdia e insistiguèt per dire que degun veiriá pas una fòto de la nena a venir, que la protegiriá mai qu’una pola cloca…

Son òme, pauròt, entre dos desplaçaments per sauvar lo planeta, tròbèt ça que la lo temps de passar un momentòt a la clinica la Muette amb sa femna e sa filha.

Per aquò far, cal una volontat de fèrre e saber prene de riscas. Rescontrar Angela Merkel, passa encara, mas córrer la risca d’aver las feministas, o las canhas de garda, te tombar dessús per aver negligit tos devers de marit e de paire, e ben, vos o disi, brave monde, ne cal aver !

Es lo primièr còp que l’Elisèu deu gerir a l’encòp una naissença e la mòrt – assassinat ? – d’un dictador. Nòstre president trobèt los mots que cal que mostran sa « fòrça tranquilla » : « Un dictador es mòrt ; un país es liberat de sa tirania mas òm se ragaudís pas jamai de la mòrt d’un òma, quitament s’es un dictador. »

De se demandar per qué son nombroses los Franceses que se vòlon passar d’el !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

dimenge 23 d'octobre de 2011

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
18 octobre 2011 2 18 /10 /octobre /2011 11:52

… E s’acaba dins l’urna ?

 

 « Un còp acabat, aquò torna començar », canta Leo Ferré dins un imne a l’amor e, subretot, a la vida.

Quitament se mai d’un a pogut pensar que lo resultat de las primàrias socialistas anonciava lo resultat definitiu de l’eleccion presidenciala en cridant : « Hollande, president ! », cal pas somiar ; al mens per los qu’an pres costuma de se designar coma « lo pòble d’esquèrra ». Lo camin serà long.

E se una serviciala d’una ostalariá nòvayorkesa a provocat la candidatura de M. Aubry, la designacion de F. Hollande es tanben una consequéncia de l’intrusion d’aquesta meteissa serviciala dins la « vida » politica francesa.

De segur, sas intencions èran conegudas desempuèi un brieu, mas, onèstament, qual auriá jogat un escut sus el abans l’afar de la cambra 2806 ?

La Drecha al poder, ela, es enrabiada per diferentas rasons. La primièra es d’aver a constatar qu’aquela consultacion « privada », apèrta pr’aquò a totes los electors, s’es debanada dins la « transparéncia » – mot a la mòda – e en tota regularitat ; la segonda es qu’es estat un succès. Sufís d’entendre o de legir los « elements de lengatge » emplegats pels cacics de l’Ump : 3 000 000 de votaires son pas que 4 % del còrs electoral, los votaires son estats obligats de se descobrir politicament, demòra lo dangièr  d’un fichatge e d’un « flicatge » de la part del Ps, etc. sens parlar de la confiscacion dels mèdia del servici public.

Aquelas garrolhas comptan pas fàcia a l’estrambòrd de gents qu’an dich clarament qu’èran interessats per la Res publica e que volián pas mai balhar carta blanca als politicians. Demandan pas mai l’impossible – coma èra lo cas en 1968 – mas acceptan pas mai d’èsser una « variabla d’ajustament ». Aiman la vida e la vòlon viure dignament !

 

Editorial de La Setmana, n°838

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
18 octobre 2011 2 18 /10 /octobre /2011 11:47

Çò essencial es de… participar !

 

Los telefonets de l’ora d’ara son talament « aluserpits » que te fan de causas que sabes pas perque las fan. Enfin, lo mieu es aital… Sens qu’agi demandat res – ai ben degut tocar quicòm pr’aquò ! –, me fa saber las darrièras novèlas… en fasent clantir lo son d’una esquileta. Es aital qu’ai après que França veniá de se qualificar per la finala de rugbi en Novèla Zelanda. Ne soi content ! Dimenge de ser benlèu, me farà assaber lo nom del vencidor de las primàrias socialistas abans totes los autres, mas en meteis temps que qualques centenats de milièrs d’individús qu’auràn tocat quicòm sus lor telefonet de « competicion ».

Serà tot parièr pels comentaris de Copé e Fillon que seràn diferents naturalament, mas seràn contradiches diluns o dimars pel cap d’Estat.

Meravilha de la tecnica ! Ai volgut anar a la mòda ; soi servit ! Arribi pr’aquò a telefonar encara que… Me calrà un pauc de temps qu’als joves que, de tota faiçon, l’escantisson pas jamai lor telefonet.

Fins a l’eleccion del president novèl, ne van aver d’alèrtas sus tal o tal òme politic, sus çò que nos espèra se un o l’autre es elegit, etc. Aurem tot aquò suls ordenadors, suls telefonets tactils o sus las lausas (« tablets » en anglés) tactilas. E parli pas del mèdia normals que nos van abeurar de politica-realitat.

La devisa d’un gran fabricaire de telefonets es – o èra ? – « Religam las gents ». Sèm talament religats que, se los volèm escotar, nos cal demorar embarrat a l’ostal per ensajar de o seguir tot. Mas riscam aital de mancar la malautiá o la mòrt d’un vesin, de veire pas lo pauròt que crèba de fam e lo jorn que sortirem de nòstra bodofla informatica, aurem de suspresas, mai que mai desagradivas.

Es pr’amor d’aquò que las primàrias socialistas son una bona causa ; e espèri qu’a drecha, al centre o enlòc mai n’organizaràn, de consultacions semblablas. « Los Franceses n’an besonh », dirián aqueles piòts de jornalistas o de politicians ; « n’avèm besonh », disi ieu ; fau partida dels Franceses e me considèri pas al dessús coma o fan la majoritat de totes los que nos vòlon dirgir o conselhar.

De segur, serem totes contents se l’equipa de França acaba primièra, mas, personalament, serai content se, pel segond torn d’aquelas primàrias socialistas, la participacion es autan bona coma lo còp passat e se los Franceses se sentisson concernits per la campanha electorala a venir… mas es pas ganhat !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

dimenge 16 d'octobre de 2011

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca