Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
23 août 2011 2 23 /08 /août /2011 13:13

« Catastròfas » deu mes d’aost !

 

Se los vacancèrs deu mes de julhet ne son pas estats favorizats per la metèo, los deu mes d’aost ne poiràn pas pas díser que son estats adaigats, au mens dens lo nòste parçan on las jaças freaticas son au mei baish. Cada jorn, l’òme deu temps que hè e l’òme deu trafic a vénguer se partejan la vedeta suu fenestron. Un que ns’anóncia qu’èm astrucs de poder gaudir deu sorelh e l’aute que nse podem anar har rostir la codena sus la plaja a la condicion de partir tres jorns après los autres e tornar tres jorns avant ; taus los que prenguen ua setmaneta de conjet, n’es pas totjorn aisit ! Dens lo medish periòde, los agricultors – e mei generaument los « -cultors » de tota mena – qu’arròsan las  lors culturas tota la jornada quan es conegut que l’arrosatge de jorn n’es pas sonque desperdici. Dens las nòstas democracias modèrnas e… d’opinion !, cadun a drets ! Los vacancèrs qu’an dret au sorelh e n’an pas pagat de cents e de milas ende s’avejar a har au scrabble dab los vesins de tenda au « Camping des flots bleus » pr’amor d’un temps marrit. Los agricultors que son estats mes sus tèrra tà neurir lo planeta qu’an lo dret de guastar aiga e lo demei. L’estiu qu’es ua sason de mai víver tà l’ecologia ! Urosament, quauques eveniments que nse venguen divertir o destrigar. Nicolas Ièr, promovut generau en cap per la campanha de Libia, que pòt cridar victòria. Un èx-futur president de la Republica, compromés dens un afar de sèxe, que va estar innocentat, etc. E puish qu’avem los « marronièrs » de la fin d’estiu : las universitats d’estiu deus partits politics. Los Verds qu’an començat la ronda ; que seguiràn tots los autes que pensan qu’en anar a l’universitat, traparàn un pauc de matèria grisa e que – Papa dixit – sola la fe e vse pòt sauvar !

 

Editoriau de La Setmana, n°830

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
20 août 2011 6 20 /08 /août /2011 15:32

Lo francés progressa cada jorn un pauc mai.

Entendut sul fenestron dins una seria estatsunidenca NCIS, seria doblada en francés.

Los expèrts espèran la naissença de las moscas trobadas sus un cadavre per determinar lo jorn de la mòrt de la victima.

Avèm agut drech a :

« Quand les mouches * écloseront, nous en saurons davantage… »

 

Brel empplega tanben dins una de sas cançons : « Je mourrirai… » mas Brel o fasiá exprès !

Mas soi pas qu'un reac que refusa l'evolucion de la lenga francesa unica e universala…

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Curiosa
commenter cet article
19 août 2011 5 19 /08 /août /2011 17:05

Coneissètz totes : A Bordèu que i  a nau damas – Pomas, arrasims, higas e castanhas, etc.

Per far rampèl a la Mela – que pensa totjorn que los autres pensan çò que pensa ! –, vos balhi qualques expressions amb aquel mot.

Seràn dins lo Diccionari d'expressions e locucions occitanas qu'es a parèisser… – La presentacion finala del diccionari serà un pauc diferenta.

 

FIGA n. f.

Frucha de la figuièra.

◊ Per ma figa « per ma fe ».

Per ma figa, aquel insolentàs tornarà pas metre los pès a l’ostal o lo ne sortirai a còps de pè pel cuol !

dicc. dpf • Fígo : per ma figa.

tdf • Figo : per ma figa.

dof • Figa : per ma figa.

gram. Es una locucion interjectiva de la lenga parlada.

sem. Lo nom figa es emplegat coma substitut eufemic del nom fe qu’es un nom del vocabulari religiós. Aquel processus se tròba mai que mai dins los renècs o los damnes.

◊ Badar la figa « agachar boca badada ; demorar boca badada ; escotar boca badada ».

Sul cai s’èra installat un d’aqueles mercadièrs de fièira que fan de demonstracions espectacularas ; presentava un produch miraculós que fasiá lusir lo coire coma un miralh, tan verdetat o negre que foguèsse ; las gents badavan la figa.

dicc. tdf • Bada : badar la figa.

dgo • Figa : badar la figa.

lex. Lo vèrbe badar es emplegat transitiva­ment amb lo sens de « obrir ».

gram. Aquesta locucion s’emplega per una persona ; presenta pas cap d’autre element.

sem. Lo sens es clar mas la locucion es pas de bon explicar ; lo tdf, a l’article badar, restaca la locucion a una tradicion carnavalesca : un personatge mascat teniá una lata ; al cap de la lata, èra estacat un fil e, al cap del fial, i aviá una dragèa o una figa seca que la drollalha, boca obèrta, assajava d’atrapar sens se servir de las mans.

◊ Èsser figa | figas d’un autre panièr « èsser una causa completament diferenta ».

Cambiar lo paratrucs, aquò o pòdi far mas adobar l’ala drecha qu’es embotida, aquò’s figa d’un autre panièr ! Ai pas los apleches que cal, soi pas carrocièr !

dicc. tdf • Figo : aquò’s de figas d’una autre panier.

dgo • Figa : es figa d’una autre panièr.

gram. Aquesta locucion se tròba al sg3 o al pl3 segon que lo nom figa es al singular o al plural. Pòt foncionar tanben amb lo pronom demonstratiu neutre aquò. Es una locucion comentari que s’aplica a una situacion explicitada dins lo contèxte.

sem. La locucion es pas de bon explicar : perqué causir las figas e non pas una autra frucha ? Cossí que siá, la nocion de diferéncia es marcada per l’evocacion de dos panièrs del contengut diferent.

◊ Far la figa (a qualqu’un) « se trufar de qualqu’un ».

Que pissa clar, fa la figa al mètge.

(provèrbi)

Es aquí qu’espetèri de rire. Mas lo provisor amb los autres professors faguèron la figa, que trobavan fòrt lord aquel polit torn. (Cantalausa, Sus las dralhas de la vida.)

dicc. tdf • Figo : faire la figa.

dgo • Figa : far la figa.

gram. Aquesta locucion s’emplega per una persona ; se tròba en construccion absoluda o amb un complement d’objècte segond que representa una persona.

sem. A l’origina, lo fach de far la figa correspondiá a un gèste precís ; mostrar lo det gròs entre lo det guinhaire e lo det del mitan ; èra plan segur un simulacre de penetracion sexuala. La locucion se tròba ja en occitan ancian : « E vos perdretz adés la man / cela ab que’m fezes la figa. » (Roman de Jaufré). Lo sens inicial es pas plus comprés ; la locucion marca simplament la trufariá.

◊ Pelar pas figas « se privar pas de far çò qu’òm repròcha a qualqu’un ».

Me ditz qu’ai pas lo drech d’anar amassar de ceps negres per la castanhal del vesin, mas el pela pas figas : la setmana passada, lo vegèri que ne tornava amb una museta plena.

dicc. tdf • Figo : aqueu non pela pas figas.

gram. Aquesta locucion s’emplega per una persona ; se tròba generalament sens cap d’autre element.

sem. La locucion es pas bon explicar ; i a pas cap de relacion evidenta entre lo fach de pelar de figas e lo sens de la locucion. Lo tdf balha per la locucion un sens completament diferent « èsser pas content ».

◊ Pèrdre pas figas « pèrdre pas temps ».

Trussa-crestas lai foguèt lèu [al ras dels bornhons] e perdèt pas figas. Lancèt las patas de davant còsta la paret, las de detràs suls dos bornhons a posita e hòp ! d’un butal, los pòts de mèl e las mercandas [las abelhas] anèron recotelar per la gleba. (A. Pradel, Trussa-crestas e Sanisson.)

gram. Aquesta locucion s’emplega per una persona ; se tròba generalament sens cap d’autre element.

sem. La locucion es pas de bon explicar : cap de sens del nom figa permet pas de saber çò que vòl dire.

◊ Respondre figa per rasim « balhar una responsa qu’a pas res a veire amb la question ».

Cada còp que los gendarmas li pausavan una question, respondiá figa per rasim ; aital pensava que lo prendrián per un pèc e lo largarián. Mas eles aguèron lèu compresa la manòbra !

dicc. tdf • Figo : I parlan de figa, respond de rasim. [L’estructura es un pauc diferenta mas lo sens es parièr.]

gram. Aquesta locucion s’emplega per una persona.

sem. Metaforicament, las doas menas de fruchas que son plan diferentas marcan la nocion d’inadeqüacion de la responsa cap a la question.

 

Espèri que poiretz lèu lèu legir aquel obratge de Maurici Romieu que l'an ajudat l'Andriu Bianchi e lo Loís Gaubèrt.

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Lenga
commenter cet article
13 août 2011 6 13 /08 /août /2011 16:36

Sabatièrs e financièrs…

 

De segur, ne i a que son en vacanças e las anóncias de Bison futat e de sos amics nos venon rapelar que, pendent la dimenjada de la mièg-agost, lo pòble de las quatre ròdas es un pòble en movement, amb una tendéncia fòrça marcada a anar del Nòrd al Sud e recipròcament !

De segur encara, dempuèi un quinzenat de jorns, las valors borsièras an un tendéncia marcada a jogar a davala-que-davalaràs o, çò que me  sembla « mens pièger », al iò-iò sens que degun i posca far quicòm, se ne cresèm las gazetas ! E los exegètas que, cada jorn sul fenestron, venon assabentar los Franceses que sèm – avèm d’astre, non ? – nos fan un dessenh negre que negre de las annadas a venir… e parli pas aicí de la possibilitat de tornar trobar o pas Nicolas Ièr coma president de la Republica.

Las constatacions poirián contunhar aital e n’auriam una lista autan longa coma un camin vièlh – o de fèrre, se vos agrada mai ! Qual es lo rapòrt entre las vacanças e la borsa ? Los vacancièrs fan, en general, del monta-davala geograficament, levat qualques originals que se passejan lateralement o los esperits superiors que demòran dins sa tuta ; la borsa, ela, sa vocacion es de pujar, pujar, pujar… Tanlèu que se desalena, d’un cap a l’autre del planeta, es Panica a bòrd ! Los mèdia se’n fan lo relais e la novèla d’una catastròfa imminenta se confla, se confla…

Los sols, o gaireben los sols, que se daissan pas anar a la panica, son los vacancièrs ; an fach d’estalvis per poder passar qualques jorns de farniente siá sus la plaja siá, per qualques uns, dins lo campèstre e an pas cap d’intencion de se daissar poirir la vida per totes aqueles argahòls o arlèris que son prèstes a se tirar la vida tanlèu que l’ordenador lor anóncia qu’aurà pas los milions de dòlars o d’euros qu’esperava.

Qui es lo mai savi, del vacancièr comjats-pagats o del trader e de son boss ?

Tot aquò me fa pensar a Isòp e a un de sos disciples, lo Joan de la Font e a la faula : Lo sabatièr e lo financièr. Lo sabatièr es urós sens moneda e lo financièr aimariá que lo manjar e lo dormir se crompèssen, etc. Vos la cal tornar legir e comprendretz que nòstras societats caminan sul cap, çò qu’es pas aisit e que vos balha de missants mals de cap !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge 14 d'agost de 2001

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 août 2011 2 09 /08 /août /2011 00:27

… e de lin blanc !

 

Cresi, sens n’èsser segur, qu’es dins Bébert et l’omnibus (1963), un film d’Yves Robert… En gara, un agent d’entreten pica las ròdas amb una maça e, coma lo bruch rendut li conven pas e qu’es el lo responsable, empacha lo traïn de se n’anar ; furor del cap de gara que li balha una promocion per se’n desfar e ne nomena un autre a sa plaça. Mas aqueste que, qualques segondas abans, voliá a tota fòrça que lo traïn partiguèsse, tròba tanben un son marrit e refusa de laissar partir lo traïn…

La directritz del FMI recomanda que França faga un esfòrç bèl per çò que n’es dels deficits publics e responde aital als critèris dels mercats. Quand Christine Lagarde s’ocupava de las finanças dins lo govèrn de Nicolas Ièr pr’aquò, quitava pas de nos dire que la crisi èra darrièr nosautres – me soi pas revirat ! – mas vertat es que tornèt pas jamai dire que deuriam far de bicicleta per far d’estalvis. A l’escotar, tot èra under control !

Faguèt miranda tanben dins l’« afar Tapie » que vegèt nòstre « car » Nanard recebre un molon de milions d’euros – perque pas, soi pas un especialista de las finanças – e subretot 45 milions pel prejudici moral qu’auriá subit a l’epòca. La ministra causiguèt per aquò far un comitat d’arbitratge privat contra l’avís de sos diferents servicis especializats. Sa probitat canda se pòt pas discutir – encara que !

A l’esquèrra, ai plan paur que los partits e los pretendents al tròn se compòrten pas d’un autra faiçon ; parlar de rasar quitament a gratis sens parlar del talh del razor fa pas seriós. Çaquelà, la probitat totjorn… A creire que la governança de nòstre país se fa coma se jòga al bridge : i a un mòrt que representa los ciutadans qu’an pas drech a la paraula e – pels mai aisats benlèu – al… lin blanc !

 

Editorial de La Setmana, n°829

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
2 août 2011 2 02 /08 /août /2011 00:22

Be seré un acte mancat ?

Qu'es qualqu'un totun vestit de probitat canda e de lin blanc… e que'u vòlon har la barba a tota fòrça !

 

DSC_0109.JPG

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Curiosa
commenter cet article
1 août 2011 1 01 /08 /août /2011 10:57

Lo fantauma de Rodés es plan viu !

 

Coma tantes, veni de passar qualque temps a l’Estivada que s’acaba uèi dimenge a Rodés (Avairon). E se ne parli, es per vos assabentar, per çò que auretz pas agut l’escadença de veire de publicitat o de legir d’entresenhas sus aquel eveniment.

Pels mèdia exagonals, es un eveniment fantauma : n’existís pas ! Coma vòli pas far lo paranoiac, cal envisatjar al mens doas possibilitats.

La primièra es que los organizators an pas sabut trobar l’adreça dels mèdia en general e que, en consequéncia, lor an pas mandat res. Coma ne son a la XVIIIna edicion de l’eveniment, s’an pas fach assaber, dempuèi lo temps, que fasián quicòm, son vertadièrament piòts !

En mai d’aquò, coma los que pagan son las regions, aquestas serián autan piòts coma los occitanistas qu’organizon.

La segonda ipotèsi seriá que un eveniment consacrat exclusivament a la lenga e a la cultura occitanas pòt pas interessar degun e que seriá, pels mèdia, un pèrda de temps e d’argent que de i consacrar, quitament qualques regas. En mai d’aquò, los musicaires professionals, quitament se recampan tres mila personas a cada còp que cantan, devon pas èsser tròp bons que los entenon pas jamai sus las ondas nacionalas.

Vos cal pas estonar de veire vòòstra filha muda amb un rasonament aital.

Ne sèm aqui, brave monde ! Un eveniment que recampa detzenats de milièrs de personas pendent cinc jornadas e que propausa tot a gratis : concèrts, cançons, danças, discussions literàrias, etc., e òc, aquel eveniment es un non-eveniment. Que, pendent totas aquelas jornadas, i aja una convivéncia remirabla sens que i aja besonh d’una tropelada de policièrs, es pas de notar! Miracle de la francofonia franco-francesa.

Pel primièr còp ongan, totes los païses d’òc èran representats gràcias a la preséncia d’artistas venguts de la Charenta lemosina – e òc, se parla occitan al sud d’Engolèsme. Los païses d’òc cobrisson un espaci francés (lo tèrç de França) mas tanben la Val d’Aran espanhòla e las valadas italianas al nòrd de Coni (Cuneo).

Bon, avètz mancat l’Estivada de Rodés ; domatge ! mas podètz anar a l’estagi de l’escòla occitana d’estiu que se debana a Vilanuèva d’Òut del 15 al 22d’agost. A lèu de vos veire!

 

Cronica occitana

dins Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

dimenge 31 de julhet de 2011

 

Repost 0
1 août 2011 1 01 /08 /août /2011 01:20

« Allô, maman, bobo… »

 

Nicolas Ièr que’s deu arregaudir cada jorn un pauc mei de véder los sons adversaris declarats estar dens la panada. En prumèr, qu’es estat la caduda de l’« ostau DSK » : aqueth òme brilhant, de l’estatura internacionau, qu’a encontrat la soa Ròca Tarpèa dens la cramba 2806 de l’ostaleria Sofitel de Nòva York. La soa agression – o temptativa d’agression – presumida d’ua hemna de servici qu’a arroeinat la soa candidatura a l’eleccion presidenciau a vénguer. E puish, qu’es Nicolas Hulot que pensava que lo resultat de las primàrias e seré lo son jorn de hèsta ; ailàs per eth, los electors d’EE-LV que l’an invitat a prénguer las soas vacanças. La soa des·hèita qu’es de mau devèrzer ende l’ecologista mediatic. Qu’èra persuadit – o que l’avèvan convençut – que ne seré pas sonque ua passejada da santat, e que lo son carisme e l’influéncia que pensava d’aver suu monde politic que’u permeteré de har passar a la trapa aquera hemnòta de las lunetas rojas. Qu’avèva venut lo peu abans d’aver la bèstia ! Que ditz que n’es pas rancurós mès, totun, qu’exprimeish lo son amarum dens los mèdia e ne manca pas de reglar lo lor compte aus líders ecologistas, de C. Duflot a D. Cohn-Bendit en passar per N. Mamère. Que’s planh, haut o baish, de la faiçon que son estadas organizadas las primàrias e declara que tot es estat hèit ende li complicar l’obratge. Que repròcha tanben a Eva Joly lo son comportament « guaire nòble » e la soa « incapacitat de s’afranquir de las atacas ». Qu’acaba en díser que n’a pas enveja de demorar dens aqueth sac d’arrats… Lo praubòt que’s vedèva com l’òme providenciau qu’avèva hèit las pròvas e que s’aperceb ara qu’es nud – politcament parlant de segur ! Un petit esfòrç deus socialistas e Nicolas que poiré estar lo prumèr !

 

Editoriau de La Setmana, n°828
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
26 juillet 2011 2 26 /07 /juillet /2011 11:31

L’amor de l’asirança…

 

La setmana passada, Norvègia dintrèt, sens i èsser preparada, dins l’èra del terrorisme : lo chaple mai grand qu’aja conegut dempuèi la segonda guèrra mondiala. E es pas un atemptat islamista mas un atemptat complit per un Norvegian « de bona soca » que se proclama sus la tela « fondamentalista crestian ». Èra pas una accion improvisada. En primièr, faguèt petar una bomba en plen centre d’Òslo, a proximitat dels ministèris ; una orada mai tard, vestit de policièr, fasiá un chaple – gaireben un centenat de mòrts sens comptar los nafrats – sus l’iscla d’Utoeya qu’aculhissiá un recampament de joves, en universitat d’estiu, del partit del primièr ministre norvegian. La polícia descobriguèt lèu qu’aviá crompat, entre autras causas, quatre o cinc tonas d’engraisses agricòlas… Los mai vièlhs se sovenon del chaple d’Oklahoma City (E.U.A.) – 168 mòrts, centenats de nafrats – qu’acompliguèt Timothy McVeigh, un « fondamentalista » estatsunidenc, « de soca » el tanben. Amb de partits o movements que, un pauc pertot en Euròpa, tenon un discors d’exclusion, es inevitable que se tròbe qualqu’un que passa a l’acte, convencut d’acomplir lor volontat. Los mòrts comptan pas quand la causa es justa. Fatwa, presic, discors… son las armas de totes los maselièrs per procuracion, plan a l’acès darrièr lor respectabilitat e lor amor per la patria, que qué siá. Es pr’aquò dificil de creire que la compassion manifestada per d’unes politicians siá quicòm mai qu’una polidesa (!) de circonstància quand tenon un discors tot plen d’òdi cap als autres. Lo responsable d’un grand partit diguèt recentament que, per desquilhar son adversari èra pas necite de far dins la «  kolossale finesse » (sic). « Poèta, pren ton laüt » e fai-nos l’Òda a l’òdi…

 

Editorial de La Setmana, n°827
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
22 juillet 2011 5 22 /07 /juillet /2011 10:54

Uèi, a 11 h, Google actualitats anóncia la mòrt del pintre Lucian Freud a la rubrica « Divertiments »

Divertissements »

La mort de Lucian Freud

France 2 - ‎Il y a 2 heures ‎
Ce petit-fils de Sigmund Freud (son père était le plus jeune fils du fondateur de la psychanalyse) avait redonné ses lettres de noblesse à l'art figuratif avec des représentations crues de corps nus…
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Curiosa
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca