Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
27 juin 2011 1 27 /06 /juin /2011 19:55

La lenga de la castanhal…

 

Pel tresen còp, e tretze ans après los faches, Yvan Colonna ven d’èsser reconegut copable del murtre del prefècte de Corsega, Claude Érignac, e condemnat a la preson a perpeptuïtat. Quitament se la cort a motivat son verdicte, semblariá que i agèsse pas de pròvas formalas mas de presompcions fòrtas.

François Casanova, lo policièr a l’origina de son arrestacion, moriguèt en 2004 sens jamai dire o escriure qué que siá sus l’afaire, el que « parlava la lenga [còrsa] coma una castanhal ». Un testimòni contèt – cf. Le Monde, dimars 21 dejunh – que Cassanova s’èra signat amb lo det gròs suls pòts e aviá dich, en agachant Colonna : « Acqua in bocca » – « Parles pas… jamai !

Aquel tresen procès a pas permés de ne saber mai quitament se Mme Érignac estima que justícia es estada renduda… enfin ! De segur, los mèdia profièchan d’aquel silenci per denonciar las mors insularas basadas sus una omerta que congrea la violéncia.

Aquela denonciacion, venguda de la Capitala, mòstra que, qualque temps pr’aquò après la Revolucion granda que reconeguèt son que los individús, comunautats e pòbles son totjorn presents amb lors clichés ; aquò permet d’apondre un pauc d’exotisme dins un compte rendut que se vòl informatiu. Mors e lenga, o patois, segon la faiçon de considerar nòstras lengas istoricas.

Sus un espaci pichon e a despart com Rosselhon o Bretanha, lenga a la favor dels mèdia ; sus un espaci bèl coma lo País d’òc, es lo patois qu’a la preferénçia dels mèdia. La lenga còrsa es estada astruga de passar de l’estat de parlar italian a l’estat de lenga en pauc de temps ; la situacion politica en Corsega i es per quicòm.

Nòstras lengas, levat pel folclòr, representan una mena de maçonariá que cal anientar pel ben dels ciutadans.

 

 

Editorai de La setmana, n°823

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
25 juin 2011 6 25 /06 /juin /2011 11:35

 

 

Veni de recebre una invitacion d'una professora d'anglés per anar visitar son blog mas subretot un trabalh fach per un de sos escolans. Fau seguir per çò que me sembla interessant… link 

 

  http://mousepotato.over-blog.com/article-wonderful-life-a-comic-strip-by-solal-5-3-writer-and-illustrator-77738096.html

 

 

Repost 0
24 juin 2011 5 24 /06 /juin /2011 17:06

Una seguida de las fotografias d'aquera Hèsta deu rondèu d'« un còp èra » (5 de junh de 1983) a Nerac (Òut e Garona)…

(Senhali que – mas aquò se vei, non ? –, levat pel filigran, las fotografias son naturalas e bio…)

 

img036

A La Garena, lo jardin on lo « reiòt », Enric IV, aimava se passejar.

 

Los vielaires Alexis Capes, Julien Déjean, un adulte e… un pichon que sembla fòrt interessat per çò que li ditz l'Alexis…

img012.jpg

 

L'acordeonaire André Mouchès e lo vriolonaire Fernand Tarrit

 

img039-copie-1.jpg

 

 

 

Los vriolonaires Robert Dubédat e Pierre Courtès

 

img043.jpg

 

 

 

 

 

img044.jpg

 

 

 

img047.jpg

 

 

Aquò vos agrada ? Vint e uèi ans a… e La Garena es totjorn aquí amb l'estatua de Floreta que, ditz la legenda, se neguèt per amor… deu reiòt. En realitat, moriguèt de sa bèla mòrt…

Repost 0
21 juin 2011 2 21 /06 /juin /2011 15:49

 

 

Ai totjorn aimat far de fotografias ; ara es de numeric mas, long ago, aquò èra d'argentic. E n'ai un molon de molons en black and white, e tanben de las diapositivas.

Las diapositivas èran reservadas als viatges e lo blanc e negre a mas activitats de jornalista « a la linha ». Aital, pagavi pas los films que m'èran balhats pel jornal e ne profechavi per « mitralhar » dins las manifestacions occitanistas…

Lo problèma es qu'adara me calriá numerizar tot aquò… Serai mòrt abans !

Ça que la, un d'aqueles que mitralhèri a l'epòca me telefonèt per me demandar se auriái pas las fotografias (fòtos) d'un eveniment que i participava : la hèsta deu rondèu a Nerac (Òut e Garona) en 1983.

Lo problèma (es lo segond) es que ai mai de tres libres e de quatre revistas sens comptar tot lo demai (privilègi de l'atge !) ; generalament, tant que l'Altzheimer me chapa pas tròp, sabi ont son las causas quitament se son dejós lo libre qu'es dejós lo libre qu'es dejós lo…

Sens Altzheimer, trobèri las fotografias de tira e los negatius ; e me soi amusat a las numerizar e tanben a las filigranar, non pas per orguèlh mas perque m'es arribat mai d'un còp de tornar trobar de fotografias sens que foguèsse fach mencion de l'autor. Es quicòm de plan corrent demest los occitanistas (o los que ne fan profession quitament se son pas los sols a far aital) que considèran que « la proprietat es lo vòl » e an pas cap d'escrupuls a se servir del trabalh dels autres sens o dire.

Ai donc filigranat las fotografias (mas es pas complicat de las « desfiligranar » per qualqu'un abituat a las aisinas numericas de segur) per çò que soi totjorn estat per tornar a Cesar çò qu'aparten a Juli !

 

(Senhali que – mas aquò se vei, non ? –, levat pel filigran, las fotografias son naturalas e bio…)

 

De naut en bas e de l'esquèrra a la drecha ;

• Michel Le Meur, Jaco Martres, Maryse Brumas, Lothaire Mabru, Jean-Claude Lambrot

• Robert Dubedat, Roger Duluc, Marcel Lagardère, Fernand Tarrit, Raymond Courtès, Michel Harrismendy

• André Mouchès, Alexis Capes, Julien Déjean, Claude Marqué, Marc Castanet

 

img002

 

Acordeonaires e vielaires :

André Mouchès, Alexis Capes, Julien Déjean, Claude Marqué

 

img007.jpg

 

 

 

 

 

Lo vielaire Alexis Capes

 

 

img008.jpg

 


Lo vielaire Julien Déjean

 

img009.jpg

 


 

img038.jpg

 

 

img037.jpg

 

 

 

Repost 0
20 juin 2011 1 20 /06 /juin /2011 11:44

Lo veire que’s vueita…

 

E mei siam urós com Diu en França, qu’èi l’impression, a còps, que tot se desbande cada setmana un pauc mei viste ! D’acòrd, n’èm pas solets… Grècs, Irlandés, Portugués que son hèra malauts ; Espanhòus e Italians que poirén estar obligar de guardar la cramba ! N’empacha pas que n’avèm pas de qué nse’n créder. Ne vse parli pas sonque de l’economia qui es, de segur, ligada a la politica… Que son los financèrs qui mian lo bal. La màger part de nosauts, que ns’acontentam de seguir l’espectacle. Se l’UMP vanta lo volontarisme de Nicolas Ièr, lo sol capable de sortir lo país de la maishanta passada on se tròba, ne sembla pas i créder vertadèrament. Lo nòste president que braceja hèra mès sens escasuda e que’u cau trobar, a cada còp, un boc emissari entà’s desengatjar. A l’esquèrra, la situacion n’es pas guaire mei bona ! Se Lo PC-PG an designat lo lor campion, se, entaus ecologistas, la causa serà lèu entenuda, los socialistas que practican lo teasing sustot desempuish l’empach de DSK, e tot  que sembla hèit entà que lo monde vòten damb los pès. Que disen que lo « primtemps arab » a balhat neishença, d’ua faiçon o d’ua auta, aus movements divèrs deus « indignats » de Grècia o d’Espanha – per l’òra d’ara. Curiosa arrevirada de l’Istòria… Acostumats que son a la democracia dempuish quauques annadas totun, que’us a calut aquera secotida araba tà que s’apercebossen que los lors politicians e’us avèvan confiscat la democracia, d’aubuns tà lo lor sol profieit e benestar. Que la contagion se hàcia ne seré pas susprenent. Ua Euròpa « a la francesa » coma ac vòu Nicolas n’es pas possible e n’es pas desirable – com ac èi dejà escriut. Sens institucions supranacionaus, lo nòste veire europèu que va contunhar de’s vueitar… e n’es pas un miratge !

 

Editoriau de La Setmana, n°822
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
13 juin 2011 1 13 /06 /juin /2011 11:20

Ont es lo desir d’Euròpa ?

 

De segur, los mèdia an pas fach lor Una amb aquò mas ça que la, son doas novèlas importantas, de mon punt de vista. D’en primièr, Croàcia es en camin per venir lo 28en membre de l’Union europèa. Segondament, França – es pas la sola ! – n’es a se demandar se va pas sortir de l’« espaci Schengen » ; per los qu’aurián oblidat – o pas jamai sauput ! –, apartenir a aquel espaci val engatjament de considerar que tota persona se trobant dins un dels païses signataris pòt anar dins los autres sens cap de problèma e i demorar se n’a enveja. Fins ara, per exemple, los Britanics an refusat de sugnar aquel tractat que consièdran coma un pèrda de lor sobeiranetat e  que los empacha de contrarotlar los fluxes d’immigracion. Un país de mai dins l’UE, perque pas se aquò deu permetre a Croàcia d’afortir la democracia en cò sieu e de soldar onestament los comptes de son istòria recenta ? Mas aquel alargament arriba a un moment marrit de l’istòria de l’UE que foguèt alargada qualques ans a en seguida de la « fugida en abans » de sos responsables. Se l’union fa la fòrça, que dire de la manca d’union ? Fàcias als problèmas que nos assalon – economia, immigracion, racisme, etc. – cada estat vòl demorar mèstre de son claus al nom de sa sobeiranetat. Se lo caminament cap a una integracion economica se fa, las nacions « màgers » vòlon pas d’una union politica de cap de biais, levat se se fa jos lor autoritat. E coma las nacions « mendres » an dejà conegut lo « centralisme democratic »… Per electoralisme e miopia politica, assistissèm al retorn d’un nacionalisme « linha-blava-de-las-Vosges » en causa de la paur de l’Autre, de l’immigrat. Se contunham aital, drecha e esquèrra amassa, nos podèm preparar, e preparar nòstres dròlles, a un avenidor marrit marrit… 

 

Editorial de la Setmana, n°821

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
6 juin 2011 1 06 /06 /juin /2011 15:40

« Rosa, rosa, rosam… »

 

Dinc adara, ne i avèva pas sonque lo ministèri de la Defena qui hasèva campanhas de promocion suu tèma : « Engajatz-vos, rengajatz-vos ! » en hicar en avant fraternitat d’armas, vita au servici deu país, quauques avantatges financèrs, etc. Lo ministèri de l’Éducation nationale – peu mejan deu son DRU (director de las ressorsas umanas), Luc Chatel – que recruta ! Laura e Julien que son los supòrts d’aquera campanha – 1 300 000 euros ça que la – « destinada a recrutar los elements mei bons […] dens un sector de mei en mei concurrenciau ».  Lo son objectiu, ça ditz lo cap de cabinet, qu’es d’engatjar 17 000 ensenhaires e personau  administratiu tà la dintrada de 2011 ; campanha qui veng après la supression de guaireben 34 000 emplecs d’ensenhaires, segon lo sindicat Snes-Fsu. E, peu moment, qu’es ua capitada… se ne’n credèm l’afluéncia que i avó la setmana passada a la jornada de « recrutament » damb un inspector d’academia, damb la levita d’un DRU, qu’èra aquí tà jutjar, en quauques minutas, de la motivacion deus candidats. La reclama qu’es plan hèita : « Laura qu’a trobat l’emplec au quau somiava. » ; « Julien qu’a trobat un emplec a l’auçada de las soas ambicions ». Sens parlar deu tèxte [tà las hemnas] que segueish : « Qu’es l’avénguer qu’a totjorn envisatjat. […] har víver e partejar la soa passion, transméter sabers e valors, se consacrar au succès de cadun de sos escolans. Qu’es ende aquò qu’a pres la decision de vénguer professora ». Vertat es que degun ne s’èra pas jamei pausat la question avant aqueth ministre. Ne se veiràn pas mei dròlles qui abarrejan « règla de Clèves » e « princessa de tres » dens un anglés de farlabica, ensenhats per monde qui n’an pas la « passion ». E Brel de cantar : « Rosa, rosa, rosam… »

 

Editoriau de La Setmana, n°820

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
31 mai 2011 2 31 /05 /mai /2011 14:07

« Sic transit gloria mundi… »

 

Benlèu es en causa del vielhum que se sarra, mas m’arriba mai d’un còp ara de laissar córre al luòc de cercar l’afrontament.  Politica de l’estruci ? Desinterèst ? O pòdi pas dire… Tres setmanas a, lo tsunami del Sofitel nòvayorkés me daissèt estabornit, coma un fum de Franceses. E, de segur, se n’es degut parlar fòrça dins los ostals e se’n deu parlar encara ! Las opinions del vulgum pecus rebaton pas forçadament los dels mèdia. Coma o disiá ma grand : « Quand es fach, es fach ! » los « Franceses prigonds » son passats a quicòm mai quitament se los que fan l’informacion – e l’opinion – espepissan cada jorn lo cossí del perque. Son los socialistas los primièrs concernits. Devon ara viure sens lo candidat « perfièch » que deviá engolir Nicolas Ièr e totes los qu’aurián agut l’enveja de dintrar dins l’arena. D’aquel malastre – viscut aital per mantuns socialistas al mens – ne pòt sortir quicòm de bon. Van èsser obligats de sarrar los rengs e los coides e de constatar que d’aver autant de candidats presidenciables coma de membres del partit es quicòm que fa pas avançar lors afars. Los òmes seràn totjorn los òmes ! Sens tròp i creire, ai enveja de i creire ça que la. Lo primièr ministre qu’aviá denonciadas las « leiçons de morala » de l’Esquèrra socialista es tocat tanben e, a son torn, n’apèla a la presompcion d’innocéncia. Fins a l’eleccion presidenciala a venir, qui sap çò que pòt arribar ? Los òmes politics, bèls primièrs, fan de projèctes e envisatjan pas jamai un rebors de fortuna, un accident o pièger encara… L’afar estatsunidenc es emblematic ; lo que, ièr encara, tutejava los dieus se tròba ara sul banc d’infamia e los qu’an fach un pauc de latin sabon que la ròca Tarpèa es jamai luènh del Capitòli !

 

Editorial de La Setmana, n°819

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
23 mai 2011 1 23 /05 /mai /2011 10:05

Aquò, ua novèla ?

 

Ne vse parlarèi pas de la novèla de la setmana passada que nos tombèt dessús – enfin, pas sus nosauts exactament ! – com ua catastròfa atomica, un tèrratrem o un tsunami ; que’ns hasó oblidar la catastròfa nucleara de Fukushima (Japon), provocada per un tèrratrem seguit d’un tsunami, lo tèrratrem de Lorca (Espanha) e lo « primtemps arab » que, dinc a l’òra d’ara, a hèit qualques centenats de mòrts e nafrats sens parlar de la repression ceca en Siria contra los qui ne demandan pas sonque un pauc mens d’injustícia. Ne vse parlarèi pas tanpauc de la sequèra que tòca França e que poiré miar a ua situacion de las preocupantas. Los agricultors, mes sus tèrra tà neurir lo planeta, que son inquièts per las cuelhudas a vénguer ; aquò n’empacha pas los que n’an la possibilitat d’adaigar, nueit e jorn, lo turguet – blat d’Espanha, milhòc, indon… – damb los canons d’aiga en tirar l’aiga deus rius que son quasiment a l’estiatge. Comprenga lo qui pòt ! Que mencionarèi sonque la decision de suprimir los Capes de las lengas regionaus. De segur, qu’es dens la logica d’aqueste govèrn qu’a entreprés de har estauvis, especiaument dens l’Educacion nacionau. Mès que va mei lonh. Dus cents ans après l’abat Grégoire, los tenguents deu « francés [qu’]es la lenga de la Republica » que vòlen n’acabar dab un passat escorrut qui empacha los Francés d’entrar de plan-pè dens la globalizacion urosa en anglés. Aquesta ne permet pas de s’embarrassar de coneissenças qui ne sian pas utilitàrias :  lengas de difusion limitada, literatura, etc. Ua rentabilitat immediata que deu estar la règla. Qu’es un prumèr pas cap a ua privatizacion deu servici public de l’educacion, e los oremus e las pelejas d’ua esquèrra sens líder ne cambiaràn pas arren. Aquò, ua catastròfa ?

 

Editoriau de La Setmana, n° 818

(
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
20 mai 2011 5 20 /05 /mai /2011 23:31

Las estatuas deu rei Enric ne son pas hèra nombrosas dens lo reiaume de França. Maruèjols (pr. Maruege), en Losera, qu'a la bona fortuna de n'aver ua, hargada per l'escultor Auricoste qui hasó, quauques annadas après, ua estatua de la « bèstia deu Gevaudan ».

 


DSCN0518-copie-2

 

DSCN0522-copie-2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Qu'estó inaugurada en 1954 e ua carta postau (que's pòt enqüèra trobar, credi) que celèbra l'eveniment en amuishar duas estatuas, ua a París, l'auta a Maruejols, damb aquera legenda : « assassinat a París en 1610, executat a Maruejols en 1954 »


 

Encric IV

Nerac, en país d'Albret (o Labrit) que n'a ua tanben.

link

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Curiosa
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca