Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
16 mai 2011 1 16 /05 /mai /2011 11:33

La sciéncia dels ases !

Dins son Dictionnaire amoureux des dictionnaires [Plon, 2011] A. Rey tròba incongrua l’idèa de fargar un diccionari ortografic. Recebable per de lengas qu’an un estatut ofical, val pas per l’occitan, lenga millenària, gessida del latin, coma la lenga d’oïl mas qu’a pas agut la fortuna de venir una lenga d’estat. Foguèt pr’aquò una lenga escricha, coneguda dins tota l’Euròpa gracias als trobadors e sos títols de noblesa li pòdon pas èsser contestats. Ailàs ! los alèa de l’Istòria an pas permes que coneguèsse un desvolopament unificator pròpri a las lengas al cors dels sègles. Per far simple e cort, calguèt esperar Mistral e lo Felibrige que definiguèt una grafia « modèrne » – apelada « mistralenca » – e, a una epòca mai recenta, la grafia « classica » – dicha « alibertina » – adoptada ara per la màger part dels usancièrs de la lenga.  Fins ara, en despièch d’una cèrta reconeissença, d’un desvolopament de l’escrich, d’un ensenhament, fort modeste, dins las escòlas e, ara, d’una preséncia sus la Tela, aviam sonque de diccionaris bilingües fargats per d’autors que, quitament se seguissián las règlas preconizadas, èran pas totes lingüistas çò que balhava de grafias desparièras. En seguida del trabalh important menat pel CLO sus l’ortografia de la lenga, Josiana Ubaud, après sièis ans de trabalh, publica son Diccionari ortografic de la lenga occitana (segon los parlars lengadocians) [Trabucaire]– mai de 110 000 mots – que serà una pèira blanca per una ortografia coerenta de nòstra lenga. Los que luchan per la dignitat e l’espandiment de nòstra lenga tenon aquí un aplech in-de-fu-gi-ble. Cal crompar e far crompar aquel diccionari e felicitar dòna Ubaud, e faire nòstre son trabalh. Ortografia, sciéncia dels ases ; benlèu mas indispensable !

 

Editorial de La Setmana, n°817

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 mai 2011 1 09 /05 /mai /2011 11:27

Lo progrès sonque !

 Trens deus « oraris variables » a la SNCF, corrièr de « duas velocitats » a la Poste… N’arrestam pas lo progrès ! Enqüèra certituds qui tomban… La mair ne’m poiré pas mei díser com quan èri joenòt : « Ne’t métias pas en retard que lo trin ne t’esperarà pas ! » Vertat es qu’un còp èra la SNCF respectava los oraris anonciats. Los òmes politics, criticats dens la lor accion, ne poiràn pas mei acusar ua premsa qui ne s’interessa pas sonque aus « trens qui arriban en retard » deu moment que, dab aquera idea luminosa, e seràn totjorn a l’òra. La SNCF précisa : « Las variacions d’oraris que poiràn estar de 30 minutas per un TGV e de 120 minutas  – dus òras ! – per un tren de nueit. Lo viatjador que serà avertit au maximum sèt jorn avant lo départ previst. » Aqueste concèpte navèth qu’es estat inventat tà perméter aus viatjadors de reservar enqüèra mei de d’òra dab un prètz enqüèra mei atractiu. Tot qu’es bon tà nse har aimar lo tren ; sens parlar de l’excitacion (!) que i a de ne saber pas l’òra de depart dinca la darrèra minuta e de ne conéisher pas l’òra d’arribada a destinacion. Enfin un pauc d’aventura dens la nòsta vita !

La Poste, tot parier, que paga hèra plan conceptors tà trobar ideas navèras. Un còp èra, que calèva pagar un prètz unic tà las lettras de mens de vint gramas qui èran totas aviadas en medish temps. Puis, que vengó lo temps d’un corrièr rapid e d’un mei lent. Dab lo concèpte deu corrièr rapide de « duas velocitats », que n’auram un rapide e un rapide mei lent (!) e mei economic… Lo must pr’aquò que sembla d’estar la lettra per corrièl ; qu’enviatz un corrièl a La Poste qu’ac distribuís lo lendoman dens ua envolòpa sagelada tà la soma modica de 90 centimes ! Benlèu, doman, e nse vodràn véner aiga en podra ! 

Editoriau de La Setmana, n°816

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 mai 2011 4 05 /05 /mai /2011 13:50

La Josiana Ubaud, co-autora, amb P. Sauzet, de Lo vèrb occitan, ven de publicar en cò de las edicions Trabucaire son Diccionari ortografic, gramatical e morpfologic de l'occitan segon los parlars lengadocians (109 000 entradas).

Vos dirai pas qu'es un bon trabalh ; vos dirai pas que o devètz crompar…


Vos dirai simplament qu'aquela femna, tras que competenta dins aquel domeni, nos liura un trabalh que nos podèm demandar perqué l'avèm pas agut avant aquel libre. Es mai que formidable e es indispensable per totes los autoproclamats especialistas, nombroses suls blogs mas tanben sus la tela en general e quitament dins las Universitats e las escòlas…


Curiós de legir jos lo calam de qualques uns que cal escriure aital o aital al nom de te sabi pas qual principi mentre que quand s'agís del francés o de l'anglés, per parlar pas que d'aquelas doas lengas, rebecan pas ! Mas, en occitan, son eles que son los "professionals" e los professionals veradièrs son pas que d'arlèris…

 

Paure País d'òc !

 

Tornarai sus aquel libre que los saberuts coma  los piòts devon aver e … consultar.

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Lenga
commenter cet article
2 mai 2011 1 02 /05 /mai /2011 19:51

Al plaser de la midinetas…

 

Es una evidéncia de dire que los jorns se seguisson e se semblan pas ; dòl o gaug, ira o emocion e, dins mantuns cases, lagremas per afortir nòstres sentiments. Per aquesta passa, sèm servits ! Sus l’insisténcia d’un filosòf totjorn dins l’accion (!), Nicolas Ièr, la flor al fusilh, nos a engatjats dins una « guèrra umanitària » en Libia. Pensava de segur que l’amic d’un còp èra, dictador de son estat, cridariá cèba lèu lèu al luòc de s’arrapar al poder ; e l’afar dura dejà dempuèi un parelh de meses. Fukushima (Japon), Libia… Dins una societat del zapping, èra temps qu’agèssem qualques motius de contentament e l’union planetària de Will, lo prince, e Kate, la pacana, dins Albion la perfida, venguèt a punt per nos tirar de lagremas de jòia amb la conclusion urosa d’un idilli de gaireben dètz annadas… Divendres passat donc, èran centenats de milièrs sul percors de la nòça – e miliards a l’agachar sul fenestron – per admirar lo saber-far e lo far-saber d’una de las reialtats mai vièlhas d’Euròpa. Foguèt l’escasença de verificar que los Franceses regretan lo temps dels reis e que, al sègle xxien« l’Anglois », botat fòra de França, un còp èra, per Joana d’Arc, a, dins las piadas de sos aujòls, tornat colonizar mantuns endreches – Dordonha o Lanas dins lo Sud-Oèst per exemple. E, coma sus las ribas de Ganges (Índia) autres còps, bevon lo tè e brindan a la Reina e al salut de l’Empèri en escotant God save the Queen. Es curiós que los « republicans » lor i fagan pas lo repròchi de parlar pas la lenga nacionala e de promòure de facto lo comunitarisme fòrabandit per las leis de la Republica. Mas, perqué parlar d’integracion quand un espectacle autan bèl sul fenestron fa badar e s’espaimar totas las midinetas… e los autres ?

 

Editorial de La Setmana, n°815

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
26 avril 2011 2 26 /04 /avril /2011 17:27

Jòc o enjòc presidenciau ?

 

Qu’èm a mei d’un an de l’eleccion presidenciau e los mèdia que contunhan de ns’abeurar dab lo huelheton deus candidats potenciaus… Au partit socialista, mei d’un que’s son declarats au « concors intèrne » mentre que d’autes hèn assaber guaireben cada jorn que la lor decision n’es pas enqüèra presa. Que’s compren quand pensan a l’alhada qu’es estada la lor lo còp passat davant los militants. Los ecologistas, que s’i entenen en pelejas intèrnas, qu’an descobèrt las primàrias tanben ; e que vam assistir au combat de la « jutja anticorrupcion » contra l’ « ecologista mediatic » qui a bastit la soa popularitat sus expleit esportius. A l’UMP, maugrat  l’impopularitat presenta creishenta de Nicolas e la desercion de Borloo e deus sons amics centristas, ne i a pas degun qui, peu moment, envisatja de tuar lo pair en se presentar ; e N. Sarközy qui a bastit la soa notorietat suu son vam e suu son nhac n’a pas l’intencion, dinc adara, de’s deishar véncer sens díser arren. Que i a lo centre qui hè tot çò qui pòt tà exisitir mès que ne sap pas jamei de quin costat e va càder quan deu préner ua decision efinitiva. E puish, que i a tots los autes, los que, abituaument, apèran los « extrèmes ». A esquèrra, qu’an proclamat urbi et orbi que ne passarén pas jamei devath las horcas caudinas del partit socialista ; a dreta, la hilha deu pair qu’a l’intencion, era, de prénguer la plaça de Nicolas. Cada jorn, lo iò-iò deus candidats potenciaus o a vénguer qu’es portat a la coneishença deu vulgum pecus. Quid deus qui, suu solhar deu nòste país o d’Euròpa, e pensan trobar en çò nòste ua tèrra d’arcuelh, au mens per ua passa ? Que son recebuts « a braç barrats » e percaçats. Qu’am ua eleccion presidenciau a vénguer e n’an pas temps a pèrder !


Editoriau de La Setmana, n°814 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 avril 2011 6 16 /04 /avril /2011 13:26

Lei del talion ?

 

Quand un individú a comés un acte reprensible, es generalament condemnat per la justícia ; après aver purgat sa pena – qualques meses o d’annadas –, torna trobar la libertat e se deu reinserir dins la societat.

Òm sap que, sovent, la practica es plan diferenta de la teoria ; e los èx-detenguts son recebuts a « braces barrats » coma o cantava Brassens.

Lor situacion a la sortida de preson depend del crimi o delicte cometut e del reng que tenián dins la societat en per avant. Aquí tanben, ne i a que son mai egals que d’autres.

Avèm vist dins las annadas recentas mai d’un politician venir pensionari d’una preson pendent qualques meses o mai. Un còp lor deute pagat a la societat, son tornats a la politica e, devant las criticas dels uns e dels autres, los defensors de la democracia los an sostenguts amb l’argument imparable del « deute vagat, berginitat retrobada ! »

Los politicians son pas los sols a se tornar reinserir, urosament ; e, generalament,  çò que mai estima un èx-detengut es l’anonimitat.

Bertrand Cantat, del grop Noir Désir, sortiguèt de preson qualque temps a après aver pagat son deute a la societat. Desempuèi sa liberacion, a pas facha cap de declaracion als mèdia e sembla d’aver tornat prene son activitat d’artista. Malurosament, un artista es per definicion qualqu’un de conegut, e tan melhor per el se vòl viure de son mestièr. Mas d’unes li repròchan encara e totjorn d’èsser un criminal – çò que serà fins a la mòrt quitament se a pagat son deute – e vòlon que se faga « discret » per respècte per la victima ; lo condemnan aital a una pena a vida que la Justícia a pas retenguda al moment del procès.

Dins aqueste cas, seriá donc una mena de lei del talion que s’aplicariá en contradiccion amb la justícia dels òmes.

 

Editorial de La Setmana, n°813

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
15 avril 2011 5 15 /04 /avril /2011 16:31

J'ai descendu dans mon jardin,

J'ai descendu dans mon jardin

Pour y cueillir du romarin…

 

In such a weather, grass and flowers grow very fast and I'm afraid that, within a week or so, most of the fruit-tree flowers wil be gone… In the meantime, I thank mother Nature every day, every hour, every minute…

I haven't written « a second » since I think it's a bit short, isn't it ?

 

 

Flors de codonhièr                                                                                 Flors de prumièr

DSCN0559.JPG  DSCN0580.JPG       

 

 

   Flors d'arbre de Judèa

DSCN0562.JPG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DSCN0565

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Flors de lilac blanc

DSCN0567.JPG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lilac e tamarís                                                   Tamarís

DSCN0569.JPG

DSCN0575.JPG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Flors d'albespin o bròc blanc

DSCN0572.JPG

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DSCN0577.JPGDSCN0578.JPG

 

 

Que gausi esperar qu'aqueras hlors e vse porteràn a tots lo sorelh dens l'ostau se, per cas, ne i es pas…

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
11 avril 2011 1 11 /04 /avril /2011 12:49

E dab la lenga, que serà…

 

Isòp qu’avèva rason de díser que « la lenga es la causa piéger e mei bona a l’encòp ». En un periòde deu « politicament corrècte » e deu principi de precaucion – quan ne son pas los dus en medish temps – tota paraula qu’es guaireben enregistrada avant de la mandar dens l’etèr e tot article de premsa qu’es tornat legir per l’entervistat avant de’u hidar a las rotativas. Atau los decididors que pòden har desaparéisher tota asperitat o « audàcia » mau venguda ! Quauques paraulas qu’arriban enqüèra a s’engulhar dens las raras emissions en dirècte a la ràdio o suu fenestron. Atau qu’avem un escantilh de la cultura pregonda deus nòstes líders o de las lors pensadas mei intimas ; e los lors perpaus que’s tròban de tira sus la Tela tà ua posteritat discutibla. Lo ministre F. Lefebvre – qu’estó un deus rottweillers de servici de l’Élisèu – que digó que lo libe que’u avèva hèit l’impression mei  hòrta èra « Zadig et Voltaire » ! Qu’aja hèit un lapsus linguae, perque pas ! mès, au mens, que s’auré devut  repréner. Duas possibilitats : o qu’es tròp gloriós tà adméter que s’es enganat e, dins aqueth cas, qu’es un pèc, o ne s’es pas apercebut d’arren e qu’es un mensongèr. Vertat es qu’es estat plan ensenhat per lo son mèste qui massacra vocabulari e gramatica tanlèu que s’exprimeish sens nòtas. Rachida Dati, deputada europèa, totjorn prèsta a balhar lo son avís sus tot, que vad ua especialista deus lapsus linguae ; après aver parlat de « fellacion quasinulla » que se i tornè en parlar d’un « gode de bonas practicas » – per « code ». Incultura ? Benlèu pas, mès los nòstes eleits qu’estiman melhor un sabir angloestatsunidenc e de promòver ua « escòla tà cadun » en lòc d’ua escòla tà tots. Lavetz, las lengas istoricas de França… pff !

 

Editoriau de La Setmana, n°812

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
8 avril 2011 5 08 /04 /avril /2011 16:08

J'ai descendu dans mon jardin,

J'ai descendu dans monjardin

Pour y cueillir du romarin…

 

Ieu tanben, i soi anat mas pas pel romanin. Ai presas qualques fòtos de las flors qu'espelisson un pauc pertot. Amb la calor qu'avèm – una autra catastròfa en perspectiva ? – la natura se reviscòla a la velocitat V granda.

Es un plaser per l'odorat (lo « flairar » dels trobadors), sustot la nuèch amb las estèlas coma subrecèl…

 


 

DSCN0556.JPG

 

 

 

 

DSCN0537DSCN0539.JPG

 

Coma diriá lo profèta, avètz aquí de fòtos presas sens artifici (que ne seriái plan incapable !)

 

***


La remarca d'un innocent (!) que vei una ròsa : « Ò ! una espina qu'a una ròsa ! »

 

***

 

E coma volriái pas que foguèssetz privats de la comptina, la meti çai-jos :

 

J'ai descendu dans mon jardin

J'ai descendu dans mon jardin (bis)
Pour y cueillir du romarin
Gentil coquelicot, Mesdames
Gentil coquelicot nouveau
J'n'en avais pas cueilli trois brins (bis)
Qu'un rossignol vint sur ma main
Gentil coquelicot, Mesdames
Gentil coquelicot
Il me dit trois mots en latin (bis)
Que les hommes ne valent rien
Gentil coquelicot Mesdames
Gentil coquelicot
Que les hommes ne valent rien (bis)
Et les garçons encore moins bien
Gentil coquelicot Mesdames
Gentil coquelicot
Des dames, il ne me dit rien (bis)
Mais des d'moiselles beaucoup de bien
Gentil coquelicot Mesdames
Gentil coquelicot

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
7 avril 2011 4 07 /04 /avril /2011 10:42

Lo « blues » de l’editorialista

 

Fenestron, ràdio o premsa me balhan lo blues e, quand disi lo blues, es un eufemisme ! Un rescata pas l’autre e, quitament dins los mèdia locals, la situacion me pareis desesperanta. Generalament, un jornal regional es dividit en tres parts, mai o mens inegalas : las novèlas de proximitat, las nacionalas e internacionalas, e l’espòrt. Daissarai l’espòrt a çò que los comentators esportius apèlan son « incertitud gloriosa ». I a pas de qué far jogar la fanfara a propaus de las novèlas internacionalas. Fukushima e sa centrala nucleara, los jornalistas ne parlan pas mai per pas alassar lo monde o per çò que sabon que serà d’actualitat pendent… annadas ! De tota faiçon, Japon es luènh ! Los doctors Fòlamor, ça que la, an pas gausat tornar far la messorga de la nívol de Chernobil (Ucraïna, 1986) mas nos an prevenguts amistosament que caliá causir entre las riscas del Progrès e lo retorn a l’Edat de  la candèla. Las flors del « printemps arabe » espelisson roja-sang en Libia e Siria e esparnhan pas los Gavroche de l’endrech ; sens parlar de la Còsta d’Evòri. Dison que « la misèria es mens trista al solelh »… En cò nòstre, cadun ensaja de siular coma sap – medalha del trabalh a la serviciala, roseta a l’edile o a l’òme d’afars – per mostrar qu’existís a l’ora del numeric ; levat aquò, lo dorsièr gròs es lo dels « Restos du cœur » que dempuèi 1985, ajudan los que n’an besonh. Coluche voliá far vergonha als òmes politics e los metre fàcia a lors responsabilitats. Lo resultat ? Aquò los permet de lausar l’abnegacion dels volontaris cap als « deseiretats de la vida ». « Sénher president – senator, deputat, etc. –, son aquí de paraulas fòrtas contra la misèria que s’ameritan d’èsser meditadas… ; prendretz un pauc mai de dessèrt benlèu ? »

 

Editorial de La Setmana, n°811

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca