Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
21 mars 2011 1 21 /03 /mars /2011 15:52


Politica de la guèrra « justa »…

 

França es tornada a la Una dels mèdia gràcias a… Nicolas Ièr, en carga del G8-G20 pendent qualques meses. Degun a pas oblidat que, lo darrièr còp, faguèt rampèl a Pótin e sauvèt la patz en Georgia (sic). Aquesta còp, es son amic d’un còp èra, Mouammar Kadhafi, que li balha l’oportunitat de mostrar que França es una nacion que compta. Vertat es que lo president del « poder de crompa » es estat contrariat per la Crisi ; vertat es que lo president del « viure ensems » a vist lo debat sus l’identitat nacionala, menat pel ministre Besson, lo Ganelon de servici, prene la virada previsibla d’una xenofobia anti-araba. Los propausses logorreïcs an pas jamai fach una politica e una politica es pas jamai estada facha de l’instantaneïtat que nos a valgut un amolonament de leis securitàrias. L’« accident » – catastròfa puslèu – de la centrala nucleara de Fukushima (Japon), en seguida del tèrratrem e del tsunami, es una pèira de mai pels opausants a la politica francesa dins aquel domeni mas la politica nucleara francesa es totjorn estada un domeni mai que reservat, per l’Esquèrra tanben. Per astre, las palinodias del duce libian permetràn a nòstre president – es çò qu’espèra – d’afichar benlèu un succès que, de mon punt de vista, demòra ça que la problematic. Enfin, los mèdia parlaràn en ben del cap d’orquèstra que mena lo combat per la naissença d’una democracia libiana al mens tant que la coalicion, formada après una decision de l’ONU, demorarà unida – ai de dobtes ! Coma los Neozelandeses de Christchurch, las victimas japonesas del tèrratremol passaràn lèu a la trapa mediatica e politica, levat se l’« accident » nuclear ven catastròfa, e encara ! Òm tira pas cap de beneficis d’un tèrratremol ; d’una guèrra « justa », se pòt. E nosautres, gemicam…

 

Editorial de La Setmana, n°809

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
14 mars 2011 1 14 /03 /mars /2011 00:04


Rambalh mediatic e politic…

 

Fin finala, qu’èm en un país formidable, que òc ! Gràcias a la tissa sondatgèra que n’èm venguts los mèstes, que coneishem tot deus sentiments deus Francés e lo son contrari. E lo tèrratrem de la setmana passada n’estó pas lo tèrratrem – doblat d’un tsunami e de miaças nuclearas hèra grèvas – en Japon mès lo qui segotí lo Landerneau mediatic e politic : la Le Pen davantejaré tots los autes candidats au prumèr torn de l’eleccion presidenciau a vénguer. Micros e camèras qu’an fixat tà la posteritat los comentaris deus tenòrs e responsables politics sens doblidar l’eroïna deu moment. A l’UMP, los elegits nacionaus, acarats a ua eleccion cantonau tà ua majoritat – acumulacion de mandats obliga ! – que son hèra embarrassats. Segon la doxasarkoziana, que deven denegar tota proximitat damb lo FN ; mès que saben plan que, tà estar elegits, e’us cadrà har amic-amic dab eth. Nicolas Ièr, mei rodomond que jamés, qu’ac a dit fòrt e mòrt : nada aliança damb lo FN ; e ne vòu pas enténer parlar tanpauc d’un desistiment « republican » en favor de l’esquèrra. Cornelian, non ? Au PS – a esquèrra en generau –, qui aurà totara autant de candidats declarats com de sòcis, que disen que n’es pas sonque ua fotografia a un moment m e los responsables que ne n’apèran a la responsabilitat de cadun e que sostenguen que trabalhan en tota quietud au lor programa tà l’avenidor deu país (sic). Que coneishèvam la dreta pèga, ara descomplexada, e los sons pas de gigant cap a la dreta extrèma per rasons evidentas de reeleccion ; l’esquèrra, qui pareishèva aver madurat dab l’exercici deu poder, que se i hè, desempuish 2002, tà demostrar que pòt har rampèu aus sos adversaris dens lo domeni de l’envuglèr politic. Lo nòste tsunami que serà sociau e politic…

 

Editoriau de La Setmana, n°808

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 mars 2011 3 09 /03 /mars /2011 00:04

Quítias per la paur ?

Desempuèi gaireben tres meses, los mèdia  fan lor Una amb l’Africa del Nòrd ; lo quite tèrratremol de Nòva Zelanda, tres setmanas a, capitèt pas de reténer nòstra atencion malgrat los centenats de victimas e los degalhs enòrmes que provoquèt. Los especialistas que, coma totes los autres, avián pas vist venir res, nos dison ara que bastava d’escotar la « carrièra araba » ; los poders totalitaris, installats dempuèi trenta ans o mai, ocupats a se servir - en luòc de servir – s’èran pas mainats que la joinessa, plan mai nombrosa que las autras generacions, n’aviá son confle de l’injustícia e de la corrupcion que proliferavan a totes los nivèls de la societat. Los joves, gràcias a la Tela, èran pas mai « país-centrats » mas o podián saber tot de çò que se debanava enlòc mai. Los païses tutelars d’un cop èra s’èran acomodats d’aquelas dictaduras per mantunas rasons ; èran una bona practica per de crompas d’armas e autras besucarietas e lors plajas èran un dels endreches mai presats per bronzacuolejar a bon mercat ! Sens parlar dels rapòrts d’amistat entertenguts per nòstres elèits d’un bòrd o de l’autre... L’immolacion per lo fuòc d’un jove Tunisian faguèt desbordar l’ola. Se Tunisia e Egipte son tombadas coma « fruches tròp madurs qu’an passat la sason » e se las replicas d’aquelas revolucions, inacabadas encara, se fan sentir dins totes los païses arabs, los eveniments de Libia nos venon rampelar que d’unes dictadors son prèstes a tot per se manténer al poder quitament en assassinant son pòble. Las nacions occidentalas, preocupadas son que de lors interèsses del cort tèrme,  son incapablas de prene una decision comuna. Sens parlar de l’ONU, lo « machin » de De Gaulle... S’enganarián se pensèsson n’èsser quítias per la paur !

 

Editorial de La Setmana, n°807

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 mars 2011 2 01 /03 /mars /2011 16:27

Léopold Dardy – curè de Durança (Òut e Garona) pendent annadas a la fin deu sègle XIX –que recampè dens la soa Anthologie populaire de l'Albret, sud-ouest agenais ou Gascogne landaise contes, arreproèrs e cançons… Que trabalhè tanben a un sarròt d'autas causas.

Los dus tòms – bilingües – (publicats en 1985 e 1986) que son normaument en venta a IEO-IDECO ; ne devon aver enqüèra.
 

Que contè en quate cants la vita deu Nòste Enric qui se hasèva aperar lo « molièr de Barbasta » e qu'avèva tà escais lo grand nas…
Qu'es un tèxte qui n'es pas totjorn/tostemps corrècte mès ne se ved pas quan es lejut/legit a votz hauta…
Lo nòste Enric – qu'aperavan tanben lo Reiòt quand èra joen – qu'es demorat « le bon roi Henri » dens la nòsta republica regicida, de segur, mès qu'aima totjorn de considerar lo president coma un rei e los elegits com la noblessa, etc.

Tà la lectura, que's cau sovenir qu'en Agenés, sia lengadocian sia gascon, lo son [k] e lo son [p] que son generaument realizats en un archifonèma [T] ; atau amic es prononciat [amit] e còp sec [còtset]. Qu'es important tà las rimas…

Aquí lo cant dusau…

 

Que devetz excusar las quauques pecas que demoran.

 

Léopold Dardy : Enric Quate e lo carboèr de capchicòt (1)

Léopold Dardy : Enric quate e lo carboèr de capchicòt (2)

Léopold Dardy : Enric IV e lo carboèr de Capchicòt (3)

Leopold Dardy : Enric Quate e lo carboèr de Capchicòt (4)          ( Lo n°4, que l'èi tornat hicar pr'amor… que n'avèvi enveja !)

 

 

Enric quate e lo carboèr de Capchicòt         (cant dusau)

 

 

Aprèps lo jorn passat au castèth de Durança,

Ad aise damb lo rèi coma n'èra d'avança,

Capchicòt s'entornèt montat suu bèth chivau

Qu'avè promés lo prince en sopant a l'ostau.

Isabèu n'estèt pas deu recit estonada ;            2-005

Escotèt, damorèt coma a l'acostumada,

E coma se sabè çò que n'èra deu rèi,

S'esmavot pas d'arren. Lo ser, tota la nèit,

Lo carboèr parlèt deu reiòt, de son viatge,

De la mèra deu prince e de son entoratge,            2-010

Deus senhors, deus sordats, deu maine, deu castèth,

Coma avèn arrigut, quan lo rèi s'arrestèt,

De véser un carboèr damb eth que se portèva.

« S'avès vist, Isabèu, coma aquò li plasèva !

Quan estèm devarats, arrigón enqüèr mèi            2-015

Coma ac hasèi ací, de çò que'u tuegèi ;

Au parlar vesiat ma lenga èra virada ;

Tan mainatge coma es, vergonha n'avèi nada

De'u tuejar, ma foè, perqué d'eth ac volè ;

« Parla atau, m'avè dit, jo n'ac tròbi pas lèd. »            2-020

Mes calot m'entornar pr'amòr qu'èras soleta ;

T'èi portat quauque tròç de mistrac, de milheta.

Salin ! Quina joenessa a Durança èi jo vist !

« Vengueràs a Nerac sens àuger d'aute avís,

Ce m'a dit lo reiòt: entenas, on jo sii,            2-025

Entra. » Jo li digoi : « Reiòt, t'arremercii !

— Carboèr, me digot alavetz devant tots,

Demanda çò que vòs per Alons e per Gots !

Voudrés pas ua maison, un bèth tinèu, un maine ?

— Tè, ce li digoi jo, n'èi pas ren que me jaine :            2-030

Mès quand pòrti carbon a la vila, aus borgés,

Totjorn quauque emplegat, quate o cinc còps lo mes,

Me demanda los drets, que sabi jo ? l'entrada ;

A ! que soi avejat de pagar la passada !

Se pòdas me virar l'emplegat de l'entorn,            2-035

Mila doç ! quin plaser de li jogar lo torn !

D'entrar damb lo carbon sens enténer a la pòrta :

« Passa lo carboèr ! Combien de sacas pòrta ?

Carboèr, cau pagar ! » ... Lo Reiòt me digot :

«  Entreràs, Diu vivant ! Pagueràs pas du tot ! »            2-040

E lavetz l'Isabèu : « Mes portant un bèth maine,

Un tinèu atarnit, renda de capitaine,

Me sembla, vaudré mèi. — Mila doç, pas a jo !

Content es mèi que riche, e bens, fortuna, aunor

Son pas aqueth bonur d'entrar dens ua vila            2-045

Un carret de carbon sens pagar: mèi de mila

Èi pagat damb lo pair ; A ! se podè tornar

Coma seré content de poder se tornar

Cronta los emplegats ? Ne soi franquit adara ;

De passar sens pagar d'avança mon còr vara.            2-050

Vau preparar la carga e per Nerac partir ;

Aqueth jorn peu segur vau bien me divertir ! »

 

Coma en efèt angot a Nerac hèser viatge.

Hardit, escaluat quan entrèt au passatge,

S'espampèva renat, hascot petar lo foet,            2-055

Shiulèt ua fanfara, e's botèt lo berret

Sus l'aurelha, e tutèt dens un gran còrn de vaca

Per cridar lo carbon : n'auré balhat ua saca

Ende poder trobar dus o tres emplegats,

E joïr deu bonur de los véser mocats.            2-060

Se n'angot au castèth crumós coma ua agraula,

Damb lo foet a la man, la beaça a l'espaula,

Lo berret, la casaca, ampèlas suus esclòps.

Tustèt dus o tres còps a tot rómper : « Que vòtz ? »

Digot arreganhat sus l'ensolh de la pòrta             2-065

Lo portièr, bèth viton ; « I vatz pas de man mòrta

De tustar fòrt atau ! Quins patacs, Diu vivant !

– Quins patacs ! digot l'aute, e barres pas, pacant !

Se barras, lo qui vòu entrar cau ben que tuste !

Ès pagat per draubir ; draubís coma de juste !            2-070

Ganhas ton pan a l'ombra amèi n'ès pas content ?

Que s'èras carboèr, pensi, serés soent

Cochicós, biscaret coma un vielh pòcha-guena !

Mes per un tròç de pòrta on tiras nada pena,

Bien pagat, tant cridar ! N'ès pas lo rèi portant ? »           2-075

L'aute li responot : « Cuchiuc, parles pas tant

O vas anar dromir dens lo castèth a l'ombra. ››

L'espièva de tracha e d'ua mina sombra.

« Diga-me çò que vòs, o va te'n, lanusquet !

- Çò que vòli, digot, pas au mens tu, crostet             2-080

Vòli véser lo rèi : au solide d'avança

Te prometi, salin, que danceràs ua dança,

Se pòdi véser anèit nòste amic, lo reiòt !

- Lo rèi, ce digot l'aute, ès-tu verriau, piòt,

De parlar d'eth atau, de vóler sa preséncia ?            2-085

- Tot carboèr que soi e de prauba paréncia,

Digot lo lanusquet, vòli véser lo rèi.

E que non l'augi vist jamès m'entornerèi ! ››

E coma s'avancèt ende passar la pòrta

L'aute cridèt : « Secors ! A jo, gardas ! man fòrta ! ››            2-090

E damb la cròssa a tèrra en colèra tustèt ;

Gahèt deu carboèr l'esclòp que s'esclatèt :

« Que m'as copat l'esclòp, rabanhaire deu diable,

Ce cridèt ! n'ès donc pas que de domau capable ?

E me vaquí pè-nus ! Mes m'ac pagueràs tot ! ››            2-095

« Lo carboèr ! ›› cridèt un que lo conegot.

E lavetz expliquèt au portièr çò que n'èra.

L'aute s'amodiscot : « L'as bien pecada bèra,

Ce digot, carboèr ! serés espatarnat

Se n'èras conegut. D'avança es condamnat            2-100

Lo qui passa la pòrta e fòrça la consinha.

N'angues pas cronta jo te guardar nada grinha ;

Podèvi te tuar : En per, tot çò qu'auràs

D'estrenas au castèth damb jo partatgeràsa

E passeràs totjorn. - Qu'ac harèi, digot l'aute ;            2-105

E se n'ac hèsi pas vòi que lo còth me saute ! ››

Lo reiòt arribèt que devisèva enqüèr.

Enric s'esglasièt : « Qu'ès aquí, carboèr ?

Ès benlèu tòrt ? Dirén que chancres, que torteges ?

Coma n'as pas d'esclòps en 'queth pè que carreges ?            2-110

- Lo sordat, digot eth, quan èi volut entrar

La pòrta deu castèth me volèva barrar.

E m'a copat l'esclòp damb sa gusa de cròssa !

Ara soi vergonhós, patut coma ua ròssa

En tan bona maison de'm véser descauçat. ››2-115

Damb un tròç de solièrs estèt lèu acapsat.           

Lo carboèr surprés de tant de bèras causas

Espièva pertot, passèva bèras pausas ;

Badèva aquí comblat. Daunas e mossuròts

Tots arrisèvan d'eth, ren qu'a véser sos pòts            2-120

Blus coma un cuu de gai ; la pelha que portèva

De cotonada blua a sos dits destintèva.

Bluïva e negregèva. Angot se permenar.

 

Devarèt au jardin devant de s'entornar ;            2-125

Veigot ua gojatòta esberideta, bèra

Que sauclèva arrosèrs au mitan deu partèrra.

Angot de caps ad era : « Adiu mia ›› , digot.

L'auta lo saludèt : « Pr'ací vesi de tot,

Digot eth, au jardin tot pareish en fortuna ;

La misèra au castèth jamès vos importuna            2-130

Damb un mèste tan brave ! ›› E sus aqueth devís

La mainada suspira e, sens parlar, somcís.

En camisa au sorelh damb un chapèu de palha,

Pè-nusa coma hè praubeta que trabalha,

Podè pas arrestar las lèrmas sus son sen            2-135

Deglanentas ; atau goteja doçament

La rosada deu ser sus la margarideta,

O quan l'aire au matin acocola l'aubeta.

E son còr malausòt aviat a tapejar

Lo son sen esmavut hasèva buejar            2-140

Coma los auseròts au nis s'an paur o pena.

« Praubòta, digot eth, un gran chagrin t'apena !

Tan trenda, atau plorar ! T'èi fachada benlèu ?

- Enténer parlar d'eth a mon ama èra mèu,

Responot la mainada ; ara parlar deu mèste            2-145

Balha a mon còr dolent sens qu'arren n'ac arrèste

Un pos que'u hè sagnar. Lo prince va partir.

Se marida a París ; A ! voudrí bien mentir !

Mes tot me ditz aquí, bon coma es e tan brave,

Que serà malerós, traït, e qui pòt sàber ?            2-150

Alavetz que'u voudrí deu bonur vesiat,

Lo vesi dens la pena a París engranhat ! ››

E de tornar plorar s'esmotit la praubòta.

« Es la mia Floreta a pr'aquí que sanglòta,

Digot d'escopament lo rèi qu'apareishot,            2-155

Perqué ploras atau, mainada ? ›› ce digot.

Poscot pas parlar mèi tant lo còr li batèva ;

Èra a véser a sos uelhs coma la regretèva.

Floreta sens respóner estofèt un sanglòt ;

Eishuguèt sos uelhs blus de son redon braçòt            2-160

E damorèt aquí suu sauclet apujada

Coma sus ua tomba un malbre de mainada.

Ditz a tot s: « Es ací qu'èi perdut lo men pair ! ››

Deu prince sòr de lèit, l'aimèva coma un frair.

De son còr, de son nom èra coma ua flor, la prauba ;            2-165

Flor que vit pas mijorn ; passèt a punta d'auba.

Lo prince jamès nada austant qu'era n'aimèt.

Jamès nada, a son còr, tan doç a(u)loregèt.

Lo praube carboèr de Floreta avè pena.

Lo prince lo mièt de caps a la Garena :            2-170

« La prauba, ce digot, èi jo regret de 'quò !

- Tè, digot Capchicòt, me charpiva lo còr !

T'aima aquera ! coma serés urós damb era !

Te vas abarrejar damb quauqua gitadera

Per estar malerós, per te véser traït.            2-175

- Los qui disan : Urós coma un rèi, an mentit, ››

Li responot lo prince,e suu bòrd de Baïsa

Alavetz arribèn ; un aire doç de bisa

Armigalhèva l'aiga aisida a se i portar.

Suu petit gabarròt quan parlèn de montar            2-180

Per anar suu revèrs on èra la Garena,

Lo carboèr digot : « Me derén per estrena

Los maines de Nerac, la vila, lo castèth,

Jamès me porterí dens 'queth petit vaishèth !

Cau pas parlar de 'quò : Bon Diu ! se chavirèva !             2-185

Praube de jo ! tant d'aiga ! ›› E lo prince arrisèva

Mès non shisclèva plus ; avè lo còr dolent !

« Es tan bon de's banhar, ce digot, au corrent !

— Peus qui sàban nadar, ce li responot l'aute ;

N'i a pas ren de mès bon per que la tinta saute.            2-190

Mes aimi mèi estar carmalhós que negat ;

E l'aiga me hè paur mèma  dens un varat. »

Lavetz, virèn suu pont per passar la ribèra.

Mon Diu ! coma lavetz la Garena èra bèra !

Aiga briventa, fresca i guitzèva deu ròc,            2-195

Arrosèva l'alea e cada pè de flòc.

L'arròc hasè redòu tot mantolat de gèira,

La verdura pertot tapissèva la pèira.

Carpolins, aseraus, trémols, hreishos, oloms,

Talhadís, cassos blancs coma tonèths redons,            2-200

Coma non se'n vèi pas hasèn ua permenada

D'un bèth sorelh de mai aqueth jorn vesiada.

Los aubres ennartats, entreclavats capsús

Hasèn en s'embraçant ua vota per dessús.

Lo sorelh reservat entrèva de suspresa            2-205

Coma a la glèisa, e quan per un trauc avè presa,

Èra un ager de flama en 'queth petit plaçòt.

L'aiga hasè tanben deu rebat arrajòt.

L'auseròt devisaire, estujat dens las brancas

Apausèva son nis dens las ombras mès francas ;            2-210

Cantèvan aquí tots coma anjolets de Diu,

Musicaires valents deu Mèste dont tot viu.

Aprèps la permenada entau pont s'entornèvan ;

Lo prince s'arrestèt e tots dus se carèvan.

Espièn dens Baïsa e sus l'aiga veigón            2-215

Lo vaishèth que passèva en un endret pregond.

Se portèva sus eth la prauba mainadeta ;

L'aiga damb lo vaishèth èra au pos de Floreta

Semblada au tapís blu dont jòga lo drollet,

Au breçòt on la mair jumpla son anjolet.            2-220

En se cresent soleta anèva a la Garena

On èra sa chapèla amatigar sa pena :

« Prauba, doçamenòt digot lo carboèr,

Dens 'quera aiga, soleta, e's neguerà, ma foè ! ››

Lo rèi contunhèt : « Vau quitar la Gasconha.            2-225

A París, ce digot, n'aurèi jamès vergonha

De véser mos païs. Vengueràs, Capchicòt !

Lo viatge es benlèu long e penible un chicòt

Mes te repareràs aprèps ton arribada.

De jo, men, ta maison serà totjorn aimada ;            2-230

Vòi te hèser senhor quan vengues a París.

Non seràs pas baron, ni comte, ni marquís,

Mes seràs de noblessa e tanben tos mainatges.

A París de ton reng te balherèi los gatges,

Pro d'argent ende'u ténguer e per víver en grandor.            2-235

Ne parles pas enqüèr de paur que lo senhor

D'Alons, pihèc, gelós, non te cerque riòta ;

Vòi pas que l'Isabèu, tan brava, la praubòta,

Se bargue de trabalh, vive de privacions.

Guarderàs lo ton carbon sens èste estifanhós            2-240

Haràs enqüèr carbon sens tirar tròp de pena. ››

E li dèt pèças d'òr au mens ua centena.

Lo praube carboèr pareishot apenat

Tot en l'arremerciant ; lo rèi au devinat   

Volot tirar la causa e sàber çò que n'èra :            2-245

« Qu'as donc ? ce li digot ; la soma es pas pro bèra ?

Quaucomet te hè pena, o te fachi  benlèu ?

- Non, ce li responot, per 'quera lutz deu cèu.

Soi content ; mes en 'queth que m'a draubit la pòrta

Èi promés de portar l'estrena mendra o fòrta,            2-250

De li'n dar la mitat. - Alavetz, Diu vivant !

Ce cridèt lo reiòt tot en s'esglasiant,

Cau a l'arrebohin li balhar son estrena !

La soma a partatjar que te balhe pas pena !

Es tota ende vosauts ; mes ent' aqueths valents            2-255

Es pro damb un barròt de'us i copar los rens.

Serà la part de 'queth. ›› E lavetz sus l'esquia

Deu carboèr pausèt, mes per badineria

Un bon barròt de leuge. « Adara, ce digot,

Au portièr coperàs los rens damb 'queth atot !            2-260

Vaquí ta part, diràs, jo que guardi la mia.

De cinc o sheis patacs hèi-li trenir l'esquia ;

Tusta per tant que cride ; apren aus farsluquets

Que son pas degordits coma los lanusquets.

E'u manques pas ! ›› Hardit, Capchicòt damb sa cana            2-265

Sus aqueth mòt deu rèi, prengot la mina crana

E tustèt a la pòrta ende tornar partir.

Lo portièr pareishot per lo hèser sortir ;

E coma li parlèt de partatge d'estrena

L'aute li responot damb ua mièja-dotzena            2-270

De bons còps de baston. Esclanchat e susprés

Lo portièr per cridar n'atendot pas los tres ;

Mès lo prince arribèt : « Manant, qu'as ton estrena,

Digot arreganhat ; te caudré la dotzena ;

Tengas un bon acompte, e per l'auta mitat            2-275

Jo te la balherèi coma ac as meritat. ››

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article
28 février 2011 1 28 /02 /février /2011 14:38


Mensonjas e politica…

 

Dimenge de ser, Nicolas Ièr qu’anonciè urbi et orbi suu fenestron qui èran los ministres navèths tà s’acarar aus desfís vaduts deu bolegadís revolucionari sus l’aute bòrd de Mediterranèa ; bolegadís, ça digó, qui poiré aver consequéncias de las granas deu nòste costat. Peu primèr còp, credi, e en dirècte, qu’avem assistit a ua reescritura de l’istòria immediata : L’èx-ministra deus Afars estrangèrs n’estó pas mençonada. Ne digó pas tanpauc qu’èra lo navau cambiament de govèrn desempuish 2007 e que lo darrèr n’èra pas estat sonque quate mes avant. Ua estabilitat digna de la quatau Republica ! Aquesta còp, de segur, qu’es lo bon, de govèrn, dab professionaus de qualitat com A. Juppé e C. Guéant… L’amic de longa, B. Hortefeux – qu’a hèit apèl de las soas condemnacions tà racisme – qu’es estat nomenat « conselhèr especiau » deu president e M. Alliot-Marie, forçada de demissionar, qu’es tròba ara sens emplec mès n’aurà pas besonh de córrer de tira a Pôle Emploi pr’amor que tocarà lo son salari pendent qualques mes enqüèra… Curiós totun qu’aquera « professionau », en carga,  desempuish annadas, de ministèris regalians, n’aja pas comprés que la soa perpausicion d’ajuda tà trucar « corrèctament » suus manifestants tunisians e seré mau acceptada per eths ! Curiós qu’aja pas comprés tanpauc que las soas mensonjas, vertadèras o per omission, e’u tornarén tombar suu nas ! N’a pas comprés l’èx-ministra que Nicolas Ièr èra lo sol a poder renegar la soa paraula o contar farivòlas sens nada consequéncia. N’èm pas segurs pr’aquò que ne i aurà pas mei problèmas, dab lo ministre Ollier qu’avèva dit que se n’anaré la soa companha estosse « demissionada » e A. Juppé qu’avèva declarat que la soa carga de conse de Bordèu e’u bastava. Alzheimer quan e nse tengas !


 Editoriau de La Setmana, n°806

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
21 février 2011 1 21 /02 /février /2011 11:33


Al cuol del bestial…

 

Quatre annadas an bastat per tirar nòstre president tant aimat al pus bas dins los sondatges ; de n’aver comandat un molon a pas cambiat las caussas ! President de la rompedura e del poder de crompa, es victima de La crisi de segur. A trobat de moneda per sosténer las bancas e lors produches toxics e a capitat se ne cresèm los resultats que venon de publicar. Los salaris mai nauts – directors e autres traders – an encar creissut, e los accionaris pòdon envisatjar l’avenidor amb fisança. Malurosament, sembla que i aja pas que los banquièrs e los patrons del CAC 40 a èsser contents. Per una majoritat de Franceses, la vida vidanta ven cada jorn un pauc mai dificila e son de milions a dever viura amb 750 euros al mes son que. Un fum d’agricultors ne fan partida. Es pas per res que lo nombre d’explechas agricòlas a demingat dramaticament al cors dels darrièrs decennis. En mai d’aquò, amb la presa de consciéncia de la finitud del planeta, pòdon pas pus emplegar los engraisses quimics e los pesticidis autan coma o fasián, conselhats qu’èran per las multinacionalas. La globalizacion de l’economia facilita pas la venda e son escanats pels gigants de l’agroalimentari… La corsa per l’eleccion presidenciala es entamenada e  nòstre president – que coneis de la vida rurala e de sa fauna son que çò que n’a vist e ne vei sul fenestron – a fach l’esfòrç de se « chiraquizar ». En consequéncia, la setmana passada, Nicolas Ièr anèt donc lor far visita al salon de l’Agricultura de París ; lor prometèt son ajuda e contèt d’astres coma n’a l’abitud ! Doblidèt pas, en visitant aqueles « Indians » de l’exagòn, de calinar lo cuol – excusatz : la cropa ! – de las vacas. Degun a pas reportat qu’aguèsse marchat sus un bosa per aver la crespina…

 

Editorial de La Setmana, n°805

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 février 2011 3 16 /02 /février /2011 14:54

La hilha que m'a enviat aquera video…

 

 

Kseniya Simonova qu'es la ganhanta de l'edicion ucraïnesa de « As d'engenh ».

Entà la finau, qu'a dessenhat ua animacion de l'invasion d'Ucraïna per Alemanha au cors de la segonda guèrra mondiau, dab los dits sus ua susfàcia de sabla.



   http://www.youtube.com/watch?v=518XP8prwZo

 Informacions sus la soa vita :


  http://en.wikipedia.org/wiki/Kseniya_Simonova

 

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Curiosa
commenter cet article
14 février 2011 1 14 /02 /février /2011 11:32

L’argent public privatizat ?

 

Damb tot aqueth bolegadís dens los païses arabs, las nòstas pelejas francofrancesas que pareishen un pauc derisòrias. E la peripecia tunisiana de la nòsta ministra dels Afars estrangèrs, seguida de la con·hession deu Primièr ministre a perpaus de las soas vacanças en Egipte que son totun lo signe d’ua democracia d’autes còps o d’ua democrcia gangrenada. Ne mençonarèi pas los autes, pres sus tot l’escaquèr politic qui ne meten pas sovent la man a la pòcha tà las lors vacanças o quaucom mei mès qui ne planhen pas las despensas quand es la moneda deu contribuable. Enfin, ne portarèi pas nat jutjament suu nòste president e la soa Carlita qui, damb « Air carla one » e’s paga dimenjadas privadas aus Estats Units o se hè « invitar » a Marròc… Qu’ac digó, quauque temps a per quaucom mei : « Los amonedats qu’an, autan com los paures, lo dret de… » ; ajustatz çò que volhatz ! Los nòstes elegits qu’an pres l’abitud de pagar tot e la rèsta damb l’argent public e de considerar los lors revenguts com sauvalhas. Ne’n haciatz la remarca que responen que çò qu’an hèit es normau. Au moment deu referendum de Maastricht, qu’avèvi, en amassada publica, hèit la jòga d’un repaish damb lo men deputat e… que perdoi ! Que l’invitèi donc au restaurant ; que vengó damb lo son remplaçant que ne coneishèvi pas e que s’estimè comprés dens la jòga ; que’m caló donc pagar dos repaishs. Aquera anecdòta n’es pas sonque tà muishar com fonciona la nòsta classa politica. Se, damb ua persona privada com jo, e considèran que dos repaishs en lòc d’un ne pausan pas nat problèma, que podetz imaginar… en consequéncia, l’opinion marrida que’us pòrtan los electors. Mès vertat es que se despensan – e despensan ? – sens comptar entà l’avenidor deu país e lo  nòste !

 

Editoriau de La Setmana, n°804 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
12 février 2011 6 12 /02 /février /2011 15:38

 

Aviái descobèrt aquò l'an passat en Hongkong on me passejavi…

Veni de lo tornar receure e vos meti lo ligam :

 

Una Dame de nonanta ans festeja son aniversari.……

 


 

 

Quelques informations glanées sur Wikipedia :

Dinner For One est un sketch, très populaire en Allemagne.[...]

En 1963, un producteur de télévision allemand cherche, presque sans espoir, un sketch à diffuser sur sa chaîne pour combler les trous blancs qui restent sur le programme de sa télévision. Il a également besoin de ce sketch pour booster son audimat.

A cet effet, il parcourt l'Europe. C'est alors qu'il rencontre, dans un théâtre de variétés de Blackpool, en Angleterre, les deux comédiens en train de jouer Dinner For One. Il achète aussitôt cette pièce.

Une vieille dame anglaise veut fêter son 90e anniversaire avec ses amis de toujours, Sir Toby, l'amiral von Schneider, Mr. Pommeroy et Mr. Winterbottom. Mais ils sont tous morts. Son majordome va donc jouer les rôles de ces personnes-là. En conséquence, il va boire énormément. Autres effets comiques : il joue le rôle d'un amiral en claquant ses talons, ça fait mal. À la fin, il est complètement ivre, en un tel point qu'il ne trébuche même plus sur le tapis en peau de tigre. La vieille dame, flegmatique, part alors se coucher.

À chaque plat et à la fin de la soirée (au moment de se coucher), le majordome lui fait remarquer :

The same procedure as last year, Miss Sophie?
The same procedure as every year, James! lui répond-elle.

Ce qui veut dire en français :

La même chose que l'an dernier, Mlle Sophie ?
La même chose que chaque année, James !


Ce sketch est devenu très célèbre en Allemagne depuis sa première diffusion. Chaque année, au réveillon du jour de l'an, il est diffusé à la télévision sur quasiment toutes les chaînes du pays, et sur certaines même plusieurs fois. C'est d'ailleurs le moment le plus attendu des Allemands au réveillon. La phrase "The same procedure as every year, James!" est devenue plus que culte. [...]

 

More information (in English) found on About.com :


It's a bit bizarre when you think about it. A short British cabaret sketch from the 1920s has become a German New Year's tradition. Yet, although "The 90th Birthday or Dinner for One" is a famous cult classic in Germany and several other European countries, it is virtually unknown in the English-speaking world, including Britain, its birthplace.

Although newer versions have been produced (including a Plattdeutsch radio versionand CD versions in other dialects), every year around Silvester (New Year's Eve), German television broadcasts the classic, black-and-white English-language version filmed back in 1963 in Hamburg. All across Germany, from the 31st of December to January 1st, Germans know it's the beginning of a new year when they watch this annual event.

 

Script : (Great !!!)


Part one

 

 

Part two

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Curiosa
commenter cet article
10 février 2011 4 10 /02 /février /2011 00:19

Tirat de Fablos putsados a la houn / Fablas putzadas a la hont

 

Grafia de l'autor

 

LA PIOUS E LOU LAGAS

En hureta de plaço en plaço
Sou courpitoun d’un can de casso
Uo pious toumbèt nas à nas
Juste en faci d’un gros lagas.    4
— Bietdaouco haou, s’adits la petito, en li bese
Lou bente arroundit coumo un sese,
Aquet galapian semblo-sta
Bengut açi esprès en den ha capouna.    8
Li baou mucha qu’aco sera pa dit.
Et la baqui truco petit
De s’énfla, de prengue proufit,
En d’attrapa lou lagas en groussou    12
Tout en s’enfla disè : « Ma so, n’en souï pramprou ?
— O pas encouèro ! — E adaro ? — Tapaou ?
— Pensi qu’aqueste cot sen diou manqua de paou ?
— S’en manco encouè de tout, se souï pas lagagnouso    16
Finaloment, nosto embejouso
Que s’enflet tan, et tan que s’estirèt
Que tout d’un cot soun bente qu’en crebèt.

Moralitat

Sou tapuret de las doulous    20
La gran cuo dous malhuros
Es mitat eîto d’embejous.


Grafia classica

 

LA PIUSE E LO LAGAST


En huretar de plaça en plaça
Suu corpiton d’un can de caça
Ua pius tombèt nas a nas
Juste en fàcia d’un gròs lagast.
« Viet d’auca haut ! », ça ditz la petita en li véser
Lo vente arrondit coma un céser,
« Aqueth galapian sembla ’star
Vengut ací exprès ende’m har caponar.
Li vau muishar qu’aquò serà pas dit. »
E la vaquí, truca petit,
De s’enflar, de prénguer profit
Ende atrapar lo lagast en grossor.
Tot en s’enflar disè : « Ma sòr, ne’n soi prampó ?
— Ò ! pas enqüèra ! — E adara ? — Tanpauc.
— Pensi qu’aqueste còp se’n diu mancar de pauc.
— Se’n manca enquèr’ de tot, se soi pas laganhosa. »

Finalament, nòsta envejosa
Que s’enflèt tan, e tan que s’estirèt
Que, tot d’un còp, son vente que’n crebèt.

Moralitat

Suu tapuret de las dolors
La gran cua deus malurós
Es mitat hèita d’envejós.

 

 

Que podetz trobar la fabla de Jean de La Fontaine que Tozy ne n'a pres lo tèma.

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca