Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
31 décembre 2016 6 31 /12 /décembre /2016 16:06

Bona annada, « Happy new year ! »

 

O dirai pas jamai pro mas aqueste dissabte matin, lo darrièr mercat de l’annada de Nerac, generalament plan apracticat, fasiá pietat ! Parli pas dels fierejaires que vos propausan linge o vaissèla mas del monde que vos vendon polalha o fromatge, fetge gras o confit, ortalalha, etc.

Avián decidit aparentament de metre lors clients a la dieta en jogant los absents e las Petitas Alèas èran plan tristonèlas… Corollari d’aquò : los clients, de segur, èran plan mens nombroses qu’a l’ordinari…

Vertat es que las fèstas de Nadal e de cap d’an pòdon metre los estomac a ruda espròva.

Tradicionalament, Nadal es la fèsta de la nativitat pels crestians, mas es màgerment « pagana » dins nòstra societat. Lo ressopet d’un còp èra es vengut mai que mai una serada festiva siá a l’ostal amb la parentèla siá unicament una serada entre amics en vila e una escasença per far ribòta. De segur, pendent aquesta serada, los pensaments de la vida vidanta son aital oblidats per un temps.

Festejar lo Cap d’an es una faiçon de saludar l’an novèl, generalament amb d’amics e lo mai sovent « en vila ». Gaug, bonaür, etc. devon far partida de l’ambient, parièr coma lo fetge gras e lo Champagne !

Cuòl d’an e cap d’an fan pas qu’un quand lo relòtge pica lo dotzen còp de mièjanuèit – los relòtges an desaparegut, o sabi ! E veire plen a la man, son pas que crits de jòia e potons, a plena boca o pas, per aculhir un futur que coneissèm pas mas que volèm plen de bonas causas…

Soi segur que los legeires del « Pichon Blau » que me legisson aqueste matin an plan saludat queste an novèl e que los dotze meses a venir lor seràn doces a eles e a lors pròpdans.

De segur, aquesta annada comolarà nòstres desirs per çò qu’o volèm. Nos cal pas escotar las lengas de puta – excusatz, mas vesi pas ges d’autre mot – que nos vòlon isolar un de l’autre, que presican lo replegament sus se, la caça de l’estrangièr, etc.

Malgrat los tempses dificilles per mai d’un, los Òmes gardan totjorn l’espèr d’un avenidor melhor. En vivent dins un monde dubèrt a la moneda, las idèas, etc. devèm èsser dubèrt a l’Autre tanben.

A totes, vos desiri una Bona annada e una bona santat…

 

Cronica occitana, Le Petit Bleu d'Agen, dimanche 1er janvier 2017

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
24 décembre 2016 6 24 /12 /décembre /2016 16:02

A totes, un Nadal gaujós…

 

O dirai pas jamai pro mas vesi pas perqué, autres còps – es a dire per ieu, un cinquantenat d’annadas en rè o un pauc mai – i aviá de garrolhas « religiosas » dins mon villatge mas, dins la vida vidanta, lo cresent e lo mescresent s’endevenián mai o mens sens sortir lo Còde civil o la lei sus la laïcitat.

Cadun aviá sa fè ; los crestians tenián fòrt e mòrt per Nadal e son cortègi de beatariás (= fr. bondieuseries), segon los mescresents e aquestes, contents de mostrar que se’n daissavan pas contar pels curats, fasián ça quela la fèsta lo jorn de Nadal.

Cinquanta ans a, i aviá pas matèria a sortir lo fusil per se traucar la codena !

Se seriá pogut pensar que nòstre sègle novèl, dins sos vestits tot nòus, auriá relegat a de bon totas aquelas disputas d’un autre temps… Ailàs, a còps, l’istòria vos jòga de missants torns. Los immigrants de las annadas recentas, venon lo mai sovent de païses musulmans ; lor religion s’es installada ara dins los païses europèus e reclaman d’aver de facilitats per la practicar.

En mai d’aquò, la tissa es venguda dempuèi qualques annadas d’aver pretendudament de consideracion per son « vesin », çò qu’es una bona causa en principi mas de bonas « armas » al nom d’una sembla egalitat an demandat e obtengut que res foguèsse fach que poiriá daissar pensar als immigratas de confession musulmana que son pas los plan vengut en cò nòstre.

Dins lo meteis temps, los eveniments dins lo monde pròche-oriental , en particular, an expausat en plena lutz una cèrta intolerància de lor religion, intolerància excitada per d’« especialistas » autoproclamats…

L’istòria, la coneissètz totes… Las butadas dels uns e la resistància dels autres menan a un afrontament de mai en mai dirècte que contraven a l’equilibri social qu’existissiá fins ara.

Al nom del « viure ensemble » e del comèrci plan sentit, nòstras societats europèas an abandonat l’expression tradicionalament « religiosa » de Nadal per se conformar a una expression mai neutra… Ailàs, sens descoratjar los extreministas de tota mena.

Ailadonc, a la mòda vièlha, vos desiri a totes un Nadal Gaujós que siatz cresents o pas !

Andriu de Gavaudan

 

Le Petit Bleu d'Agen, dimanche 25 décembre 2016

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
21 décembre 2016 3 21 /12 /décembre /2016 09:57

« Patz sus la tèrra » e… ipocrisia…

 

A còps, i a d’idèas pègas que vos corron dins la mementa e, a ieu, al moment que vos vòli parlar de Nadal, es la partida de cartas de Pagnol dins Marius.

Vos en sovenètz totes : « Aquò se pòt qu’aimes la marina francesa, mas la marina francesa te ditz m… » Dins aquel dialòg saborós, tot i passa de la vida vidanta : l’amistat, l’engana, la colèra, etc. entre amics que fan a las cartas gaireben cada jorn.

Las doas o tres paginas d’aquela scèna, venguda culta, son lo rebat de tota una societat desapareguda ont los òmes n’èran pas son que una variabla d’ajustament per las pèrdas o los beneficis de las entrepresas del CAC 40 – coma se ditz.

O sabi qu’es aisit de parlar d’aquò, assetat confortablament davant mon ordenador en prenent mon temps per escriure pas tròp d’asenadas. Lo va-e-ven del pendul de l’Istòria nos poiriá daissar creire que los temps que d’unes considèran coma « benesits » tornaràn. Quitament se quequeja, l’istòria torna pas jamai e soi pas segur que seriá una bona causa…

Çaquelà, qualques signes perduran que desfisan lo temps e las epòcas. Lo « messatge » de Nadal n’es un e es estat reactulizat se prenèm en compte – e o cal ! – lo maelström qu’Euròpa s’i tròba en plen mitan.

Se, pels cresents, la nativitat es un messatge d’amor e de patz que pòt èsser partejat amb totes, i podèm apondre un messatge mai tèrra a tèrra : lo de l’acuèlh dels refugiats caçats de lor país per la guèrra, l’intolerància, etc.

Degun volguèt pas, a l’epòca – « benesida » evidentament ! –, d’aqueles pelhandres qu’èran Maria qu’èra prens e Josèp son que un pastre dins sa tuta… Es pas la pena de convocar los mèdia per presentar una grèpia « publica » que deu afortir nòstras rasics crestianas e de refusar d’aculhir refugiats que fan partida, eles, de l’istòria « presenta ».

 

Andriu de Gavaudan

 

La Setmana, n° 1066

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:29

Resumit ! Avant d'« arrestar » lo men blòg pendent guaireben doas annadas, que m'arribavi de publicar tèxtes en occitan gascon d'un autor deu Neraqués, lo félibre Antony Tozy (1852-1911).

 

Gràcia a l'ssociacion Les Amis du Vieux-Nérac, que venen de paréisher en tres volums :

las ÒBRAS d'Antony Tozy

Òbras I. / Œuvres I. — Facéties néracaises dans les années 1880 — Badinadas neraquesas dens las annadas 1880. Los tèxtes que son guaireben tots en francés dens aqueste volum que presenta « jornaus » escriuts a la man a un sol exemplar e signats de pseudonims divèrs per Tozy. Que sorteishen de l'ombra peu prumèr còp un pauc mei de cent trenta ans après la mòrt de l'autor. Que i a tanben un quarantenat de quatrins illustrats inedits eths tanben…

Òbras II. / Œuvres II. — Dens las sègas — Dans les haies ; Chansons et monologues. Déns las sègos qu'estó publicat en 1900 e la part occitana gascona qu'estó publicada en 1978 dens lo quadre deu Club occitan deu licèu de Nerac. Dens l'edicion presenta, tots los tèxtes autan en francés com en occitan gascon que son publicats, amb las illustracions originalas e las que hasó Ives Chaland entà l'edicion de 1978. Lo legidor que i trobarà un sarròt d'inedits (pèças de teatre, poèmas…) trobats dens los papèrs familiaus …

Òbras III. / Œuvres III. — Fablas putzadas a la hont — Fables recueillies à la source. Publicadas ua en per ua dens la Rebuo de l'escolo gascouno de Marguerito de 1902 a 1912, aqueraas fablas qu'estón guaireben totas recampadas dens un liberòt en 1934. Que son tornadas au legidor damb inedits e documents nombrós. Tot lo vocabulari occitan de l'autor, emplegat dens los sons tèxtes, e nocions de gramatica que's tròban dnes los anèxes.

 

CROMPAR :

Los tres volums indissociables : 60 € + 5 € de participacion au pòrt, donc 65 € (chèc)

Cada volum que còsta 22 € + 3 € de participacion au pòrt, donc 25 € (chèc)

Har un chèc au nom de las editions d'Albret a.b.s. d' André Bianchi Bel air 47230 Barbbaste

 

 

Voir les commentaires

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:20

Votres e remòras

Que vivem dens un mond meravilhós e ua democracia que s’assolida cada jorn un pauc mei. En pana d’imaginacion, los socialistas qu’empruntèn, en 2012, las « primàrias presidenciaus » aus Estats Units tà muishar qu’eths tanben e podèvan estar modèrnes !

Damb un temps de retard, la Drecha de govèrn que ven de hèser tot parièr entà designar lo son heraut e l’Esquèrra – de govèrn ? – que s’i harà au mes de genèr. Avant lo primièr torn, entaus especialistas deus sondatges, entaus exegètas de la causa politica qui ns’en·hartan damb chifras e corbas dens los mèdia, l’afar qu’auré devut estar plegat mès, a la suspresa generau, qu’estó Fillon qui, sens estar un adèpte deu Veni, vidi, vici o deu Blitzkrieg, estó causit entà miar las tropas de drecha au combat e d’estar, de segur, lo futur primus inter pares.

E, coma dins los torneis d’autes còps, lo vencedor que veigó arribar en córrer, tanlèu lo resultat coneishut, los cortesans de l’aute bòrd. Lo quite dimenge de matin, aquestes qu’èran enqüèra a lausar lo lor campion dens l’espèr d’obtenir, qui sap, quauques prebendas o cargas dens un aviéner pròche ; l’arrelòtge n’avè pas picat enqüèra lo ueitau truc que s’èran dejà renegats.

Ò, n’èra pas dificille, ne bastava pas sonque de cambiar lo mot dens la frasa. Qu’an ua qualitat màger : que pòden estar votre e remòra a l’encòp ! a mens que ne sian pas sonque chuca-sang.

La palma que la cau atribuir au president due departament 06 que digó que « Fillon e [èra] lo sol a incarnar lo sol cambiament vertadèr » après l’aver dit de Sarközy que n’èra lo son pòrta-paraula !

Aparentament, qu’es aquera flexibilitat qui permet de reconéisher ua persona qui a lo sens de l’Estat, ideas afirmadas e pregondas e subretot un sens agut de l’oportunisme entà lo son aviéner politic.

 

La Setmama, editorial n°1065, 2016-12-14

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:17

Sabèm l’astre qu’avèm ?

 

O dirai pas jamai pro mas, quand sèm concernits perunes eveniments, l’actualitat ven mens urgenta per tot dire.

En periòde de Nadal, los mèdia an una tendéncia neta a privilegiar las « bonas » novèlas quitament se, malurosament, pòdon pas amagar las missantas…

E son pas las missantas novèlas que mancan çaquelà !

La qu’ocupan los esperits es naturalament l’estat de guèrra en Siria. Aquò fa meses e meses que totas las canaus de television, sens comptar las ràdios e la premsa escricha, nos rebaton las aurelhas amb totas las atrocitats que se pòdon imaginar comesas per lo govèrn official del mèstre de Damàs, ajudat dels Russes.

Mancan pas tanpauc de parlar dels grops « rebèls », que son de fach e lo mai sovent, de grops d’obediéncia islamica radicala que vòlon, de segur, la casuda de l’òme de Damàs mas tanben l’instauracion d’un regim islamic dins tota la region.

Mòrts a paladas, nafrats per centenas, etc. ; es la populacion civila que, coma a l’acostumada, paga lo prètz mai important de la foliá de certans òmes que coneisson pas sonque la devisa latina : « Que m’asiran del moment que me crengan ! »

Los ciutadans normals que sèm, ieu e vos, podèm causir d’ignorar totas aquelas novèlas marridas per causa de fèstas de cap d’an… Podèm decidir que los sols pensaments d’aver dins aqueste periòde devon èsser a propaus de nòstra familha, de nòstres vesins…

Podèm decidir d’èsser egoïstas pendent aquesta passada de Nadal e de seguir los conselhs dels mèdia – coma o escriviái al començament – qu’encoratjan los bons consomaires que devèm èsser – es gaireben una obligacion ! – a… con-su-mar.

I a ja plan longtemps que per se ganhar la vida los dròlles devon anar a la vila ; ne i a quitament que se’n van s’establir a l’estrangièr… E Nadal que demòra una fèsta familiala çaquelà es sovent l’escasença pels parents retirats d’acampar sons dròlles e sons felens mentre que lo cap d’an daissa cadun mai liure de festejar l’an novèl ont vòlon !

Que la plaser de nos tornar trobar nos empache pas de doblidar pas lo vesin solet o los que, pròche o luènh d’en cò nòstre, an pas l’astre de viure dins un clima de patz, relataviva benlèu mas de patz çaquelà…

Le Petit Bleu de l'Agenais, 2016-12-18

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:07

REPRESA : Aviái daissat tombar mai o mens lo blòg al mens de genièr de 2015 ; es pas qu'ai quitat d'escriure, que non pas!

Cada setmana, me faut entendre dins Le Petit Bleu de l'Agenais, e aquò desempuèi 1978 ; e cada setmana tanben, fau l'editorialista dins La Setmana desempuèi 1996.

Quand pòdi ajudi los amics e parli d'eles quand fan quicòm…

Alara se volètz me tornar seguir…

serà un plaser per ieu…

 

 

L’odor del papièr electronic !

 

O dirai pas jamai pro mas, coma, pel moment, ne soi redusit a trapar las novèlas pas que sus la tela, m’apercebi que un de mos jornals favorits me manca, estant qu’ai pas pus de ressons dels vilatges a l’entorn…

Me desrenga pas de legir la premsa electronica mas me manca çaquelà de sentir lo papièr, de virar las paginas, etc. Aparteni a una generacion, benlèu la darrièra qui sap ? per la quala lo papièr, la tencha, los dets lords après la lectura fan partida del ceremonial de la lectura…

L’electronica a un avantatge, permet d’aver las novèlas a flor e a mesura e es interessant dins la mesura que los jornalistas las fan publicas sonque après verificacion. Ailàs ! dins la corsa a l’exclusivitat, dins aquela voontat de voler anar mai viste que lo vesin, son nombroses a se brutlar las alas financièrament. D’un autre latz, lo legeire, el, es una victima consenta del pauc de seriós d’un fum de sorças evenemencialas. Totes an pas la capacitat o la possibilitat de far la tria que deuriá normalament far un professional.

E tombam alavetz lo mai sovent dins la teoria del complòt o dins la represa, quasiment a l’infinit, d’asenadas que degun ne sap pas mai l’origina.

Ailàs ! es coma dins los cases de difamacion : on se pòt totjorn excusar mas la difamacion demorarà qué que siá l’excusa. La tela es vengut un esapci ont las rumors mai fòlas fan flòri e deuretz pas èsser susprés se, un jorn, legissètz quicòm sus vòstre divòrci mentre que sètz pas jamai estat maridat !

De tota faiçon, la mòda es d’èsser « brancat » de bon grat o per fòrça. Vièlh o jove, amonedat o pas, la causida es ja estada facha per los que nos governan. L’Administracion a trobat aquí lo mejan de far d’estalvis. Devètz pagar elcctronicament e, se per cas, volètz una justificacion que l’Administracion manacarà pas de vos demandar, es a vos de l’estampar sus l’estampadoira qu’auretz dgut crompar…

Annadas a, las marcas de vestits agèron la bona idèa de vos far venir una persona-entrepan – en francés : sandwich ! – e de lor far de publicitat a gratis…

Ara, es l’Estat que vos fa pagar los justificatius…


Le Petit Bleu de l'Agenais 2016-12-11

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Vida vidanta
commenter cet article
28 octobre 2015 3 28 /10 /octobre /2015 14:55

Adishatz, monde

I a un brave brieu qu'aviái pas metut mos articles sul blog

Torni e los que me legissián o van tornar poder far

a lè

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
15 janvier 2015 4 15 /01 /janvier /2015 12:25

Desfacha de las civilizacions ?

Vos pòdi dire quicòm ? Dieu sap se la Ve Republica – per tornar pas a l’an pebre – nos a abituat a son cortègi d’escandals, de manifestacions de tota mena e, malurosament tanben, d’atemptats en relacion amb los eveniments, generalament exteriors a France.

Per rasons qu’ai pas aicí lo léser de desvolopar, mantuns grops se son constituits dins los païses de l’Orient Mejan e de l’Orient pròche qu’an jurat le pèrda de las nacions occidentalas que serián l’encausa, segon eles, de totes lors malastres. E, per far bona mesura, qu’an embarcat lo Dieu dels musulmans dins lor crosada !

Los païses occidentals se son pas tròp bolegats tant que los « fòls de Dieu » e autres extremistas fondamentalistas fasián petar de bombas e assassinavan los qu’èran pas d’acòrd amb eles dins lor canton, o, al mens luenh d’en cò nòstre.

Los meteisses païses comencèron de quilhar l’aurelha quand las bombas petèron en cò nòstre. L’atemptat del 11 de setembre 2001 de New-York marquèt lo començament d’una presa de consciéncia vertadièra en los Estats Units e en Euròpa.

Mas un bomba artisanala o pas es malurosament pas qu’une bomba. Las gents deplòran que las victimas sián victimas per defaut ; aquelas personas an agut lo malastre de se trobar a l’endrech que cali1a pas quand o caliá pas. E l’emocion tombèt lèu lèu…

Ara, avèm fach un pas – o mai d’un ! – en abans dins lo’orror e la barbariá. Son d’assassinats mas d’assassinats ciblats. Aqueste còp èran los dirigents de Charlie Hebdo qu’èran ja jos la menaça d’una « fatwa » prononciada per un – o mai d’un – imam que, dins sos presics, deu prometre un trtopèl de verges als martirs de la Causa…

Los gavidaires de Charlie Hebdo an pas jamai fach dins la dentèla e aquò fa pas totjorn plaser quand trobatz vòstras idèas criticadas o escarnidas, etc.

Ma qualitat de regionalista occitanista me permet de o dire que « Charlie Hebdo », autan coma le « Canard enchaîné », son dins la dralha dels centralistas jacobins que considèran que, sola, la lenga francesa deu aver drech de ciutat mentre que los patois son pas que l’apanatge dels plocs !

Mas empacha pas qu’an lo drech de criticar lo ploc que soi coma ai lo drech de los criticar.

Una caricatura ne s’amerita pas un assassinat, quitament al nom de qualqu’un que, se existís, a pas jamai balhat sa persmission.

A còps, lo que a pintrat las mongetas, deu èsser desesperat fàcia a totes los cons qu’an la pretencion d’agir en son nom !

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge 11 de genièr de 20015

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
15 janvier 2015 4 15 /01 /janvier /2015 12:23

Fogassa o còca pels reis…

Vos pòdi dire quicòm ? O avètz remarcat de segur mas venèm de n’acabar una autra !

L’avèm acabada çaquelà amb un « problèma grèu » portat a la coneissença dels ciutadans per una decision de justícia un pauc abans Nadal ; aquela decision foguèt, ela tanben, contrariada per un autra radicalament contrària a prepaus d’un còp a l’existéncia de la Republica : las grépias !

Del costat de Besièrs e de La Roche-sur-Yon, los planhents, gardians atentius d’una Republica laïca, una e indivisibla se regaudiguèron de lor victòria en fasent petar la blanqueta ; en d’autres luòcs, lors amics de la meteissa obediéncia faguèron lo morre en causa d’una decision contrària.

Vertat es que la defensa de la Republica causís pas ni las sasons ni los domenis. La Glèisa e los curats, çò dison e proclaman, an fach un mal immense a nòstra nacion etèrna e los cal velhar per que s’i tornèssen pas !

Amb un pauc de chança, nos cal esperar d’autres procèsses e d’autras decisions de justícia pel mes de genièr, e mai encara !

Lor aurà pas escapat que los Franceses se ronçan dins qualques magazins plan especializats per crompar non pas de vestits mai bon mercat qu’a l’ordinari mas de fogassas dels reis qu’amagan una fava e que lo qua nhaca es proclamant « rei » e li balhan una corona, de papièr cèrtas mas una corona çaquelà !

Auriam copat lo cap a un rei – Loís XVI – e a una reina – e a qualques autres ! – un pauc mai de dos cents ans a e tolerariam una practica que, d’una faiçon plan vesedoira, festeja la reialtat…

M’engani ? Coma ? A pas res a veire amb lo rei de França ? Son los reis magues que ne parlan dins los Evangèlis a prepaus de la naissença de Jèsus ?

Es encara pièger e cal denonciar, o mailèu far interdire, aquela costuma que manten lo pòble, eiretièr de la civilizacion dels Lums, dins un escurantisme que se pòt pas mai acceptar en 2015.

Propausar a la venda, a la vista de tots, aquel simbòl de la « contrarevolucion » – coma se disiá un còp èra qaund parlavan de las lengas istoricas de França – es una menaça a l’òrdre public o o poiriá venir !

Naturalament, per las fogassas me trufi… encara que ? Se « nòstres amics » i an pas pensat ongan serà per l’an que ven… a menns qu’ajan paur de… far fogassa !

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

dimenge 4 de genièr de 2015

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca