Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
7 juin 2010 1 07 /06 /juin /2010 16:31

Pan e jòcs o jòcs sens pan ?

Del dedins o del defòra, son pas que novèlas marridas. Premsa e fenestron vos donarián d’idèas… marridas tanben ! E semblariá que los que nos govèrnan sabèssen pas mai ont penjar lo lum. La marèa negra a pres lo relais d’Iraq o d’Afganistan  relagats dins la paginas interioras o en fin de jornal. E los Estatsunidencs fan pas que començar de subir las consequéncias de la negligéncias de la British Petroleum – n’es pas la sola pr’aquò ! – prèsta a tot per far d’argent e satisfar sos actionaris. Israël contunha sa politica suicidària e « fa plaser » als extremistas josieus e musulmans de l’endrech e del planeta ; las setanta verges per uns de segur e la possibilitat, pels autres, d’assassinar lors vesins per la glòria de Iavé. En cò nòstre, cada jorn nos pòrta una declaracion autanlèu desmentida o doblidada ; e auriam ganhat de temps se ministres e jornalistas avián consultat un diccionari abans d’emplegar los mots : rigor, austeritat, sacrifici, etc. Podèm quitament pas trobar un solaç dins un domeni ont fòrça gents meton en abans l’abengacion e lo coratge e fan d’esfòrces per procuracion : l’espòrt. Roland-Garros a vist nòstres jogaires de tennis eliminats lèu lèu e, se ne cresi la rumor, l’equipa de fotbòl – dicha « bleu, blanc, beur » un còp èra – deuriá pas far miranda en Africa del Sud. Lo Torn de França benlèu… Foguèt una epòca que los bons resultats esportius podián far doblidar la duresa dels temps. « De pan e de jòcs » es pas quicòm de novèl e, sovent, los jòcs bastavan quand èran bons. Ara, lo rei es nud e un senat que càmbia son vòte sus òrdre del govèrn – a propaus de la proteccion dels drollets – mòstra que la classa politica pòt pas pus amagar sa mediocritat e son desir de far carrièra. E se los ciutadans prenián la paraula ?

 

editorial de La Setmana, n°769

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
31 mai 2010 1 31 /05 /mai /2010 15:09

N’aver o ne’n aver pas !

Pendent la soa campanha electorau, Barack Obama qu’èra sostengut per tota l’intelligéntsia germanopratina e au delà per la majoritat de la classa politica ; tots que vesèvan ua èra navèra taus Estats Units, França e lo planeta. Tà la minoritat vededera mei concernida – los blacks en francés –, que n’èra tot parièr ; los quauques pishavinagre qu’èran muishats au dit.

Tanlèu qu’estó au poder, e damb la Crisi financèra que venguèva d’espetar, los laudadors que’s hasón mei rales. Nicolas Ièr n’estó pas lo darrèr a criticar la soa inexperiéncia e la soa desconeishença deus problèmas europèus. Per astre, lo nòste president tant aimat, qu’èra lo president en exercici de l’Union europèa pendent sheis mes, que poscó sauvar lo planeta gràcias a las soas iniciativas. Vertat es que B. Obama ne’s deishè pas enganar per l’activisme deu nòste president e n’avèva pas esperat de’u rencontrar tà s’assabentar deus problèmas europèus o mondiaus. Que deishè córrer e qu’angó véder prumèr los menaires de las poténcias qui comptaràn dens un avenidor pròche. En mei d’aquò, Euròpa n’es pas dens l’annuari estatsunidenc ! A soa, e mei n’aja pas tots los poders com Nicolas, qu’a avançat trapet trapet tà har passar los projèctes qu’avèva anonciat pendent la soa campanha. Maugrat la luta intensa deus lobbies respectius, qu’a capitat de har la reforma sus la santat e qu’es suu punt de har plegar la « sècta » de Wall Street. La setmana passada, en tot denonciar lo laxisme de la BP dens lo Gòlf de Mexic, que digó qu’en la soa qualitat de president, èra çaquelà responsable. A nòste, Nicolas que hè votar leis mès doblida los decrets d’aplicacion ; que hè mei que mei deu rodomont cap aus mèdia. Dus òmes, dus estiles : Un que n’a, l’aute que ne n’a pas !

Editoriau de La Setmana, n°768

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
26 mai 2010 3 26 /05 /mai /2010 10:05

Plantarai una estèla…

 

A ! Lo bèl mes de mai e l’estiu que s’anóncia. De pertot, animacions o manifestacions florisson per « celebrar » la cultura nòstra. Los responsables fan jogar lor carnet d’adreças e, d’un a l’autre, fan passar messatges per vos anonciar la bona novèla. De legir tot aquò regaudís lo còr e l’arma ; de Santa Estela en jornada del libre en passant per un concèrt o un balèti susprendrà de segur los que pretendon que totas aquelas « vièlhas lunas » son mòrtas. D’unes occitanistas i veiràn la pròva que « la vièlha vòl pas morir ». E pr’aquò, me pòdi pas empachar de veire pas que lo veire a mitat vuèg. Al cors d’aquelas jornadas, fòrça gents venon, unas per « militantisme » las autras per curiositat e per profiechar de la « conviviéncia » de la manifestacion ; es que lo mot es vengut a la mòda e los òmes politics, dins lor discors de benvenguda, se fan un plaser de ne parlar d’aquela « counviviencià » que seriam los sols a practicar ! Qualques uns gauson parlar de la lenga que cal promòure – dison pas : reviscolar – mas dins lo respècte de la lenga nacionala : lo francés. Semblariá que parlar de la lenga e de la cultura nòstras foguèsse far petar de damnes ! Semblariá qu’aqueles mots foguèssen sacrilègis. E mai d’un, per èsser pas acusat d’eresia republicana ne vòlon plan dins un recanton o una accion especifica mas refusan que la lenga paresca dins una pragramacion oficiala (sic) al nom del respècte degut als visitors dins nòstra polida region o nòstre polit vilatge, etc. Los visitors serián espaurugats ; e lo monde de l’endrech ? Benlèu pas mas son pas nombroses tanpauc los que coneisson la lenga mas que ne parlan sonque en… francés ! Crenta de passar per un endarrierit ? Los dos probablament ; l’ome modèrne « speaks English ! »

 

editorial de La Setmana, n°767

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
17 mai 2010 1 17 /05 /mai /2010 15:17

Euro-miopia ?

De segur, la rigor demòra un mot tabó mas las anóncias sul nòstre avenidor pròche se fan de mai en mai precisas e Bercy – Ministèri de las talhas pels incultes ! – n’es a far virar sos ordenadors per saber cossí nos poirà prene de moneda. Se van atacar al trin de vida de l’Estat, çò dison, puèi se van acarar a las « nichas » fiscalas, etc. mas, pel moment, es pas question, oficialament, de tocar als impauses, que Nicolas Ièr, òme de paraulas, estó elegit sus sa promessa de los aumentar pas. Lo nombre de foncionaris contunharà de baissar. E « aqueles pelats, aqueles ronhoses » que passavan sa vida a badar seràn obligats de trabalhar autrament (sic) ; se n’anariá temps que s’apercebèssen que l’Estat deu aver un retorn sus investiment. E, se cal encara far d’estalvis, la privatizacion es a portada… Los ministres concernits admeton que las nichas fiscalas son tròp nombrosas e, sovent, son pas justificadas ; seràn donc suprimidas o demesidas las que tòcan las ajudas… socialas. Son pas las pistas que mancan ; es pas question pr’aquò de far de demagogia coma venon de o faire los Angleses o los Espanhòls qu’an decidit de redusir lo salari dels membres del govèrn de 5%. Perqué demandar pas als deputats o als senators ? Serián pas que qualques milions d’estalvis mentre que nos cal trobar miliards. Drecha e esquèrra, jamai a cort d’idèas, son mudas sus aqueste afar ; curiós, non ? Lo metòde Coué, emplegat dempuèi 2007, e subretot dempuèi la Crisi, daissa la plaça al principi de realitat. Na Lagarde, ministra de l’Economia, diguèt la setmana passada que nos caliá far de sacrificis per gardar las bonas nòtas autrejadas per las agéncias de notacion. Los mercats pr’aquò semblan pas i creire e l’euro davala cada jorn un pauc mai…

 

Editorial de La Setmana, n°766

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
14 mai 2010 5 14 /05 /mai /2010 00:05

La rigor, qu’es aquò ?

Qu’èi volut seguir l’adagi « … En mai, hè çò qui’t plai » e que’m soi enganat ; e los qui parlan deu rescauhament deu climat au Cafè deu comèrci que’s deven sentir moquets tanben ! Rigor, rigor, rigor… Peu climat, qu’es lo mot qui conven. Que venguem de passer un ivèrn rigorós e longàs tà nosauts que ne i em pas acostumats. E qu’èram urós com cabiròus de véder lo sorelh d’abriu e ua bona temperatura au rendetz-vos. E mei hasosse puisheu aus avions, lo volcan islandés Eyjafjöll e las soas cendres ne podèva pas guastar lo nòste plaser ; ni tanpauc l’anóncia d’ua catastròfa ecologica dens lo Gòlf de Mexic per la gràcia de la British Petroleum e deus sos horadatges. Per un còp, la marèa negra que seré entà aqueths Estatsunidencs qui son, coma  cadun ac sap, bravament egoïstes !

Entà la politica nòsta pr’aquò, ni ministres ni conselhèrs ne semblan pas aver aprés aqueth mot dens las escòlas de la republica. La setmana passada, tots que hasón a « la votz deu son mèste » aus fenestrons e davant los micros. Que nse digón que, tà n’aver pas los problèmas grèus qu’aclapan Grècia e nse calèva acarar a ua politica de « reduccion de deficits » dens las annadas a vénguer. E tà nse har engolir la pilula, que nse digón que tots los Francés e participarén a l’esfòrç nacionau ! Consequentament donc, pendent las doas o tres annadas a vénguer – mei se afinitats ! – que nse vam sarrar la cinta un pauc mei, que siam en activitat o a la retirada. Mes n’es pas ua politica de rigor, qu’es ua politica responsabla. Responsablas, ne’n son ! Que venguen de prénguer ua sembla-decision au nivèu europèu entà sauvar Grècia – e los autes – tres mes après l’esclatament de la crisi grèga. Aqueth monde que coneishen la valor deus mots dens tota la lor rigor.

 

Editoriau de La Setmana, n°765

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
4 mai 2010 2 04 /05 /mai /2010 00:41

L’esséncia del petròli…

Lo mes passat, Eyjafjöll, un volcan islandés del nom imprononciable, aguèt lo topet de blocar tot lo trafic aerian entre Euròpa e l’America del Nòrd – per far cort – pendent mai d’una setmana ; e los òmes e lor tecnologia deguèron renonciar. La natura – aqueste còp, cendres e vents –, degun podiá pas anar en contra. Saviesa dels manejaires? Non, ipocrisia sonque e crenta de las reaccions « poularas ». I a plan longtemps pr’aquò que creson – e se ne son persuadits tròp sovent – de l’aver domdada ; e lor devocion pel vedèl d’aur es sens ges de limit. Quand gaireben totes los jaces de petròli foguèron estats descobèrts sus la tèrra fèrma, an començat, amb las tecnicas modèrnas – e la vanitat que los caracterizan ! –, de traucar un pauc pertot lo fons de la mar ; a la satisfaccion generala del moment que nòstra civilizacion ne depend. La presa de consciéncia environamentala es recenta e « concernís » pas las companhiás que nos abeuran per nòstra aisança. En 1991, aviam maudit Saddam Hussein per aver botat lo fuòc al poses de petròli de Koweit e provocat aital una pollucion sens parièra. De segur, los petrolièrs de la companhiá British Petroleum dintraràn dins lo libre dels recòrds amb la cagada del gòlf de Mexic. Son totes los estats del sud dels Estats Units que corron la risca d’èsser polluïts ; e los pescadors de cambaròtas de Loïsiana an lor avenidor compromés. Coma son de gents praticas, van trabalhar per BP amb lors batèus per ensajar de conténer l’avançada del petròli quand arribarà dins la mangrove ! Es dins de cases aital que los Estatsunidencs tornan trobar l’utilitat del poder federal. Encara un esfòrç – e qualques catastròfas –, e seràn en camin per trobar qualque utilitat a la preservacion del planeta !

 

Editorial de La Setmana, n°674

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
26 avril 2010 1 26 /04 /avril /2010 14:58

Sobte, un silenci gran…

E ben, praubòts ! que venem de víver quauques jorns dens ua situacion non pas explosiva – enqüèra que ! –  mès un pauc suberrealista damb la manca de tots aqueths avions que’s passejan normaument au dessús deus nòstes caps. Peu prumèr còp desempuish l’atemptat de las tors bessonas de Nava York en 2001 quan los Estatsunidencs avèvan interdit de vòl tots los aeronaus pendent quate o cinc jornadas, lo cèu que damorè vueit d’aqueths ausèths que’t hèn un brut d’in·hèrn autan a l’enairada com a l’aterratge e que renden impossibla la vita deus estatjants vesins deus aeropòrts. De segur, nosauts que vivem dens la França pregona, qu’avem autas nosenças a suportar mès que podem aver totun ua pensada entà aqueras victimas deu progrès. Las autas victimas qu’estón – e que son – los toristas blocats de l’aute bòrd deu planeta e, a còps, sens nada moneda. Se las companhias aerianas e los viatgistas – tour-operators – se carèn au començament, que hasón rambalh lèu lèu en véder que las particulas « eyjafjöllescas » e’us costavan car ; lo silenci qu’èra d’aur mèss pas per eths ! Que mandèn « especialistas » un pauc pertot en los mèdias tà díser que lo principi de precaucion èra irresponsable e que los conselhèrs, scientifics o politics, n’èran pas los qui pagavan… Bèth temps a, la television islandesa que barrava l’antena un mes complet, en julhet tà perméter aus sons emplegats de partir en conget – e aus telespectators de bohar ! Aquera epòca inchalenta qu’es acabada e las nòstas societats desvolopadas ne coneishen pas sonque las maquinas de ganhar sòus qui viran a contunhar. La natura n’a pas jamei comprés arren a totas aqueras preocupacions e que li arriba de tressautar e de contrariar los algoritmes inventats peus nòstes profieitaires.

 

Editoriau de La Setmana, n°763

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
20 avril 2010 2 20 /04 /avril /2010 10:34

Cendres : 1 - Tecnologia : 0 

 

« … En causa de l’erupcion del volcan Rotorua e de las cendres que se passejan en altitud, podème pas aterrar a Auckland ; coma n’avèm pas pro de querosèn per anar fins a Brisbane (Austràlia), nos anam desaviar cap a Suva (Fiji), au nòrd, en esperant que la situacion se desbòque lèu lèu. » Aquel messatge del comandant de bòrd, l’ausiguèri a 10000 mètres d’altitud dins l’avion que nos menava de París en Nòva Zelanda (20000 km) après una escala a Los Angeles per tornar far  lo plen… Un silenci grand se faguèt e los viatjaires pensavan de segur mai al querosèn qu’a las cendres. Son las cendres del volcan islandés Eyjafjöll que me ramentèron ma pichona aventura. Pel primièr còp dempuèi un brave brieu, totas aquelas gents « presas en ostatges » – ausit sus France Inter ! –  repotegavan pas quitament se sabián pas quant de temps anava durar. Ni los emplegats, ni las companhiás, ni lo govèrn o los sindicats èran pas acusats de res. A la diferéncia de l’aigat de Vendèa del mes passat, e coma los avions son pas partits, i a pas agut cap de catastròfa a deplorar. E coma degun pòt pas encara comandar als vents… Aquela situacion malaisida, que s’apond a la cauma dels ferroviaris, provòca un desòrdre qu’es pas de creire. La cancelièra A. Merkel, tornada dels Estats Units en passar per Lisbona e Roma, a degut acabar son viatge en veitura ; Obama e un fum d’autres an anullat lor venguda als obsèquis del president polonés. Dame Nature se sentís pas concernida ni pel rescaufament del planeta ni per l’aumentacion del CO2. Li sufís de « qualques » cendres per neutralizar, senon anientar, una granda part de l’economia de las  nacions desvolopadas, economia dejà mesa a mal per la Crisi. « Mossieu » Charles Pasqua, pr’aquò, es per res dins l’eveniment.

 

Editorial de La Setmana, n°762

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
4 avril 2010 7 04 /04 /avril /2010 14:21

La cultura TGV

 

Ne vau pas tornar sus las rasons de la mea oposicion a la linha de grana velocitat que deu destrusir – enter autas causas – ua part bèla deu massís lanusquet e que los nòstes elegits e volen tà pósquer anar a París har visita au rei en lo son palais o estar recebuts per los sons camberlencs tà recéber quauque prebenda. N’aimarí pas sonque har un reclam a la colèra de l’Alan Roch de Caracassona qui soslinha l’actitud deus elegits de son parçan cap a l’occitan. Dens l’organizacion del festenal de la vila, ne i a pas nat espectacle « local » e la lenga que nes completament absenta. E lo presentator deu Teatre municipau qu’ac a plan anonciat urbi et orbi : « Lo monde de l’endret que poiràn véder en la Ciutat tot çò que los Parisencs an avut l’escadença de véder ! » E l’Alan de har remarcar qu’un còp de mei, com tostemps, los elegits que pensan que los lums e deven vénguer de la Capitala tà « desploquizar » las gents de la França pregona. Carcassona n’es pas la sola collectivitat qui ageish atau e lo decervelatge qu’a plan foncionat ; en mei d’aquò ne cau pas jamei doblidar que lo periòde d’estiu ved ua migracion deus « Parisencs » e los elegits que pensan qu’aqueth monde, de segur, que serén espaurugats estossen dens l’obligacion de véder espectacles en lo patois locau. Los elegits de Carcassona pr’aquò qu’èran hèra nombrós a participar au passacarrèra organizat lo 24 d’octobre passat tà la lenga occitana per Anèm Òc ! darrèr la bandaròla « Elegits per l’occitan » E los nòstes reponsables tà la lenga que’s felicitèn de la lor presa de consciéncia en favor de la lenga e de la cultura occitanas. Com tà Mitterrand e la soa « réparation historique » en 1981, l’occitan que serveish enqüèra e totjorn de « variabla d’ajustament »…

 

Editoriau de La Setmana, n°760

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
29 mars 2010 1 29 /03 /mars /2010 13:59

Elements de lengatge

 

Entre los dos torns de las eleccions regionalas e per esconjurar lo fracàs anonciat, los conselhièrs en comunicacion de nòstre president tant aimat avián fornit d’elements de lengatge per las personalitats de la majoritat que devián comentar los resultats sul fenestron mai que mai. Aquò foncionèt a la perfeccion e, aital lobotomizats, Rachida, Rama, Jean-François, Xavier et los autres bretonegèron lor leiçon. Après ls formuletas impausadas : « E tric e trac… », X. Bertrand reconeguèt que « objectivament, l’Esquèrra [aviá] ganhadas las eleccions… » e qu’èra « una decebuda. » Mas se poguèt pas empachar d’apondre : « Es clar que, aqueste ser, sèm [l’UMP] en progrès, per çò qu’aviam pas que doas regions e que, de segur, n’aurem tres ! » E la setmana passada se debanèt jol signe del metòde Coué. Coma aquelas eleccions èran un non-eveniment al nivèl exagonal, Nicolas Ièr faguèt pas qu’un mini-cambiament al govèrn e François, lo fraire besson, anoncièt que lo pacte electoral de 2007, a l’escasença de l’eleccion presidenciala, èra pas remés en causa e que las reformas, que los Franceses volián a tota fòrça, contunharián coma previst. A l’Esquèrra, al PS subretot, los « Parisencs » èran tot reviscolats. Martine, Laurent, Benoît e los autres fasián plaser a veire ; èran en vista de la tèrra promesa e lors « elements de lengatge » venián tot drech del « logicial » (sic) socialista.

Vaquí la panacèa : « los elements de lengatge ». Los promotors de las lengas istoricas de França ne deurián difusir. Aital : « Enterrat lo tomahawk, los Occitans n’an acabat amb las garrolhas estèrlas » o « La Setmana, setmanièr mai important en lenga occitana » quitament s’es lo sol.  Devèm seguir nòstres elèits quitament s’aquò nos pareis un pauc ninòi !

 

Editorial de La Setmana, n°759

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca