Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
18 décembre 2009 5 18 /12 /décembre /2009 10:53
Que vse perpausi aqueth tèxte que m's arribat per corrièl… Ne'u coneishèvi pas personaument mès que's pòt aplicar a uei lo dia (coma disen los Bearnés!)


"les auxiliaires être et avoir" de Yves Duteil

  • Loin des vieux livres de grammaire,
  • Écoutez comment un beau soir,
  • Ma mère m’enseigna les mystères
  • Du verbe être et du verbe avoir.
     
  • Parmi mes meilleurs auxiliaires,
  • Il est deux verbes originaux.
  • Avoir et Être étaient deux frères
  • Que j’ai connus dès le berceau.
     
  • Bien qu’opposés de caractère,
  • On pouvait les croire jumeaux,
  • Tant leur histoire est singulière.
  • Mais ces deux frères étaient rivaux.
     
  • Ce qu’Avoir aurait voulu être
  • Être voulait toujours l’avoir.
  • À ne vouloir ni dieu ni maître,
  • Le verbe Être s’est fait avoir.
     
  • Son frère Avoir était en banque
  • Et faisait un grand numéro,
  • Alors qu’Être, toujours en manque
  • Souffrait beaucoup dans son ego.
     
  • Pendant qu’Être apprenait à lire
  • Et faisait ses humanités,
  • De son côté sans rien lui dire
  • Avoir apprenait à compter.
     
  • Et il amassait des fortunes
  • En avoirs, en liquidités,
  • Pendant qu’Être, un peu dans la lune
  • S’était laissé déposséder.
     
  • Avoir était ostentatoire
  • Lorsqu’il se montrait généreux,
  • Être en revanche, et c’est notoire,
  • Est bien souvent présomptueux.
     
  • Avoir voyage en classe Affaires.
  • Il met tous ses titres à l’abri.
  • Alors qu’Être est plus débonnaire,
  • Il ne gardera rien pour lui.
     
  • Sa richesse est tout intérieure,
  • Ce sont les choses de l’esprit.
  • Le verbe Être est tout en pudeur
  • Et sa noblesse est à ce prix.
     
  • Un jour à force de chimères
  • Pour parvenir à un accord,
  • Entre verbes ça peut se faire,
  • Ils conjuguèrent leurs efforts.
     
  • Et pour ne pas perdre la face
  • Au milieu des mots rassemblés,
  • Ils se sont répartis les tâches
  • Pour enfin se réconcilier.
     
  • Le verbe Avoir a besoin d’Être
  • Parce qu’être, c’est exister.
  • Le verbe Être a besoin d’avoirs
  • Pour enrichir ses bons côtés.
     
  • Et de palabres interminables
  • En arguties alambiquées,
  • Nos deux frères inséparables
  • Ont pu être et avoir été.
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Cançons
commenter cet article
15 décembre 2009 2 15 /12 /décembre /2009 00:55

Los colhonats del progrès…

Deu èsser aquò la pensada unica ! Legissi (La Setmana no 743) que tres presidents en Miègjorn-Pirenèus – region, conselh general de Garona Nauta e comunitat urbana de Tolosa – vòlon a tota fòrça lor TGV Sud-Oèst, e un legeire (Joan Thomas) ven trepar mon semenat en escrivent (no 743 tanben) per dire tot lo mal que ne pensa e ne profitar per vantar – s’ai plan comprés – una LGV de Tolosa cap a Perpinhan, Barcelona, Valéncia… E ieu qu’aviái previst de vos’n parlar en exclusivitat… Quin mestièr !

Vertat es que, del costat de Gasconha (region Aquitània), entenèm una sansonha comparabla. Los elegits, sensibles als arguments de RSF – rets ferrats de França – son en majoritat favorables a l’estension de la LGV cap a Baiona e cap a Tolosa après – o en meteis temps que – lo tronçon Tours-Bordèu serà estat mes en plaça. Los arguments son simples – òsca per RSF ! – ; un tren que fila a 300 km/h permetrà, se de besonh, de desenclavar la region e, çò mai important, serem mai pròches de París. Al nom d’un progrès supausat, nòstres presidents de region o de conselh general son prèstes a sacrificar una part bèla del massís landés (desforestacion) e a balhar rason als visionaris (sic) de l’amainatjament de l’Euròpa de l’epòca (sièis païses sonque) que destinavan lo tèrç sud de l’exagòn a una vocacion de « region bronza-cuol » o de « pargue de lésers ». Mas aquel tropisme pel Lum exagonal sembla pas agradar a totes e ne i a que s’organizan per far avortar aquel projècte en propausant una alternativa realista que permetriá d’estalviar tot aquel desgalhatge autant uman coma environamental sens comptar las despensas (mai de 20 miliards d’euros) que seràn suportadas per una populacion que París es pas sa destinacion primièra. Mas, de segur, devon apartenir a l’ultra-esquèrra !

 

Editorial de La Setmana, n° 744

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
6 décembre 2009 7 06 /12 /décembre /2009 23:53

Quista requista ?

Com cada annada, desempuish bèra pausa, lo Téléthon que vengó la dimenjada passada suu fenestron tà ajudar los cercaires a trobar – dens un an, dens dètz ? – un vaccin o un remèdi contra la miopatia o autas malautias orfanèlas. Com cada annada, celebritats que participèn a aqueth circ mediatic pr’amor que’s sap que, sens la preséncia d’aquestas, lo resultat ne seré pas autan bon com ac espèran los organizators de la manifestacion. Com cada annada, sus l’aire « Francés, qu’ètz formidables ! » articles e intervistas que ns’expliquèn que calèva balhar enqüèra mei de moneda en despieich de la Crisi… Quauque temps a, dens un deus sos discors nombrós sus l’excepcion francesa, lo nòste president tant aimat qu’anonciè au pòble esbalausit qu’avèva decidit de har de la recèrca ua prioritat e que, tà aquò har, l’envolòpa budgetària tà las naotecnologias que seré doblada e portada a 350 000 000 d’euros en cinc ans. Òsca ! Lo téléthon 2009 que ven de’n raportar 90 000 000. Trobatz l’error ! Los qui n’an pas la memòria corteta que’s deven brembar que lo medish e avèva declarat arunan, davant los cortesans assemblats, que los cercaires ne trobavan pas arren e qu’ua grana majoritat e’s contentavan de ppassar la jornada dens burèus plan esclairats e cauhats ! Lo téléthon n’es pas sonque ua d’aqueras manifestacions màgers qui hèn apèl a la nòsta generositat pr’amor de la caréncia de l’Estat – sens comptar las jornadas de la Crotz roja e autas canas blancas. Los Restos du cœur qu’existeishen tanben d’ua faiçon provisòria desempuish 25 ans tà neurir los qui n’an pas lo dequé. De segur, las gents ordinàrias que son generosas. Que seré benlèu enqüèra miélher que l’Estat joguèsse lo son ròtle : afavorizar ua equitat mei bona enter los ciutadans !

 

Editoriau de La Setmana, n°743

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
2 décembre 2009 3 02 /12 /décembre /2009 23:57
Euròpa totjorn ?
 
Fin finala, totes los païses an signat lo tractat de Lisbona. Amb qualque dificultat pr’aquò. Los Irlandeses an tornat votar pr’amor del primièr vòte negatiu e lo president chèc, antièuropèu convençut, signèt qualques jorns a quand poguèt pas far de mens. Nòstre president plan aimat, après lo refús per refrendum del pòble francés, coratjós mas pas temerari, s’es apiejat sus sa majoritat al parlament per aver una responsa positiva. La setmana passada, los presidents dels païses de l’Union europèa causiguèron, per las doas o tres annadas a venir, un president e una repesentanta pels afars estrangièrs. Amb l’eleccion d’aquelas doas personas desconegudas mas, de segur, pas sens qualitat, los païses màgers pensan que poiràn contunhar de far valer lors interèsses abans los de l’Union. Dins lo meteis temps, fan creire als ciutadans que la contruccion d’Euròpa avança. França e Alemanha s’èran aliats per la circonstància e es una causa sabuda que Nicolas Ièr es per una Euròpa a la francesa sonque. Degun a pas oblidat coma pavonegèt quand foguèt president pendent lo segond semèstre de l’an passat. Dempuèi Mitterrand, avèm pas agut cap de decideire qu’aja una consciéncia europèa ; e los Britanics qu’an pas jamai volgut d’una entitat supranacionala an sabut manobrar per obténer un zòna de libre-escambi unicament. E an capitat ! Los païses de l’ex-Euròpa de l’Èst, qu’an conegut l’amistança del grand frair de Moscòu los aurián benlèu pas seguits aguèssen agut Un autre exemple de seguir. Michel Rocard o tornèt dire : « L’Euròpa supranacionala es mòrta e l’ideal primièr dels fondators es estat pervertit ». A mens… que Van Rompuy (Bèlga) e Catherine Ashton (Britanica) nos susprengan en afirmant lor autoritat cap als interèsses nacionals.

Edotorial de La Setmana, n°741
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
30 novembre 2009 1 30 /11 /novembre /2009 00:05
A cadun son « excepcion »
 
Veni de passar una setmana sens entendre parlar, ni de nòstre president plan aimat – un pauc pr’aquò –, ni de la gripa porcina, ni de totas aquelas causas que son una bona part de « l’excepcion francesa ». Eri a far visita a la parentat qu’aviái pas vista desempuèi un brave brieu. E aquí, quitament se o sabiái un pauqueton, ai tocat del det « l’excepcion cisalpina ». Dins las convèrsas, lo president del Conselh, Silvio Berlusconi remplaça Nicolas (avantatge leugièr pr’aquò al darrièr), l’esquèrra es autan discreditada coma en cò nòstre, los politicians o son tanben ; los del mezzogiorno que vivon pas que d’ajudas e los immigrats que venon raubar lo pan (e mai que lo pan !) de las gents onèstas que trabalahan fan l’unanimitat contra eles... Los Franceses tanben... Mas aquí es subretot dins lo domeni del football ! A ! N’aurai entendut parlar de la main d’Henry qu’a permés (coma a l’epòca, « la man de Dieu » de Maradonna) la qualificacion d’una equipa de França que o meritava pas ; naturalament, los Irlandeses son lausats per lor fair-play. E se sap que los Italians, de tota faiçon, son pas concernits que son campions del mond e que lo fair-play lor es una segonda natura ! Tot aquò vos rapèla pas res ?
I a una diferéncia pr’aquò ; es que, pel moment e dins la màger part de las escasenças, levat quand i francesi son presents (e encara pas totjorn), las convèrsas se fan generalament in dialetto. Lo parlar bergamasc (Bergamo) es plan viu e emplegat dins la vida vidanta e mai tengan un discors qu’entenèm sovent que lo bergamasc del vesin es diferent, etc. E semblariá que los joves qu’aprenon, de segur, l’italian (que fa encara mai d’emprunts a l’anglés que lo francés) a l’escòla volguèssen servar il dialetto qu’es una part de lor identitat.
 
Editorial de La Setmana, n°742
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 novembre 2009 1 16 /11 /novembre /2009 18:03

Dab l’accent o « avé l’accen »

Dens un libe-confession, l’ex-secretari d’Estat, Bernard Laporte, qu’escriu que lo son accent li portè tòrt quan èra secretari d’Estat aus espòrts ; « lo men accent deu Sud-Oèst que’m rendèva illegitim » cap aus autes membres deu govèrn. Benlèu n’es pas sonque aquò qui’u rendó illegitim mès, per un còp, que ditz quaucom de senat. França, lo país autoproclamat deus drets de l’Òme, de l’integracion – a la francesa çaquelà – que demora lo país on « il n’est bon bec que de Paris ». E n’es pas d’anueit que la faiçon de parlar corectament la lenga de Molière qu’es de hicar la boca en cuu de garia e de parlar ponchut… Lo mesprètz deus eleits – pas tots totun – tau monde que viven « en region » n’a pas briga demingat e, levat quauques excepcions notablas, los qui vòlen vénguer un « mossur » que’s pressan de doblidar lo lor accent occitan – meridionau, ça disen a París. Mei d’un que coneishen anecdòtas de candidats comedians o professors qui, tà estar acceptats, deven parlar a la mòda de París se ne vòlen pas har escarni a l’engeni francés. « L’assent » n’es pas sonque tolerat tà situacions generaument desvalorizantas o viscudas com folcloricas. En despieit d’ua evolucion, los Occitans qu’èm qu’acceptan aquera situacion e qu’èi entenut – qu’enteni enqüèra – mei d’un còp adultes qui se desencusavan deu lor accent o qu’èran desolats que lo lor hilh avosse l’accent « du Midi ». Lo sol accent que sia considerat qu’es l’accent quebequés, aqueths « cosins d’America » qu’an capitat ! De segur que podem estar descriminats en causa deu nòste accent mès l’afar que’s jòga subertot en los nòstes caps e, com e ns’an hèit vergonhoses de la nòsta lenga, contuhan de nse har vergonha deu nòste accent. Que i a un mot tà aquò : a-ssi-mi-la-cion !

 

Editoriau de La Setmana, n°740

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
10 novembre 2009 2 10 /11 /novembre /2009 15:43

Identitat en fichas ?

Jo, ne i èri pas mès l’òme de la Rolex-avant-cinquanta-ans que i èra ! Aquí tota la diferéncia entre las gents qu’an capitat la lor vita e los autes ; las prumèras que son totjorn on se jòga l’avenidor d’uns païses o deu planeta. Nicolas Ièr, damb lo son amic Alain J., qu’èra donc a Berlin aqueth jorn de 1989 – meilèu la  nueit – de la caduda de la muralha e qu’ac hè saber a tots los sons amics virtuaus en hicar ua fòto d’eth, encuentat, damb un burin e un martèth empruntats, tà s’emportar un sovénguer. De segur, aqueth eveniment qu’estó l’element màger qui hasó vader en eth lo sentiment de l’identitat nacionau mès ne sabèva pas enqüèra que seré un element de la soa politica de rompedura… L’identitat nacionau qu’es quaucom que cau mesurar e definir e lo ministre Besson, encargat de la mesa en plaça deus forums de discussion damb los ciutadans representatius, qu’es present dens tots los mèdia tà har passar lo messatge presidenciau. Aquesta consultacion que presenta un avantatge doble : ahortir la coesion de l’UMP avant las eleccions regionaus en tot saber que l’esquèrra n’aurà pas ua responsa unitària sus aquò. Naturaument, levat lo ministre, los mèdia ne s’interessan pas sonque aus partisans – M. Gallo per exemple – d’ua França etèrna qui possedeish dens los sos gèns aquesta identitat ; identitat qui estó aquesida eventuaument per quauqu’un deu dehòra un còp qu’a renegat la soa vita anteriora e qui s’es a-ssi-mi-lat. Dens las annadas quaranta, mantun foncionari que francizava lo petit nom tà favorizar l’integracion ; que i podem tornar, perqué pas ? Degun ne s’exprimeish pas en favor d’ua cultura duala taus estrangèrs o taus francés deu deguens, çò qui hè que vau dever acceptar d’estar un francés non integrat !

 

Editoriau de La Setmana, n° 739

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
3 novembre 2009 2 03 /11 /novembre /2009 15:38
La justícia e lo senator
 
« Mossieu » Pasqua ven d’èsser condemnat a un an de preson ferma e dos d’ajornament. D’autres an agut  mens de bona fortuna e l’un, Falcone, foguèt arrestat a l’audiéncia. Los avocats de la defensa èran encolerits e trobavan qu’èra una vergonha per la democracia de nostre pais de metre de gents de « qualitat » en preson un quinzenat d’annadas après los faches concernits. Tot aquel monde que se plangen de la lentor de la justícia se pausan pas jamai la question del perqué e devon pas saber que, per una majoritat de justiciables, las causas prenon mens de temps e que fòrça gents se tròban en preson lèu fach per aver panat un irange ! Per los qu’aurián pas seguit l’afar, s’agis de la conclusion – provisòria ? - d’un negòci d’armas amb Angola, un país amb lo qual França entretreteniá (e entreten totjorn) de bonas relacions en causa de las ressorsas naturalas estrageticas d’aqueste país. Dins aqueles afars, i a un  molon de moneda que circula pr’amor que cal pagar los intermediaris que pòdon facilitar la transaccion. Totes los mejans son bons e coma, ça dison, tot se pòt crompar a condicion de i metre lo prètz, d’òmes politics o d’autres pòdon eventualament acceptar de moneda non pas per eles mas per lors bonas òbras a la condicion exprèssa qu’aquò se sàpia pas. I a d’escasenças quand un servidor de l’Estat aima la discrecion. E « Mossieu » Pasqua es un òme discret de natura ! Après sa condemnacion, venguèt en tota simplicitat explicar sul fenestron qu’èra una victima dels jutges e qu’aviá agit sonque amb l’acòrd de las autoritats mai nautas de l’Estat. E per se defendre, demandèt que foguèsse levat lo « secret defensa » sus totes los documents ligats a l’afar. Nicolas Ièr o a plan dit : « La justícia francesa es independenta ! »

Editorial de La Setmana, no 737
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
27 octobre 2009 2 27 /10 /octobre /2009 11:26

Sacrifici… en dirècte !


Venèm de viure una setmana is-to-ri-ca ! E Cecil B. de Mille, l’especialista de peplums n’auriá pogut far un film digne dels Dètz comandaments. Nos an jogat una recuècha sarkoziana d’Abraam (Nicolas) e d’Isaac (Jean) mas amb una fin mai tragica… de la victima, en dirècte sul fenestron amb la complicitat de D. Pujadas. Lo dialòg – a propaus de sa decision de renonciar – èra a l’auçada de la tragèdia : « N’ai parlat al president ? Non. N’ai parlat a mon paire ? Òc ben… Dins los periòdes dificils, parlam ensems » Amb, dins la coladissa, « sa femna, Jessica, gròssa de sièis meses » – los mèdia dixerunt – faguèt la pròva d’una fòrça de caractèr fòra del comun per resistir a las flatariás de sos amics e ignorar las atacas mespresablas de sos enemics. Los lausengièrs de la velha s’abausèron encara mai bas per saludar l’estèla novèla que veniá de nàisser mentre que, a l’esquèrra, èran contents d’aquela victòria… a la Pirrus !

Lo « prince Jean » es ara administrator de l’Epad de la Defensa (París), president de l’UMP 92 e conselhièr general del departament ; es inscrich en segonda annada de drech a l’universitat e, dins tres meses serà papà. Coma va far per se’n tirar ? Amb los amics que a, deuriá pas aver cap de problèma ; li prestaràn moneda se de besonh. Pel moment, se deurà contentar de dos o tres mila euros per mes mai los fraisses mas, dins qualque temps, quand serà president de conselh general e de l’Epad, se poirà pagar quicòm mai qu’una swatch… Lo filh seguís la dralha del paire que patiguèt fòrça avant de veire sos meritis reconeguts.

En causa d’aquela tragèdia, los 20000 defensors de la lenga e de la cultura occitana, que se  trobavan dissabte a Carcassona, an agut drech sonque a la represa de la despacha de l’AFP dins los mèdia.

 

Editorial La Setmana, n°737

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
19 octobre 2009 1 19 /10 /octobre /2009 15:08

Hilh de… Tots gelós !

Lo nòste confrair Libération que ne hasó la soa Una dab ua fotografia deu candidat tà la plaça : « Jo, lo men pair, qu'es president ! » Que’s sap qu’en França, de « presidents » que ne i a un sarròt qui’s consacran a ua associacion dens domenis autant diferents com la petanca, la caça deus parpalhòus o la promocion deus cappelats dens l’industria capillara ! En la nòsta republica, l’egalitat qu’es taument enrasigada que, tanlèu que poscan, lo monde qu’aiman d’aver un títol de « president » qui permet d’aver ua consideracion mei grana de se e de la part deus autes o, au mens, de poder n’aver l’illusion. Donc qu’un deus hilhs de Nicolas Ièr volha estar « president » eth tanben, qu’es ua ambicion normau. La premsa, de mon punt de vista, n’a pas pro notat qu’aqueth gojat a avut ua joenessa mauaisida : hilh d’un hilh d’immigrant, parents divorciats, etc. dab consequéncias suu debanament de la soa vita, en particular estudis un pauc brolhons : teatre, dret… dinc au moment quan a decidit de’s guarir deu son traumatisme familhau en s’arronçar dins la politica tà har la pròva que, com ac disó lo son pair, un hilh de president de la republica e’s podèva har un nom tanben sens l’ajuda de degun ! E que se i es plan escadut ! Qu’a capitat d’estar candidat conselhèr generau e pauc après qu’estó elegit president deu movement UMP dens lo son departament popular deus Hauts-de-Seine. Los sons enemics que serén prèstes a trepilhar lo principi deu sufratge universau pr’amor qu’es « hilh de… » L’elegit Jean Sarkozy qu’a lo dret de’s presentar a la presidéncia de l’Epad de la Defensa (2500 sètis sociaus, 150 000 salariats…) en foncion deu principi qui hè qu’èm tots egaus e mei ne i avosse de mei egaus que non pas d’autes ! Excepcion francesa de segur !

 

Editoriau de La Setmana n°736

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca