Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
17 novembre 2008 1 17 /11 /novembre /2008 23:54
Los mediòcres al trabalh…

Nòstre president ven d’èsser la primièra victima europèa del president-elect, B. Obama. En sa qualitat de president temporari de l’Union europèa, èra segur que lo rescontre del G-20 a Washington li permetriá un còp de mai de mostrar sa cocura suls fenestrons de tot lo planeta. Mancat ! Los mèdias s’interessan mai que tot a B. Obama e a la formacion de son equipa e seguisson pas mai lo cow-boy de la Maison blanca que son pensament màger, a l’ora d’ara, deu èsser de manjar una bona piòta per Nadal ! Los « elefants » del Partit socialista, amassats en congrès a Reims la dimenjada passada, agèron pas besonh de degun per mostrar que piòtas e piòts èran prèstes a tot per prendre lo poder ! Sus l’empont, los barjacaires n’apelèron a la fraternitat, un cotèl entre las dents, mas coma los creire ? Après l’eleccion presidenciala, la Ségolène Royal èra demorada coma ensucada autant per la desfacha coma pel comportament dels « elefants » de son partit ; aquestes que pensavan n’èsser desbarrassats l’an pas vista tornar al centre del jòc. Se cal totjorn mesfisar d’un bèstia nafrada subretot quand s’es reviscolada ! E Bertrand e Martine se son trompats de chai en refusant la règla establida desempuèi un brave brieu, a saber que caliá s’apiejar sus la mocion arribada en primièr per far una sintèsi eventuala. De concertacion, n’i agèt pas e los sorires èran sonque pels mèdias. Qu’aquò agrade al monde o pas, Ségolène es la sola a aver comprés que sufís pas d’èsser un « austèr que s’escacalassa » per atirar los electors. E los quites electors socialistas son decebuts per totes aquestes notables que cultivan lo clientelisme en acumulant los mandats e que presican la diversitat  sonque en los Estats Units. Òm se pòt quitament pas trufar…

Editorial de La Setmana, n°689
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 novembre 2008 7 09 /11 /novembre /2008 11:22
« Qu’ac avem hèit ! »

« We did it ! We did it ! » qu’èran los mots qui se podèvan enténer dens la boca deus Estatsunidencs quan estón segurs que Barack Hussein Obama anava vénguer lo 44au president deus Estats Units. Tota la campanha electorau de B. H. Obama qu’èra estada hèita suu tèma de « Change… Yes, we can ! » e ara que la partida qu’èra ganhada, los sons partisans ne sabèvan pas díser sonque aqueths mots « Que l’avem hèit ! », entercopats de lagremas de jòia e sovent acompanhats d’invocacions au Senhor : « Ò Jèsus, n’ac pòdi pas créder ! » o « Mercé, Senhor, d’aver viscut tà véder aqueste jorn ! » qui son causas estonantas tà un Francés. Mei d’un que ploravan com magadalenas sens nada retenguda. L’emocion e l’estrambòrd ne hasèvan pas la tria enter blancs, negres o jaunes, mestís e mulastres, omosexuaus o eterosexuaus… qui, tots, e pareishèvan tot susprés d’estar arribats au cap deu camin… en « tèrra promesa ». Lo vençut, J. McCain, tanlèu coneishuda la soa des·hèita, que’s mostrè d’ua noblessa rara en felicitar lo son adversari e en demandar aus sons partisans de sosténguer lo « president elect », qui prengueré las soas foncions dens tres mes e qu’auré besonh de tots tà sortir lo país de la panada.
« We did it ! »  Aquestes mots qu’estón représ sus tot lo planeta en guaireben tots los país se ne credem los reportatges multiples passat suu fenestron. Avosse caminat sus l’aiga o multiplicat pans e peishs que degun ne seré estat estomagat ; au ser de l’eleccion, Diu qu’èra negre ! Decebuts, que n’i aurà mès B. H. Obama n’a pas jamei dit que, un còp president, e guariré las escròlas. N’a pas sonque promés qu’acararé los desfís qu’atenen lo país sens s’escóner las dificultats mes en saber que tot un pòble e’u segueish ! Good luck, America !


Editoriau deLa Setmana n°688
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
4 novembre 2008 2 04 /11 /novembre /2008 12:49
En negre e blanc…

Se n’anariá temps que ne parlèssi mas sabi que los legeires de La Setmana son de monde aluserpits que degun lor pòt far pas prene un cat per una lèbre pr’amor que s’abeuran a mai d’una font per se tene al fial de l’actualitat. Donc al moment que legiretz aquela cronica la Maison blanca (the White House) aurà benlèu un logatari de sang mesclat, mas considerat mai negre que blanc ! Serián los Franceses a votar, Barack Obama seriá plebiscitat de segur. Especialistas d’un jorn o de totjorn, entrevistas e reportatges, etc. se succedan dins los mèdias – jornals e fenestrons – per explicar als Franceses de que ne vira e ne virarà amb un òme de color al poder… D’autres – o los meteisses – dison que John McCain seriá una causida mai bona pr’amor de la manca d’experiéncia d’Obama. E los avisses e los conselhs de plòure amb una unanimitat bèla !
Malurosament, ai pas gaire entendut los meteisses parlar de la representacion exagonala en politica o dins los mèdia. E son pas doas o tres irondas (Fadela Amara, Rachida Dati, Rama Yade) que fan un primptemps de totas las colors quitament se nos podèm regaudir que Nicolas Ièr aja agut l’audàcia de o far. A atal ridiculizat una esquèrra fregeluga dins aqueste domeni – e maites autres. Levat  qualques excepcions, los partits considèran que la França etèrna pòt pas èsser representada que per de monde de la pèl blanca e fins ara, las declaracions son demoradas de… declaracions ! Quand veirem, en cò nòstre, un partit capable de promòure o de deishar se presentar a la direccion del partit un mestís o un negre ? La França dels Lums es estada excellenta dins l’exportacion de las idèas revolucionàrias ; seriá mèstièr que poguèsse las repatriar mas cal d’abòrd que la crisi siá darrièr nosautres…

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
28 octobre 2008 2 28 /10 /octobre /2008 21:24
La posicion deus missionaris…

A maugrat de la soa activitat intensa en causa de la crisi deu sistèma bancari mondiau, Nicolas Ièr qui comola, dinc a la fin de l’annada, las presidéncias francesa e europèa n’arriba pas a metre fin vertadèrament al desamor qu’es vadut entre eth e la majoritat deus francés. Lo servici « com » de l’Elysée pr’aquò ne coneish pas la crisi e que cau esperar que los « calams » deu president sian pagats a la linha… D’aver seguit lo Gordon Brown (UK) – dens las grandas linhas au mens – dens la soa faiçon de s’acarar a la recapitalizacion de las bancas, que li a permés de n’estar pas mei lo « gojatòt dens la cort deus grans » ; que s’es pres a saunejar d’un avenidor mei important enqüèra. La setmana passada, qu’insistè sus la necessitat taus país de l’Eurogrop de ne cambiar pas de capitani tant que la tempèsta financièra e economica duraré sens se preocupar de l’avís deus autes país e tot particularament de la Republica chèca qu’es au son torn d’assegurar la presidéncia ! Mès, dessempuish que cor lo planeta, lo son govèrn qu’es en plen desarrei. E, com lo son prumèr ministre s’aucupa de la soa sciatica, que deu tanben velhar l’intendéncia. De Beijing estant, que telefona a la ministressa de la Justícia tà’u díser d’intervénguer tà tornar har embarrar un violaire liberat en causa d’ua faute de frappe ; l’ordenador n’es pas acusat d’arren peu moment ! Entre dos avions, que receu un sindicat de magistrats tà « méter de l’òli » entre eths e la ministressa. Ne ved pas mei la soa Carlita sonque suu fenestron quan canta…
Lo sol a har rampèu au nòste president dens los mèdias qu’es lo nòste French lover, D. Strauss-Khan, qui sorteish blanc com nèu de las acusacions d’abús de posicion dominanta (!) e de nepotisme. Enfin, ua bona navèra !

Editoriau de La Setmana, n°686
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
20 octobre 2008 1 20 /10 /octobre /2008 14:41
Ont es lindignitat ?

Aguèssem pas elegit un òme « excepcional » – J.-F. Copé   (UMP) dixit – qu’a consciéncia de sos devers, França de segur seriá dins una panada encara mai granda. Desempuèi qualques setmanas, lo « ’fanton, urós de jogar amb los grands » (P. Poivre d’Arvor) s’aparten pas pus, tot ocupat qu’es a salvar França – o al mens sos banquièrs – de la catastròfa, sens parlar del planeta qu’es a esperar sas decisions ! E vesètz coma lo monde son pas rasonables ! E parli pas aicí de las pèrdas, qualificadas d’« incident de mercat » – sièis cents milions d’euros pr’aquò – dels traders de la Caisse d’épargne al quite moment que l’Estat balha miliards d’euros per salvar las bancas e lo sistèma financièr de la desbandada. Vòli parlar dels siblets a l’estadi de França la setmana passada quand joguèron l’imne francés al començament del rescontre amical France vs. Tunisia ; siblets qu’an fach « desparlar », de mon punt de vista, gaireben tota la classa politica. Florilègi : « Jogar pas los imnes nacionals davant un public que se sap pas téner » (Bartolone, PS) ; « Tota partida ont l’imne nacional serà siblat serà interrompuda sul pic » (Bachelot, ministressa) ; « los rescontres amb los païses de Magrèb devon èsser deslocalizats en “region” » (Laporte, secretari d’Estat), etc. Tot aquel monde an una capacitat granda d’indignacion mas semblan èsser estats lobotomizats per çò que concernís la reflexion. Seriá benlèu melhor de se demandar perque los « suportaires » d’origina maugrabina – de la segonda o de la tresena generacion – que son de nacionalitat francesa siblan aital tot çò qu’es francés que siá imne o jogaires. L’acceptacion de la diferéncia de l’Autre seriá una responsa, en politica coma pel trabalh. Mas parlar, òc ; agir es quicòm mai !

Editorial de La Setmana, n°685
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
18 octobre 2008 6 18 /10 /octobre /2008 19:31
Aquí qu'atz la fin deu cant prumèr.



Aprèps la permenada e lo gran jorn de caça,
Aqueth pan èra còca e sus la soca bassa    1-150
Lo rèi lo degorèt ;  mès non bevè qu'a tròç
Tant aquera chiròla agrissèva  los mòs.
« Balhatz-me, ce digot, de mèu ua culherada ;
Damb aiga vaudrà mèi qu'aquera vinagrada. »
Atau mingèt de tot, mèma de chivichon,    1-155
E tornèt au cornèr per jumplar lo pichon.
Per devath l'aubanèca, au hons de la cunhèra
Lusiva deu drollet la nina lugradèra.
Enric de l'anjolet aimèva los uelhs blus,
E de genolhs balhèt un poton sus tots dus.    1-160
Urosa èra la mair ! Çò qu'au drollet doceja
Es au còr de sa mair un baume qu'a(u)loreja.
Lo carboèr digot : « Èi idèia doman
A Durança au reiòt d'anar tocar de man ;
E t'acompanherí se n'èra la poria.    1-165
Èi un porin joenòt deguens l'escuderia.
E la mair que'u noirís pòdi pas l'emplegar.
De pè non poirí pas de jorns me bolegar.
— En corpa vengueràs damb jo jusqu'a Durança,
Digot lo prince, amèi te prometi d'avança    1-170
Que torneràs montat, e sus un bèth chivau. »
Lo carboèr cridèt : « Per 'quera lutz, i vau !
Vam hèser coteria ensemble, castanhaire,
Que seram un parelh d'amics coma n'i a guaire
Ara, Isabèu, va lèu cercar lo sanglièr.    1-175
Dens l'ola, bien alhat, en 'queth huèc batalhèr
Poirà còser : au matin cau se levar de d'òra.
Durança es lonh, hèi-nos dejunar de bona òra,
Damb un torrin, mosset e lo bèth perdigalh.
Devant d'anar dromir fenís aqueth trabalh.    1-180
Diu estar mièjanèit, es l'òra d'anar jàser.
A l'establa un vetèth es en mèmas de vàser
I vau anar dromir ; te deisheram lo lèit. ››
Lo prince responot : « Ende un sordat, la nuèit
Es pro d'àuger lo huèc, lo cobèrt e la palha.    1-185
Deu palhat de tos buus balha-me'n ací, balha,
En 'queste pè de huèc ! Se crida lo drollet
E'u deisheram cridar ; jo ronflerèi mèi qu'eth."
Atau angón dromir cadun a sa cocheta.
 
Lo carboèr levat longtemps devant l'aubeta    1-190
Angot apasturar, preparar lo chivau ;
L'establa damb la crampa èra lo mèma ostau.
Lo prince a l'Isabèu contèva faviròlas
En tot hèser grilhar las mès bèras iròlas,
Familhèr dejà coma s'èra son frair :    1-195
A los véser tots dus aurén dit qu'èra vrai.
  
Lo carboèr tornat, hascón la dejunada
En tot se tistorrar devant la hoselhada.
Perdigalh, sanglièr, lo rèi mingèt de tot.
Mès coma auré bevut un pos de picapoth !    1-200
Aquí dancèt, hascot joinas, marganhetas.
Per estrena balhèt pèças d'òr e pecetas.
« Quan serà gran, digot, me cargui deu drollet ;
Lo prenguerèi damb jo per picur o vailet.
Mèi los qui vengueràn, ce digot ende arríser.    1-205
Entenas, Isabèu, n'angues pas me desdíser !
Anèm, va lèu, amic, arnacha lo chivau ;
Es gran jorn, e mas gents poirén passar de mau ! ››
Bien aparpachoat damb sa mès bèra pelha
Capchicòt n'èra plus crumós coma la velha ;    1-210
Avè lo berret nèu, ampèlas suus esclòps,
Un mochoèr pimparrat que's nosèva suus pòts,
E sus tot l'abilhèr, sa mès bèra casaca,
Pelha de motoèr, capvath los rens que plaça,
Sens manchas, mès damb traucs don se passan los braç   215
Tot aquò li hasè groda, gran embarràs ;
Mièva gran redòu ; lo chivau s'inquietèva,
E lo prince dessús arrisè quan sautèva :
« Ten-te, ce li cridèva, es crentiu, l'animau !
E cochicós tanben ; l'esquia li hè mau ! »    1-220
L'aute flambat de paur embracèva lo prince
Que cridèva : « A ! Soi pas coma l'Isabèu mince !
Carboèr, monas pas ? La regretas, benlèu ?
Se sabèvas, salin, çò que vas véser lèu !
— Tè, ce li responot, èra aquí ma pensada,    1-225
Coma aviserèi-jo, lo rèi, a l'arribada ?
Non l'èi pas vist jamès ; seram tròp a l'estret
Per poder li parlar, tocar de man damb eth.
— Caduc, disè lo rèi, sus la plaça a Durança,
Los qui seràn cap-nus, t'ac cau sàber d'avança    1-230
Seràn pas lo reiòt ; lo qui lo rèi serà
Devant tots sus son cap lo chapèu  guarderà. ››
N'èran pas arribats a l'olom de la pòrta,
Tots cridèn : « Damb lo rèi lo carboèr se pòrta ! »
Lo carboèr susprés d'enténer aqueth devís,    1-235
E de los véser tots caps ad eth, vis a vis,
En corpa apitarrat jamès non devarèva.
E lo prince a los hèser arríser que's plasèva.
Au carboèr cridèt : « E lo rèi, vesem-lo ! »
L'aute : « Per 'quera lutz, se n'es pas tu qu'es jo ! »    1-240

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article
18 octobre 2008 6 18 /10 /octobre /2008 17:00
La bandièra occitana a la Comuna

Al país de Jansemin e de sas Papilhòtas, la lenga occitana, coma dins maites autres endreches, s’es plan aflaquida. « Tanplan viu çaquelà… ».
Qualques annadas a, a l’ocasion d’una ceremonia que li èra consacrada per la municipalitat e lo Conselh general, lo Joan-Pèire Alari aviá fach part de sa suspresa de veire pas al fronton de la Maison comuna e a la de l’Ostal del departament la bandièra occitana per mostrar qu’èram en país agenés, en tèrra occitana – que s’esten sus gaireben 32 departaments del Sud, en Itàlia [region de Cuneo per far cort] e en Espanha [Val d’Aran]. En òme politic avisat, lo president del Conselh general, Jean François-Poncet li aviá respondut favorablament en arborant la bandièra occitana amb los drapèls francés e europèu e, per far bona mesura, aviá acceptat sa proposicion de tenir una cronica d’una pagina en lenga occitana dins Confluent, prètzfach que lo Joan-Pèire contunha de far amb una competéncia granda…
Dimenge, foguèt lo conse d’Agen, Jean Dionis du Séjour, a recebre la bandièra occitana de las mans de la presidenta d’Agenés, tèrra occitana, dòna Caze-Grande, per que siá presenta amb la de la republica, l’europèa e la d’Agen dins la sala del conselh municipal. Desempuèi son eleccion, i aviá çaquelà la bandièra occitana al fronton de la Comuna mas la ceremonia de dimenge sembla marcar, de la part del conse e de son conselh municipal un engatjament mai consequent en favor de nòstra lenga istorica : l’occitan se nos fisèm a çò que diguèt dins sa dicha.
Diguèt (en substància) que, pel moment, èra pas qu’un simbòl mas qu’èra prèst a anar mai luènh e soslinhèt los prepausses de dòna Caze-Grande sus l’occitanitat de totes los estatjants que foguèsson nascuts a Agen même o venguts d’autres orizonts.
De segur, s’enten pas gaire l’occitan per carrièra a l’ora d’ara quitament se son de mai en mai nombroses los qui prenon consciéncia d’aquela riquesa escafada pel poder central e sos servidors e combatuda per mai d’un republican al nom de la libertat ! De segur, los que defendon la lenga occitana son pas totjorn compreses pels qu’an estats punits de la parlar. De segur, la reparacion istorica d’un Mitterrand en 1981 foguèt pas qu’un pet de lèbre. De segur, dempuèi qualques annadas, las atacas contra l’occitan son estadas mai fòrtas que jamai. Mas i a de mai en mai  de gents a se levar per que se reviscòlen nòstra lenga e nòstra cultura.


Cronica occitana
Le petit Bleu de Lot-et-Garonne
dimenge, lo 19 d'octobre de 2008
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
15 octobre 2008 3 15 /10 /octobre /2008 22:31
Que podetz veder qu'aqueste tèxte a un vocabulari d'ua riquessa grana.

Aquí qu'atz la seguida deu Cant prumèr :



ENRIC QUATE E LO CARBOÈR DE CAPCHICÒT


Un petit recostèr dreçat cronta l'ostau
Èra l'establa ; aquí remisèn lo chivau.
Çò de mès bon deguens èra la hoselhada ;
L'ivèrn lo huèc es mèu ende har la velhada.
Gitèn sus la hoselha un braçat de bluhon ;    1-075
Ua bèra es·hlamurada esclairèt la maison ;
Capsús la chaminea alavetz montèn buhas
Coma se'n lèva au bruc deu mitan de las bluhas.
Los petrilhs a tengut dens la crampa sautats
Per la man deu reiòt deu brèç èran virats.    1-080
Entretemps sus son còs se sequèva la pelha.
Setut au pè deu huèc sus ua soqueta vielha
Avot crenta un moment d'estar reconeishut,
Tant la joena hemnòta avot l'aire esmavut.
Dens la crampa, suu mièi, la taula èra dreçada.    1-085
La taula coma un còfre èra tota encaishada ;
Lo dessús en possant i glitsèva  per cap ;
E lavetz dens lo cròfe ende hèser lo chap
Prenguèvan los urmalhs per devath la tireta.
Dessús, pan e croishada ; au planchat  la garreta    1-090
Negrosa pindolèva ; un relèish de jambon,
La padena damb grèish negre coma carbon
Caps a tèrra virada èra entre las solivas ;
Sausissas, pès de pòrc pindolats damb calhivas ;
De lard, de pòts de grèish pròche deu subercèu    1-095
Èran aquí damb topiòts de mèu.
« Isabèu, digot eth, as quauqua poliqueta ?
Bota-la damb mosset au sec, mèi la sanqueta ;
Vrespegeram atau. A ! n'am pas de bon vin !
Lo carboèr d'Alons es ende 'quò praubin,    1-100
E som lonh de l'aubèrja, a la negra escurada.
N'avèm pas que chiròla, ua aiga vinagrada,
Nòsta aiga deu pusòc ; soent n'am pas ren mèi.
- Ès carboèr, pareish ?,  ce li digot lo rèi.
- Èra l'estat deu pair, ce digot  ; l'aperèvan    1-105
Sent Vincenç Capchicòt  ; e coma me vesèvan
Hèser còser damb eth, m'apèran Capchicòt,
Subernom que nos ven de 'çí, nòste endretòt.
Autament Sent-Vincenç es lo nom  de familha.
Au ton servici, tots : praubes de çò que brilha    1-110
Nòste petit dequé damb santat nos sufís.
E tu que dinca ací n'avèi pas jamès vist,
Ès enquèra joenòt, seguissas las escòlas,
La caça, los plasers, comedias, las dròllas...
As pelha e linge fin, n'ès pas mesteriau ;    1-115
Vas  trobar diferença en 'queste praube trauc.
— Jo, ce li responot, soi de caça, d'armada,
Cada jorn a chivau : doman dens la jornada
A Durança au castèth vòi anar véser entrar
Lo reiòt damb sas gents : bèra causa serà.    1-120
Caças pas jamès, tu ? » — Devant de li respóner,
Coma s'anèva díser un segret que l'estone,
Consurtèt Isabèu de l'uelh ; lavetz digot :
« Au solide ès picur de senhor. N'es pas tot
De caçar, cau poder. Totjorn lo carbon pressa.    1-125
Deu gran senhor d'Alons lo garda jamès cessa
De defénder la caça e de nos miaçar.
Per n'àuger pas destorn vau mèi non pas caçar.
E portant sabi pas me privar de t'ac díser,
Mès au mens au Gran-Nas per tant que ne devise    1-130
L'ac i racontes pas ; es gelós lo salin !
Que'm haré penas !… Tè… M'èi cochat au jardin,
Au celat, sanglièr mèi perditz de las bèras,
Gahada au teneralh ; diga coma preferas
Que boten tot aquò. M'entenas, n'angues pas    1-135
Díser que soi caçaire au reiòt lo gran nas ;
Me haré jutjar !  — Pèc, li responot lo prince,
Vrespeja, crenhes pas ! » — Prengot un talhuc mince
De mosset, un cap d'alh ende agouçar lo pan
Que mingèt au larèr damb l'assièta a la man.    1-140
Entretemps suu carmalh cherriva la padena.
Au huèc lo cosinèra èra esberida, joena,
De còina que semblèva en tot hèser popar.
Enantas a portar lo fricòt per sopar
La tevalha botèt, linge blanc e servieta,    1-145
Vaishèra, varletòt, e culhèr damb forcheta .
Lo pan qu'èra de segle a(u)loregèva bon
Agouçat e tot fresc damb un tròç de jambon.

(de seguir se aquò vos agrada, amics que'm legissetz…-
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article
14 octobre 2008 2 14 /10 /octobre /2008 14:29
Léopold Dardy – curè de Durança (Òut e Garona) pendent annadas a la fin deu sègle XIX –que recampè dens la soa Anthologie populaire de l'Albret, sud-ouest agenais ou Gascogne landaise contes, arreproèrs e cançons… Que trabalhè tanben a un sarròt d'autas causas;
Que contè en quate cants la vita deu Nòste Enric qui se hasèva aperar lo molièr de Barbasta e qu'avèva tà escais lo grand nas…
Qu'es un tèxte qui n'es pas totjor/tostemps corrèct mès ne se ved pas quan es lejut/legit a votz hauta…
Lo nòste Enric – qu'aperavan tanben lo Reiòt quand èra joen – qu'es demorat « le bon roi Henri » dens la nòsta republica regicida, de segur, mes qu'aima totjorn de considerar lo president coma un rei e los elegits com la noblessa , etc.

Tà la lectura, que's cau sovenir qu'en Agenés, sia lengadocian sia gascon, lo son [k] e lo son [p] que son generaument realizats en un archifonèma [T] ; atau amic es prononciat [amit] e còp sec [còtset]. Qu'es important tà las rimas…

Aquí lo començament…

ENRIC QUATE E LO CARBOÈR DE CAPCHICÒT

Q ue vse conti lo vielh recit
La bèra flor de nòsta Lana !
Coma un Sent-Jòrdis dens la brana                          sent-Jòrdis i.e. un « daphné »
Verdeja, n'es jamès transit.
Tornam au vielh temps ende arríser      1-005
Coma los mòrts tornan aus vius :
Qu'un ancièn  au larèr devise
En ivèrn doceja aus pelius.

Enric Quate, joenòt, de Nerac a Durança
Anèva ende caçar suus marescs de l'Avança    1-010
Damb sas gents, sos amics, picurs e cavalièrs :
Lo reiòt èra brave, aimat de sos guerrièrs,
Aimable, degordit, valent coma n'i a guaire,
Damb lo prumèr vengut, familhèr, devisaire.
  
Un jorn qu'avè caçat au trevèrs deus vacants,    1-015
Lo ser, tot estarit, perdot picurs e cans.
Lo temps èra brumós, hasè grana escurada,
E la ploja vengot avançar la serada.
Mantolat, deglanent de ploja e de susor
Galopèt quauque tròç per guardar sa calor :    1-020
Seguiva lo camin sans sàber tròp on èra,
E deishèt lo chivau trotar dens la carrèra.
Atau marchèt bèth temps sens trobar nat tinèu ;
Arribèt au Ciron que reconeishot lèu,
Alavetz que pensèva arribar sus la Guèisa,    1-025
Ua campana sonèt bien lonh dens quauqua glèisa :
« Arren de 'quò, cridèt, se'n cau pas inquietar ! ››
Per caçar l'aveger se botèt a cantar  :
 « La lèbe soi de mendra talha,
Lo doç plaser deu rèi e deu senhor ;    1-030
Quan léi se n'èra ma tralha
De me gahar n'aurén jamès l'aunor. ››

Shiulèt l'aire, e's botèt a cridar la hüada :
« Verau ! Arló ! Taiò ! Pr'ací la matiada ! ››
Cantèt, tornèt shiular coma un boèr lanusquet.    1-035
Deu chapèu deglanent se tirèt lo plumet ;
Arren, jamès arren, bòrda ni braceria :
« Qui sap aqueth camin, se pensèva, on me mia ? ››
Cridèt "a l'esbarrit" mèi de cinquanta còps.
Lo chivau estarit podè plus har galòps :    1-040
« Que vòs ?, digot enfin dens aquera escurada
Devant ua crampòta en un bòsc estujada,
Que pareishèva pas, que vòs a tant cridar ? ››
E lo prince lavetz : « Voudrí te demandar,
Messatger, on soi pr'ací. L'escurada, la bruma,    1-045
Camins dens un païs on n'èi pas ma costuma,
Cramància peu segur qu'èi tanben per dessús,
M'an hèit tòrcer, esbarrir ; lo chivau ne'n pòt plus.
S'as quauque tròç de parc ende son abricatge,
M'arresterèi chès tu per me secar, messatger,    1-050
E per passar la nèit devath ton caperat.
Atau me virerés aqueth mau aperat ;
Entenas, en pagant. » — L'aute aquí l'escotèva
E dehòra a l'escur d'on lo reiòt parlèva
Non se vesèvan pas. Lavetz lo lanusquet :    1-055
« Escota, ce digot, n'èi pas qu'un maisoet,
E soi pas atarnit coma las gents de vila ;
Mès la mia maison se te pòt èste utila,
Arrèsta-te pr'ací ; ma fimèla es damb jo ;
Èi un tròç de mainatge, e de que víver pro ;    1-060
Boteram lo chivau damb la nòsta cavala ;
Entra, per 'quera lutz ! » La crampa èra pas sala ;
Lo prince entrèt content e trobèt au cornèr
Devant bèra hoselha, en un large larèr,
Ua hemnòta esberida e que se tistorrèva    1-065
En tenguent au braçat un drollet que popèva.
Lo reiòt saludèt en tot se segutir.
Lo drollet eishantat lavetz de s'esmotir,
La popa de laishar ; sa mair l'acocolèva,
E quan l'avot cochat lo prince lo jumplèva.    1-070

(de seguir)
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article
14 octobre 2008 2 14 /10 /octobre /2008 00:17
Antony Tozy que rimalha tanben en lenga francesa e, dens lo son libe, Dens las sègas [Déns las sègos) publicat en 1900, que i a tèxtes sus la vita vitanta a Nerac (Òut e Garona).
Que vse dèishi jutge…


NOCTURNE

Sous un parapluie de taff’tas
Elle allait marchant à grands pas,
Quand tout à coup sur l’ cours Romas

J’aperçus sa sombre silhouette,        4

E moi qui flânais par hasard,
Devant l’étalage d’un bazar,
Je la suivis comm’ un jobard
Rue d’ Lafayette.                            8

Le jupon noir bien retroussé
Elle avançait d’un pas pressé,
Et à sa démarch’ cadencée,
Moi, je m’disais : « Sur ma parole    12
Cette femme doit avoir du sang,
C’est un sujet appétissant,
Faut trouver un aboutissant,
Sans le secours du protocole. »    16

Mais j’avais beau faire du ch’min
Elle marchait tant, sous son pépin,
Que, sacré mille nom d’un mâtin,
Je ne pouvais voir sa frimousse.    20
Et dans l’espoir de l’embaucher
J’avais beau tousser et cracher
Ell’ ripatait sans trébucher
Comm’ si j’y avais fichu la frousse.    24

Comm’ des oiseaux à la volée,
Nos deux carcasses emballées
Suivir’nt le long des grand’s allées
Course fantastique et bizarre !    28
Et j’allais murmurant tout bas :
« Tu l’attap’ras, l’attrap’ras pas,
Tu l’attrap’ras ou tu crèv’ras,
Faut qu’ tu l’attrap’s avant la gare. »    32

Sur ses talons, moitié perclus,
J’enfilais la longue avenue,
Mais elle était si bien fendue
Qu’elle conserva son avance.            36
Et quand nous entrâm’s dans la cour
Sous la pluie qui tombait toujours,
Je voyais son gracieux contour
Toujours à la même distance.        40

Et je m’ disais : « Mon vieux colon !
Il faut qu’elle en ait du poumon,
Cette femme-là, c’est donc le démon,
Pour déambuler de la sorte. »        44
Et sous l’averse et dans la boue
Haletant, poussif, moitié fou
Je la suivais comme un toutou
Attiré par une odeur forte.        48

La gare était là heureus’ment,
Nous arrivions presque en mêm’ temps.
Elle entre, sans perdre un moment
Sur ses pas je me précipite.            52
« Enfin, me dis-je, c’est pas trop tôt
La v’là qui retir’ son manteau,
Tu vas donc lui voir le museau
A cett’ beauté cosmopolite.             56

Je la vois s’avancer d’un guichet,
J’ m’approche alors pour voir ses traits.
Malédiction ! J’ vois son portrait,
Et j’ frémis encor quand j’y pense.    60
Ah ! plaignez-moi, mes chers amis,
Car dans la crotte et sous la pluie,
La femme que j’avais suivie,
C’était le curé de Durance.    64

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca