Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
2 février 2009 1 02 /02 /février /2009 14:33
Las « espinas » del vent

L’ubiquitat de Nicolas Ièr es pas mai a demostrar, e las causas li son facilitadas qu’a pas, en sa qualitat de president, a se preocupar de far de reservacions eventualas. Vertat es que, coma o ditz plan sovent, los Franceses l’an elegit per s’ocupar d’eles… Los reis garissián las escròlas, Nicolas I
èr fa dins la compassion principalament ; es aital que davalèt la setmana passada dins lo Sud-Oèst per anonciar que voliá lo restabliment de l’electricitat avant la fin de la setmana. Los electricians an pas capitat pr’aquò a onorar la paraula del president ; e, pel moment, los responsables d’ERDF son pas estats mutats coma o son estats lo Préfet e lo director de la polícia pr’amor de qualque bronzinament qu’aguèt dins las aurelhas quand anèt a Saint-Lô (Manche). Nicolas Ièr, qu’aima d’èsser obesit sul pic, sembla aver qualque contrarietat amb lo vent que li pòrta las escridassadas dels manifestants en despièch de la muralhassa anti-bruch policièra e que semena la devastacion dins tota una region qualques jorns après. Tot aquò se ven ajustar a sos escarnis contra una oposicion ipotetica – e, a còps, o cal dire, patetica – : « Quand i a una manifestacion en França, degun i fa pas mai atencion ! » ; escarni lèu desmentit per manifestacions de massa dins totas las vilas del país de França. Mas, lo vent ne seriá benlèu l’encausa, nòstre president demòra sord e se contenta de dire : « Escoti mas ne teni pas compte ». Sofrís lo martiri ara qu’es pas mai « en responsabilitat » de l’Union europèa e, subretot, lo president estatsunidenc acaparra l’atencion dels mèdia. Tanlèu en foncion, a pas trantalhat en signant qualques tèxtes per plan marcar la rompedura amb las annadas Bush e far un signe als Estatsunidencs ordinaris. E Nicolas ?

Editorial de La Setmana, n°700
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
30 janvier 2009 5 30 /01 /janvier /2009 23:42
Un Kleenex, s’escampa !

La publicitat que disèva : « mès, dauna, un kleenex, que’u cau escampar ! » tau Nicolas Ièr, los membres del governament que son com kleenex ; un còp qu’an servit, que’s pòden escampar subertot s’estima que n’an pas hèit lo lor trabalh per la soa glòria. La Dati que n’es l’exemple perfèit ; ua hemna de las ambicions desmesuradas, hèra pròcha de la darrèra èx- deu president, e qui a totjorn avut l’audàcia de’s har patronar per personas influentas. En mei d’aquò, qu’es ua hemna gessida de la diversitat (tà estar politicament corrècte) e tau nòste president qu’es tot benefici (!). Nomenada Garda deus Sagèths a la suspresa de tots, que partisiscó en campanha la flor au fusilh e ne deishè pas jamei lo camp dens l’aplicacion de la reforma ; enfin, que hasó tot guaireben a la perfeccion mès ne capitè pas d’ac har sens que lo monde judiciari ne repoteguèsse pas tròp. Nicolas Ièr qu’es un president volontari e coratjós mès n’es pas temerari ; tanlèu que quaucom o quauqu’un hè poishiu subertot se l’opinion – A ! l’opinion ! – es contra, que càmbia de pè en díser o en deishar díser que n’es pas çò qui volèva e qu’es estat mau comprés. Qu’es estat la soa politica desempuish lo començament ; e se quauques leis sceleratas son estadas votadas qu’es subertot que los socialistas an aucupat lo lor temps en pelejas dignas d’ua cort d’escòla. D’autas, com Na Kosciusko, ua de las quauques personas vertadèrament competentas dens lo son domeni, que càmbian tanben d’afectacion pr’amor de mesententa prigonda dab lo lor ministre de tutèla. Enfin, que nse podem regaudir pr’amor La Ségolène e Nicolas Ièr venguen de revelar l’un e l’aute que lo president estatsunidenc s’èra inspirat de la lor campanha electorau…

Editoriau de La Setmana, n°699
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
22 janvier 2009 4 22 /01 /janvier /2009 17:50
Obama blues…

L’aguèssetz mancat, vos senhali que, dempuèi lo 20 de genièr, B. H. Obama es pas mai lo « president elect » mas lo 44en president en exercici e la Maison blanca serà, pel primièr còp dins l’istòria dels Estats Units e pendent quatre ans (al mens), lo domicili d’un president de sang mesclat e de sa familha. Dempuèi son eleccion, al mens de novembre, es estat un òme de paucas paraulas autant pel respècte degut al president en exercici, G. W. Bush – causa estomaganta per un Francés ! – coma pr’amor que sap que çò que l’espèra es un país malaut que malaut dins un monde que val gaire mai ! Los mèstres es exegèsi exagonals son pas estats avars ni dins sas recomendacions al novèl president – las aurà legidas, de segur ! – ni per nos explicar çò que serà lo planeta deman gràcia a un president estatsunidenc que los Franceses an plebiscitat ! Na Rama Yade se felicitava dimenge passat sul fenestron que i aguèsse qualques secretaris d’Estat (ministres) que coneissián França e ne parlavan la lenga. Tan melhor ! Pensi pas pr’aquò que la francofilia supausada d’aquestes faga una politica. Euròpa demòra l'Euròpa vièlha, quitament se las causas son pas dichas sul mòde mespresós d’un Dick Cheney. Nicolas Ièr qu’aima res tant que « jogar dins la cort dels grands » cor la risca d’èsser decebut ; Obama, en bon Estatsunidenc, farà totjorn passar los interèsses de son país en primièr, e de viure a crèdit en fasent pagar lo planeta entièr, lo deuriá pas tròp geinar. Òm pòt esperar pr’aquò que serà capable de favorizar lo dialòg entre los païses qu’an qualque poder o influéncia per melhorar los espèrs de patz dins un cèrt nombre de païses ? De tota faiçon, la Ségolène, auto-invitada mas au mitan de la fola sonque, nos contarà tot pel menut…


**Article escrich abans lo jurament d’Obama.

Editorial de La Setmana, n°698
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
13 janvier 2009 2 13 /01 /janvier /2009 00:16
Quantes mòrts ?

En çò nòste, que son las navèras deu temps que hè qui son importantas. E los mèdia que’nse demandan de’nse muishar hèra prudents pr’amor de la nèu, deu tòr o deus dus a l’encòp ! Qu’an hèit intrar lo principi de precaucion dens las nòstas abituds e que cau estar pèc tà que quaucom e’nse arribe ; que sufeish de demorar au son ostau e d’esperar un temps melhor ! Que pensi que, en cas d’urgéncia, aurem la possibilitat de recéber ua ajuda psicologica… De segur, que deu estar gràcia au nòste president… o benlèu pas que, quan pensatz qu’es dens la ziga, que’s tròba dejà dens la zaga ! La setmana passada, que partí tà l’Orient pròche – sens se preocupar de la preséncia d’ua delegacion miada per la Chequia en carga deus afars europèus – tà assajar d’obténer un cessatz-lo-huec navèth entre las partidas israêliana e palestiniana dab l’ajuda deu son « amic » Mobarak… tà se’n tornar dus jorns après las mans vuèitas e passar a quaucom mei. Dens aquesta region totun, que cadré un principi de precaucion qu’empachèsse los belligerants (!) de combàter dab la populacion civiu au mitan mès ne sembla pas estar d’actualitat. Desempuish la soa creacion, Israël que considèra que tots los mejans e son bons tà preservar la soa seguretat ; Hamas, ua organizacion que s’a jurat la reconquista de Palestina, considèra deu son dever d’eliminar tot çò que porta lo nom de « jodiu » e met en practica la pensada atribuida au Timonèr gran d’estar « com un peish dens l’aiga » en s’amagar eth e las soas armas demest la populacion. Dinc adara, en despieit de mantuas ocasions, qu’an totjorn avut paur, d’un bòrd o de l’aute, de las concessions que’us cadré har tà obténer ua patz duradissa e los sols qu’an gausat parar la man a l’Aute que l’an pagat de la lor vita…

Editoriau de La Setmana, n°697
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 janvier 2009 1 05 /01 /janvier /2009 23:15
Lo crit del mut…

M. Esquieu, un diseire de longa, contava que cada dimenge, a la pausa del rescontre, l’arbitre de son vilatge se precipitava dins la cabina telefonica al ras de l’estadi, preniá lo telefòn, sens metre cap de pèça e disiá : « Qual es l’arbitre mai bon ? »  E la maquina de far : « Tu, tu, tu… » Requinquilhat, nòstre òme tornava a son prètzfach e aital podiá contunhar de sofrir los escarnis del public e dels jogaires ! La reconeissença pels autres de çò que fasèm es una incitacion a perseguir nòstre prètzfach. Aquela reconeissença, per La Setmana per exemple, se pòt trobar dins las letras d’encoratjament mandadas pels legeires. Los que causisson la dralha occitana o sabon que devon pas esperar lo mai sovent que criticas o mesprètz dins una societat desculturada o pel mens aculturada ; levat benlèu dins lo domeni de  la musica, encara que ! A l’ora d’ara, la tela es una aisina mai qu’utila e aimariái rendre un omenatge particular als que mandan regularament per corrièl entre-senhas de tot lo país d’òc – mercé MJV, Domenge… – que sián collòquis, conferéncias o balètis, a las còlas – en Provença, en Lemosin, en Auvèrnhe – que fan un trabalh remirable per la difusion e la socializacion de nòstra lenga e de nòstra cultura amb una amira panoccitana. Los blogs son plan utils de segur mas lo pauc que me passègi sus la tela me fa crentar que una majoritat de bloggers occitanistas (!) fagan la confusion entre velocitat e precipitacion e tòrnen endralhar lenga, cultura e idèas – quand n’an ! – dins la carrièra bòrnia de la « petite patrie » o de « las lengas d’òc ». Cadun estima portar sa pèira a la lenga quand escriu tres mots de farlabica mas benlèu deurián far lors las paraulas del savi : « O sabi que sabi pas res ! »

Editorial de La Setmana, n°696
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
3 janvier 2009 6 03 /01 /janvier /2009 23:14
Lo futur pròche…

Una annada ven de s’acabar. Aguèrem d’eveniments grands e pichons… En cò nòstre, lo petit Nicolas, ara califa, a acostumat los mèdias a « far » l’actualitat, mesclant vida personala e vida publica e, en aparéncia, aquestes ne son contents !  Aguèrem drech al maridatge amb sa Carlita après l’anóncia, plena de vesiadura, qualques meses abans en conféréncia premsa, que « amb Carla [èra] quicòm de seriós » ; delicadesa encara al Salon de l’agricultura quand diguèt a un visitaire que lo voliá pas tocar de man : « Tira-te, paure con. » Delicadesa totjorn quand potoneja l’Angela Merkel, cancelièra d’Alemanha o li passa la man sus l’esquina per plan mostrar que los dos païses trabalhan man dins la man. En sa qualitat de president de l’Union europèa, los eveniments serviguèron son iperactivitat que foguèsse la « guèrra » Georgia-Russia o la crisi financiària mondiala que França deviá pas, a l’origina, èsser concernida ! A part Nicolas e totas sas reformas esperadas pel pòble, i aguèt çaquelà qualque vida democratica coma l’eleccion de M. Aubry o de M.-G. Buffet. A l’estrangièr, en defòra de la liberacion en Colómbia d’I. Betancourt, èx-ostatge de las FARCs, l’eveniment màger foguèt la designacion (dins las primàrias democratas amb H. Clinton) e l’eleccion de Barack Obama coma 44en president estatsunidenc sus fons de crisi financiària mondiala. Ciclònes e tèrratremols, un pauc mai violents que de costuma – cambiaments climatics, çò dison –, e los centenats de victimas son pas mai d’eveniments ; ni tanpauc las guèrras e los atemptats que vivèm sovent en dirècte sul fenestron al moment del repais sens qu’aquò nos còpa l’apetís !
E  nosautres, dins tot aquò ? Avèm viscut… e aquesta annada serà per part çò que ne faram. Bona annada a tots !

Editorial de La Setmana, n°695
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
3 janvier 2009 6 03 /01 /janvier /2009 23:08
Ni putas ni sosmetudas

A Nicolas Ièr, que l’agrada d’ac hèser tot e, se a format un governament n’es pas sonque tà balhar ua vestidura democratica a la Republica. Los sons ministres e secretaris d’Estat son emplegats en CDD e lo nòste president que pren un plaser vertadèr a’us ac díser. Que’us demanda d’aplicar las soas consignas ; e se, per cas, un o l’aute que hè ua declaracion qui n’a pas la soa parobacion, que cor la risca d’estar desdit lèu hèit per la soa eminéncia grisa o peu president en persona. Dinc adara, gràcia a ua Esquèrra en capilotada, tot qu’anava de plan : la soa majoritat que reganhava mès que votava sens pausar questions e los ministres que hasèvan a « la votz deu son mèste » dab ua conviccion inebranlabla. Tota causa, pr’aquò, que s’acaba un jorn : ua part de la majoritat que votè la setmana passada dab los pès e Rama Yade que gausè n’aubedir pas a la volontat deu mèste qui volèva que se presentèsse a las eleccions europèas. Los ahidats deu president que’s hasón un dever de la castigar e de la mortificar. N. Morano que digó qu’un membre deu govèrn « d’origina maugrabina o africana [que devèva har] com los autes… e mei que los autes ». C. Estrosi, conse de Niça, qu’avó un biais pauc feminista de declarar : « [Rama Yade] qu’existeish pr’amor Nicolas Sarkozy e l’a hèita ! Un plaçament qu’es estat hèit… e, au moment quan ne vòu gahar los beneficis…, [qu’arrefusa !] ». Coneguda causa sia : dens la nòsta democracia navèra, la hemna qu’es un investiment ! Considerat atau, Nicolas I
èr qu'a rason d'estar emmalit. Qu’avèva promés d’estar lo president deu « poder de crompa ». E lo son investiment sus Rama Yade qui’s revèla estar un produit toxic. Quina marrana !

Editoriau de La Setmana, n°694
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 décembre 2008 2 16 /12 /décembre /2008 16:35
Al poder…, mas de poder ?

Pel moment, las causas se son apasimadas al PS, al mens mediaticament ! La novèla secretària, M. Aubry, a promogut los elefantons dels diferents clans que l’avián sostenguda. E, quitament se « las pòrtas [demòran] alandadas », S. Royal e sos amics, en despièch d’una quasi-egalitat en nombre de voses son demorats sul sulhet. E B. Hamon, lo pòrta-paraula màger de Martine a clavat l’afar, e en anglés : « Game is over » – la partida es acabada. M’avián dich que las femnas fasián de politica d’un biais diferent !
A l’UMP, al mens, las causas son claras. Après aver satisfachas sas ambicions gràcia a sa democracia intèrna, Nicolas Ièr a transformat lo partit en un club de suportaires que devon lors prebendas o sinecuras al grand timonièr. E, coma a la Cort un còp èra, son nombroses los que son prèstes a davançar los desirs, amagats o pas, del sobeiran. Las femnas de la « diversitat » son las primièras a ne patir. R. Dati, que mai d’un a vista coma una intrigaira, a aplicadas a la letra las volontats de son « mèstre » e, fàcia a la cabala del microcòsme judiciari, a pas jamai daissat lo camp. Nicolas Ièr pr’aquò, se trachant del damatge possible a venir, a començat a la desdire e a daissat son primièr ministre la desdire en public. R. Yade, qu’a refusat de soscriure a la volontat del rei en matèria d’eleccion, es autanlèu criticada per son ministre de tutèla que gausa dire que los Dreches de l’Òme an pas lor plaça dins lo govèrn d’un grand país ; ajusta pr’aquò que R. Yade a, dins un contèxte dificil plan « capitat dins la defensa de las femnas e dels drollets ». Kouchner nos aviá abituats a mai de delicatesa, mas los aurs dels palaisses de la Republica valon plan un renegament de mai. L’« avenidor de l’Òme » esperarà…

Editorial de La Setmana, n°623

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
8 décembre 2008 1 08 /12 /décembre /2008 14:07
Matin brun ?

Quau es lo rapòrt entre de collegians de Marciac (Gèrs), un grop de joens « radicaus » demorant a Tarnac (Corresa) e Vittorio de Fillipis, jornalista a Liberation ? Tots qu’an avut a har damb la polícia o la gendarmeria e – levat peus collegians ? – a la justícia. Cèrca de shit per los policièrs armats, e damb un can especializat, dens ua sala de classa e hurgada de còrs d’ua drolleta de 14 ans pr’amor deu son anar, los collegians qu’an avut ua idèa de çò que podèva estar la collaboracion Gendarmeria-Educacion -Justícia en matèria de sensibilizacion aus problèmas de dròga. Que conven de mençonar la declaracion de  la procuraira : « Los escolans qu’an paur a aqueths contaròtles ; que crèa ua bona insecuritat ». Los joens de Tarnac que serén los « terroristas » d’ua « cellula invisibla » qu’aurén sabotejar catenàrias tà desorganizar lo trafic deus TGV ; nada pròva, mès libes « suspèctes » trobats au lor ostau e lo lor silenci pendent l’interrogatòri « qu’es ua con·hession » ! Dens un afar de difamacion, lo jornalista qu’es estat arrestat a punta d’auba, qu’a avut duas hurgadas de còrs avant d’estar presentat a la jutja que l’a deishat en… libertat ! Ne son pas sonque tres exemples de la politica securitària aplicada per lo cap-kärcherista de la « racalha ». Que poirém ajustar lo desvolopament de la videosusvelhança qui ne coneish pas la crisi… Dens Knock, J. Romains que ditz que « cada persona en bona santat qu’es un malaut qui n’ac sap pas » ; tà Nicolas Ièr, cada ciutadan qu’es un criminau potenciau que conven de descobrir a comptar de tres ans s’es possible e, perque pas dens lo vente de la mair – lo nen que balha còps de pè, non ? E, quitament se las contraditz, las soas ministras ne hèn pas sonque aplicar las soas consignas.

Editoriau de La Setmana, n°692

Perqué aqueth títol ? Pr'amor deu libe que ne balhi la referéncia e qui es estat revirat a l'occitan (mès n'èi pas la referéncia)…
Ne i a benlèu que se sovenon de Matin brun *, aquel liberet d’un detzenat de paginas  qui conegó un succès hòu, quauques ans a, e qu'estó venut a mai de cent mila exemplars e revirat dins sabi pas quantas lengas !
Aqueth tèxte cortet que muisha la progression de la pèsta bruna, valent a díser lo fascisme… A fòrça d’acceptar de mesuras atemptatòrias a la libertat sens reagir, que ven la dominacion de l’arbitrari ; mès es tròp tard tà har quaucom !


* Pavloff Franck, Matin Brun, Cheyne éditeur, 2003, 43400 Chambon-sur-lignon.

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 décembre 2008 1 01 /12 /décembre /2008 23:31
Mumbai, enjòc de civilizacion ?

Taj Mahal Palace

Las mesas en garda pels programas televisats se deurián aplicar als bulletins d’informacion ont imatges de guèrra o d’atemptats nos venon rapelar cada jorn que « l’òme [pòt èsser] un lop per l’òme » ! Sèm  venguts indiferents – o gaireben – als imatges de l’Orient pròche o d’Africa, aquel « continent african » qu’avèm qualque pena a individualizar en païses (!) ; e, coma los Estatsunidencs, cal que un detzenat de sordats d’en çò nòstre moriscan per suscitar unas reaccions. Índia, fins ara, aviá mai o mens escapat a-n aquel chapelet de desastres. Non pas que los atemptats foguèssen amagats pels mèdia mas benlèu pr’amor de la fòrça d’atraccion d’una democracia d’un pauc mai d’un miliard d’estajants, vantada pels imatges subrebèls dins la publicitat « Incredible India ». Nombroses son los visitors occidentals en cèrca d’espiritualitat o, tot simplament, a la descobèrta d’una civilizacion millenària e de sos monuments (temples, mosquèas…). S’estonan de la religiositat qu’es part prenenta de la vida vidanta mas s’apercebon lèu lèu de la violéncia presenta dins una societat ont l’indoísme, religion majoritària, ne costeja d’autras e s’afronta a l’islam ; l’una coma l’autra a sos integristas qu’an pas jamai esitat a far qualque pogrom per far prevaler sas idèas. Es pr’aquò lo primièr còp qu’una ataca es portada contra « l’Occident » que Mumbai n’es lo simbòl en sa qualitat de capitala economica d’Índia. Una classa mejana que viu en banlèga e commuta cada jorn pel trin ; ostalariás de luxe – lo Taj Mahal Palace es una institucion – pels òmes d’afars e visitors fortunats… La democracia indiana n’es a una virada e aquel atemptat multiple serà per longtemps una pèira negra dins son istòria. En çò nòstre, las quitas « cellulas invisiblas » de Corresa  son arrestadas !

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca