Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
15 septembre 2008 1 15 /09 /septembre /2008 23:01
Vaquí « Dens lo turguet » tirat de Dens las sègas :

Yves Chaland (1957-1990)



DENS LO TURGUET


La gran Jeni, joena drolleta,
A dus pas d’un camp de turguet,
Dens un estolh au pròche de Tausieta
Guardava en tricotar la troja de Basquet.        4
Passèt lo gran Janòt : « Que hès aquí, praubeta,
A te còser au rebat deu sorelh
Coma un mosquit dens un carelh ?
Se’m vòs créser, dèisha aquí tas caucetas.       8
As pro tricotat per anuèit
E ça’i m’aidar ; vau amassar docetas.
A tots dus qu’auram viste hèit. »
La gran Jeni, sens mau pensar,                       12
Damb Janòt, se n’angot cercar.
E cerca tanlí, cerca tanlà,
Tots dus qu’entrèn sens tardar
Dens la règa deu turguetar.                            16
Un còp aquí, tot en cercar salada,
Lo gran Janòt, roat coma un païsan,
Çò de prumèr botèt la man
Suu pissenlit de la mainada.                            20
Juste en aqueth moment, pressat per un besonh,
Lo vente borrat d’escaudon,
Mossur curè de Coquilhon
S’enfilèt dens lo turgueton.                            24
Dens son estolh, la troja de Basquet,
Lo mus secat, la coeta en gimbelet,
Avejada, trapet trapet,
Qu’entrèt tanben dens lo turguet.                    28
E, dens la plana ensorelhada,
Tot que’s carèt ;
Veigón pas mèma a la volada
Passar un ausèth.                                           32
La troja, sola, poscot véser
Çò que’s passèt.
Digot pas res mès gausi créser
Que s’esclafèt.                                              36
Deu costat deu curè partiscot tot d’un còp
Un gròs pet qu’eishantèt Janòt.
La Jení possèt un shisclet ;
Mossur curè se quilhèt tot dret                       40
Coma un lambrec.
E tots tres, roges coma piòts,
Se n’angón gahats e capòts,
Lo gran Janòt a mitat nud,                            44
La Jení lo vente madur
E lo curè la cròta au cuu.

Moralitat

Il ne faut pas juger les gens sur l’apparence,
Le plus cochon, souvent, n’est pas celui qu’on pense.




(caco)grafia de l'autor



DENS LOU TURGUET

La gran Jenny, joueno drouleto,
A dus pas d’un cam de turguet
Dens un estouil aou proche de Taouzietto
Ourdaouo en tricouta la troujo de Basquet.
Passèt lou gran Jannot : Que hès aqui praoubeto
A te cose aou rebat dou soureil
Coma un mousquit dens un careil,
S’en vos crese, dècho aqui tas caussetos
As prou tricoutat per aney
E say m’ayda baou amassa doucetos,
A tout dus qu’aouran biste hey.
La gran Jenny, sans maou pensa,
Dan Jannot s’en engout serca,
E serco tanli, serco tanla
Tout dus qu’entrèn sans tarda
Den la règo dou turgueta. 
Un cot aqui tout en serca salada
Lou gran Jannot, rouat como un païsan
Ço de prumè boutèt la man
Sou pissenli de la maynado.
Juste en aquet moumen, pressat per un besoun,
Lou bente bourrat d’escaoudoun,
Moussu curè de Couquillon
S’enfilèt dens lou turgueton 
Dens soun estouil, la troujo de Basquet,
Lou mus secat, la coueto en jimbelet,
Aouejado, trapet, trapet,
Qu’entrèt taben den lou turguet. 
E dens la plano ensoureillado
Tout qu’es carèt.
Veygoun pas mêmo a la boulado
Passa un aouset.  
La troujo soulo pouscout beze
Ço qu’es passèt
Digout pas res, mè gaouzi creze
Que s’esclaffèt.  
Dou coustat dou curè partiscout tout d’un cot
Un gros pet qu’echantèt Jannot,
La Jenny poussèt un chisclet,
Moussu curè se quillèt tout dret 
Coumo un lambret,
E tout tres, rouges como piots,
S’en angoun gahats et capots,
Lo gran Jannot à mitat nu, 
La Jenny lo bente madu
Et lou curè la crotto aou cu.

Moralité

Il ne faut pas juger les gens sur l’apparence,
Le plus cochon souvent n’est pas celui qu’on pense.


Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article
15 septembre 2008 1 15 /09 /septembre /2008 09:56
La controvèrsia de Lutècia !

« Habemus papam. » Degun ne pòt díser lo contrari e la mobilizacion qu’es estada generau dens lo mèdias e las posicions presas per lo nòste president ne son pas estrangèras a tot aqueth rambalh. Lo papa, pr’aquò, qu’es un cap d’Estat – un pauc particular çaquelà, qu’ac vòli plan adméter –, reconegut per la comunitat internacionau e ne i a pas nada rason per qué ne sia pas recebut dab tots los aunors devut au son reng. Desempuish la soa eleccion, lo nòste president qu’a recebut hèra de caps d’Estat sens qu’aquò provoquèsse reaccions similaras, levat las protestacions deus ciutadans deu país concernit exilhats a nòste. Las relacions diplomaticas pr’aquò que son ua causa e la morala ua auta ! E un president ne’s plaça pas, en principi !, suu plan etic mès meilèu suu plan deus interès de França ; la visita de Khadafi que n’es un bon exemple ! Beneset XVI qu’es percebut coma un conservator qui vodré tornar méter la Glèisa catolica dens l’arena politica mentre qu’existeish la separacion de las Glèisas – la catolica en 1905 – e de l’Estat. Los que se mens·hisan qu’an quauque rason ende aquò har mès ne’s deven pas trompar d’ « enemic » : lo poder que’s tròba a l’Élysée dab un president «decomplexat » – e ua dreta tota parièra – qui n’esita pas a pescar dens aigas pas totjorn netas. Los socialistas qu’avèn decidat de mandar pas nada delegacion a l’Elysée tà protestar contra la mescla deus gensres mès Delanoë qu’i angó… disciplina ! Dens aqueth afar, En Bayrou qu’es estat un deus sols a téner ua posicion coërenta en díser qu’anaré a Lordas en sa qualitat de catolic mès qu’arrefusava que l’Estat sortiscosse de la soa neutralitat. Dempuish quauques annadas, los integrismes que’s descadenan e ne mancan d’integristas tà’us servir… Avisa’t !

Editoriau de La Setmana, n°680
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
12 septembre 2008 5 12 /09 /septembre /2008 19:08
Que contunham dab las paginas sheis e set de Lo Parisenc en vacanças (1974).

Dialòg :

Image 1 : « Petit, aquiu un cabàs ; va culhir ceps dens lo bòsc.
                — Òc ben ! »

Image 2 : « Cresi qu'es aciu lo prat mès i a barbelats ! »

Image 3 : « Òc, qu'es pas complicat ! Que'm cau passar devath! »

Image 4 : « A ! Aciu los camparòus ! »

Image 5 : « Bon ! Cresi qu'ara n'i a pro. Lo cabàs qu'es plen ! »

Image 6 : « Que'm pausi un pauc. Tèn, que i a ua vaca aquiu. Vòli véser aquò mei prèp. Qu'èi legit qu'aqueras bèstias èran pègas !! »

Comentari

Cabàs qu'es lengadocian mès en Gasconha qu'anaré melhor pairòt per exemple ; parièr tà culhir que melhor d'emplegar cuèlher.
* Qu'es pas complicat… en çò nòste qu'es melhor de díse N'es pas complicat
Generaument, en Gasconha camparòls, camparòus qu'existeishen mès lo monde qu'emplegan lo mot cep com tèrme generic e los qui coneishen emplegan alavetz catalans, mossarons, etc.
Totun, l'inexperiéncia que pòt servir d'excusa… e puish Nerac qu'es pròche d'Agen qu'es de parlar lengadocian !

Dialòg :

Image 1 : « Vòi jogar un pauc ! »

Image 2 : « Olé ! Olé ! A! a! a! Pas de reaccion ! »

Image 3 : « E ! »

Image 4 : « Ajuda ! Ajuda ! aquera vaca qu'es enrabiada !! »

Image 5 : «Paf ! »

Image 6 : « Tèn ! lo parisenc ! »

Image 7 : Vesi qu'as hèit la coneishença de Fernand ! Mès pequé amassar aqueths camparòls que son verinós ! ! ?? »

Dab aqueras set paginas que s'acabava lo prumèr fascicle (ueit paginas dab la cubèrta) ; e los joens e lo professor d'occitan qu'èran tot contents.
E la benda dessenhada (part 1) qu'es vendó com un best-seller. Se me sovengui plan qu'estó venuda 2,00 francs.

(de seguir)
Repost 0
11 septembre 2008 4 11 /09 /septembre /2008 11:06
Que contunham dab las paginas quate e cinc de Lo Parisenc en vacanças.

Qu'aimerí totun e'vse senhalar un obratge qui pareishó en 1987 sus la benda dessenhada occitana. Que deu n'i aver avut autes desempuish, de segur, mès n'c sabi pas.
TABUCE (Bernard), À la découverte des bandes dessinées occitanes, édité par M.A.R.P.O.C. e FEDEROP, 1987, 174 p. (Collection « Enquêtes de terrain », n°2 ; Collection Sociolinguistique de l'U.A. 04 1052 du C.N.R.S. ; « recherches sociolinguistiques, sociolittéraires et sociodidactiques en domaine occitan »)

Dialògs :

Image 1 : « Qu'es aciu. Bona nuèit ! »

Image 2 : « Quala calma aciu ! Que ia cambiament dab lo gran baloard. »

Image 4 :« Mon Diu ! I a mirgas ! »

Image 5 : « Que pòdi pas arrevelhar l'oncle ! »

Image 6 : Mèi tard… ròn

Comentari :

Enqüèra errors de joenessa dab l'emplec de * Que i a cambiament… ; que seré estar melhor de díser Be i a cambiament dab lo baloard. Tot parièr tà * Que pòdi pas… Que cau Ne pòdi pas pas arrevelhar l'oncle pr'amor qu'es ua frasa negativa.

Dialògs :

Image 1 : « Cócóricó »

Image 2 : « Qu'es aquò ? »?

Image 3 : « Ès ja levat, dròlle… Qu'es jorn !
                — Quina òra es ? »

Image 4 : « Shèis òras… Qu'ès pro demorat au lèit ! Ven disjunar ! »

Image 5 : « Minja coma cau ! »
                « E ?! »

Image 6 : « Aurètz pas de preferéncia un pauc de cafè dab ua crostada ? »

Comentari :

Enqüèra errors de joenessa dab l'emplec de * Cócóricó ; en occitan, que sia un gal, un jau o un poth, que canta en díser quiquiriquí !
Peca : *disjunardejunar.
En occitan gascon, lo condicionau present que hè  auretz au plurau segonda persona.
Qu'atz remarcat, de segur uqe's ditz  en occitan gascon òra en plaça de ora… De mei, lo diftong [ei] es generaument barrat en occitan gascon mès qu'es dubèrt dens la part nòrd-èst de Gaconha quitament se'm pareish melhor de n'ac notar pas, levat dens los etnotèxtes ; atau qu'avem  shèis, rèi, mèi… e non pas sheis, rei, mei


(de seguir… en principi…)
Repost 0
10 septembre 2008 3 10 /09 /septembre /2008 20:42
Vaquí un tèxte tirat de Dens las sègas :
Yves Chaland (1957-1990)


MON PAÍS

Ò Nerac, mon país, vila on soi vasut
Un matin d’estiu per seguèras ;
País on èi popat, vila on èi viscut
Dens los plasers e las misèras.                        4

T’aimi Nerac, ò ma beròia reina,
Vielha per ton renom mès joena per l’esprit,
Vila que nòste Enric un jorn avè causit
Ende i córrer la patanteina.                            8

Ò Nerac, mon país, aimi tos carrelòts
On, quan èri grahús, lo long de las rolhèras,
Aimavi de bastir de petitas paishèras
Ende har nadar mos esclòps.                        12

Ò Nerac, on èi tan trichat a las boletas
A l’òra on lo bròc blanc hè córrer los cans hòus,
On soi anat tan soent gahar cagalinhas
A la hont de las tres popetas.                        16

Ò Nerac, mon país, aimi ton vielh castèth,
Temoèn totjorn debot de la grandor passada,
On vai lo seniçon dinca sus la teulada
Bien a portada de l’ausèth.                            20

T’aimi damb ton fauborg on, dens cada maison,
Hornilha un regiment de mostosa marmalha,
Sens comptar lo joquèr per lotjar la poralha
E lo cortilh per un tesson.                            24

Aimi tos lavaders on las mudas se’n van
Devisar suu vesin au brut de la malhòca ;
Aimi lo pishorlet de ta vielha Puzòca
On cada ostau a son emban ;                        28

Ta garena, tos prats, ta Baïsa graciosa
Dont la marcha se’n va totjorn doçamenòt ;
Tas aigas de Sent-Joan que ploran sus l’arròc
E Pica-Soth la generosa.                               32

País on lo sorelh, en confir l’arrasim,
Hè borir lo gaspòt e pishar lo bon vin ;
País on lo bon vin hè vàser las cançons,
Acorsar los pelhòts e tumar los potons.        36

Aimi tos carnavals per tas bonas tartièras.
T’aimi quan, per Nadau, hès borir l’estofat ;
T’aimi, país de flors e país de caucèras,
País deus pastissons e deus canhòts trufats.    40

Ò Nerac, mon país, aimi tos environs
On èi tan segassat dens mas joenas annadas,
On èi huretejat tas sègas embaumadas
Per levar nis e panar flors.                            44

Ò Nerac, Larrosset, Mala, Vaquèr, Tausieta,
Cassanel, lo Tastar, lo Pin, la Tor, Tifon,
Lo Gresau, Seguinòt, la Granja, Monicon,
País cotats per l’escampeta.                        48

Que vs’aimerèi totjorn, environs de Nerac,
País qu’èi tan corrut, país qu’èi tan pescat :
Bèthpaumas, Paisheron, la Seuvòla, Sorbèth,
Senta-Regonda, Neserèth,                            52

L’ila de Recalhau, on lo peish se remisa,
País on an lèu hèit de plear son pairòt,
Sens comptar los arrius qui pishan dens Baïsa
De Sent-Quentin a Poda-Còth.                    56

Ò Nerac, mons país, la Brèisha, Hont Tindèla
La carrèra deu Miei, Gaujac, los « Tres esclòps »,
Lo Grifon, sovenir deu Nerac d’autes còps,
On s’es tirat tan de flanèla,                           60

Lo Pont-Nau surnomat pont de la reveria,
Ton Pont-Vielh tot boçut, tos cais, ton prioerat,
Ta glèisa, ton molin, l’enclusa, lo pavat
E ta crumosa taneria.                                    64

Que vs’aimerèi totjorn quartièrs tan renomats
On los tipes farçurs son comptats a paladas,
Escorras, carrelòts, placetas bien aimadas
País deu gran Cocò, lo minjaire de gats.        68

Ò Nerac, lo Pinguet, Vent-Ploi lo trompetaire,
Valentin e Laugà, Truau lo sabatèr,
Catalino, Blanquet, Pedarròs, Nolivèr,
E Rossini lo violonaire.                                72

Ò Nerac, mon país, vila on soi vasut
Un matin d’estiu per seguèras,
País on èi popat, vila on èi viscut,
Diu te guarde de las misèras !                        76


(caco)grafia de l'autor



MOUN PAÏS


O Nerac moun païs, bilo oun souy basut
Un matin d’estiou per seguèros
Païs oun ey poupat, bilo oun ey biscut
Dens lous plases e las misèros.   4

T’aymi Nerac, ô ma beroyo reyno,
Bieillo per toun renoum mè joueno per l’esprit,
Bilo que noste Henric un jour aouè caousit
En d’y courre la patanteyno.    8  

O Nerac, moun païs ; aymi tous carrelots
Oun, quan èri grahus, lou loun de las rouillèros
Aymaouï de basti de petitos pachèros
En de ha nada mous esclots.    12

O Nerac, oun ey tan trichat à las bouletos,
A l’horo oun lou brot blanc hè courre lous cans hos,
Oun souy anat ta souen gaha cagolignos
A la houn de las tres poupetos.    16

O Nerac, moun païs, aymi toun bieil castet
Temouèn totjour debout de ta grandou passado
Oun bay lou senissoun dinco sur la teoulado
Bien a pourtado de l’aouset.    20

T’aymi dan toun faubour oun den cado maïsoun
Hournillo un rejimen de moustouso marmaillo,
San counta lou jouquè per loutja la pouraillo
Et lou courtil per un tessoun.    24

Aymi tous laouades, oun las mudos s’en ban
Debisa sou besin, aou brut de la mailloco
Aymi lou pichourlet de ta bieillo Puzoquo
Oun cado oustaou a soun emban.    28

Ta garenno, tous prats, ta Baïso graciouso
Doun la marcho sen ba toutjour douçomenot,
Tas aygos de St-Jouan, que plouron sur l’arrot
Et Pico-sout la generouso    32

Païs oun lou soureil en coufi l’arrasin
Hè bouri lou gaspot et picha lou boun bin,
Païs oun lou boun bin hè base las cansous,
Accoussa lous peillots e tuma lous poutous.    36

Aymi tous carnabals per tas bounos tartièros
T’aymi quan per Nadau hès bouri l’estouffat,
T’aymi païs de flous, e païs de caoussèros
Païs dous pastissous e dous cagnots truffats.    40

O Nerac, moun païs, aymi tous enbirous
Oun ey tan segassat dens mas jouenos annados,
Oun ey huretejat tas segos embaoumadas
Per leoua nis e pana flous.    44

O Nerac, Larrousset, Malo, Baquè, Taouzietto,
Cassanel, lou Tasta, lou Pin, la Tou, Tiffoun,
Lou Grezaou, Seguinot, la Granjo, Mounicoun,
Païs cotats per l’escampeto.    48

Qu’etz’aymerey toutjour, embirous de Nerac,
Païs qu’ey tan courrut, païs qu’ey tan pescat,
Betpaoumos, Pacheroun, la Saoubolo, Sourbèt,
Sènto-Regoundo, Nezerèt,    52

L’ilo de Recaillaou, oun lou pech se remiso,
Païs oun an leou hey de plea soun payrot,
Sans countar lous arrious qui pichon dens Baïso
De Sèn Quantin à Poudo-cot.    56

O Nerac, moun païs ; la Brècho, Hountindello
La carrèro dou miey, Gaoujat, lous tres esclots,
Lou Griffou, soubeni dou Nerac d’aoutescots
Oun s’es tirat tant de flanello.    60

Lou Pount-naou surnoumat, pount de la reberia,
Toun Pount-vieil tout boussut, tous caïs, toun priouerat,
Ta gleyzo, toun moulin, l’encluso, lou paouat
Et ta crumouso tanerio.    64

Qu’etz’aymerey toutjour cartiès tan renoumats
Oun lous types farçurs soun countats à palados
Escourros, carrelots, placetos bien aymados
Païs dou grand Coucou, lou minjayre de gats.    68

O Nerac, lou Pinguet, Bemplouy lou trompetayre,
Balentin e Laouga, Truaou lou sabatè,
Catalino, Blanquet, Pedarros, Noliouè,
E Rossini lou bioulonayre.    72

O Nerac, moun païs, bilo oun souy basut
Un matin d’estiou per seguèros,
Païs oun ey poupat, bilo oun ey biscut,
Diou te ouarde de las misèros.    76


Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article
9 septembre 2008 2 09 /09 /septembre /2008 05:03
Folklore politic e… patetic !

« Mamà, papà, avètz vist ? Ne sabi far » ditz lo drollet avant de s’espatarrar davant sos parents inquiets davant las consequéncias possiblas…
Los òmes politics fant tot parièr quand se recampan cada annada dins lor « universitat d’estiu », cadun amb sa familha politica pr’aquò ; calriá pas tot barejar ! Los dos o tres jorns que se recampan, o fan dins la França prigonda, enfin pas tròp çaquelà ; cal saber rason gardar ! Es atal que lo PS causís La Rochelle, lo PC Lo Bocau Vielh, los Vèrds Tolosa e l’UMP Royan per parlar pas que dels partits « grands ». Son albergats dins d’ostalariás dignes d’eles – tres estelas es un minimum – e son pas los Mac Do qu’an lor practica ! L’escasença es bèla pels « elefants » per permetre al vulgum pecus de los veire e los aprochar. Gràcia al telefonet-cotèl soïsse, vendràn, per mai d’un curiós, de sovenirs de vacanças per se far valer a l’ostal… Quitament se nos dison que son al servici de França, los tenòrs politics subretot an qualque feblesa. Sabon pas resistir als mèdias, las camèras mai que tot ! Es per la Causa, de segur. Los electors devon saber que cadun es dins un partit – un movement, es mai modèrne ! – unit coma los cinc dets de la man e ont las discussions fan sorgir la lutz que permetrà a França d’èsser encara mai granda dins las annadas a venir. E son uroses d’aver una frasòta aimabla o assassina citada al fenestron. Un líder ? Quina question ! L’UMP n’a dejà un mas vòl ajudar lo PS en votant per la consa de Lille ; los socialistas, eles, dison que lo prolbèma mai grèu es de sortir França de la crisi e que lo líder… Ai pas entendut son nom que Hollande èra dejà partit e que totes los autres parlavan amassa !
Folklore patetic… Sèm una democracia modèrna !

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
7 septembre 2008 7 07 /09 /septembre /2008 16:18
Que vs'èi dejà presentat uas fablas o contes de A. Tozy (1852-1911).
  
• A. Tozy, Dens las sègos, contes gscons pour les grands enfants, préface de Marcel Durey, imprimerie Marcel Durey, Nérac, 1900.
• A. Tozy (1852-1911), Fablos putsados a la houn, imprimerie G. Couderc, Nérac, 1934.

Aquí A ma musa tirat de Dens las sègas (1978) – Dens las sègos, contes gascons pour les grands enfants (1900). Naturaument, que l'èi hicat en grafia classica… Aquestes tèxtes q'estón escriuts a l'entorn de las annadas 1900…

A ma musa que serveish d'introduccion aus tèxtes…

A MA MUSA

Ça’i, Eratò, gaha ton timpanon ;
Anèm un pauc trepir l’erbeta.
La cançon qu’aima la floreta ;
La flor qu’es sòr de la cançon.            4

Dejà l’ausèth suu seniçon
Hè bresilhar sa cançoneta.
E lo parfum de la vriuleta
Nos crida la bèra seson.                    8

Qu’es lo primtemps ! Dens la natura,
Tot que verdeja, tot que madura ;
Tot es gairesc, tot es joiós.                11

Ça’i, Eratò, ça’i, ma mastressa,
Segotís un pauc ta paressa ;
Anèm cantar los amorós.                14


(caco)grafia de l'autor

A MA MUSO

Say Erato, gaho toun timpanoun,
Anèn un paou trepi l’herbeto,
La cansoun qu’aymo la floureto,
La flou qu’es so de la cansoun.            4  

Deja l’aousèt sou senissoun
Hè bresilla sa cansouneto,
E lo parfum de la briouleto
Nous crido la bèro seson.                    8

Qu’es lou printems, dens la naturo
Tout que berdejo, tout que maduro,
Tout es gayres, tout es joyous.            11

Say Erato, say ma mastressa,
Segoutis un paou ta paresso
Anèn canta lous amourous.                14

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Literatura
commenter cet article
5 septembre 2008 5 05 /09 /septembre /2008 23:27
Que contunham dab las paginas duas e tres de Lo Parisenc en vacanças.
L'edicion originala qu'estó realizada a la ronèo Gestetner …
[Mès avant que calè obténguer un estencil – hèit a la man o meilèu electronic ; tàd aquò, que i avèva ua maquina especializada qui'u hargava en legir d'un bòrd la huelha de papèr convernida e en gravar de l'auta l'estencil…
L'estencil qu'èra fixat sus la ronèo e après l'aver embegut de tinta… zo ! Que's hasèva a la man o quan èran mei modèrne, qu'èra electrica la ronèo…]

Dialòg :
Image 1 :            « A ! cresi que soi arribat ! »

Image 2:             « Ò, la Maria ! Aquiu lo parisenc que'ns poirà ajudar ende tuar lo tesson. »

Image 3 :             « Que soi vengut tà passar quauques jorns dab tu e… »
                            « Qu'es beròi ! »

Image 4 :             « Salas bèstias que van arrajaar la mia carroçaria ! »
                            « Un pauc magre mès amusent !

Image 5 :             Kai !


Dialòg :

Image 1 :        « Ajuda ! Ajuda »

Image 2 :        Plaf !

Image 3 :        « As rason, qu'es plan amusent ! »

Image 4 :        « A ! A ! A ! Avetz abituds estranhas vosautas gents de la vila ; totjorn dens la hanga ! »

Image 5 :        De vrèspe…

Image 6 :        « Que't vau mostrar la tua cramba ; qu'es temps de s'anar jàser.
                        — Òc, qu'èi sòm ! »

Comentari :
En occitan gascon, « mostrar » que's ditz meilèu muishar. E qu'ac torni díser lo que enonciatiu n'es pas emplegat d'un biais sistematic dens la part nòrd-èst de la Gasconha lingüistica.

(De seguir)



Repost 0
5 septembre 2008 5 05 /09 /septembre /2008 09:29
Que tornam començar per la pagina de cubèrta…



Comentari :
Error de joenessa devuda au professor qui avèva atribuït a Yves Chaland un petit nom en occitan *« Iva » mentre que cau díser e escríver :  Ives.


… e la prumèra pagina de la benda dessenhada qui pòrta  (1) com paginacion e la data deu 20 de genèr de 1974.



Dialòg :
Image 1 :        Aquesta veitura que vòl pas avançar !

Image 2 :
    « Eu… Escotatz mon brave, aquera bilheta de dètz francs qu'es vòsta se me ajudatz a sortir la mia veitura d'aquera bolhaca.
                    — Ò ben, gardatz vòsta bilheta ; qu'anam la sortir la vòsta veitura ! »

Image 3 :
        Quauque temps aprèp…
                    « Fin finale aqueth païsan qu'èra brave de me sortir de…
Image 4 :        Ò ! non ! Que va pas arrecomençar !!

Image 5 :
        Quan se van decidir a godronar aqueths camins ! »

Comentari :
N'es pas un gascon blós mès lo professor qu'èra navèth en Gasconha a l'epòca.
En occitan gascon, « vòl » qu'es  vòu ; « vosta » [manca l'accent] qu'es vòsta  ; « bolhaca » que seré meilèu hangàs ; « vòste, vòsta » que son mens emplegats que lo vòste, la vòsta ; « fin finale » [error] qu'es de segur fin finala.
Auta error de joenessa devuda au professor : * « Que va pas tornar arrecomençar ! » au lòc de « Ne va pas tornar arrecomençar ! » L'enonciatiu que ne s'emplega pas sistematicament au Nòrd-Èst de la Gasconha lingüistica en las frasas afirmativas mès, en las frasas negativas, ne's deu pas emplegar.
L'onomatopèia « vrom » qu'es corrècta en occitan com la « o » se pronóncia [u] ;  hèra sovent que's tròba en las BD en francés « vrooom »[anglés] au lòc de « vrouuum » !

Los mei joens qui ne saben benlèu çò qu'estón los « eveniments de 1968 » que deven consultar quauque enciclopedia (non ! non ! pas Wikipedia !) tà comprénguer perqué aqueth parisenc, dab la soa veitura d'espòrt, va a la campanha…

(De seguir)


Repost 0
4 septembre 2008 4 04 /09 /septembre /2008 16:30
Los que s'interessan a la benda dessenhada que saben benlèu que los 26, 27 e 28 de seteme de 2008 e i aurà a Nerac (Òut e Garona) Les rencontres d'Yves Chaland.



Vadut a Nerac en 1957, que hasó los son estudis au licèu d'aquera vila avant de se n'anar a Saint-Étienne a l'escòla de las bèlas arts ; n'acabè pas jamei mès que montè a París e que's hasó conéisher lèu lèu.

Per malastre, un jorn de julhet de 1990, dab la soa hemna e la soa hilha, qu'avó un accident de veitura ; la soa hemna sonque que se'n tirè…

Vint e un ans après la soa mòrt, la soa veusa qu'organiza, dab l'ajuda de la comuna de Nerac, aqueths rencontres…

Ives chaland ne s'interessava pas a l'occitan mas los sons camaradas de classa que seguissèvan los cors d'occitan que decidèn dab lo lor professor de hargar ua benda dessenhada…
Los dialògs qu'èran un bon exercici mès que calèva trobar un dessenhaire… Yves Chaland que l'agradava hèra de dessenhar e qu'acceptè de tira… Qu'èra en 1974…

Que vau assajar de publicar ua pagina cada jorn en aumatge a aqueth dessenhaire qui èra dejà reconeishut com un « Gran » dens lo son mitan quan desapareishó a l'edat de 33 ans… e de har un istoric d'aquera benda dessenhada…






Aciu qu'atz çò que ne'n disèva Le Monde deu 20 o 21 de julhet de 1990. Lo medish jorn, que i avèva tanben sus tres colonas la mòrt de Georges Dargaud.

Mort du dessinateur et scénariste de BD, Yves Chaland. – L'auteur de bande dessinée Yves Chaland est mort le 18 juilet [1990], des suites d'un accident de la route.

[Né en 1957, Yves Chaland, après des études à l'École des Beaux-Arts de Saint-Étienne, signe ses premières planches dans Biblipop en 1974. Il crée son propre magazine de BD, l'Unité de valeur, puis collabore à Métal Hurlant, où démarre réellement sa carrière en 1978. Avec les aventures de Bob Fish et surtout de Freddy Lombard, porteur d'une houppe à la Tintin, puis de celles du jeune Albert, il témoigne d'un sens graphique et de dons pour le pastiche qui feront de lui un des maîtres de l'École belge de la « ligne claire »,  héritière des grands auteurs de BD que sont Hergé, Edgar P. Jacobs, Jijé ou Tillieux. Sa virtuosité l'a conduit à travailler aussi pour la publicité (dépliants, affiches, fascicules pour Euromarché, les chocolats Poulain, etc.) et pour la presse des jeunes (Astrapi, Je bouquine).]

Repost 0

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca