Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
29 novembre 2007 4 29 /11 /novembre /2007 00:04
Tu, l’estrangièr…

L’eleccion del Petit Nicolas a simplificat lo païsatge politic. Lo Partit socialista es dins un periòde d’afasia, lo MoDem es encara embrionari e los dos  François ne son pel moment a far lo compte dels elefants que daissan lor tropèl al nom dels grands principis – coma totjorn en politica ! – e de lors interèsses plan compreses. La Drecha presidenciala pòt pas far autrament que seguir las piadas del mèstre e l’Esquèrra d’esquèrra (!) mostra son desacòrd amb de paraulas verbalas ! Son los sindicats qu’ensajan de menar l’oposicion a la politica de reformas (sic) de Nicolas Ièr. Los movements socials recents – eufemisme ! – e las manifestacions per carrièras ne son un exemple… Lo monde que vòlon se rendre utiles se viran cap a d’associacions « ciutadanas » que menan la lucha contra las leis sceleratas e la politica d’exclusion-expulsion bailejada per B. Hortefeux. Un pauc pertot, d’òmes e de femnas refusan de veire los dreches umans elementaris mespresats e se mobilizan per ajudar aqueles estrangièrs que, lo mai sovent, son plan integrats mès que la Republica a decidit de renviar dins lor país – qu’an daissat per far de torisme, de segur ! La setmana passada, tota la comunautat d’un collègi – escolans, professors, parents, etc. – se mobilizèt per un escolan que deviá èsser expulsat amb sa familha. L’afar se faguèt en qualques jorns e cadun portèt sa pèira. En esperant lo repòrt de la decision d’expulsion, la familha es esconduda en luòcs diferents. Sabon pr’aquò los qu’ajudan que corron la risca d’èsser condemnats a d’esmendas o a la preson… Vòlon pas comprendre, aqueles utopistas, que son lors elegits qu’an sols lo drech de saber lo bon del mal. Aiman melhor se pensar coma l’Auvernhat de Georges que coma los que cridavan « Juden, raus ! »

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana, n°639
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
23 novembre 2007 5 23 /11 /novembre /2007 23:32
Lo hred que s’installa…

Lo hred que’nse tomba dessús au moment qu’aurem besonh de ploja ; e, coma un destorn n’arriba pas jamei solet, lo maucontentament que tòca ua majoritat de gents. Lo  nòste president que sembla d’aver hèita soa la frasa de Cinna : « Que soi mèste de jo com de l’univèrs… », mès la creishença ne se comanda pas ; en mei d’aquò, França que deu ténguer compte de las institucions europèas qui legan pans entièrs de la nòsta politica. Desmpuish la soa eleccion, ne quita pas de díser – e de har díser per lo son govèrnament – qu’aplicarà lo son programa de reformas aprovat peus electors qui l’an balhat ua majoritat. Qu’es confrontat totun a la resisténcia de mantuns sendicats opausats au cambiament deu lor regime de pensions sens aver nada compensacion. Los foncionaris, quate ans a, que pleguèn l’esquia mès la responsa qu’es diferenta dab los òmes deu ralh qui n’an pas salaris extraordinaris tà un trabalh penós lo mei sovent. Aqueste còp pr’aquò, la populacion ne sembla pas autan pietadosa coma au cors de las caumas precedentas ; e lo governament qu’ac sap e que sembla ne voler jogar. De qué ne virarà ? Ua des·hèita en rasa campanha deus obrèrs ne seré pas de bon auguri qu’aquò poiré draubir la pòrta a d’actes desesperats de la part d’ua minoritat. Aqueras caumas ne son pas que la part vesedera de l’iceberg ; au delà de la « justícia » e de l’« egalitat » voluda (sic) peu governament – mas deputats e senators qu’arrefusan de tocar, eths, aus lors regimes especiaus ! – que i a ua realitat qui ne se pòt pas escafar : lo poder de crompa deus francés que deminga un pauc mai cada jorn mentre que los financièrs amassan de mei en mei de moneda. Un reprovèr que ditz : « Urós com Diu en França » ; se pòt mès nosauts n’èm pas sonque hemnas e òmes !

Editoriau de La Setmana n°638
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
23 novembre 2007 5 23 /11 /novembre /2007 23:27
Sarkozy…visme !

Dins lo revolum verbal ont nos entraina Nicolas Ièr es pas aisit de parlar de quicòm mai ! Va venir sens cap de dobte l’eròi d’una « telenovela » a la brasilenca… que dura d’annadas ; e del biais que las causas viran, sèm partits per n’èsser los espectators pendent un detzenat d’annadas !
La setmanda passada, anèt quèrre d’ostessas a Chad e trobèt lo temps d’anar « reglar » ( !) lo problèma dels pescaires bretons abans de s’envolar pels Estats Units ont rescontrèt lo president-cowboy, en crosada dempuèi qualques annadas contra l’axe del Mal… amb las consequéncias que coneissèm pels Estatsunidencs e autres Europèus.
Nicolas Ièr, pr’aquò, se pòt regaudir d’aver recebut una « standing ovation » pels prepausses que tenguèt davant lo Congress a Washington. Cal reconéisser qu’a pas rastelejat ; França – çò diguèt en substància – doblidarà pas jamai lo sacrifici de milièrs de joves estatsunidencs venguts morir sus son sòl per la defensa de la Libertat – amb una L granda. Res a dire per aquela part de son discors ; e quitament pels qu’an pas conegut – aqueles subretot – la darrièra guèrra, lo sovenir del sacrifici d’aqueles òmes joves deu èsser perpetuat.
L’autra part del discors, presada pels Estatsunidencs tanben foguèt de dire que França – e los Franceses (auriá calgut lor i demandar benlèu !) – èra d’a fons d’acòrd amb lo país que defen, armas a la man, la civilizacion… Ai resumat a la lèsta naturalament.
Al moment que legiretz mon bilhet, Nicolas Ièr serà benlèu tornat partir per una autra destinacion (o sus un autre planeta) ont los estatjants an besonh d’el… A qualque excusa, ça que la, nòstre president. Quand la television li rend pas visita, sap pas tròp de quin costat se virar dins son palais de l’Élysée dempuèi que son aimada a presa la decision de viure una vida simpleta per poder anar far sas empletas dins lo supermarcat de son ròdol…
Nicolas Ièr es tanben la victima de son eslogan : « Trabalhar mai per ganhar mai ! ». Coma ven de s’aumentar de 206%, deu far la pròva que s’amerita la paga ; vaquí perqué viatja fòrça al dedins e al defòra del país. Vòl consacrar tot son temps a la remesa sus pè de nòstre país.
En fasent aital, met sos ministres dins de situacions dificilas pr’amor, eles, an una vida de familha e, a cada còp que tornan de lors viatges, aquò bronzina a l’ostal ! Nicolas, el, es liure coma l’aire e seriá benlèu pas descontent de ne veire qualques uns dins sa situacion de… celibatari ! Poirián aital, a la serada, far ensemble a la belòta o al strip-poquèr !

Editoriau de La Setmana n°637
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 novembre 2007 5 09 /11 /novembre /2007 11:56
La lenga occitana es Una dins sa diversitat.
Es a Antoine Houdar de la Motte (París, 1672-1731), poèta dramatic francés que devèm aquela maxima (!) « L'ennui naquit un jour de l'uniformité » que fa flòri demest los occitanistas e, a còps – tròp sovent ? – demest los occitanisants.
A fòrça de dire – o d'entendre dire – que tota forma gramaticala es legitima, tot forma lexicala es legitima, nos trobam mai d'un còp – tròp sovent ? – en preséncia d'una lenga (sic) – podèm pas parlar de « lenga » - o d'un tèxte complètament farlabicat que sos autors pensan èsser de bona lenga occitana…
Per las meteissas rasons, amb de mond que coneisson la lenga, la curiositat va pas mai luenh que lo cloquièr del vilatge o, pr'amor que son d'especialistas, çò dison, pas mai luenh que lo dialècte de la region !
Me calrà plan un jorn ensajar de desvolopar aquel argument que d'unes poirián pensar un pauc cort !
Considèri que los occitanistas – e quitament los occitanisants –, se fasèm pas mèfi, se meton al servici dels defensors de « las lengas d'òc »…

Aqueles qualques mots èran pas que per vos presentar - o tornar presentar – la Gramatica de l'occitan gascon contemporanèu que foguèt publicada en 2005 e que, fins ara, s'es venduda a l'entorn de 400 exemplars çò qu'es pas tròp missant se consideram l'estat de nòstra lenga.
A rescontrat, dempuèi sa publicacion, un silenci grand del costat de Gasconha… es a se demandar per qué ?
Los autors an pas volgut impausar res mas an volgut metre a la disposicion del mond una gramatica complèta – cab mai de 500 paginas – dins la lenga occitana de Gasconha (mas una lenga tecnica e non pas tipada]. An totjorn gardat a l'esperit lo fach que deu i aver, subretot dins l'ensenhament de la lenga, un parlar gascon mejan sens pèrdre de vista la panoccitanitat de la lenga.
Semblariá que lo silenci dels « elèits lingüistics gascons » venguèsse d'aquela causida…

Cub--rta---G.O.G.C-jpeg-Page-1.jpg

Romieu (Maurice)
e Bianchi (André), Gramatica de l'occitan gascon contemporanèu, Colleccion Saber-Lenga
Presses Universitaires de Bordeaux, 2005, 523 p.

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Lenga
commenter cet article
8 novembre 2007 4 08 /11 /novembre /2007 17:18
Dret d’ingeréncia ?

Qu’èm en un periòde quan las organizacions caritativas o autas e’nse venguen demandar quauque moneda per fin de poder contunhar las lors activitats. Las lors intervencions que’s hèn suu territòri de la republica mas tanben en dehòra que ne son pas los malastres qui mancan d’un bòrd a l’aute deu planeta… Se lo divòrci presidenciau hè pujar las ventas deus mèdias people, los drollets d’Africa o d’Índia que hèn draubir las borsas de las gents simplas qui son totjorn prèstas a enviar un chèc o quauques euros en despieit de la pension magrinèla que receben tà ua vita dedicada au trabalh. Qu’estó lo Bernard Kouchner a proclamaar, quauques ans a, que lo dret d’ingeréncia èra un dever de las democracias modèrnas ; e son hèra nombrosas las ONG de tota mena qui assajan de solatjar las victimas de las catastròfas naturaus o ligadas aus problèmas politics. Mès çaquelà cadua que defen lo son claus, quauque còp aus despens de las autas, pr’amor las ajudas ne son pas infinidas e las derivas que son possiblas. Los bailejaires de l’Arca de Zoé que semblan d’aver pres quauque libertat dab la veritat au nom deu lor utopisme. En despieit de la liberacion deus jornalistas e de las ostessas gràcias a l’intervencion deu nòste president, que poiré estar ua victòria a la Pyrrhus. De segur, qu’es dificile de créder que los Afars estrangèrs deu nòste país ne sian estats assabentats de la venguda de mai de cent petits Africans. Lo president de Chad, Idriss Deby Itno, n’es pas un gran democrata e que deten enqüèra los membres de l’associacion ;  que poiré estar temptat d’imitar lo son vesin de Libia tà contentar la soa opinion publica. Que l’ola e’s trufe deu topin, que ne’n poirem arríser ne’nse trobèssem  pas cap a ua tragedia !

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana n° 636
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 novembre 2007 4 01 /11 /novembre /2007 22:56
 Gore  e verd a l’encòp !

Lo Grenelle de l’environament a fach mai per  Nicolas Ièr que, fins ara, sos bracejmaents nombroses li avián pas poscut balhar… Lo barbecue amb la familha Bush pendent sas vacanças als Estats Units, lo fach de tutejar Pútin en li balhant del Vladimir pendent la conferéncia de premsa – mentre qu’aqueste tirava lo morre e li donava del « Sénher président » –, n’avián fach sorire mai d’un ; e parli pas de son biais de pastissar e potonejar la cancelièra Angela Merkel qu’aviá escalustrat la premsa alemanda e fach passar per qualqu’n sens cap de manièras ! De segur, Nicolas Ièr, arrivista per mai d’un, a mal assimilada la galantariá francesa.
Li cal reconéisser una causa pr’aquò – n’aguèsse pas qu’una ! – : es un òme que las escomesas li agradan. La setmana passada, faguèt sieunas las proposicions de la còla qu’a trabalhat amb lo ministre Borloo sul rescalfament del planeta. Prometèt que França seriá lo líder dins aquel domeni. Sas decisions foguèron saludadas per Al Gore, co-prèmi Nobel de la patz recent, present a la ceremonia e Nicolas Hulot, diplomat es rescalfament del planeta, èra estrambordat… L’estrambòrd del monde serà benlèu de corta durada pr’amor las preconizacions devon èsser mesas en musica e podèm èsser segurs que los grops de pression an dejà començat lor trabalh de sapa per preservar lors interèsses.
Empacha pas que, en fasent aital, Nicolas Ièr mostra un còp de mai que sap comunicar. Daissa tanben una Esquèrra – incapabla pel moment de s’opausar – muda. Tot aquel monde espèran lo resultat de las eleccions municipalas per tornar trobar la paraula. Mentretant, un partito democratico novèl espelís en Itàlia e Cristina Fernàndez es elegida presidenta en Argentina… totes dos al centre esquèrra e saludats per la Ségolène !

Andriu de Gavaudan
Editorial de La Setmana n°635
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
26 octobre 2007 5 26 /10 /octobre /2007 10:34
Ne vse parlarèi pas de…

A còps, l’abonde d’eveniments importants – o considerats atau – hè que los mèdias e deven har causidas ; atau la setmana passada dab ua tanada au rugbi, un divòrci a l’Élysée, un acòrd europèu a Lisbona, ua cauma de trabalhadors nacionau… sens parlar de causòtas en defòra de l’exagòn qui ne son pas de comptar taus qui an enqüèra un sens de la patria ! Ne vse parlarèi pas de segur deu retorn a soa de Na Benazir Bhutto qui estó aculhida per un atemptat suu son passatge qui hasó uns 150 mòrts e centenats de nafrats. Las victimas d’aqueth chaple n’èran benlèu pas totas pressadas de rescontrar las verges deu paradís d’Allah ! Ne vse parlarèi pas tanpauc de Birmania e de la susmauta safran – e de la repression en cors – qui vedó milierats de bonzes des·hilar e des·hidar ua dictatura qui arrefusè, en 1990, de reconéisher lo verdicte de las urnas qui avèva designat Aung San Suu Kyi – prèmi Nobel de la patz 1991 –, en residéncia susvelhada desempuish aquera epòca. Ne vse parlarèi pas de Ayaan Hirsi Ali, ua èx-deputada neerlandesa d’origina somali, comdamnada a mòrt per grops islamistas e qui, dempuish lo debut d’octobre, n’es pas mei protegida per un govèrn qui renega la soa paraula pr’amor deu còst de la soa proteccion. Ne vse parlarèi pas de Lucky Dube, idòla deu reggae sud-african e pacifista, assassinat, ça disen, per monde que’u volèvan panar la soa veitura…
Los mèdias totun qu’an sabut hicar en relèu çò d’important. Que ns’an abeurat dab la des·hèita de l’equipa de França contra d’autras equipas qui ne s’ac ameritavan pas de ganhar. Qu’an parlat tanben – mès « sens retenguda e sens pudor » ça digó lo president a Lisbona – de l’Eveniment : lo divòrci presidenciau.
En consequéncia, ne vse’n parlarèi pas tanpauc…

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana n°634
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
17 octobre 2007 3 17 /10 /octobre /2007 21:51
A prepaus de Thierry Mariani, de l’ADN, etc.

Coneissi pas lo sénher Mariani, deputat de La Vau Clusa que s'es fach un nom recentament gràcias a qualques emendaments a la preposicion de lei sus l'immigracion propausada pel ministre Brice Hortefeux ; aqueles emendaments son relatius al drech d'asili e als tèstes ADN per determinar la filhacion.
Quitament se soi contra aqueles dos emendaments – que venon d'èsser aprovats en comission – parlarai pas sus aquel sicut que los mèdias an reportat longament los prepausses de l'un o de l'autre e lo sénher Mariani ditz un pauc pertot que sa « libertat es pas de negociar » e que lo « recors a l'ADN per verificar la filhacion es un mejan… de lucha contra l'immigracion clandestina ». Lo sénher Mariani se vanta un pauc pertot d'èsser lo filh d'un immigrat italian e supausi qu'es fièr de sa nacionalitat francesa e de tot un fum d'autras causas qu'a pas jamai causidas. Pr'aquò, sus son siti oficial, se mençona qu'es lo reirefilh d'un viticultor (per sa maire), senhala pas enlòc que son paire èra Italian (malgrat que son secretariat m'aja dich que jamai l'aviá pas amagat). Es probable que « viticultor » es mai portaire electoralament que « filh d'immigrat »
Dieu sap pr'aquò que los Italians an passat los Alps en grand nombre a diferents periòdes de l'Istòria e aquò per diferentas rasons que foguèsson economicas o politicas. Sufís de consultar los annuaris telefonics – subretot en país d'òc – per se rendre compte que los Dupont o Martin son pas nombroses quand òm los compara als Mariani, Prodi, o Martinez e Sanchez…
Que serián devenguts mantuns departaments franceses – mai que tot en país d'òc – se, après la primièra guèrra mondiala en particular, d'immigrants èran pas venguts, qualas que foguèsson lors rasons per emigrar ?
Fòrça an demandat la nacionalitat francesa, d'autres non. I aviá pas a l'epòca cap d'autre mejan de subrevida que de « s'assimilar » pr'amor la Republica accepta pas l'« integracion ». Exigís que l'immigrant venga amnesic sus sa vida d'abans. Çò que geina nòstres campions de la francitude, es qu'au jorn de uèi los immigrats vòlon viure – e non pas subreviure – en França pr'amor qu'an fugit la misèria, la guèrra, etc. mas vòlon pas per autant venir amnesics ; vòlon poder aquesir la cultura e la lenga francessas sens renonciar a la soa.
A prepaus, van exigir las meteissas causas dels Britanics, Olandeses o autres Europèus del Nòrd que, per la màger part, coneisson pas que qualques mots de francés après d’annadas de vida sul territòri francés e se’n vantan ?
Lo filh d'immigrat qu'es lo sénher Mariani volriá pas partejar sa part de benèsser qu'auriá pas un comportament diferent. La França de l'epòca aguèsse recebut son paire « a braces barrats » coma fa uèi amb los autres , l'auriam pas coma deputat !
Soi un pauc mai vièlh que lo sénher Mariani e mon paire, coma maites autres, es estat un immigrat e ieu tanben ai agut de patir quand èri drollet dels sarcasmes de mos camaradas a prepaus de mas originas.
D'èsser francés, o ai pas causit  ; o soi, es tot. Vòli simplament que d'autres immigrats poscan aver la meteissa oportunitat coma mon paire que fugissiá e la famina e lo regime fascista…


 




Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
15 octobre 2007 1 15 /10 /octobre /2007 22:39
Me damne, puta !

Dins las annadas ueitantas, Claude Duneton – abans de se n’escartar definitivament ? – escriguèt, se me’n soveni plan, que lo francés èra una lenga aristocratica mentre que l’occitan o l’anglés èran de lengas popularas. Personalament, las punicions del mèstre me faguèron comprendre que los couillon, con o autres putain que m’escapavan dins la cort de l’escòla èran pas de bon dire ! Aviam donc dejà doás lengas francesas : la de l’escòla e la del defòra mesclada de mots pateses – barbarismes a l’epòca, regionalismes a l’ora d’ara ? – e sabiam qu’en societat èra melhor de susvelhar son biais de parlar. L’exemple nos veniá naturalament dels elèits que parlavan plan e amb l’accent ponchut, quitament quand èran pas jamai montats a París ! Las causas aurián pogut contunhar aital balin balan. Adèpte de la « rompedura », Nicolas Ièr, se ne cresèm las gasetas, renega, en privat, autan coma un carretièr e los qualificatius qu’emplega cap a sos collaborators o enemics politics apartenon pas totes al registre literari ! Los ministres se devián de seguir lo mèstre. Fadela Amara, secretària d’Estat, faguèt saupre son desacòrdi sus l’utilizacion dels tèsts ADN dins l’encastre del regropament familhal en disent qu’èra una salopariá – « Je trouve ça dégueulasse » çò diguèt. Lo « parlar vrai » faguèt pas plaser als deputats e la pòrta-paraula de l’UMP, Nadine Morano, diguèt que « la libertat de paraula s’acompanha del dever de cortesiá » e l’acusèt de « mesconéisser la realitat del Parlament e çò qu’es la democracia ». La causa mai susprenenta es que Patrick Devedjian l’acusèt el tanben d’« injuriar los deputats de la majoritat ». Seriá pas el que diguèt a prepaus d’Anne-Marie Comparini, desfacha a l’eleccion legislativa, qu’èra una « salope » ?

Andriu de Gavaudan
Editorial de La Setmana, n°633
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
11 octobre 2007 4 11 /10 /octobre /2007 17:41
França, nacion bilingüa !

Lo govèrn que deu aplicar la politica voluda peu president de la Republica mès com Nicolas Ièr a un avís sus tot, los ministres qu’an qualque dificultat tà promòver la lor especificitat. La « rompedura » totun qu’es en camin e los exemples que son nombrós tà amuishar que França e s’encamina cap a un avenidor gloriós ! Xavier Darcos, ministre de l’Educacion nacionau, en prénguer, qualques jorns a, la decision d’introdusir l’estudi de la lenga anglesa a tots los nivèus de l’escòla primària que digó : « Que vòli que França sia ua nacion bilingüa ». De segur, que son « paraulas verbalas » mès ua tau politica (!) lingüistica ne pòt pas sonque accentuar l’ignorància deus Francés cap a las autas lengas europèas e las lors culturas – sens parlar de las autas – e lo desamor deus estrangèrs cap a la nòsta. Aquera decision qu’es de raprochar de la decision de la representacion nacionau de perméter la ratificacion per França deu protocòl de Londras relatiu aus brevets d’invencion. Las tres lengas autorizadas tà depausar un brevet que seràn l’alemand, l’anglés e lo francés ; e las ministressas Christine Albanel (Cultura) e Valérie Pécresse (Ensenhament superior e Recèrca) que hasón assaber qu’atau lo francés e seré establit (sic) com la lenga de l’innovacion. Los arguments balhats per monde com Claude Hagège (lingüista) ne son pas estats pres en consideracion ni discutits tanpauc. Tà parafrasar Voltaire : qu’avèvan besonh deus conselhs d’un lingüista mès qu’an seguit los deu Medef – ua part sonque. Au nom d’ua eficiéncia pretenduda, que son prèstes a sacrificar la lor lenga ; e son los medishs qui arrefusan lo dret a l’existéncia de las lengas istoricas de França ! Incapables de deféner lo lor claus, que seràn susprés que degun ne volha aprénguer lo patois de París !

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana, n°632
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca