Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
26 septembre 2007 3 26 /09 /septembre /2007 00:43
Lo rei e los muts…

Nicolas Ièr quita pas de dire qu’es estat elegit per Far e donc… fa ! Desempuèi son eleccion, i a pas un domeni qu’aja pas investit d’una faiçon o d’una autra. E lo fach de dire qu’un còp elegit, es pas mai lo líder d’un grop en particular mas lo de totes los Franceses, rescontra l’adesion d’una part non negligibla dels ciutadans ; d’aver nomenat personalitats de l’Esquèrra a de pòstes d’importància a renduda aquela Esquèrra muda o, al mens, incapabla d’organizar una replica. E, la setmana passada, dins son operacion de « servici après venda » – coma o dison los especialistas – de son programa, faguèt pas cap de mistèris sus son intencion de contunhar a practicar lo « destornament » d’autras personalitats emblematicas… que, tres meses a, refusèron mas que son prèstas ara a passar lo Rubicon tot en demorant… d’esquèrra ! Fins ara, amics o enemics, degun a pas pogut li trobar la copa !
L’esquèrra « de govèrn » (?) pr’aquò es tròp ocupada per la dintrada literària per poder trobar de temps a far de politica. Après Melenchon, Lienemann, Allègre e d’autres, Jospin lo modèst, lo « retirat de la politica » sortís un livre que lo títol sol n’es una profession de fe : L’impasse. Sus un seissantenat de paginas consacradas al pregadieu, la verge de Melle, la madòna… nos explica lo cossí del perqué ; « Tirar camin dins una carrièra bòrnhia, es anar drech dins lo mur. tornar als fondamentals, es la promessa de ne sortir ». Es clar que pensa que Ségolène èra pas facha pel job e que la causida dels militants auriá pas pogut èsser mai marrida. Lo legeire pòt pensar que, l’aguèsson adobat a el… Pel còp que ven, de segur, avant la causida, metràn en plaça un tèst ADN per saber se los candidats son compatibles amb la vertadièra doxa socialista.

Andriu de Gavaudan
Editorial de La Setmana n°630
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
19 septembre 2007 3 19 /09 /septembre /2007 00:39
My tailor is rich !

Guaireben tres mes que seràn estats necessaris entà que los ministres – levat dus o tres – tornèssen trobar la paraula. Lo nòste president, coneguda causa sia urbi et orbi n’a pas sonque un que’u poiré har rampèu mès que i a bèra pausa qu’aqueste e dèisha los Òmes a la lor vanitat de parvenguts… Qu’estó ua suspresa de segur d’enténer Xavier Darcos e nse balhar lo son vejaire sus l’avenidor deu « Mamot ». Lo ministre, agregat de letras, que coneish l’animau e n’a pas jamei, ce’m sembla, escopit sus un mestièr que ne sap las dificultats. La soa tòca totun ne serà pas aisida e que deurà véncer la psicorigiditat de quauques uns deus sons interlocutors. Qu’avoi l’autre gèr ua « revelacion » en tot escotar la ràdio de servici public. Lo jornalista en carga deu programa de la matinada ne hè pas sonque tres òras d’antena deu diluns au divés ; qu’es lo temps qu’un professor agregat passa en preséncia deus sons escolans – dètz e ueit entaus capesians – per setmana. Rasona que rasonaràs… N’èi pas jamai entenut degun se plànher qu’un jornalista estosse tròp pagat tau temps que passa a l’antena tà ns’assabentar sus l’anar deu monde. Aqueras quinze òras ne son pas que la part vededera de l’iceberg. De segur, lo jornalista ne’s pòt pas perméter de dintrar dens l’estúdio sens aver preparat arren ; que deu passar hèra temps dab los sons collaborators tà recampar documents – fòtos sonòras, declaracions, etc. dens la premsa o dens los archius – se ne vòu pas passar per un piòt quan intervista los sons invitats. Qu’es plan diferent per los ensenhaires, especialistas dens lo lor domeni ; que poirén passar mei de temps en preséncia deus escolans… Coma cadun ac sap, « dus mei dus » que haràn totjorn « qüate » e my tailor que serà totjorn rich ! Estonant, non ?

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana n°629
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 septembre 2007 7 16 /09 /septembre /2007 00:08
Omnisciéncia e coneissença !

Aurà calgut esperar la dintrada – escolara – per que ministres e ministressas s’exprimèssen al mens un pauc ; fins ara, avèm pas entendut que Nicolas Ièr parlar de tot e de res e subretot balhar son punt de vista sus tot ! De segur, sos «  calams » son pas estats al caumatge e, coneguda causa siá « urbi et orbi », nòstre president sap tot, coneis tot e un sol li poiriá far rampèl se gausèsse : lo qu’a pintrat las mongetas ! Mas i a longtemps qu’aqueste s’entreva pas mai de la vanitat dels òmes e mai se comportèsson coma de parvenguts !
Alavetz, avèm de qué èsser susprés d’entendre lo ministre de l’Educacion, Xavier Darcos, balhar son vejaire – coma un grand – sus l’avenidor de la maison que baileja e, subretot, sus l’avenidor del bachilièrat que deu, segon el, èsser reequilibrat… Lo ministre es pas un piòt e coneis son domeni estant que foguèt dins un vida anteriora (!) professor de letras ; a pas jamai, me sembla, escopit sus un mestièr que ne coneis las dificultats e son apròcha, tot en seguint las directivas de Nicolas Ièr, deuriá n’èsser mai umana al contra de mantuns de sos predecessors. la tòca serà pas aisida e li caldrà comptar amb la psicorigidat de qualques sindicats que, a còps, confondon corporatisme e defensa del mestièr…
E ieu que soi pas totjorn estat tendre amb los ensenhaires, agèri l’autre ièr una revelacion en escotant la ràdio nacionala. Me trachèri que lo jornalista, en carga del programa de la matinada – 7 h - 10 h – fasiá cada jorn pas que tres oras d’antena, amb sos collaborators naturalament, del diluns al divendres ; en bon matematician, arribèri a quinze oras (lo temps d’ensenhament setmanièr d’un professor agregat , los autres titularis faguent 18 h).
Rasona que rasonaràs, me diguèri qu’aviái pas jamai entendut degun se plànger que los jornalistas foguèsson tròp pagats pel temps que passavan davant lo micro per nos assabentar sus l’anar del monde.
Rasona encara… Aquelas quinze oras setmanièras – las qu’escotam – son pas que la part vesedoira de l’iceberg. Lo jornalista se pòt pas permetre d’arribar a son trabalh las mans a las pòchas e, per nos assabentar, passa fòrça temps per s’entresenhar sus sos invitats e l’anar del moment, etc. çò qu’es la causa mendra que  deu far !
Los ensenhaires serián omniscients per qué lor bastèsson las dètz e uèit oras en fàcias dels escolans ? Un pauc curiós, trobetz pas !

Andriu de Gavaudan
publicat dins Le Petit Bleu
dimenge 16 de sseteme de 2007

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
13 septembre 2007 4 13 /09 /septembre /2007 21:48
Muscles sens cervèla ?

O sabiam dejà, gràcias a son president, que declarèt en 2004 que lo « mestièr de TF1 [èra] d’ajudar Coca cola a vendre son produch […]. Cal que lo […] cervèl del telespectator siá disponible. Nòstras emissions an per vocacion de […] lo preparar entre dos messatges. Çò que vendèm a Coca cola es de temps de cervèl uman disponible ». Fòrta de son experiéncia estatsunidenca que li faguèt dire que lo « drech social francés [èra] un empach a l’embaucha », Christine Lagarde, ministressa de l’Economia, ven de confirmar la tendéncia : « França es un país que pensa. Las ideologias, las avèm gaireben totas teorizadas ; [avem] pro soscat, pro trantalhat. Regussem las margas ». L’esperit de ’68 bufariá encara demest qualques ensenhaires reguèrgues ? Ne demorarián qualques uns a aver pas cabussat dins l’ola dels adèptes de la pensada unenca e a contunhar de formar d’èssers umans capables de soscar e non pas d’èsser consomators sonque.
 Autan lo president de TF1 coma la ministressa doblidan que lor capitada sociala, la devon benlèu un pauc a l’ensenhament que recebèron. Aimarián ara que los daissèssem pensar a nòstra plaça e cal dire qu’aquesta idèa es plan espandida demest los elèits autoproclamats. Sabon çò qu’es bon per nosautres ; avèm pas que de los seguir coma las fedas lo pastre e se sèm dins la panada es plan nòstra fauta e nos los ameritan pas. Alavetz, nos devon forçar la man coma a las escòlas d’un còp èra quand nos fasiam tustar suls dets… Man d’òbra somesa, urosa de consomar… E se, per avançar, se caliá a l’encòp regussar las margas e doblidar pas de soscar ?
Pel primièr rescontre del Mondial de rugbi, Argentina vencèt – 17-12 – los Blaus « tetanizats e sens idèas… » De muscles n’aguèron, de segur, mas de cervèla ?

Andriu de Gavaudan
Editorial de La Setmana n°628

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 septembre 2007 3 05 /09 /septembre /2007 23:58
Bolegaire o agitat ?

« Lo qui a pintrat las mongetas » n’es pas estat paticularament bon damb los qui èran en comjats ; mès tà ua majoritat de Francés, las jornadas de bronza-cuu o de farniente ne seràn pas sonque sovenirs tà l’annada a vénguer… Ongan, pr’aquò, los Francés qu’an un modèl en la persona deu nòste president. Un exemple de seguir… Partit en familha – e damb qualques intims (!) – au país deus cowboys tà se pausar dens un ostalòt – prestat per amics – au ras deu lac Winnipesaukee (New Hampshire) en tota simplicitat, Nicolas Ièr que ns’es tornat dens ua forma resplendenta e ven de nse prométer que lo « tren de las reformas » s’anava accelerar. Telefonet a l’aurelha e totjorn en movement – com lo gat-esquiròu de las pilas Duracell –, que tròba lo temps de recéber gents en dòu e d’anar a l’aute cap de l’exagòne tà prométer de resòlver uns problèmas. Los reis, autes còps, que guarivan las escròlas ; damb Nicolas Ièr, que nse va caler abituar au miracle permanent e, lèu lèu, Lorda o Fatima que van paréisher vielhòts ; ne seré pas estonant que las autoritats locaus anèssen en justícia per concurréncia desleiau !
Fin finala, l’òme mei urós que deu estar lo primièr ministre que lo son ròtle es de gavidar la politica de la nacion – en principi ! Com Nicolas Ièr ac hè tot, F. Fillon que pòt contunhar las soas vacanças un còp tornat a Matignon e ne son pas las quauques intervistas a ua ràdio o a un jornau qui’u prenen tota la jornada. Los ministres qu’an recebut consignas tà har estalvis e la promessa electorau de demingar lo nombre de foncionaris serà tenguda, ça disen… Estalvis tà estalvis, Nicolas Ièr que poiré suprimir los pòstes de primièr ministre e de quauques autes com es eth qui hè lo trabalh… Mès vertat es que son pas foncionaris !

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana n°627
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
29 août 2007 3 29 /08 /août /2007 00:31
Euròpa es mòrta…

Me soveni d’un torista, de passatge per nòstre viloteta, que m’aviá dich – èri encara drollet – a prepaus d’Euròpa : « Pichon, la veirai pas aquela Euròpa que son a fargar mas tu, òc ! » De segur la vegèt pas que l’idèa portada per Jean Monnet e qualques autres semblava, al sortir de la guèrra, una quimèra a fòrça monde. L’ « endoctrinament » pel biais de l’istòria oficiala, desempuèi la guèrra de 1870, per refortir la « Nacion etèrna » rendiá pas las causas aisidas ; los « Boches » e los « Macaronis » èran pas los planvenguts sens parlar dels « Rosbifs » – nos ajudèron un pauc çaquelà! – qu’aimavam pas pr’amor qu’èran Angleses !  L’idèa d’Euròpa, balin-balan, progressèt… sens los « Rosbifs » que volián pas entendre a parlar d’una pèrda de sobeiranetat, e puèi, amb eles quand lors condicions foguèron acceptadas de fargar una zòna d’escambis liura e de metre pas en plaça un poder supranacional. An pas jamai cambiat de doctrina! En çò nòstre, lo desir d’Euròpa es a geometria variabla e, se un Giscard oun Mitterand èran europèus, Chirac o Jospin i son pas jamai anats que de reculons ; parli pas dels partits que son majoritariament d’una exagonalitat a ne plorar ! Nicolas Ièr se contentarà tanben d’una zòna d’escambis en preservant las prerogativas de França. L’idèa d’una Euròpa integrada es plan abandonada pel moment e los faseires de moneda dins una economia descabestrada se van poder regaudir… L’utopia europèa dels fondators es estada sepelida e la concepcion anglo-saxona de l’economia a vencut ; los elèits franceses ne son uroses que considèran qu’n estat, quitament supranacional, es un empach a la realizacion de lors projèctes que lo màger es de s’enriquesir cada jorn un pauc mai.

Andriu de Gavaudan
editorial de La Setmana n°626
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
22 août 2007 3 22 /08 /août /2007 00:28
Perpaus sens importància…

Qu’avèvam l’abitud, joenòts, de’nse sarrar deus toristas qui visitavan la nòsta viloteta. Qu’èri curiós de poder charrar damb aqueth monde qui se passejavan en veitura que las lors placas mineralogicas, estrangèras o francesas, e’m hasèvan saunejar. Que pòt paréisher ninòi taus joens de l’òra d’ara mès qu’èra tà jo l’escadença de verificar la geografia de França e la d’Euròpa qu’aprenguèvam a l’escòla.
Se los 75 ne pausavan pas nat problèma e e’nse hasèvan nos trufar d’aqueths « Parigots, têtes de veau ; Parisiens, têtes de chien ! », autas placas qui ne vedèvam pas sovent ne las podèvam pas endevinar a tot còp e que’nse devèvam balhar coratge tà anar pausar la question ; magia carrejada per los 01, 74, 90, etc. Mès lo present mei beròi qu’èran las veituras de las placas mineralogicas estrangèras ! Los GB que m’interessavan pr’amor començavi d’aprendre l’anglés, los I o los E que los immigrats d’aquestes país an poblat nòstre país occitan a diferents periòdes de l’istòria ; los D qu’èran mens nombrós, me sembla, mas la guèrra qu’èra encara hèra presenta dens las memòrias… Las que m’agradavan melhor, totun, qu’èran las veituras bèlgas non pas tant en causa de la letra B mas en causa de las lors placas de las letras e chifras rojas sus un fons blanc. En mai d’aquò, aqueths estrangèrs parlavan francés generalament – e non pas bèlga ! – çò que me semblava curiós a jo qu’avái aprés que cada país aviá SA lenga. Qu’aprengoi mei tard qu’èra una mensonja o au mens un non-dit ! Que’s poiré pensar que lo desvolopament de las tecnologias navèras nos avossen desbarrassats d’aqueras asoadas ; ailàs ! pausatz la question aus drollets – e aus quites adults – a l’entorn de vos e seratz susprés de las responsas…

Andriu de Gavaudan
editorial de La Setmana n°625
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
12 août 2007 7 12 /08 /août /2007 10:33
Sovenirs d’un còp èra…

Qaun èri jovenòt, aviái l’abitud – èri pas lo sol pr’aquò – de me sarrar dels toristas que, al cors de lor viatge, visitavan nòstra vilòta. Èri curiós de poder charrar amb aquel monde que se passejavan en veitura que lors placas mineralogicas me fasián somiar quitament quand èran francesas. Aquela actitud pòt benlèu paréisser ninòia als joves de uèi mas èra per ieu l’escasença de verificar a de bon la geografia de França e la d’Euròpa.
Per la gràcia (!) del centralisme, los departaments son classats – èran… pr’amor que n’i a agut de novèls – per òrdre alfabetic e aital podiam melhor los retrobar. Se los 75 (Seine) pausavan pas ges de problèmas e nos faisán nos trufar d’aqueles « Parigots, têtes de veau ; Parisiens, têtes de chien ! », d’autres que vesiam pas sovent los podiái pas endevinar a tot còp e deviái, se voliái èstre assabentat, me balhar coratge per anar pausar la question ; a ! qual dirà la magia, a l’epòca, per un drolletòt, carrejada per lo 01, lo 90, lo 74, etc. De monde que venián de tan luènh per veire las causas vesedoiras d’en cò nòstre. N’èri ufanós, ieu que las costejavi cada jorn sens me dobtar ques poguèsson presentar qualque interès.
Mas lo present mai bèl per ieu èra quand vesái se parquejar de veituras de las placas mineralogicas estrangièras, aisidas de reconéisser qu’èran diferentas de las nòstras, pardí ! Los GB (Gran Bretanha) m’interessavan que comenciái d’aprendre l’anglés, los I (Itàlia) o los E (Espanha) que los immigrats d’aquestes païses an poblat nòstre país occitan a diferents periòdes de l’istòria ; los D (Alemanha) èran mens nombroses, me sembla, mas la guèrra èra encara fòrt presenta dins las memòrias… Pr’aquò, las que m’agradavan melhor – e sabi pas per de qué ! – èran las veituras bèlgas non pas tant en causa de la letra B (Belgica) mas en causa de las placas mineralogicas de las letras e chifras rojas sus un fons blanc. En mai d’aquò, aqueles estrangièrs parlavan francés generalament – e non pas bèlga ! – çò que me semblava curiós a ieu qu’aviái aprés, tre l’escòla pichona, que cada país aviá SA lenga. Aprenguèri mai tard qu’èra una messorga o al mens un non-dich !
Òm poiriá pensar qu’amb lo desvolopament de las tecnologias novèlas, aquelas asenadas existiguèsson pas mai ; ailàs ! pausatz la question als drollets – e als quites adults – a l’entorn de vos e seretz susprés de las responsas…

Publicat dins Le Petit Bleu
de dimenge 12 d'agost

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
10 août 2007 5 10 /08 /août /2007 10:52
Au fils d’Indra

Al cors de mon recent viatge en Índia, l’asard faguèt qu’agèri l’escasença de visitar a Puducheri (Pondichéry) un talhièr de brodariá, Au fils d’Indra, que son istòria es un pauc particulara…
DSC-0190.JPGA l’origina (1969), se tròba Nicole, l’esposa d’Henri Durieux, cònsol de França a Puducherri que volguèt far quicòm per ajudar de femnas joves, sens trabalh e dins una misèria granda. Coma sabiá dessenhar e pintrar e que las femnas que voliá ajudar sabián brodar, tornèron trobar las tecnicas d’un còp èra de la brodariá per aplicas. Per la venda – e per far cort –, una de sas amigas en França, Marie-Rose Carlié  se’n carguèt… e vendèt a sos amics a la debuta.
DSC-0183.JPGA l’ora d’ara, son mai de 260 brodairas que, gràcia a l’associacion Au fils d’Indra pòdon aver una vida normala. Son « eligiblas » las femnas de mai de 18 ans dins una situacion mai que precària, en carga de familha e que sabon brodar ; son pagadas e an de prestacions socialas (comjats pagats, comjats malautiá…), la garda pels dròlles sus plaça, l’ajuda per se lotjar e cotisan per la retirada. Lors dròlles son escolarizats per l’associacion fins al bachilierat e pòdon aver de borsas d’estudiants. Fin finala, lo sistèma mes en plaça sembla un pauc lo sistèma francés e es fòrça mai avantatjós que la sistèma indian.
A Puducheri, es una associacion de drech indian que baileja lo trabalh de las brodairas e en França, una associacion de la lei de 1901 que comercializa los produches en organizant d’exposicions gràcia a sos membres, totes benevòles. Las brodariás son consacradas a l’Índia de l’ora d’ara, l’Índia anciana,  l’art de « Mithila » e dels « Kôlams » o son simplament esteticas representant de flors e d’aucèls dins un jardin…
Lo sosten de mantuns donators permetèt a l’associacion indiana la crompa en 1995 d’un terren per bastir quicòm de melhor adaptat al trabalh de las brodairas. Lo devon inaugurar al mes de julhet que ven.DSC-0163.JPG
Dins un país ont la vida umana sembla pas d’aver cap de valor e ont las femnas an qualque dificultat per far valer lors drets, ai trobat qu’una tala experiéncia – que perdura dempuèi gaireben 40 ans – èra un bon exemple de çò que podiá  èsser l’ajuda a de païses en via de desvolopament.

Publicat dins La Setmana, n°624

Per s’assabentar :
http://www.atelier-indra.org
http://www.atelier-indra.in
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Viatge
commenter cet article
8 août 2007 3 08 /08 /août /2007 09:59
Cada mèrça a un prètz

Me demandi s’es una bona causa de tornar parlar dels ostages mentre que los franceses – al mens los que pòdon – son a l’estivatge (!) a far de bronza-cuol sus la plaja e ne vòlon pas entendre a parlar de qual que siá que pòsca provocar qualque pensament. Los pòdi comprene… Çaquelà, cal plan constatar que l’ostatge es una mèrça de mai en mai presada e que son prètz creis cada jorn. I a un brave briu que los barbars – terroristas – de tota mena aplican los principis del liberalisme globalizat (!). Sabon que  las democracias « avançadas » son generalament prèstas a pagar per los recuperar. Se, per cas, en causa de rasons politicas o autras, aquelas democracias ne vòlon pas o ne pòdon pas, los ostatges, qu’an pas mai de valor, son suprimits – escotelats o tuats per bala. D’ostatges n’i a de pertot. En Colombia, i a d’annadas que las FARC pratican lo raubatòri d’òmes politics que tenon presonièrs dins la sèlva amazoniana e se la premsa exagonala ne parla es pr’amor que tenon Ingrid Bettancourt qu’a la dobla nacionalitat. En Afganistan, son de Coreans que los taliban assassinan un après l’autre tant que lo govèrn de Cabol relarga pas lors « fraires ». Totes los mejans son bons per far plegar las democracias e se Khadafi, lo Guida libian, a daissat partir sos ostatges es unicament pr’amor qu’a recebut una fòrta compensacion e subretot lo drech de reintegrar las nacions « normalas » ; e, per aquò far, a recebut l’ajuda del president francés que, naturalament, o denega tot. De segur, cal pas recular davant qualques compromissions mas servís pas a res après de jogar los piòts espaurits quand l’autre bòrd, el, o admet !
Enfin, gràcias a las leis novèlas, los Franceses seràn pas mai preses en ostatge !

Andriu de gavaudan
Editorial de La Setmana n°624
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca