Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
23 décembre 2007 7 23 /12 /décembre /2007 09:37
Rompedura e amics navèths…

Com ac ei dejà dit, la tela que vse permet d’estar pas mei isolat (sic) quan e vse trobatz luènh de casa o alavetz ne vse cau pas apressar d’un ordenador ! E ordenadors, ara, que n’i a pertot… Atau pendent la mea escapada estatsunidenca ne soi pas jamei estat copat de la realitat mediatica exagonala… Otra-atlantic, Nicolas Ièr – benlèu pr’amor qu’es sentit com americanofil – que receb un tractament mediatic mei gran que non pas los sons davancèrs. Vertat es que autant la visita deu Guida de Libia com la soa passejada au pargue Disney dab la soa navèra amiga que son estats mes en scena com a l’ordinari e lo segond qu’a permés de har doblidar lo fracàs – segond mei d’un observator – deu prumèr. Los Francés que son defensors ardents de la democracia, deus drets de l’Òme, etc. mès que cau reconéisher qu’aiman melhor se repéisher de las amors reiaus o people que sian urosas o malurosas ; la « darrèra sason » de la vita  « en tecnicolor e cinemascòpe sus ecran gigant » deu nòste califa que s’èra acabada sus ua rompedura e lo depart de l’eroïna cap a un supermercat anonim, e qu’avèva tirat lagremas a mei d’un. La « sason navèra » que ven de començar : l’enemic public no1 d’un còp èra, carcerèr e borrèu d’infirmièras bulgaras – e de quauques autes de segur –, que’s torna far ua verginitat sus la scena mondiau dab l’ajuda de França e ua omiassèra – atau dixerunt los mèdia francés – que torna balhar lo soríser a un òme desconsolat. Ne son pas sonque los professionaus de l’informacion qui pòden har la tria pr’amor lo segond episòdi qu’es dejà rodat qui conta la visita de Nicolas au papa e la soa nominacion com « canonge onorari » de Sant Jan de Latran, un títol autrejat a tots los caps d’estat francés desempuish Enric IV… (De seguir !)

Editoriau de La Setmana no 643
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
21 décembre 2007 5 21 /12 /décembre /2007 02:56
Impressions fugidissas
 
L’avion, de segur, escafa las distàncias e los Estatsunidencs lo prenon tanleu que s’agís d’anar un pauc luenh ; de tota faiçon, los trens son pas de comptar, los autobuses son presats pel monde qu’an pas trop de moneda quitament se son pas practics e, generalament, los Estatsunidencs aiman pas de far distàncias longas en veitura. Passèri donc de la region de Washington – lo còr del poder federal – a  Kansas – America pregonda – a gaireben 2000 km de la en quatre oras de vòl e en cambiant de fusèu orari. Me calguèt encara tres oras de rota dreta en veitura de logatge per me trobar dins un país “salvatge e negre” – coma auriá dich lo Bladèr – mai exactament un país d’agricultura, planhièr coma la man sus centenats de quilomètres ont, a despart d’un highway sud-nòrd e un autre est-oest son subretot camins de terra grands empruntats pels tractors e pels 4x4 dels agricultors.  Aicí un « paisan » sufís per trabalhar 400 ectars e los vesins son generalament a qualques quilomètres ; alara, los òmes, mai que mai, se rescontran lo matin pel dejunar al cafè del vilatge mai pròche per socializar ; se parla de tot e de res e se parla encara mai quand un estrangièr se tròba aqui per qualques jorns. An tanben un country club ont las familhas van per passar la serada e prendre un repais dos o tres còps la setmana. Aquò permet a una comunitat e a un vilatge ont los joves son pas nombroses – coma en cò nòstre son partits trabalhar en vila – de servar lo ligam social. Aici, òm vòta Republican (GOP) desempuèi l’an pebre mas subretot pr’amor de las subvencions autrejadas pel govern de Kansas qu’es Republican ; si que non se parla pas tròp de politica. Coma jos d’autres cèls, la campanha se voida e un monde se morís…
 
Andriu de Gavaudan
Editorial de La Setmana n°641

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Viatge
commenter cet article
11 décembre 2007 2 11 /12 /décembre /2007 16:11

En America tanben…

 

« Diga-me, es encara luènh l’America ? –­ Cala-te e nada! » Aquela peguessa fariá pas rire degun a l’ora d’ara mas nosautres, de pichons qu’èram, aquò nos fasiá escacalassar ! Era un temps quand la tela permetiá pas de se passejar d’en pertot e l’America – es a dire los Estats Units – nos pareissiá coma la tèrra promesa… Podiam pas anar, gràcias als motors de recerca, survolar l’ostal de nòstres amics ; nos deviam, per somiar, acontentar de las fotografias que nos mandavan. Se lo « viatge a l’entorn de ma cambra » se pot revelar positiu, m’agrada pr’aquò d’anar veire a còps la realitat de las causas. E, a cada còp – mas me repeti –, esprovi lo meteis sentiment, lo de me trobar dins un país ont tot es desmesurat ; autant las causas o los eveniments coma las gents ! E, a cada còp, me cal dos o tres jorns d’adaptacion. Aicí, sabi pas se los candidats i pensan en se fasent la barba – levat Hillary Clinton indeed ! – mas i a un brave briu que la campanha per l’eleccion presidenciala a comencat ; que siá dins lo camp democrata o republican, son pas los arguments que mancan per desgalhar lo vesin. Na Clinton que res semblava pas dever arrestar se tròba en dificultat fàcia a son rival democrata, lo senator Barack Obama - qu’a la particularitat d’èsser negre – pel Caucus que se debana a la fin del mes dins Iowa. Na Clinton a pas que d’amics, quitament dins son camp, e mantuns li fan lo repròchi d’èsser la femna de son òme (sic). Los estatsunidencs veson cò que ne viran d’una sembla dinastia amb los Bush paire e filh e semblan pas i voler tornar amb los Clinton. Pel moment, los estatsunidencs  fan « calfar » la carta de crèdit per las crompas de Nadal  sens creire una estona que se poirà, l’an que ven, far la barba a gratis !

 

Andriu de Gavaudan
Editorial de La Setmana no640

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Viatge
commenter cet article
29 novembre 2007 4 29 /11 /novembre /2007 00:04
Tu, l’estrangièr…

L’eleccion del Petit Nicolas a simplificat lo païsatge politic. Lo Partit socialista es dins un periòde d’afasia, lo MoDem es encara embrionari e los dos  François ne son pel moment a far lo compte dels elefants que daissan lor tropèl al nom dels grands principis – coma totjorn en politica ! – e de lors interèsses plan compreses. La Drecha presidenciala pòt pas far autrament que seguir las piadas del mèstre e l’Esquèrra d’esquèrra (!) mostra son desacòrd amb de paraulas verbalas ! Son los sindicats qu’ensajan de menar l’oposicion a la politica de reformas (sic) de Nicolas Ièr. Los movements socials recents – eufemisme ! – e las manifestacions per carrièras ne son un exemple… Lo monde que vòlon se rendre utiles se viran cap a d’associacions « ciutadanas » que menan la lucha contra las leis sceleratas e la politica d’exclusion-expulsion bailejada per B. Hortefeux. Un pauc pertot, d’òmes e de femnas refusan de veire los dreches umans elementaris mespresats e se mobilizan per ajudar aqueles estrangièrs que, lo mai sovent, son plan integrats mès que la Republica a decidit de renviar dins lor país – qu’an daissat per far de torisme, de segur ! La setmana passada, tota la comunautat d’un collègi – escolans, professors, parents, etc. – se mobilizèt per un escolan que deviá èsser expulsat amb sa familha. L’afar se faguèt en qualques jorns e cadun portèt sa pèira. En esperant lo repòrt de la decision d’expulsion, la familha es esconduda en luòcs diferents. Sabon pr’aquò los qu’ajudan que corron la risca d’èsser condemnats a d’esmendas o a la preson… Vòlon pas comprendre, aqueles utopistas, que son lors elegits qu’an sols lo drech de saber lo bon del mal. Aiman melhor se pensar coma l’Auvernhat de Georges que coma los que cridavan « Juden, raus ! »

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana, n°639
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
23 novembre 2007 5 23 /11 /novembre /2007 23:32
Lo hred que s’installa…

Lo hred que’nse tomba dessús au moment qu’aurem besonh de ploja ; e, coma un destorn n’arriba pas jamei solet, lo maucontentament que tòca ua majoritat de gents. Lo  nòste president que sembla d’aver hèita soa la frasa de Cinna : « Que soi mèste de jo com de l’univèrs… », mès la creishença ne se comanda pas ; en mei d’aquò, França que deu ténguer compte de las institucions europèas qui legan pans entièrs de la nòsta politica. Desmpuish la soa eleccion, ne quita pas de díser – e de har díser per lo son govèrnament – qu’aplicarà lo son programa de reformas aprovat peus electors qui l’an balhat ua majoritat. Qu’es confrontat totun a la resisténcia de mantuns sendicats opausats au cambiament deu lor regime de pensions sens aver nada compensacion. Los foncionaris, quate ans a, que pleguèn l’esquia mès la responsa qu’es diferenta dab los òmes deu ralh qui n’an pas salaris extraordinaris tà un trabalh penós lo mei sovent. Aqueste còp pr’aquò, la populacion ne sembla pas autan pietadosa coma au cors de las caumas precedentas ; e lo governament qu’ac sap e que sembla ne voler jogar. De qué ne virarà ? Ua des·hèita en rasa campanha deus obrèrs ne seré pas de bon auguri qu’aquò poiré draubir la pòrta a d’actes desesperats de la part d’ua minoritat. Aqueras caumas ne son pas que la part vesedera de l’iceberg ; au delà de la « justícia » e de l’« egalitat » voluda (sic) peu governament – mas deputats e senators qu’arrefusan de tocar, eths, aus lors regimes especiaus ! – que i a ua realitat qui ne se pòt pas escafar : lo poder de crompa deus francés que deminga un pauc mai cada jorn mentre que los financièrs amassan de mei en mei de moneda. Un reprovèr que ditz : « Urós com Diu en França » ; se pòt mès nosauts n’èm pas sonque hemnas e òmes !

Editoriau de La Setmana n°638
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
23 novembre 2007 5 23 /11 /novembre /2007 23:27
Sarkozy…visme !

Dins lo revolum verbal ont nos entraina Nicolas Ièr es pas aisit de parlar de quicòm mai ! Va venir sens cap de dobte l’eròi d’una « telenovela » a la brasilenca… que dura d’annadas ; e del biais que las causas viran, sèm partits per n’èsser los espectators pendent un detzenat d’annadas !
La setmanda passada, anèt quèrre d’ostessas a Chad e trobèt lo temps d’anar « reglar » ( !) lo problèma dels pescaires bretons abans de s’envolar pels Estats Units ont rescontrèt lo president-cowboy, en crosada dempuèi qualques annadas contra l’axe del Mal… amb las consequéncias que coneissèm pels Estatsunidencs e autres Europèus.
Nicolas Ièr, pr’aquò, se pòt regaudir d’aver recebut una « standing ovation » pels prepausses que tenguèt davant lo Congress a Washington. Cal reconéisser qu’a pas rastelejat ; França – çò diguèt en substància – doblidarà pas jamai lo sacrifici de milièrs de joves estatsunidencs venguts morir sus son sòl per la defensa de la Libertat – amb una L granda. Res a dire per aquela part de son discors ; e quitament pels qu’an pas conegut – aqueles subretot – la darrièra guèrra, lo sovenir del sacrifici d’aqueles òmes joves deu èsser perpetuat.
L’autra part del discors, presada pels Estatsunidencs tanben foguèt de dire que França – e los Franceses (auriá calgut lor i demandar benlèu !) – èra d’a fons d’acòrd amb lo país que defen, armas a la man, la civilizacion… Ai resumat a la lèsta naturalament.
Al moment que legiretz mon bilhet, Nicolas Ièr serà benlèu tornat partir per una autra destinacion (o sus un autre planeta) ont los estatjants an besonh d’el… A qualque excusa, ça que la, nòstre president. Quand la television li rend pas visita, sap pas tròp de quin costat se virar dins son palais de l’Élysée dempuèi que son aimada a presa la decision de viure una vida simpleta per poder anar far sas empletas dins lo supermarcat de son ròdol…
Nicolas Ièr es tanben la victima de son eslogan : « Trabalhar mai per ganhar mai ! ». Coma ven de s’aumentar de 206%, deu far la pròva que s’amerita la paga ; vaquí perqué viatja fòrça al dedins e al defòra del país. Vòl consacrar tot son temps a la remesa sus pè de nòstre país.
En fasent aital, met sos ministres dins de situacions dificilas pr’amor, eles, an una vida de familha e, a cada còp que tornan de lors viatges, aquò bronzina a l’ostal ! Nicolas, el, es liure coma l’aire e seriá benlèu pas descontent de ne veire qualques uns dins sa situacion de… celibatari ! Poirián aital, a la serada, far ensemble a la belòta o al strip-poquèr !

Editoriau de La Setmana n°637
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 novembre 2007 5 09 /11 /novembre /2007 11:56
La lenga occitana es Una dins sa diversitat.
Es a Antoine Houdar de la Motte (París, 1672-1731), poèta dramatic francés que devèm aquela maxima (!) « L'ennui naquit un jour de l'uniformité » que fa flòri demest los occitanistas e, a còps – tròp sovent ? – demest los occitanisants.
A fòrça de dire – o d'entendre dire – que tota forma gramaticala es legitima, tot forma lexicala es legitima, nos trobam mai d'un còp – tròp sovent ? – en preséncia d'una lenga (sic) – podèm pas parlar de « lenga » - o d'un tèxte complètament farlabicat que sos autors pensan èsser de bona lenga occitana…
Per las meteissas rasons, amb de mond que coneisson la lenga, la curiositat va pas mai luenh que lo cloquièr del vilatge o, pr'amor que son d'especialistas, çò dison, pas mai luenh que lo dialècte de la region !
Me calrà plan un jorn ensajar de desvolopar aquel argument que d'unes poirián pensar un pauc cort !
Considèri que los occitanistas – e quitament los occitanisants –, se fasèm pas mèfi, se meton al servici dels defensors de « las lengas d'òc »…

Aqueles qualques mots èran pas que per vos presentar - o tornar presentar – la Gramatica de l'occitan gascon contemporanèu que foguèt publicada en 2005 e que, fins ara, s'es venduda a l'entorn de 400 exemplars çò qu'es pas tròp missant se consideram l'estat de nòstra lenga.
A rescontrat, dempuèi sa publicacion, un silenci grand del costat de Gasconha… es a se demandar per qué ?
Los autors an pas volgut impausar res mas an volgut metre a la disposicion del mond una gramatica complèta – cab mai de 500 paginas – dins la lenga occitana de Gasconha (mas una lenga tecnica e non pas tipada]. An totjorn gardat a l'esperit lo fach que deu i aver, subretot dins l'ensenhament de la lenga, un parlar gascon mejan sens pèrdre de vista la panoccitanitat de la lenga.
Semblariá que lo silenci dels « elèits lingüistics gascons » venguèsse d'aquela causida…

Cub--rta---G.O.G.C-jpeg-Page-1.jpg

Romieu (Maurice)
e Bianchi (André), Gramatica de l'occitan gascon contemporanèu, Colleccion Saber-Lenga
Presses Universitaires de Bordeaux, 2005, 523 p.

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Lenga
commenter cet article
8 novembre 2007 4 08 /11 /novembre /2007 17:18
Dret d’ingeréncia ?

Qu’èm en un periòde quan las organizacions caritativas o autas e’nse venguen demandar quauque moneda per fin de poder contunhar las lors activitats. Las lors intervencions que’s hèn suu territòri de la republica mas tanben en dehòra que ne son pas los malastres qui mancan d’un bòrd a l’aute deu planeta… Se lo divòrci presidenciau hè pujar las ventas deus mèdias people, los drollets d’Africa o d’Índia que hèn draubir las borsas de las gents simplas qui son totjorn prèstas a enviar un chèc o quauques euros en despieit de la pension magrinèla que receben tà ua vita dedicada au trabalh. Qu’estó lo Bernard Kouchner a proclamaar, quauques ans a, que lo dret d’ingeréncia èra un dever de las democracias modèrnas ; e son hèra nombrosas las ONG de tota mena qui assajan de solatjar las victimas de las catastròfas naturaus o ligadas aus problèmas politics. Mès çaquelà cadua que defen lo son claus, quauque còp aus despens de las autas, pr’amor las ajudas ne son pas infinidas e las derivas que son possiblas. Los bailejaires de l’Arca de Zoé que semblan d’aver pres quauque libertat dab la veritat au nom deu lor utopisme. En despieit de la liberacion deus jornalistas e de las ostessas gràcias a l’intervencion deu nòste president, que poiré estar ua victòria a la Pyrrhus. De segur, qu’es dificile de créder que los Afars estrangèrs deu nòste país ne sian estats assabentats de la venguda de mai de cent petits Africans. Lo president de Chad, Idriss Deby Itno, n’es pas un gran democrata e que deten enqüèra los membres de l’associacion ;  que poiré estar temptat d’imitar lo son vesin de Libia tà contentar la soa opinion publica. Que l’ola e’s trufe deu topin, que ne’n poirem arríser ne’nse trobèssem  pas cap a ua tragedia !

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana n° 636
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 novembre 2007 4 01 /11 /novembre /2007 22:56
 Gore  e verd a l’encòp !

Lo Grenelle de l’environament a fach mai per  Nicolas Ièr que, fins ara, sos bracejmaents nombroses li avián pas poscut balhar… Lo barbecue amb la familha Bush pendent sas vacanças als Estats Units, lo fach de tutejar Pútin en li balhant del Vladimir pendent la conferéncia de premsa – mentre qu’aqueste tirava lo morre e li donava del « Sénher président » –, n’avián fach sorire mai d’un ; e parli pas de son biais de pastissar e potonejar la cancelièra Angela Merkel qu’aviá escalustrat la premsa alemanda e fach passar per qualqu’n sens cap de manièras ! De segur, Nicolas Ièr, arrivista per mai d’un, a mal assimilada la galantariá francesa.
Li cal reconéisser una causa pr’aquò – n’aguèsse pas qu’una ! – : es un òme que las escomesas li agradan. La setmana passada, faguèt sieunas las proposicions de la còla qu’a trabalhat amb lo ministre Borloo sul rescalfament del planeta. Prometèt que França seriá lo líder dins aquel domeni. Sas decisions foguèron saludadas per Al Gore, co-prèmi Nobel de la patz recent, present a la ceremonia e Nicolas Hulot, diplomat es rescalfament del planeta, èra estrambordat… L’estrambòrd del monde serà benlèu de corta durada pr’amor las preconizacions devon èsser mesas en musica e podèm èsser segurs que los grops de pression an dejà començat lor trabalh de sapa per preservar lors interèsses.
Empacha pas que, en fasent aital, Nicolas Ièr mostra un còp de mai que sap comunicar. Daissa tanben una Esquèrra – incapabla pel moment de s’opausar – muda. Tot aquel monde espèran lo resultat de las eleccions municipalas per tornar trobar la paraula. Mentretant, un partito democratico novèl espelís en Itàlia e Cristina Fernàndez es elegida presidenta en Argentina… totes dos al centre esquèrra e saludats per la Ségolène !

Andriu de Gavaudan
Editorial de La Setmana n°635
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
26 octobre 2007 5 26 /10 /octobre /2007 10:34
Ne vse parlarèi pas de…

A còps, l’abonde d’eveniments importants – o considerats atau – hè que los mèdias e deven har causidas ; atau la setmana passada dab ua tanada au rugbi, un divòrci a l’Élysée, un acòrd europèu a Lisbona, ua cauma de trabalhadors nacionau… sens parlar de causòtas en defòra de l’exagòn qui ne son pas de comptar taus qui an enqüèra un sens de la patria ! Ne vse parlarèi pas de segur deu retorn a soa de Na Benazir Bhutto qui estó aculhida per un atemptat suu son passatge qui hasó uns 150 mòrts e centenats de nafrats. Las victimas d’aqueth chaple n’èran benlèu pas totas pressadas de rescontrar las verges deu paradís d’Allah ! Ne vse parlarèi pas tanpauc de Birmania e de la susmauta safran – e de la repression en cors – qui vedó milierats de bonzes des·hilar e des·hidar ua dictatura qui arrefusè, en 1990, de reconéisher lo verdicte de las urnas qui avèva designat Aung San Suu Kyi – prèmi Nobel de la patz 1991 –, en residéncia susvelhada desempuish aquera epòca. Ne vse parlarèi pas de Ayaan Hirsi Ali, ua èx-deputada neerlandesa d’origina somali, comdamnada a mòrt per grops islamistas e qui, dempuish lo debut d’octobre, n’es pas mei protegida per un govèrn qui renega la soa paraula pr’amor deu còst de la soa proteccion. Ne vse parlarèi pas de Lucky Dube, idòla deu reggae sud-african e pacifista, assassinat, ça disen, per monde que’u volèvan panar la soa veitura…
Los mèdias totun qu’an sabut hicar en relèu çò d’important. Que ns’an abeurat dab la des·hèita de l’equipa de França contra d’autras equipas qui ne s’ac ameritavan pas de ganhar. Qu’an parlat tanben – mès « sens retenguda e sens pudor » ça digó lo president a Lisbona – de l’Eveniment : lo divòrci presidenciau.
En consequéncia, ne vse’n parlarèi pas tanpauc…

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana n°634
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca