Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
19 juin 2007 2 19 /06 /juin /2007 14:28
Es partit per un torn…

Encara un pauc de paciéncia  e saupretz qual es l’elegit de vòstre còr – o del còr del vesin ! – que, pendent cinc ans vos representarà a la vila granda de París. Pensatz benlèu que, dins aqueste cas precís, la causa a pas una importància màger estant que lo califa Nicolas Ièr a capitat de convéncer una granda majoritat de franceses qu’èra lo sol recors per nòstres problèmas e que se totes los deputats èran de son bòrd, la mitat de problèmas serián resolguts.
Lo monde devián n’aver son confle pr’amor que sembla, d’après las gasetas e… los sondatges qu’aquesta embrolha va marchar. Se fòrcas gents que vivon dins la precaritat an soscrivut al programa del califa novèl es que son estats tocats per un discors binari dels tèrmes simples e l’eslogan « Trabalhar mai per ganhar mai ! » a fach flòri en cò de perosnas qu’aimarián èsser un pauc mai amonedadas. Es normal tanben que, en seguida de l’accession de Nicolas Ièr al tròne del Sublim Castèl Elisèu, contunhan de favorizar lo meteis en votant per un de sos zelots. D’aver ligat eleccions presidenciala e legislativas podiá pas portar un resultat diferent e seriá estat tot parièr se la Ségolène, lo prègadieu, foguèsse estada elegida.
Ai dejà dich que l’esquèrra èra tota ensucada e son pas los arguments ninòis dels uns e dels autres que cambiaràn lo resultat d’aqueste segond torn. Li demorarà pas qu’a se tornar metre en question – en questions, seriá melhor pr’amor ne va i aver de questions… Perqué aver diassat a la drecha l’onor de nomenar personas gessidas de l’immigracion ? Perqué aver pas remés en question la multiplicitat de mandats ? Perqué ? Perqué ? L’esquèrra sembla d’aimar los far-valer sus las listas mas tanlèu que s’agís de se retirar per promòure de novèls venguts, cocanha… i a pas mai degun !
O sabi que la drecha es merssorguièra autan e benlèu mai que l’esquèrra mas qu’a sabut enviar signes a una populacion un pauc desbossolada e qu’a pagat !
Joan que ritz e Joan que plora serà per aqueste diluns mas la vida contunha e qual que siá nòstre deputat, nos cal pas lo daissar tranquil fins a la fin de son mandat. Li cal demandar de comptes, l’interpelar coma dison dins la premsa se o cal al lòc de plorar o de repotegar entre nosautres. França es a tornar bastir e Euròpa es a far… Donc regussem nos los margues e al trabalh !

Andriu de Gavaudan
Cronica occitana
pareguda dins Le Petit Bleu
de dimenge 17 de mai de 2007
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
14 juin 2007 4 14 /06 /juin /2007 19:46
La desbandada…

Entà amuishar tota la soa satisfaccion, Nicolas Ièr, lo califa navèth que deu esperar enqüèra quauques jorns ; lo son vizir totun n’es pas autan vergonhós qui se regaudeish de l’acuèlh hèit peu pòble a las ambicions deu son mèste e qui se trufa sens relambi d’un adversari des·hèit suu camp batalhèr e dens l’impossibilitat de recampar las soas fòrças tà esparnhar ua desbandada umilianta… Lo vizir, doble en negatiu deu califa, que sap que los sons prepaus e son partejats per ua majoritat de gens qui son estats decebuts de véder que las lors dolenças n’èran pas jamei – o guaireben – presas en consideracion per un poder qui se disèva pròche d’eras e de las lors preocupacions. Lo califa navèth que deuré arremerciar Giscard, un deus sons davancèrs, tà l’adopcion deu quinquenat e Jospin – qui se pensava d’estar au segond torn ! – qu’insistí tà cambiar l’òrde de las eleccions presidenciau e legislativas. A esquèrra, praube ! qu’es la desolacion de la desolacion… Ensucats com ac son, ne pòden quitament pas trobar los mots qui poirén balhar aus electors ua rason valadera tà assajar de sauvar çò que demorarà de pluralitat de la reperesentacion nacionau ! Lo Bearnés n’a pas capitat lo soa escomesa mès las soas ideas qu’an trobat un reclam en çò de Nicolas Ièr qui a sabut amistosar quauques líders « enemics » en disgràcia dens lo lor camp en lor balhar cargas o sinecuras ; en òme qu’a hèit de la traïson un mestièr, que sap com se ganha la reconeishença… L’ofensiva ne s’acabarà pas aqueste dimenge deu segond torn e l’esquèrra que’s deu preparar a la sopa populara pendent un periòde long a mens que de la des·hèita sàpia har un remèdi tà se tornar reviscolar. Que seré temps qu’ignorèsse pas mei lo principi de realitat…

Andriu de Gavaudan
editoriau de La Setmana n°616
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
7 juin 2007 4 07 /06 /juin /2007 19:51
Logicial e… MoDem !

La CNIL – Commision nationale de l’informatique et des libertés – foguèt instituïda per una lei (no 78-17 del 6 de genièr de 1978) pr’amor de l’emocion soslevada per la revelacion dins las annadas setanta del projècte SAFARI que lo govèrn voliá metre sus pè per identificar cada ciutadan per un numèro e, gràcia a el, religar totes los fichièrs de l’administracion… Aital, lo desvolopament de l’informatica se poiriá far dins lo respècte de la vida privada, de las libertas individualas, etc. Sabèm ara çò que n’es advengut en seguida dels atentats terroristas e al nom de nòstra seguretat. Amb l’informatica, tot un vocabulari novèl – lo mai sovent d’origina anglosaxona – s’es impausat dins la vida vidanta e se los joves l’an integrat aisidament, los mai vièlhs an, a còps, qualque dificultat amb lo bits, los bugs e autres octets… L’envasiment tòca ara lo discors politic – quand n’i a un ! L’avèm pogut constatar dins la campanha presidenciala e ara per las legislativas. Unes politicians – sovent « tendéncia » per dire d’asenadas – parlan d’« interfàcia » o de « logicial » per definir gaireben totas las situacions. Avèm aprés aital que lo « logicial » del Partit socialista marchava pas mai e qu’èra arcaïc e podèm notar que lo de l’UMP deu èsser al top quitament se i a qualques bugs amb los qu’an lo ròtle d’« interfàcia ». Lo quite Bearnés, entrat en resisténcia contra la sarkozymania ambienta, a pres la decision de transformar l’UDF en Movement Democratic, en abreujat MoDem. Informatica tornar… Logicial, interfàcia, MoDem… an doblidat nòstres engènis politics que l’informatica èra pas qu’una causida entre lo zèro e lo un ? Se cal pas estonar que la pensada politica siá paura e elementària !

Andriu de Gavaudan
editorial de La Setmana n°615
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 juin 2007 2 05 /06 /juin /2007 15:07
Incredible India !

DSC-0033.JPG
Ua Indiana vestida d’un sari, un elefant qui s’asaiga dens un fluvi, paisans qui trabalhan dens ua plantacion de tè ; Quauques images plan causits que’nse muishan ua Índia meravilhosa e pivelanta… Incredible India ! ça disen. Arren n’es pas ni blanc ni negre e, de segur, tau visitor Índia es mei qu’estonanta.


DSC-0018.JPG
En tornar en Índia – dab lo mens amics – peu segond còp totun la suspresa que prometè d’estar mens hòrta e la nòsta petita experiéncia (La Setmana no 548) que ns’anava estar utila. De tota faiçon, aqueste còp, qu’avèvam decidit d’anar cap au sud deu país, mès un país gran com sheis còps França. Que sabèvam dejà que l’anglés, meilèu lo pidgin English, permetèva de’s har comprénguer e que’nse cadré mercandejar com ac avèvam hèit au lo còp d’avant pr’amor los toristas e son considerats com gents amonedadas… Enfin la decision qu’èra estada presa, pr’amor de la fatiga, de nse copar pas lo cap dab los transpòrts e de logar ua veitura quan seré possible au lòc de passar oradas dens un bus sarrats com shardinas de barricòt.

DSC-0120.JPG En sortir de l’aeropòrt de Chennai [Madras] e en camin tà anar a l’ostaleria, qu’estom susprés de veire dens los lums de la veitura que las avengudas èran mei o mens netas e la nòsta prumèra impression que perdurè au cors deu viatge ; la lordèra dens las vilas qu’avèm visitadas qu’èra hèra mens importanta qu’a Delhi o dens las vilas deu nòrd.

DSC-0021.JPG
DSC-0024.JPG

Benlèu que lo men espiar a evoluït pr’amor deu men viatge precedent mès que m’a semblat que la societat indiana deu sud es ua societat mei doça, mei arcuelhenta ; vertat es que los estats de Tamil Nadu e Kerala son demest los estats mei rics d’Índia… l’un que poiré explicar l’aute ! Dens la vita vitanta pr’aquò, quina que sia la vila, l’activitat qu’es extraordinària . Se los amonedats e’s desplaçan dens veiturassas – los 4x4 que son tendéncia ! – an telefonets e ordenadors e n’an pas nat problèma, los paures que n’an pas sonque pèth e òs e que’s viran cap au torista – ralament un Indian – tà mendicar quauque ardit. Ua gran majoritat que trabalhan hèra e los quartièrs comerciaus o los bazars que semblan ua hromiguèra ; degun s’arresta pas jamei e ne coneishen pas las trenta cinc òras ! Qu’avèm passat temps e temps au mitan de la hromiguèra tà profitar de l’espectacle e mercandejar çò que crompavam e que devi adméter que ne m’alassi pas jamei d’aqueste « jòc » ; qu’es ua faiçon de har coneishença dab l’aute e de har tombar, a còps quan existeish, la mes·hidança cap aus estrangèrs e especiaument los Occidentaus qui tròp sovent se comportan com en país conquistat…

DSC-0080.JPG Poiretz créder que las nòstas jornadas e’s passavan dens los magazins – encara que ne sia ua activitat negligibla tà melhor coméisher los estatjants d’un país ! Que non pas !
Lo nòste itenerari que nse miè de Chennai [Madràs] a Mumbai [Bombai] en traversar subertot los estats de Tamil Nadu e Kerala quòra en veitura o bus quòra en trin o batèu ; que hasom dus sauts de pius en avion tà rejuènher Panaji (Goa) e puish Mumbai (Maharashtra) pr’amor de las distàncias importantas. Tamil Nadu qu’es coneishut tà los sons temples : sitis de Kanchipuram, Mamallapuram pròche Chennai, lo temple de Brihadishawara a Thanjavur [Tanjore], lo temple de Sri Meenakshi de Madurai… Ne vse vau avejar dab un discors sus l’arquitectura dravidiana e la cultura de l’Índia de Sud que se pòdon trobar en los bons libes… Los temples pr’aquò, com pertot en Índia, que son endrets totjorn plens de gents que van hèser aufèrtas aus dius ; e, com pertot tanben, lo torista qu’es ua preda tota trobada se ne hè pas atencion ! N’empacha pas que lo visitor se deu desbarrassar de sa vision occidentau e cartesiana se vòu comprénguer la religiositat que hè part de la societat indiana, indos e musulmans ensems, e mei aquestes darrèrs estossen un pauc mei « agressius » cap aus estrangèrs.
En Tamil Nadu, un punt de passatge obligatòri qu’es Puducheri [Pondicherry] e los son environs qu’èran francés autes còps. Viatge dens lo temps en se passejar per carrièras qui remembran la grandor passada… Pondy que s’es plan indianizada e la lenga francesa ne s’enten pas guaire quitament se lo Lycée français es plan frequentat per los expatriats nombrós e l’elèit de l’endret ; l’influéncia francesa que sembla d’aver baishat hèra enqüèra que… vedoi retirats qui hasèvan a la petanca ! Pondy qu’es lo sèti tanben de l’ashram fondat en 1926 per Sri Aurobindo e ua francesa coneishuda com La Mère e qu’es frequentat per sarròts de viatjadors qui vòlen s’assabentar suu yoga e la meditacion. Que vse parlarèi un aute còp benlèu d’Auroville qu’èra a la debuta un projècte generós d’« unitat umana » e qui m’a semblat au jorn de uei meilèu ua « colonia » d’estrangèrs amonedats qui viven dens un quadre fantastic… mès n’es pas sonque ua impression subjectiva !
Après aver visitat mei d’un detzenat de temples espectaclós, los quauques jorns que passèm en Kerala que’nse permetó d’alenar un pauc en anar de Kollam a Alappuzha en batèu sus las aigas interioras – backwaters. Que descobrim un pòble qui viu au ras de l’aiga e que la sola faiçon de se desplaçar o de transportar de mèrças son menas de barcons ; los batèus mei grans carrejant toristas… Sus la còsta, la pesca qu’es ua de las activitats màgers e qu’emplegan un carrelet o se n’an pas moneda qu’utilizan un hilat que lançan tà esperar gahar quauque peishòt e se ganhar atau quauques rupees.
Los tropics que ne son benlèu l’encausa mès que trobam que las gents an tots un anar tranquil e que hèn bona arcuelhença a l’estrangèr. Aciu, la preséncia musulmana qu’es majoritària mès que’s pòden véder glèisas e bastiments de l’epòca coloniala portuguesa o olandesa.
L’estat de Goa, ex-colonia portuguesa, qu’es vengut l’estat bronza-cuu peus Occidentaus qui se van apilar sus la plajas vantadas per las agéncias de viatge ; que demòra enqüèra quauques oasis de tranquillitat on l’ambient es plasent e agradiu e las gents totjorn prèstas a vse hèser servici mès dinc a quan ?
Enfin, la nòsta virada que s’acabè a Mumbai, la sheisau vila mei grana deu monde – mai de 16 milions d’estatjants. Tà jo, Mumbai n’èra pas sonque ua metropòli on milions de paures e viven dens barraquèras e los reportatges qui se veden a la tele que’n pòrtan testimòni. Mumbai n’es pas sonque aquò mès qu’es la capitala economica d’Índia e 50 % deu comèrci interncionau deu país que passa per era. Se sap que pauretat e riquessa se costejan en Índia mès a Mumbai qu’es a la poténcia dètz ; en circular que passatz d’un quartièr miserós – qu’es un eufemisme ! – a un aute on las gents viven dens lo monde de la tecnologia mei recenta. L’activitat qu’es intensa e los diferents bazaars de Mumbai ne’n son la pròva. L’emprenta deu colonizator que’s vei dens los edificis publics e los quartièrs residenciaus e dens… lo cricket , ua passion tà tots los Indians.
Conte rendut estequit d’un viatge tròp cort. Índia e las soas fàcias multiplas, religions e integrismes, pauretat òrra e opuléncia… a l’encòp tan pròche e tan luenhenc. Tà jo – e los mens amics – qui ensagi de ne pas aver nat a priori e qui soi desirós de comprénguer un pauc mei, ne demora pas sonque ua solucion : que m’i cau tornar un tresau còp o mei enqüèra…

Nòta :

Quan Índia avó la soa independéncia, quauques vilas que tornèn prénguer lo lor nom istoric ; atau de Benares – nom anglés – que vengó Vârânasi. En 1996, lo nom de Bombay – nom anglés – qu’estó oficiaument cambiat en Mumbai qu’èra lo nom originau en lenga marathi – que ven de la divessa Mumba – e l’influéncia deu Shiv Sena (partit hindu) qu’a miat a cambiar los noms de manuas carrèras o edificis : la gara de trens, Victoria Terminus, es atau venguda Chhatrapati Shivaji Terminus e lo musèu deu Prince of Wales es ara Chhatrapati Shivaji Maharaj Vastu Snagrahalaya…
Quauques autes noms : Calcutta es vengut Kolkata, Panjim (Goa) es vengut Panaji ; en Tamil Nadu, Madras es vengut Chennai, Tanjore es Thanjavur, etc.  En Kerala, Thiruvananthapuram, Kollam, Alappuzha, Kochi qu’an remplaçat Trivandrum, Quilon, Allepey ; Cochin… e la lista n’es pas exaustiva naturaument…


Índia
• Republica d’Índia : republica federau qui cab 28 estats e 7 territòris.
• Lenga oficiau : hindi mès totun que i a i a 15 lengas oficiaus. L’anglés totun o au mens lo pidgin anglés – que demora la metalenga indispensabla, especiaument tau torista.
• capitala : New Delhi  (13 milions)
• superficia : 3 291 000 km2 (6 còps com França)
• populacion : 1068,6 milions ; Indo-arians (72 %), Dravidians (25 %)
• religions màgers : hindus (80 %), musulmans (14 %)
• moneda : la ropia – 50 RUPI = 1 euro.
Cada estat a un governador e un parlament qui s’ocupa de la justícia, l’educacion, la polícia e la santat.



Tamil Nadu    populacion : 62 100 000                superficia : 130 058 km
2   
                       capitala
: Chennai [Madras]         lenga principau : tamil

Maharashtra    populacion : 96 800 000
            superficia : 307 690 km2
                        capitala : Mumbai[Bombai]       lenga principau : marathi

Goa                 populacion : 1 340 000              superficia : 3701 km
2
                       capitala : Panaji [Panjim]           lengas principaus :
                                                                        konkani, marathi, English, Hindi

Kerala            populacion : 31 800 000                superficia : 38 864 km
2
                        capitala : Thiruvananthapuram    lenga : malayalam
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Viatge
commenter cet article
1 juin 2007 5 01 /06 /juin /2007 18:30
Integrada la desfacha…

Seriá benlèu mestièr que'escriguèssi cada jorn un petit quicòm per dire de notar mas impressions de la vida vidanta politica mai que mai… Seriá un bon complement de mos editorials dins La Setmana o dins Le Petit Bleu ; aquelas cronicas tractan generalament del meteis subjècte mès dins La Setmana me cal èsser mai concís pr'amor de la manca de plaça…
Donc per tornar a nòstre afar, podèm veire que lo president de la Republica poiriá se passar de ministres coma, pel moment, es el que ten la padena e que seguís la procession… Lo monde son pivelats acarats que son a una tala energia ; son admiratius e segur que se van totes getar dins sos braces - o al mens dins los dels candidats a la deputacion – per li balhar coma o demanda lo mejans d'aplicar sa politica de renovacion de França ¡
La desillusion pr'aquò risca d'èsser a la mesura dels espèrs que meton una majoritat de franceses dins un òme providencial !
E coma a esquèrra, lo partit de govèrn – coma se qualifica – a integrat sa desfacha a las eleccions legislativas, corrèm la risca de veire una cambra UMPizada coma n'avèm pas vista dempuèi longremps.
Los optimistas diràn qu'empacharà pas tèrra de virar ; o sabi mas pr'aquò…

Andriu de Gavaudan


Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
28 mai 2007 1 28 /05 /mai /2007 23:13
E totun que vira…

« Eppur si muove… » qu’auré dit Galileo Galilei quan estó condemnat per la Glèisa… Atau de l’oposicion dens lo son ensems qui veng d’estar condemnada (!) per los electors e qui assaja de tornar prénguer quauque vam. Autan lo Bearnés com la Charantesa que s’an vist la victòria a portada mès n’an pas podut arrestar lo rotlèu compressor de Nicolas Iznogod qui, desempuish guaireben cinc annadas, avèva preparat lo terren tà la soa eleccion. L’estrambòrd tà las eleccions legislativas que manca un pauc d’espontaneïtat. Lo guarda deu dògma socialista qu’èra plan solet l’aute jorn a Bordèu tà lançar la campanha e encoratjar las soas « tropas » ; los ierarcas qu’avèvan hèit assaber qu’èran dejà aucupats a assajar de tornar gahar un CDD tà las cinc annadas a vénguer. Lo Bearnés, depitat de constatar que los sons amics deputats aimavan melhor la sopa cauda que non pas freda, qu’estó un pauc rasserenat de véder autant de monde estrambordats au lançament de la soa campanha. Quitament se sap qu’es un combat sens espèr, capborrut, que contunha de predicar lo rassemblament de totas las bonas volontats au centre e de denonciar la politica espectacle de Nicolas Iznogod mèi que jamèi !
« Eppur si muove… » ça deven adméter los opausants qui veden que, après quauques jorns, la tactica deu president – qui s’apieja suus mèdias qui son au son servici – e sembla estar acceptada per ua grana majoritat d’electors. Que son sedusits per un president à l’américaine qui se muisha tot suserent au pòble o nada a Bregançon… Que deven considerar tanben que las defeccions autant au centre qu’a esquèrra se van har enqüèra mei nombrosas e que la guèrra de trencadas n’es pas ua bona solucion. Mès per atacar que’us i cau un líder !

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana n° 614
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
24 mai 2007 4 24 /05 /mai /2007 16:57
A esquèrra, res de novèl !

La corsa als marroquins es acabada, al mens per un temps ; son ara las eleccions legislativas que prenon lo relais… l’aviá promés pendent la campanha que voliá la rompedura ; e ben, pel moment, sèm servits ! Lo revolum sarkozynesc a pas grand causa a veire amb l’anar de Jacon, son enemic intim, quand èra en foncion. Lo president novèl contunha d’èsser un òme preissat o, al mens, o fa  creire. Totjorn en representacion, pòt pas far un pas sens convocar micros e camèras per far saber al bon peuple que, sens pèrdre una minuta, s’es mes al trabalh per sortir lo país del carral. E sos ministres, que seràn jutjats suls resultats – çò diguèt lo P.-D.G. de l’entrepresa França ! –, an seguit son exemple… mas agitacion rima pas obligatòriament amb accion ! Lo califa novèl, çaquelà, a susprés fòrça mond en fargant un govèrn tal coma l’aviá anonciat : femnas a paritat o gaireben, òmes politics d’esquèrra o del centre dins lo govèrn. Es benlèu una engana mas met aital l’esquèrra dins l’embarràs e ensaja d’anequelir lo centre. Se vei plan a las declaracions dels líders del PS que sabon sonque parlar d’« etica » o de fidelitat a las « valors socialistas e republicanas » . Sabon que se van prene una tanada e que la traversada del desèrt es per durar cinc annadas ; encara que, se contunhan de sintèsi en sintèsi coma o an fach fins ara, seriá, de segur, mai realista de ne comptar dètz ! L’engana seriá de far un govèrn a paritat e de promòure monde gessits de l’immigracion, etc. ? L’esquèrra de govèrn, tròp pauruga, – e sos elegits tròp estacats a sos privilègis – a tròp sovent doblidadas las valors d’egalitat per ara poder criticar. Se n’aniriá temps que los « cervèls » d’esquèrra se boleguèssen si que non seriá melhor que se botèssen en ivernacion !

Andriu de Gavaudan
Editoiral de La Setmana n° 613
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
24 mai 2007 4 24 /05 /mai /2007 16:46
Adieu/Adiu,

Coma veni de dubrir un blòg (http://andriudegavaudan.over-blog.fr) e que soi novici , n'ai profitat per crear una comunitat que s'apèla "En occitan, perqué pas ?
Los que vòlon venir e charrar de tot e de res tot en demorant seriós sens se prene al seriós son invitats…

A lèu de vos legir
Andriu de Gavaudan
Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
21 mai 2007 1 21 /05 /mai /2007 16:08
Comunicat

Las Rapatonadas, fèsta del cònte dins lo Cantal, organizadas per l’Institut d’Estudis Occitans, se debanaràn del 21 al 25 de novembre 2007.
Aquesta annada la còla organisatritz e lo conselh d’administracion de l’associacion an decidat de persègre los moments de difusion e de rescontre al torn de la paraula e de la cultura occitanas al dintre del festenal.
Es per aquò que l’I. E. O. bòta en plaça una scèna duberta, lo dimèrgues 25 de novembre 2007, a 11 h., per los contaires occitans.
Lo nombre de plaças es limitat a 5 intervenents. La causida se farà sus dossièr de presentacion.
Los que son interessats, devon mandar lor prepausicion a

L'INSTITUT D'ESTUDIS OCCITANS
32, Ciutat "Clar Viure" - B. P. 602
15006 ORLHAC Cedex
Tél. 04 71 48 93 87 - Fax. 04 71 48 93 79 - ieocantal@wanadoo.fr
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Comunicats
commenter cet article
15 mai 2007 2 15 /05 /mai /2007 00:06

Bulletin d'Espalion
hebdomadaire d'information aveyronnais
Vendredi 11 mai 2007

BESSUEJOULS


MAURICE ROMIEU, enfant du pays, linguiste et universitaire

fait chevalier dans l’ordre des Arts et Lettres




DSC-0040.jpg



C’est au Château d’Este, commune de Billères (Pyrénées Atlantiques), siège de l’Institut occitan que Maurice Romieu, a recu officiellement la médaille de chevalier dans l’ordre des Arts et Lettres des mains de M. Javaloyès, écrivain d’expression occitane.
 
 

Nombreux étaient ses amis et ses anciens étudiants qui avaient tenu à être présents à cette cérémonie qui s’est déroulée en présence de Mme Lignières-Cassou, députée, de MM. Sarpoulet (représentant M. le Recteur d’acédémie), Ricarrère, vice-président de la région Aquitaine, Arraou, représentant le maire de Pau…

DSC-0053.JPG

M. Rey-Bethbéder, président de l’Institut et M. Javaloyès rappelèrent succinctement le travail accompli par l’impétrant pour la défense et la promotion de la langue et de la culture occitanes dans de nombreux domaines et laissèrent la parole à Maurice Romieu qui, avec humour et gravité, retraça son parcours…
Dans ce pays qui refuse le droit à l’existence des langues historiques de France au nom de je ne sais quelle unité du pays (sic) en danger et de la nécessaire sauvegarde du français (resic) face à l’anglais, il rappela que, bien que de langue maternelle occitane, il n’en fit pas moins une scolarité normale – école de Bessuejouls, lycée d’Espalion –, obtint le CAPES de lettres classiques (français, latin, grec) et, après deux ans de coopération à Abidjan (Côte d’Ivoire) et une année en Suède, fut nommé professeur à Vic-Fezencac. Des rencontres professionnelles le firent se tourner vers sa langue maternelle si décriée et il prépara une thèse qu’il soutint à Toulouse ce qui l’amena à un poste de maître de conférences à l’Université de Pau et des pays de l’Adour où il enseigna jusqu’à sa retraite l’occitan ancien et moderne.

DSC-0035.jpg
Mais sa curiosité intellectuelle et son engagement associatif ont fait de lui un inlassable promoteur de notre langue et de notre culture occitanes… Il s’est occupé notamment de l’escòla Gaston Febus qui édite « Reclams de Bearn et Gasconha » (fondée en 1897) et, tout au cours de ces années, il a mis sur pied notamment une exposition bilingue remarquable « Ua lenga, l’occitan » dans le cadre de l’Institut occitan ; conscient du manque d’outils pour apprendre la langue tant ancienne que moderne, il a publié à ce jour trois ouvrages – aux Presses universitaires de Bordeaux – qui se sont rapidement révélés indispensables : La lenga del Trobar, precís de gramatica d’occitan ancian – paru en 1999, 3e édition en 2005 –, Iniciacion a l’occitan ancian, dètz e nòu tèxtes de l’Edat Mejana comentats – paru en 2002, 1re réipression en 2005 – et une Gramatica de l’occitan gascon contemporanèu parue en 2005 ; cet ouvrage de plus cinq cents pages aborde tant les problèmes de morphologie que les problèmes de syntaxe, si souvent délaissés, et est le premier ouvrage, depuis la Gramatica occitana d’Alibert (1935), qui utilise l’occitan comme langue d’étude.

La retraite n’a ralenti ni son travail ni ses projets sur le domaine occitan et il est constamment sollicité pour apporter son aide et son savoir-faire à de nombreuses associations et à des écrivains d’expression occitane. Il a plusieurs ouvrages en chantier et travaille en ce moment à la rédaction d’un Dictionnaire des expressions métaphoriques occitanes dans lequel chaque expression – il y en aura environ 4000 – est analysée et expliquée dans la langue occitane, une manière de montrer à tous ceux qui en douteraient encore que notre langue a « tout d’une grande » pour parler comme la publicité. Ce livre devrait paraître au cours de 2008.

DSC-0030.jpg
Dans son discours, Maurice Romieu a tenu également à souligner la duplicité d’une République qui, par l’intermédiaire des élus, se fait le défenseur et le champion de la diversité culturelle à l’extérieur de ses frontières mais qui, a l’intérieur de l’hexagone, fait tout pour éradiquer les langues historiques de France en ne leur accordant aucun moyen ni aucun accès au médias pour leur permettre de vivre et de se développer.
Des applaudissements nourris et le Se canti, que canti entonné spontanément par l’assistance saluèrent les propos du récipiendaire et tout le monde fit honneur aux… petits fours qui avaient été préparés pour l’occasion.

Andriu de Gavaudan,
Editorialista de La Setmana

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Lenga
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca