Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
22 mai 2014 4 22 /05 /mai /2014 10:28

Sacerdòci o jòc ?

En parlar damb amics estatsunidencs que’n volèvan saber un pauc suu cossí deu perqué dens la nòsta « doulce France » que’us digoi que la politica exagonala de l’òra d’ara e’s podèva comparar dab la deus Estats Units de B. Obama. Que m’expliqui. Quitament s’es estat tornat elegir, l’oposicion republicana e los sons « fondamentalistas » deu Tea party an pas jamai acceptat l’eleccion d’un Negre a la presidéncia. Ende eths, un democrata n’es de segur pas çò melhor mès un democrata negre, pensatz ! Doncas, que hèn tot çò que pòden entà torpilhar la soa politica qué que ne’n sia lo domeni e quitament se, dens ua auta escadença e aurén deishat córrer. Que hèn çò qu’apèran « felibustèra » – filibustering – qu’es a díser obstruccion. Que l’am vist en particular entà la lei sus la « santat per tots » – health care batiat Obama care – que considèran coma de moneda degalhada e un encoratjament entaus vauchics e fenhantàs. Que B. Obama aubresca la boca ende díser òc o non o que se care, que son contra ; que sia prèste a un compromés, que son contra… Coma m’ac digó un republican : « Lo jorn qu’aqueste país aja lo Senat, lo Congrès (deputats) e lo president que sian republicans, tot qu’anguerà de plan ! » Aquò ne’vse bremba pas arren ? En çò nòste, l’oposicion, de dreta au mens, qu’a totjorn considerat qu’un president e un govèrn d’esquèrra – o que’s presentan atau – èran illegitims. Que comencè en 1981 damb Mitterrand e que contunha anueit. « L’esquèrra qu’es arribada au poder per efracion », ça digó un deputat a l’Assemblada nacionau. Atau mala fe e peguessa que balhan aus líders ua visibilitat a l’Asemblada e dens los mèdia. Deman ua oposicion d’esquèrra que harà obstruccion tot parièr. « La politica qu’es un sacerdòci », ça disen tots.

Editoriau de La Setmana, n°970

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
16 mai 2014 5 16 /05 /mai /2014 17:20

Euròpa : la mal maridada…

Vòli pas dire mas, vist de l’autre bòrd de l’Atlantic, la Mar grana dels Gascons, Euròpa sembla luènh… Lo pauc qu’agachi lo fenestron e que legissi los jornals, se pòt pas dire que nòstra part del planeta siá una preocupacion màger dels Estatsunidencs.

Se pòt comprene après tot e nosautres fasèm tot parièr e çò qu’es pròche nos tòca mai.

I a una diferéncia çaquelà : es que los quites jornals regionals o locals an una rubrica « Internacional » e fan part d’un o dos eveniments causits en foncion de lor importància supausada. En consequéncia, i a totjorn quicòm a legir suls Estats Units o los Estatsunidencs.

Aici, en America, la premsa e los mèdia en general, parlan dels Estats Units e de çò que los Estatsunidencs fan en defòra del país. Parlan tanben de l’estrangièr quand un Estatsunidenc es concernit qual que ne siá lo motiu : bona accion o assassinat !

Los mèdia s’interessan als « estrangièrs » pas que quand arriba una catstròfa : disparicion d’un avion comercial o naufragi d’un ferry-boat amb centenats de victimas, per exemple.

Donc per demorar en contacte amb la « vièlha Euròpa », me cal passejar sus la tela… En cò nòstre, coma dins los autres païses europèus, levat la « crisi » ucraïnesa, son las eleccions europèas que son la preocupacion màger dels mèdia senon dels Franceses.

E cada organ de premsa i va de sos sondatges per mostrar que los Franceses son de mai en mai eurosceptics.

S’ai plan comprés, la television oficiala a quelques problèmas per organizar de debats entre los líders de las diferentas listas que se presentan en França. L’òme de l’eissarpa roja es totjorn prèste a dire son « non » a Euròpa ; la presidenta blau marin qu’a un vent favorable desempuèi – e quitament avant – sos resultats a las eleccions localas, fa valer sas pretencions e refusa los oponents que li pareisson pas dignes de debatre amb ela. Los socialistas refusan de participar al debat per cò que seriá balhar un caractèr francofrancés a aquestas eleccions, cò que son pas ; propausan donc un alemand candidat a la direccion del parlament per li far rampèl, etc.

Los europèus convençuts prenon la retirada (Bayrou, Cohn-Bendit) ; nos demòra pas que de politicians que se trufan d’Euròpa coma de l’an quaranta mas que corron çaquelà après las indemnitas autrejadas…

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 11 de mai de 2014

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
15 mai 2014 4 15 /05 /mai /2014 16:21

Metèo e politica…

Los Estatsunidencs i escapan pas e las canals nacionalas, mas sustot localas, entre doas « reclamas » donan la paraula al tipe de la metèo que mostra gràcia a l’ajuda de sas mapas-radar fòrça detalhadas los endreches precises que seràn asaigats e la quantitat d’aiga que tombarà o qu’anóncia los revolums en formacion e lor direccion etc. Dins lo ròdol ont soi – Kansas e secaresa dins lo Nòrd –, los farmers (agricultors) qu’an de bòrias fòrça mai grandas que las nòstras, la seguisson amb atencion quitament s’agachan tanben lo cèl e las nivols e mai d’un se tròban lo matin de d’òra al cafè per dejunar d’un pancake – mena de tortèl – amb de siròp d’aseròl e de bacon e parlar entre autras causas… de la metèo per saber qual a agut mai de pluèja abans d’anar. Mas de politica, ges ! ni locala, ni nacionala, ni federala… Fa mai de trenta ans que veni en los Estats Units e dins aquel domeni, vengut mai savi benlèu, ara espèri que « mon American » pause las questions… Pel primièr còp ongan, en doas ocasions, un Estatsunidenc – un republican e un democrata – a volgut saber çò qué n’èra de França e de l’opinion dels Franceses suls Estats Units e sus Obama, d’Ucraïna e de Putin, etc. M’an dich tanben l’opinion qu’avián de lor país e de sa politica. Pel republican, lo problèma èra B. Obama qu’empachava lo desvolopament de la produccion del gas d’esquist que permetriá als Estats Units de lo vendre als Europèus per que se posquèssen passar del gas de Putin ! E parli pas de la lei sus la santat que seriá de despensas inutilas o quasi… Lo democrata èra mai en fasi amb las qualques idèas que pòdi aver sul sicut. Dos cases sonque mas aquela curiositat m’a semblat portar quicòm de positiu e de novèl dins un país que se crei sovent un « pòble elegit ».

Editorial de La Setmana, n°968

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
7 mai 2014 3 07 /05 /mai /2014 15:04

Permanéncia e cambiament

Quitament se, ara, la tela nos permet de demorar en contacte amb tot çò que se passa sus nòstra bona e paura tèrra, lo fach de se trobar a passejar luènh de l’ostal me càmbia mas marcas.

E l’afar d’Ucraïna, lo naufragi del ferry-boat en Corea o las cridadissas de nòstres politicians m’arriban ensordidas, un pauc coma quand vos metètz de coton dins las aurelhas per entendre pas lo rambalh que fan los vesins d’a costat o del dessús.

La setmana que veni de passar a tornar descobrir una part de la « grossa poma », Manhattan, m’a fach mesurar lo cambiament e la permanéncia d’aquela vilassassa estatsunidenca.

Permanéncia perque çò que prima aicí, coma pertot en los Estats Units, es aquela corsa fòla per far de moneda, sèt jorns sus sèt los dotze meses de l’annada. Dins l’industria de servicis, los emplegats son pagats amb una fonda la màger part del temps e comptan sus la pèça per melhorar la paga. Aicí çaquelà, la sola pèça vertadièrament comuna es lo « quarter » – un petit vint centimes apr’aquí – ; la « pèça » donc es un bilhet d’un dòlar o mai estant que balhar la pèça deu far entre 18 % e 22 % de la nòta que cab tanben a NYC 9 % de taxas. E coma los mai aluserpits, dins los restaurants en particular, sabon que los visitors europèus, especialament los Franceses, daissan pas la pèça volontàriament – n’avèm perdut l’abitud –, aquesta es indicada sus la nòta o escricha d’ofici al taus mai fòrt ! La moneda es pas quicòm de vergonhós al país de l’oncle Sam !

Cambiament tanben desempuèi l’atemptat del 11 de setembre de 2001, conegut aicí coma lo 9/11. An desvolopat una paranòia a l’entrada sul territòri mas tanben dins totes los endreches que se visitan e, de segur, las tòrres ont vos cal despolhar e passar a l’escàner.

La libertat es ara plan enquadrada !

Editorial de La Setmana, n° 96xx

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
7 mai 2014 3 07 /05 /mai /2014 15:00

« Sancte…, ora pro nobis ! »

Dimenge passat, dos papas foguèron canonizats per lo papa en exercici, en preséncia del papa emerit. Tornarai pas aquí dessús qu’avètz totes pogut legir los comentaris e que n’avètz degut far fòrça segon vòstra cresença o mescresença.

En me passejant un pauc sus la tela per veire de que ne virava, ai pogut constatar que los Franceses an d’idèas plan arrestadas quitament quand coneisson pas res a las questions religiosas ! E encara parli pas de las insultas e de las bestiesas escrichas cap a la Glèisa catolica e sos representants, cap als òmes politics que, de mon punt de vista, fan pas que lor dever de representacion, etc.

Tot i passa : laïcitat, pedofilia, curatalha, crosadas, riquesa, sembla-miracles e supersticions… Semblariá que, per un fum de gents, tot foguèsse dins tot e recipròcament ! A cadun son Golgòta…

Los mescresents aimarián d’aver un drech de contraròtle sul debanament dels afars de la Glèisa de Roma e d’unes cresents estiman que la santetat dels dos se pòt pas comparar : un ne ten pel Bergamasc, l’autre pel Polonés !

Personalament, ai un feble per l’Angelo Roncalli que soi un pauc son « país », qu’èra filh de païsan e que mostrèt totjorn un interès pregond per la justícia, la defensa dels « petits » e, entre autras causas, lo dialòg interreligiós. Los cardinals avián volgut ne far un « papa de transicion », el provoquèt un tèrratremol, demest los catolicas, amb la convocacion de Vatican II. Sens aver lo vernís de l’autre, lo petit paísan d’un còp èra foguèt un diplomata de tria dins totas las plaças qu’ocupèt, que foguèsse en Bulgaria, en França o en Itàlia, e son accion en favor dels Josius (pendent la darrièra guèrra) es pas de negligir !

Pel million de crestians, o quasi, ramosats dimenge, sus la plaça Sant Pèire, aquò deu far sens, non ?

Eidtoiral de La Setmana, n°96x

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
3 mai 2014 6 03 /05 /mai /2014 14:05

La paranòia d’una nacion !

Vòli pas dire mas deu i aver causas que son pas pus de mon atge !

Vos parlavi la setmana passada de ma venguda en los Estats Units e de l’acuelh per los servicis de l’immigracion que vos donarián l’enveja de vos en tornar còp sec se sabiatz pas que d’amics vos espèran. Veni donc de passar una setmana a crocar la « gròssa poma » gaireben dins totes los caires. Per èsser onèste, se l’ai crocada, es pas que dins sa part màger, es a dire Manhattan.

Aquò sufís per vos far faire d’exercici se n’avètz perdut l’abitud. Los Ageneses coneisson la pressa que pòt i aver al moment de Nadal, per exmple, quand las gents s’amolonan dins los quartièrs de la botigas per far las darrièras crompas. E ben, imaginatz cent còps mai de monde e auretz una idèa del poblament dels trepadors de Manhattan.

De segur, las carrièras son per las veituras e la circulacion per de provincials coma ieu – e una majoritat de vosautres – es sens comparason, l’auretz comprés amb la que coneissèm. Vos parli pas dels veiculs dels pompièrs o de la polícia qu’ensajan de progressar dins lo flux de la circulacion en fasent marchar lor « trompeta » dels tons multiples a rendre sord un avugle !

En ma qualitat de torista, ai pas plangut mos passes e, a còps, me soi dich « Al diable, l’avarícia » e fach signe a un d’aqueles veïculs jaunes que coneissètz al mens pel cinèma ! Pel prètz, sostenon aisidament la comparason amb nòstres taxis parisencs que còstan los uèlhs del cap.

Mas dins las visitas, sabètz que i a totjorn qualque monument o qualque musèu. A New York, sacrificatz al rite ! A, pauròts ! sabètz pas ont avètz pausat lo pè ! Sens parlar del prètz que pòt èsser important, tot musèu que vei passar un molon de visitors viu, de mon punt de vista, dins la paranòia la pus completa ! Las tors destrusas a daissat un trauma dins la memòria de l’Administracion estatsunidenca : alara las precaucions son presas !

Coma per prene l’avion, aicí a New York – mas tanben a Boston e un pauc pertot –, los visitors dels musèus e subertot dels gratacèls, devon passar a l’escanèr tot çò qu’an sus l’esquina e dins lor saca. La consequéncia es que, a cada còp, los milierats de visitors an de seguir una fila, etc. e l’afar vos pòt prene un temps fòl ! Òsca la paranòia !

Lo sol solaç al qual pòdi pensar es que aquela paranòia balha de trabalh a l’industria dels escanèrs e autres equipaments (coma las camèras de vidèoproteccion) e fa trabalhar un fum de monde que, dins d’autras circonstàncias, serián al caumatge.

Coma o a dich lo fabulista que parlava de la granolha : « Qui me tornarà mon estanh ? » Seriái un pauc parièr : se m’agrada de partir, m’agrada de tornar sustot quand vesi coma vira nòstra societat modèrna, basada sus la mesfisança generalizada.

Deman, me’n vau veire lo brèç, o quasi, de la nacion estatsunidenca … Vos ne parlarai…

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 4 de mai de 2014

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
26 avril 2014 6 26 /04 /avril /2014 04:29

La sopa de morre !

Vòli pas dire mas i a d’endreches ont las causas càmbian pas. A còps, pòt èsser rassegurant mas, lo mai sovent, aquò passa l’òsca !

Donc, una de las causas que càmbian pas son los servicis de l’immigracion estatsunidencs.

Cal vos dire que decidiguèri recentament de tornar far visita a mos amics que i aviá un brave brieu que los aviái pas vist.

Lo passapòrt, rai ! Coma m’arriba de temps en quora d’anar veire de l’autre bòrd del planeta cossí se passan las causas, l’ai totjorn prèste a l’emplec e i a plan longtemps qu’ai pas agachat ma cara sus una carta nacionala d’identitat.

Mas desempuèi los eveniments de 2001, las autoritats estatsunidencas son vengudas paranoiacas, cada annada un pauc mai. An forçat totes los païses europèus – per parlar pas que d’eles – a balhar d’entresenhas suls passatgièrs que lor volián rendre visita. Meton tot aquò dins los ordenadors per ensajar de trobar, abans l’ora, un òme mal intencionat potencial. Semblan de conéisser l’adagi que ditz que « totes los raubaires an lors papièrs » !

Dins lor tissa de o voler tot contrarotlar, exigisson, contra 14 dòllars çaquelà, que fagas una demanda d’autorizacion per los anar veire e nòstres dirigents – franceses al mens – tròban tot aquò normal ! Dins l’istòria recenta de retorsion administrativa, lo sol qu’es estat « colhut » foguèt lo Jacques Chirac que exigiguèt un visa de la part dels Estatsunidencs quand aqueles n’avián instituit un.

Per ieu, es desagradiu sonque, mas, de mon punt de vista, es pas res comparat al contraròtle que te fan quand arribas dins « lo país de l’estatua de la Libertat !

Cal pensar que soi pas lo sol a voler anar en los Estats Units e los vòls arriban màgerment a New York o Boston. Ieu, èra Boston !

Soi pas tot sol tanpauc dins l’avion que cab environ tres cents personas o mai. E l’avion es pas lo sol a atterrar gaireben a la meteissa ora…

Donc sèm benlèu un milierat o mai a nos presentar als portanèls de l’immigracion. Aquestes son plan nombroses mas los agents de l’immigracion o son un pauc mens ! Diluns passat, èran pas que sièis o sèt per la tropelada de visitors que se presentavan.

Los Estatsunidencs – al mens a l’entrada del país – an decidit un còp per totes que los qu’arribavan comprenián e parlavan « l’american ». Dins l’avion, as ja respondut a un questionari en anglés ; aquò contunha quand arribas davant l’oficièr de servici : per qué venètz aici ? Qui anatz veire ? Avètz de malas intencions ? etc. E lo tipe te pausa las questions en fasent lo morre – al mens lo meu. E encara, coneissi dos o tres mots d’anglés ! Puèi, te prenon las emprentas de totes los dets de las doas mans e una fòto avant de donar lo sagel d’entrada. Ieu, meteguèri pas qu’un pauc mai d’una ora per far aquel percors del « con batut » !

Ara, es fach e soi sul territòri estatsunidenc mas pòdon pas dire que l’acuèlh es bon ! Urosament que lo dedins es generalament melhor que l’envolòpa !


Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 27 d'abril de 2014

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
23 avril 2014 3 23 /04 /avril /2014 15:46

Democracia dels pès d’argela…

Lo dimenge de Pascas es una granda fèsta religiosa pels crestians e, quitament se la « filha ainada de la Glèisa » s’es destacada del ligam estrech que la ligava a Roma, demòran nombroses los que an quitat d’anar a la messa levat per qualques fèstas religosas màgers e Pascas n’es una. Los jornalistas qu’èran estats preses en ostages devon aver viscut una « resurrexion », eles tanben, après un detzenat de meses de captivitat dins de condicions materialas tra que dificilas en Siria. Siria… Una guèrra que s’esperlonga, de milierats de victimas demest la populacion, de jihadistas venguts se metre al mitan dels protagonistas e qu’an per amira d’establir un califat o quicòm del genre, etc. E dins aquel infèrn, per çò qu’es un infèrn vertadièrament, qualques jornalistas que riscan lor vida per nos téner informats a nosautres que trapam las novèlas, òrras en general, d’aquel país, setuts davant lo fenestron o en prenent l’aperitiu amb qualques amics. Auriam qualque reconeissença per totes aqueles professionals ? Nani. Sèm pas luènhs de pensar que son un pauc cabords de s’anar cercar d’emmerdaments e que, se, en causa d’aqueles « hòls de Dieu », i daissan la vida, es un pauc lor fauta. Dictadors e jihadistas e qualques autres an aprés a conéisser lo dangièr dels mèdia o los servicis que lors pòdon rendre. Los jornalistas son en primièra linha, assassinats se son un empach o escambiats contra un rescat que permetrà als interessats de crompar d’armas… Situacion bauja ! Après qualques presas de posicion, non seguidas del començament d’un debut d’aplicacion, los estats semblan esperar qu’aqueste conflicte s’acabe, coma d’autres, amb la victòria del dictador de l’endrech que fa un pam de nas als estats democratics, gigants dels pès d’argela !

Editorial de La Setmana, n°965

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
20 avril 2014 7 20 /04 /avril /2014 16:31

La bona santat dels voltors

Vòli pas dire mas, se nòstre president foguèt gaireben elegit a las suspresa generala gràcia en partida a son anafòra, « Ieu, president… », venguda culta quitament per se’n trufar, se deu pensar cada matin, en se fasent la barba, que, dempuèi doas annadas, la bona fortuna l’a abandonat. Foguèsse estat un òme portat sus la religion crestiana, auriá de segur meditat aquesta setmana – santa pels crestians – sus la passion de Crist, son camin de crotz e sa crucifixion sul Golgòta. Auriá pensat benlèu, dins la passa ont se tròba, a perdonar a sos enemics coma o faguèt Crist amb lo bon lairon. Auriá, auriá… mas dison que la religion es pas son afar. Que volètz, cadun a lo solaç que pòt ! Tre son eleccion, faguèt de la lucha contra lo caumatge « la maire de totas las batalhas ». Ailàs, lo primièr ministre Ayrault, un amic de longa, poguèt pas far gand causa contra aquela malediccion, venguda encara encara mai pesuga en causa de La crisi. Òme de consensus qu’aima pas los conflictes, sabèt pas – o poguèt pas o volguèt pas – se despatolhar de las rivalitats entre los diferents ministres, de la volontat « d’independéncia » de l’empèri de las finanças (Bercy) e de la manca de decision, rapida o brutala, que los eveniments aurián exigit de la part del president. F. Hollande que s’èra imaginat en president « normal » d’un país « normal » es estat forçat, en rason dels eveniments – caumatge que puja, eleccions municipalas catastroficas per la majoritat, mas qualques « escandals » tanben – de se separar d’Ayrault (en fach, aqueste a demissionat) e de promòure son ministre de l’Interior que los sondatges ne fan un personatge incontornable dins la situacion presenta. Una ironda, ça que là, fa pas lo primtemps e lo president o sap que comença de dire, d’una faiçon mai o mens informala, que se tornarà pas presentar se, per cas, sos esfòrces per demingar lo caumatge, balhan pas de resultats significatius. Oposicions de drecha e d’esquèrra son a l’espèra, prèstes a profiechar dels estavaniments del govèrn novèl ; los mèdia – qualques uns – cèrcan a desembocar çò que lor pareis contrari a una « Republica exemplara »… Quand los voltors se pòrtan plan, la democracia es en dangièr…

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 20 d'abril de 2014

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article
17 avril 2014 4 17 /04 /avril /2014 00:34

Lo « sacrifici » deus elegits !

E, se per un còp, los nòstes elegits – totas tendéncias politicas con·honudas – hicavan los lors actes en acòrd damb las lors paraulas ! Se ne credem las gazetas, n’avem pas nada hidança cap aus nòstes elegits nacionaus que, generaument, e nse viran lo cuu – excusatz ! – tanlèu l’eleccion passada e que tornan cinc o sheis ans après ende har lo tòcamanetas. entà aquestes, l’afar qu’es entenut ! Non, que vòli parlar deus « petits » elegits, los de las comunas qu’an un meriti gran a trabalhar ende nosauts, egoïstas qu’èm que ne’ns preocupam pas deu ben public. Meriti, meriti ! A saber… Avant las eleccions que i avó, dens la premsa deu men parçan, quauques declaracions de cònsols en foncion. Un que’s planèva deu temps passat au servici de la comuna sens cap – o pauc – de reconeishença deus sons administrats, l’aute que disèva que calè estar « hèra coratjós »… un sol que hiquè en avant lo « bonaür » que passa « las constrentas ». Òu ! Òu ! Çò prumèr, n’es pas ua obligacion de’s presentar e puish, que i a quauques compensacions benlèu. Dens un vilatge o ua viloteta, lo cònsol qu’es un edil important e qu’a lo poder – A ! lo poder ! Com ac preved la lei, que tòca indemnitats – 43% de l’indici 1015 (comuna de 1000 a 3499 estatjants) – e los sons adjunts tanben – 16% ende la medisha comuna. Dinc adara, qu’èran un complement ende un sarròt d’elegits qui èran au Conselh departamentau o regionau o… a París ! Quitament endeus que n’an pas sonque un mandat, que i a las indemnitats divèrsas e variadas dens las intercomunalitats que ne hèn pas partida deu domeni de non-cumul. Se « la democracia a un prètz », n’am pas sonque un percentatge e un indici ! Que seré mesquin de parlar moneda quan eths nse parlan de « coratge » e de « sacrifici » !

Edotoriau de La Setmana, n°965

Repost 0
Andriu de Gavaudan
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca