Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
16 mai 2017 2 16 /05 /mai /2017 19:56

Los quatre tèrces…

 

Dura lex sed lex… Dels quatre arribats primièrs « dins un mocador », la lei causís los dos primièrs per n’aver pas qu’un a la fin : lo primus inter pares !

Pel primièr còp, França s’es balhada un donzelon qu’èra gaireben desconegut dos ans a. Mas, sens qu’aja fach cap de telerealitat, sa biografia aviá de qué exacerbar las passions dels uns e dels autres.

Pensatz, un òme maridat amb una femna plan mai vièlha qu’el e un banquièr d’afars avant de se virar cap a la politica…

E justament, d’experiéncia politica, n’aviá pas cap. E son ambicion podiá pas èsser que passadissa. Lèu lèu se tumariá a la realitat que coneissián los qu’èran dins lo « mestièr » dempuèi lustres e lustres.

Lo mestièr es benlèu çò qu’ eliminèt sos concurrents. La femna de Montretout o desvelèt tot a… son desavantatge ; per mossur Net, foguèron los « vicis esconduts » de sa vida privada, e benlèu que los cambiaments de l’insosmés de la profession de fe en òme flatonaire li faguèron mancar la seleccion finala.

Fin finala, nos trobam amb la règla dels quatre tèrces : un tèrç d’abstencions e de vòtes blancs, un tèrç per la « caudilla » e dos tèrces pel ganhaire.

Pel primièr còp dins la Cinquena Republica, lo resultat foguèt pas l’escasença d’alegresa populara e los vencits metèron pas gaire de temps per tornar trobar, fàcias als micros e camèras, las posturas e lo vocabulari costumièr per denegar tota legitimitat al president novèl.

Se compren que la drecha siá decebuda d’aver organizat son Waterloo e que vòlga aver sos Cent-jorns ! Los insosmés serián prèstes a reviscolar lo « FTP-MOI » per tornar en resisténcia…

Veirem amb las eleccions venentas mas aquela eleccion presidenciala a vist quicòm del « monde ancian » se desfar que tornarà pas qué que sián las explicacions balhadas per explicar una desfacha o una victòria…

Andriu de Gavaudan

Editorial de La Setmama, n° 1076

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
6 mai 2017 6 06 /05 /mai /2017 12:17

Tres còps qu’a cantat lo hasan…

 

Que i a ua brava estona que, pres per las nòstas cuentas electoraus, n’am pas parlat deus nòstes amics estatsunidencs. Que i a tres mes dejà que l’eraut de « Make America great again » es a la Maison Blanca ; e que i a tres mes que ne quita pas de’s renegar. Ne pòt pas acusar los democratas quitament se aquestes, qui son estats des·hèits « sus la rasa lana » de las tèrras electoraus, assajan de rebombir, damb quauques dificultats peu moment totun. La sola causa que pòden hèser qu’es de cercar bregas o tribulòcis au president navèth e de’s liurar a la felibusta entà contrariar los Republicans qui, de tota faiçon, avent la majoritat absoluda dens las duas assembladas – Congrès e Senat – e pòden hèser çò que los agrada… en principi ! Mes, en un temps que los hèits alternatius (alternative facts) e la vertat inventada (post-truth) semblan a la mòda que i a causas qui ne pòt pas estujar… La politica de santat mesa en plaça per Obama qu’es totjorn en plaça en causa de las pelejas demest los Republicans qui an felibustèrs au deguens deu lor partit. La « muralha de China » promesa entà protegir los Estatsunidencs deus sacamands de tota natura venguts deu Sud, immigrants a l’encòp « assassins » e « violaires » que sembla mau partida en causa de sos « amics » republicans que semblan trobar la factura un pauc tròp pesuga. E qué díser de la politica estrangèra quan ditz ara lo contrari de tot çò qu’ahortiscó quan èra en campanha ? L’amic Pótin, un estafièr e lo Chinés ara un parangon de vertut sens parlar de l’Otan, ger inutila e anèit indispensabla… En consequéncia, los « petits blancs » – òmes e hemnas – e los ultras qu’avèvan votat entà un mascle, supausadament « colhut » son decebuts ; e, dens los Estats ruraus republicans, las eleccions qu’èran un camin pavat de mossa que començan d’estar envasits peus arromècs.

 

Andriu de Gavaudan

 

Editorial, La Setmana, n° 1075

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
23 avril 2017 7 23 /04 /avril /2017 09:19

Trump a l’exportacion ?

O dirai pas jamai pro mas i plan longtemps que França seguís la mòda estatsunidenca dins gaireben totes los domenis.

E çò que nos ven dels Estats Units es totjorn estampilhat de bona lei !

Dison que sèm lo país ont se manja fòrt plan e ont las arts de la taula s’ameritan una reconeishença internacionala ; o vòli plan creire mas sèm tanben lo país en Euròpa que compta lo nombre mai important d’aquelas ensenhas de restauracion rapida que l’accion, qualques ans a, de José Bové a pas empachat de créisser. E s’a crescut, es que i aviá una demanda !

Dison que sèm un país ont se beu plan mas la consumacion de la bevenda nacionala estatsunidenca supera totas las autras !

Aital podèm viatjar demest los produches responsables de l’obesitat en cò dels Estatsunidencs e constatar que lor venda marcha plan en cò nòstre.

Gausarai dire qu’es tot parièr en politica… Tres meses a, los Estats Units e lo mond entièr recebèron coma un còp de punh l’eleccion d’un òme que, dins sa campanha electorala, se mostrèt un « mèstre es messorgas » qu’espandiguèt dins sos mitins mas tanben amb los bresolhadisses [en francés : un tweet] sus son telefonet intelligent. Inventèt amb son equipa los faches alternatius – « alternative facts » – e la veritat inventada – « post truth » !

Res de çò qu’aviá fach son predecssor e que voliá far la candidata democrata li agradava. Èra lo sol a poder far « America great again » !

Ailàs, après un centenat de jorns de governança caotica, quitament los Estatsunidencs que l’an portat al poder començan de s’aperceber qu’an elegit un òme cambiadís e messorguièr qu’a ja renegat la màger part de sas promessas que la mai visible es la seguenta : un còp elegit, passarai pas mon temps ajogar al gòlf coma Obama ; tot mon temps serà consacrat als problèmas qu’Obama n’es l’encausa ! E sabètz qué ? En tres meses a mai jogat al gòlf qu’Obama dins los uèit ans de sa presidénçia…

Politicians e mèdia se son trufats d’aquel arlèri del vocabulari de dos cents mots ! Nosautres, en cò nòstre, sèm pas coma aqueles piòts d’Estatsunidencs e, lo moment vengut de l’eleccion presidenciala, saurem destriar lo bon gran de l’iraga…

Aqueste ser, serem fixats !

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimenge lo 23 d'abril de 2017

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
15 avril 2017 6 15 /04 /avril /2017 16:44

Auturoses, los Franceses ?

Encara un esfòrç e benlèu saurem contra qual nos cal votar … se votam ! Los sondatges multiples, relaiats a bodre pels mèdia, nos porgisson cada jorn una « fotografia de l’opinion a un moment m », çò dison ; e, sul fenestron, las canals d’informacions se sentisson obligadas d’« anar mai luènh amb lo dorsièr de l’eleccion », dorsièr aprigondit, de segur, que dura un parelh de minutas !

Seriá mestièr, qui sap, que recrutèsson un mèstre del suspense o un imitator del paure Leon Zitrone que comentava las eleccions coma lo Grand prèmi de Diana o d’America. Dins aquela corsa, avèm los faire-valer, los outsiders e las vedetas ; cal los uns e los autres per assegurar l’espectacle.

E d’espectacle, n’avèm… desempuèi tres o quatre meses. Encara un esfòrç e poirem far rampèl als Estats Units, « lo far de l’univèrs liure » (Fulbèrt Cant) venguts ara, amb l’administracion novèla, lo país dels faches alternatius (alternative facts) e de las novèlas inventadas (fake news).

Al moment qu’escrivi, son quatre que retenon l’atencion dels especialistas, mas amb una suspresa de talha : la desbandada del candidat PS e lo vam inesperat del candidat de l’extrèma esquèrra. E demest aqueles quatre, n’i a pas qu’un sol a se dire europèu ; los autres presican mai o mens per tornar a França son esplendor e son dardalhament perduts.

Aparentament, nòstre pòble, vengut esclau e gaireben lobotomisat en causa de l’« eurocratalha » de Brussèlas, serà mai fòrt tot solet qu’ara quand es mal acompanhat ! Aurián doblidat totes çò que devèm a una Euròpa fargada, d’una faiçon fòrça imperfacha de segur, après los dos chaples mai grands de l’epòca modèrna ?

O alara, lo fach de pensar que « sèm lo pòble mai aluserpit del planeta » nos empacha de nos acarar a las realitats. Qual a dich que los Franceses èran auturoses ?

Editorial, La Setmana, n° 1074

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
15 avril 2017 6 15 /04 /avril /2017 12:29

Faches alternatius e novèlas inventadas…

O dirai pas jamai pro mas s’entend de mai en mai que lo mond vira de mai en mai viste… Pels uèlhs agusat dels scientifics, sembla pas quitament se, de quora en quora, los especialistas en carga del temps que passa fan assbar que cal apondre un segonda al relòtge atomic per demorar dins la corsa del temps… Rai, lor devèm far fisança que son pas eles que comptan colhonadas, en principi !

Ai pro parlat de nòstres amusaires publica e daissat regolar ma colèra contra eles en corrent la risca d’aver qualque legeire pensar que soi un « antifrancés ». Cal dire que o fan tot per balhar rason alss pescòfis qu’aiman mai anar a Baïsa o a Garona que dins un burèu de vòte lo jorn de las eleccions…

Avèm gaireben totes doblidat que d’òmes e de femnas son mòrts per obténer lo drech de dire çò que pensa cada cinc cinc ans. Mas aquò es un autre afar !

Nòstres elegits an pas lo privilègi de las colhonadas, de la messorgas, etc. en un mot del populisme. Los autres païses n’an tanben mas interessan pas los mèdia per çò que son generalament de païses pichons que lor influéncia sus l’anar del planeta es menor.

La causa es diferenta pr’aquò quand lo país concernit es lo país mai poderós sus nòstra paura tèrra : los Estats Units.

Solide que nos escacalassam quand un Beppe Grillo jòga lo matamòre en seguida d’un autre, lo Berlusconi. Los mèdia dison : « Aquò se passa en Itàlia » sens comentaris e passan a quicòm mai.

Los Estats Units son figas d’un autre panièr ! Venon de portar al poder un palhassa miliardari per lo qual la vertat es quicòm de relatiu, ven dins la boca de sos ministres, de « faches alternatius » e es considerada en cò de sos enemics coma « novèlas inventadas ».

Son administracion es a son imatge : messorgas e calomnias ; sol compta çò que dison. Los mèdia se rendon compte que lor va caler adoptar una autra tactica e far lo contaròtle de tot çò que l’administracion Trump afirma…

Empacha pas que sos partisans creson encara tot çò que ditz contra los elèits de Washington.

E coma los Franceses adulan tot çò que nos ven dels Estats Units, lèu lèu las paraulas de nòstres politicians son e seràn tanben paraulas d’evangèli, ailàs !

Cronica occitana, Le Petit Bleu de Lot-et-Garaonne, dimenge lo 9 d'abriu de 2017

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 avril 2017 6 01 /04 /avril /2017 16:19

Coratge, que nse’n cau !

« Coratge, que’n cau ! »

Paraulas de las bèras deus òmes politics qui vòlen vénguer califa. Mès ne i a pas nat qui nse demanda a nosauts de n’aver o se n’avem, de coratge ! E totun, que pensi que lo monde, las gents, los ciutadans, los sostengs, los fans, los electors ne deven muishar enqüèra mei que non pas los pretendents.

« Arren de nevèth devath lo sorelh », ça disen los pishafred e los pishavinagre de tota mena. « Que se’n va temps de har la bugada e qu’es lo sol capable de lavar mei blanc que blanc ! », ça disen los fans deus uns o deus autes.

Nosauts, les vraies gens, los qu’avem lo dret constitucionau d’exprimir la nòsta pensada en un mot, non pas dus mas un sol, lo jorn deu vòte, que’us devem sofrir a longor de colonas o d’antena, parabolica o pas. Que devem subir las lors logorrèas suu cossí deu perqué, suus mejans a hicar en òbra entà redreçar lo país, sus la capacitat qu’an los Francés de comprénguer las necessitats deu moment, etc.

A, los Francés ! Aquera entitat desincarnada que hè flòri demest los candidats. Non son pas nombrós a parlar de nosauts, personas hèitas de carn e de sang, capablas d’emocions, de sentiments. Personas qu’aimarén d’estar consultadas – qu’ac sabi, n’es pas aisit ! – un pauc mei sovent ; personas de las vilas e deu campèstre qui saben la realitat de la vita vitanta lonh de l’atmosfèra deus salons mondans o de las mansas ruraus.

De coratge, que nse’n cau entà demorar pro « ciutadans » – paraula a la mòda ! – responsables e voler a tota fòrça anar votar dins un mes… Sus qué ? Suus programas que degun ne’n parla, aucupats que son a lengassejar suus vestits d’un o emplecs presumits ficticis de l’aute.

Los mèdia ne presentan pas sonque las paraulas « pertinentas », las paraulas « chòc », las frasòtas deus discors en créser que los ciutadans qu’èm ne saben pas mei escotar, legir o pensar…

 

 La Setmana n° 1073

Repost 0
1 avril 2017 6 01 /04 /avril /2017 16:16

« Trumpizacion » de França !

O dirai pas jamai pro mas soi forçat de o tornar dire un còp de mai. Soi pas jamai estat un optimista acarnassit e aparteni ai a la categoria de la gents que te veson lo veire a mitat voge ; aquò m’empacha pas çaquelà de far las causas mas soi solatjat sonque quand tot es acabat.

Mas dins l’anar dels afars exagonals o internacionals, ieu, soi pas de comptar e coma milions d’autres, soi pas qu’un espectator, un usatgèr o un client !

Dins los Estats Units del sénher Trump e sa faiçon de menar, fins ara sa « politica », brutala que non sabi, avèm tota la bestialitat politica de la natura umana mesa a jorn. Lo país mai poderós del planeta deu, per el, èsser dirigit coma sas entrepresas que mena d’una faiçon autocratica …

Aquel òme qu’eiretèt sa fortuna de son pair l’a sabuda conservar aparentament e desvolopar. Normalament, aquel saber-far li deuriá èsser reconegut e o foguèt pel mond que votèron per el. Pensi que sos « fans » an cresegut la frasa d’un òme que quita pas de dire que vòl far « America great again » — los Estats Units, un grand país tornar ! — mas an pas retengut l’autra frasa qu’utiliza benlèu mai sovent encara : « Capitetz pas, sètz licenciat ! »

Trump fa partida d’aquel monde dels afars, sens pietat pels que son pas nascuts amb un culhièr d’argent dins la boca. E un fum dels qu’an votat per el an besonh çaquelà d’aver qualqu’un — o una administracion — per los ajudar quand se tròban dins los embestiaments.

Anatz comprendre !

En cò nòstre, fins ara, la solidaritat institucionala marchava mai o mens e, dempuèi qualques annadas, mens que mai ! Desempuèi que lo vedèl d’aur es estat promogut « Dieu novèl e insidspensable » — o sabi, es una de mas tissas ! — l’estatsunidenquazacion es en marcha.

Avèm la pròva jos los uèlhs dins la campanha electorala que vivèm, la pièja benlèu dempuèi lo començament de la Cinquena Republica.

Los candidats màger a l’eleccion predisenciala qu’an l’ambicion d’èsser los futurs líders del país an problèmas amb la justícia per fraudariá, messorgas, mancament a la paraula donada, etc. e nos demandan de lor far fisança…

Seriam a nos « trumpizar » que seriái pas estonat !

 

Cronica occitana  – Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimenge lo 25 de mars de 2017

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 avril 2017 6 01 /04 /avril /2017 16:10

Vestit de probitat candida…

 

Eleccion presidenciala…

Lo temps se sarra mas es pas per aquò que ne sabèm mai. I a pas que los fans d’un o de l’autre candidat que sabon ont penjar lor lum. Ne demòran çaquelà un fum que son descorats d’entendre pas que de proposicions demagogicas o surrealistas. I a los que son per una seisena republica, los que son per una « França als Franceses de soca », los que son per l’union de la carpa e del lapin, etc.

Mas es malaisit per eles de far de promessas autrament qu’a la mòda vièlha : « Quand serai elegit… » Coma los mèdia s’interèssan subretot als peisses gròsses, aquestes se venon incrustar sul fenestron mentre que, de quora en quora, vesèm aparéisser los « petits » en imatges subliminals que nos venon rapelar que l’egalitat fa partida da la devisa exagonala… en teoria !

L’òme de l’eissarpa roja nos vòl demostrar que lo mot « esquèrra es pas l’enemiga de la modernitat e malhums socials e ologramas, per exemple, son meses a contribucion. Son concurrent, d’un classicisme de bona lei, a empruntat als Estatsunidencs la « man drecha sul pitre » quand escota o canta l’imne nacional.

Lo caganís-candidat a l’avantatge suls autres d’èsser un novèl vengut en politica e li pòdon reprochar pas que son passat de banquièr mas, dins un mond qu’a fach son dieu de la moneda, sembla pas redibitòri…

Los dos candidats de drecha que se presentan, cadun vestit de probitat candida e de lin blanc, se dison victimas de « gabinets negres » que complòtan per los empachar de tornar França al pòble e de redreçar lo país. Cadun jòga a sa faiçon amb l’immunitat parlamentària que los presèrva dels jutges.

Curiós país ont un « panaire d’irange » es condemnat sul pic a las galèras e ont un òme – o una femna – pòt far valer son immunitat o sa presompcion d’innocéncia per preservar sa « pichona entrepresa » !

Edotirail – La Setmama, n° 1072

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 avril 2017 6 01 /04 /avril /2017 16:06

Vòlon pas saber ?

 

O dirai pas jamai pro e la campanha electorala presenta fa pas que confirmar la decadéncia de nòstre sistèma poltic. Vòli pas dire que lo ciutadan lambda a totas las qualitats e que los elegits n’an pas cap mas los escarts morals e etics son de mal acceptar quand la vida vidanta se fa cada jorn un pauc mai pesuga.

La vida vidanta, çaquelà, es pas pesuga per totes e, dins u país ont l’egalitarisme a remplaçat desempuèi longtemps l’egalitat, es pas de bon conéisser que los que, generalament, nos demanda de sacrificis, son los darrièrs a ne far.

Cap a la « revòlta » e a l’incompreension d’unes ciutadans a prepaus de l’afar Fillon, nòstres elegits se defendon e, per d’unes, corron los mèdia, sustot la televison, per explicar que nos enganam, nosautres las gents normalas, e que la paga que tenon, mai exactament las indemnitats que recebon, son pas tant importantas qu’aquò.

Soi pas jamai estat gelós de la moneda recebuda pels elegits ; çò qu’accèpti pas, per contra es l’arrogància amb laquala prenon las criticas.

En disent aquò soi ben conscient que son pas totes aital ; mas los qualques uns que gastan la sauça fant cabussar totes los autres dins la topina…

Rapelatz-vos qu’un ensenhaire o un prèire pedofils son l’encausa que totes los enenhaires o totes los prèires an un comportament identic…

Los bons pagan donc pels maissants ; las foncions electivas escapan pas a aquel teorèma e los elegits – nacionals principalament – an una responsabilitat encara mai granda dins la mesura que son eles que fan las leis.

Vos o ieu, que podèm far ? votar cada cinc ans ; es pauc ! Que fasèm fàcias a las aumentacions o las estagnacions dels salaris, de las mèrças, etc. Repotegam mas fasèm, constrenches, de causidas. Los deputats e senators, per bona part, cultivan lor especificitat per garantir lors privilègis ; considèran que s’ameritan una aumentacion… s’aumentan ! que lor « mestièr » dura pas tota la vida… se fan un sistèma de pension amb un rapòrt « qualitat-prètz » qu’a pas cap d’equivalent dins un monde normal !

Se meton aital dins las mans dels populistas que son encara mai corromputs !

Durarà pas autan coma las talhas, çò disi1a la paure maire !

Cronica occitana — Le Petit Bleu de Lot-et- Garonne, dimenge lo 12 de mars de 2017

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 mars 2017 7 05 /03 /mars /2017 09:36

Aprendís demagòg ?

 

O dirai pas jamai pro e soi pas lo sol a o pensar : foguèsse pas una escasença autan seriosa dins la vida d’una democracia, ne poiriam rire e nos poiriam tot bestiament escacalassar !

Assistèm en dirècte a la naissença d’un demagòg populista ! Sabi qu’es una tautologia e devi reconéisser que me demandi s’emplegui los mots que cal per designar un òme que, fins a una epòca recenta, aviá aquesit, al cors d’una carrièra politica longa, una reputacion d’integritat, de probitat, de qualqu’un qu’a los pès sus tèrra e de « notari de província », insulta suprèma dins la boca de nòstres politicians aparisenquits o de de la fauna germanopratina.

Personalament, m’agrada mai un notari de província que non pas un aparisenquit, sustot s’es un politician !

Lo paure el, candidat a la présidéncia de la Republica, desempuèi qu’es estat mostrat au det per aver salariat – e bèlament – la femna e los dròlles per un trabalh presumit fictitiu, ne n’acaba de tombar de Caribde en Scilla… Après d’excusas publicas dins los mèdia, podiá pensar que l’afar s’atudariá aisidament e que los Franceses passarián a quicom mai. Bernica !

Dempuèi mai d’un mes, n’es redusit a parlar d’un problèma que, per el, n’es pas un mas lo drama es que pòt pas parlar de res mai, ni de son programa per o vantar ni de los dels autres peer los denigrar.

Fàcia a una situacion aital, d’autres se serián arrestats descorats. Nòstre òme, non ! E, partent del principi que, per se defendre, lo mejan mai bon es l’ataca, met en acusacion totes los que son contra el.

Tre la debuta, foguèt lo setmanièr e los mèdia que seguiguèron d’èsser los folha-mèrda de servici, puèi venguèron los policièrs e los jutges acusats de participar a un complòt mediatic, etc.

Aguèt qualques paraulas dobtosas coma : « Sèm en quasi-guèrra civila » ; ara, mes en examen mas protegit per son immunitat parlamentara, n’apèla al pòble contra los jutges al servici del poder que lo vòl empachar de se presentar…

Aqueste dimenge, comptarà sas « divisions » al recampament de la capitala francesa, convocat d’urgéncia… Es aital que se passa dins las republicas bananièras…

 

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimenge, lo 5 de mars de 2017

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca