Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
9 mai 2011 1 09 /05 /mai /2011 11:27

Lo progrès sonque !

 Trens deus « oraris variables » a la SNCF, corrièr de « duas velocitats » a la Poste… N’arrestam pas lo progrès ! Enqüèra certituds qui tomban… La mair ne’m poiré pas mei díser com quan èri joenòt : « Ne’t métias pas en retard que lo trin ne t’esperarà pas ! » Vertat es qu’un còp èra la SNCF respectava los oraris anonciats. Los òmes politics, criticats dens la lor accion, ne poiràn pas mei acusar ua premsa qui ne s’interessa pas sonque aus « trens qui arriban en retard » deu moment que, dab aquera idea luminosa, e seràn totjorn a l’òra. La SNCF précisa : « Las variacions d’oraris que poiràn estar de 30 minutas per un TGV e de 120 minutas  – dus òras ! – per un tren de nueit. Lo viatjador que serà avertit au maximum sèt jorn avant lo départ previst. » Aqueste concèpte navèth qu’es estat inventat tà perméter aus viatjadors de reservar enqüèra mei de d’òra dab un prètz enqüèra mei atractiu. Tot qu’es bon tà nse har aimar lo tren ; sens parlar de l’excitacion (!) que i a de ne saber pas l’òra de depart dinca la darrèra minuta e de ne conéisher pas l’òra d’arribada a destinacion. Enfin un pauc d’aventura dens la nòsta vita !

La Poste, tot parier, que paga hèra plan conceptors tà trobar ideas navèras. Un còp èra, que calèva pagar un prètz unic tà las lettras de mens de vint gramas qui èran totas aviadas en medish temps. Puis, que vengó lo temps d’un corrièr rapid e d’un mei lent. Dab lo concèpte deu corrièr rapide de « duas velocitats », que n’auram un rapide e un rapide mei lent (!) e mei economic… Lo must pr’aquò que sembla d’estar la lettra per corrièl ; qu’enviatz un corrièl a La Poste qu’ac distribuís lo lendoman dens ua envolòpa sagelada tà la soma modica de 90 centimes ! Benlèu, doman, e nse vodràn véner aiga en podra ! 

Editoriau de La Setmana, n°816

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
2 mai 2011 1 02 /05 /mai /2011 19:51

Al plaser de la midinetas…

 

Es una evidéncia de dire que los jorns se seguisson e se semblan pas ; dòl o gaug, ira o emocion e, dins mantuns cases, lagremas per afortir nòstres sentiments. Per aquesta passa, sèm servits ! Sus l’insisténcia d’un filosòf totjorn dins l’accion (!), Nicolas Ièr, la flor al fusilh, nos a engatjats dins una « guèrra umanitària » en Libia. Pensava de segur que l’amic d’un còp èra, dictador de son estat, cridariá cèba lèu lèu al luòc de s’arrapar al poder ; e l’afar dura dejà dempuèi un parelh de meses. Fukushima (Japon), Libia… Dins una societat del zapping, èra temps qu’agèssem qualques motius de contentament e l’union planetària de Will, lo prince, e Kate, la pacana, dins Albion la perfida, venguèt a punt per nos tirar de lagremas de jòia amb la conclusion urosa d’un idilli de gaireben dètz annadas… Divendres passat donc, èran centenats de milièrs sul percors de la nòça – e miliards a l’agachar sul fenestron – per admirar lo saber-far e lo far-saber d’una de las reialtats mai vièlhas d’Euròpa. Foguèt l’escasença de verificar que los Franceses regretan lo temps dels reis e que, al sègle xxien« l’Anglois », botat fòra de França, un còp èra, per Joana d’Arc, a, dins las piadas de sos aujòls, tornat colonizar mantuns endreches – Dordonha o Lanas dins lo Sud-Oèst per exemple. E, coma sus las ribas de Ganges (Índia) autres còps, bevon lo tè e brindan a la Reina e al salut de l’Empèri en escotant God save the Queen. Es curiós que los « republicans » lor i fagan pas lo repròchi de parlar pas la lenga nacionala e de promòure de facto lo comunitarisme fòrabandit per las leis de la Republica. Mas, perqué parlar d’integracion quand un espectacle autan bèl sul fenestron fa badar e s’espaimar totas las midinetas… e los autres ?

 

Editorial de La Setmana, n°815

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
26 avril 2011 2 26 /04 /avril /2011 17:27

Jòc o enjòc presidenciau ?

 

Qu’èm a mei d’un an de l’eleccion presidenciau e los mèdia que contunhan de ns’abeurar dab lo huelheton deus candidats potenciaus… Au partit socialista, mei d’un que’s son declarats au « concors intèrne » mentre que d’autes hèn assaber guaireben cada jorn que la lor decision n’es pas enqüèra presa. Que’s compren quand pensan a l’alhada qu’es estada la lor lo còp passat davant los militants. Los ecologistas, que s’i entenen en pelejas intèrnas, qu’an descobèrt las primàrias tanben ; e que vam assistir au combat de la « jutja anticorrupcion » contra l’ « ecologista mediatic » qui a bastit la soa popularitat sus expleit esportius. A l’UMP, maugrat  l’impopularitat presenta creishenta de Nicolas e la desercion de Borloo e deus sons amics centristas, ne i a pas degun qui, peu moment, envisatja de tuar lo pair en se presentar ; e N. Sarközy qui a bastit la soa notorietat suu son vam e suu son nhac n’a pas l’intencion, dinc adara, de’s deishar véncer sens díser arren. Que i a lo centre qui hè tot çò qui pòt tà exisitir mès que ne sap pas jamei de quin costat e va càder quan deu préner ua decision efinitiva. E puish, que i a tots los autes, los que, abituaument, apèran los « extrèmes ». A esquèrra, qu’an proclamat urbi et orbi que ne passarén pas jamei devath las horcas caudinas del partit socialista ; a dreta, la hilha deu pair qu’a l’intencion, era, de prénguer la plaça de Nicolas. Cada jorn, lo iò-iò deus candidats potenciaus o a vénguer qu’es portat a la coneishença deu vulgum pecus. Quid deus qui, suu solhar deu nòste país o d’Euròpa, e pensan trobar en çò nòste ua tèrra d’arcuelh, au mens per ua passa ? Que son recebuts « a braç barrats » e percaçats. Qu’am ua eleccion presidenciau a vénguer e n’an pas temps a pèrder !


Editoriau de La Setmana, n°814 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 avril 2011 6 16 /04 /avril /2011 13:26

Lei del talion ?

 

Quand un individú a comés un acte reprensible, es generalament condemnat per la justícia ; après aver purgat sa pena – qualques meses o d’annadas –, torna trobar la libertat e se deu reinserir dins la societat.

Òm sap que, sovent, la practica es plan diferenta de la teoria ; e los èx-detenguts son recebuts a « braces barrats » coma o cantava Brassens.

Lor situacion a la sortida de preson depend del crimi o delicte cometut e del reng que tenián dins la societat en per avant. Aquí tanben, ne i a que son mai egals que d’autres.

Avèm vist dins las annadas recentas mai d’un politician venir pensionari d’una preson pendent qualques meses o mai. Un còp lor deute pagat a la societat, son tornats a la politica e, devant las criticas dels uns e dels autres, los defensors de la democracia los an sostenguts amb l’argument imparable del « deute vagat, berginitat retrobada ! »

Los politicians son pas los sols a se tornar reinserir, urosament ; e, generalament,  çò que mai estima un èx-detengut es l’anonimitat.

Bertrand Cantat, del grop Noir Désir, sortiguèt de preson qualque temps a après aver pagat son deute a la societat. Desempuèi sa liberacion, a pas facha cap de declaracion als mèdia e sembla d’aver tornat prene son activitat d’artista. Malurosament, un artista es per definicion qualqu’un de conegut, e tan melhor per el se vòl viure de son mestièr. Mas d’unes li repròchan encara e totjorn d’èsser un criminal – çò que serà fins a la mòrt quitament se a pagat son deute – e vòlon que se faga « discret » per respècte per la victima ; lo condemnan aital a una pena a vida que la Justícia a pas retenguda al moment del procès.

Dins aqueste cas, seriá donc una mena de lei del talion que s’aplicariá en contradiccion amb la justícia dels òmes.

 

Editorial de La Setmana, n°813

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
11 avril 2011 1 11 /04 /avril /2011 12:49

E dab la lenga, que serà…

 

Isòp qu’avèva rason de díser que « la lenga es la causa piéger e mei bona a l’encòp ». En un periòde deu « politicament corrècte » e deu principi de precaucion – quan ne son pas los dus en medish temps – tota paraula qu’es guaireben enregistrada avant de la mandar dens l’etèr e tot article de premsa qu’es tornat legir per l’entervistat avant de’u hidar a las rotativas. Atau los decididors que pòden har desaparéisher tota asperitat o « audàcia » mau venguda ! Quauques paraulas qu’arriban enqüèra a s’engulhar dens las raras emissions en dirècte a la ràdio o suu fenestron. Atau qu’avem un escantilh de la cultura pregonda deus nòstes líders o de las lors pensadas mei intimas ; e los lors perpaus que’s tròban de tira sus la Tela tà ua posteritat discutibla. Lo ministre F. Lefebvre – qu’estó un deus rottweillers de servici de l’Élisèu – que digó que lo libe que’u avèva hèit l’impression mei  hòrta èra « Zadig et Voltaire » ! Qu’aja hèit un lapsus linguae, perque pas ! mès, au mens, que s’auré devut  repréner. Duas possibilitats : o qu’es tròp gloriós tà adméter que s’es enganat e, dins aqueth cas, qu’es un pèc, o ne s’es pas apercebut d’arren e qu’es un mensongèr. Vertat es qu’es estat plan ensenhat per lo son mèste qui massacra vocabulari e gramatica tanlèu que s’exprimeish sens nòtas. Rachida Dati, deputada europèa, totjorn prèsta a balhar lo son avís sus tot, que vad ua especialista deus lapsus linguae ; après aver parlat de « fellacion quasinulla » que se i tornè en parlar d’un « gode de bonas practicas » – per « code ». Incultura ? Benlèu pas, mès los nòstes eleits qu’estiman melhor un sabir angloestatsunidenc e de promòver ua « escòla tà cadun » en lòc d’ua escòla tà tots. Lavetz, las lengas istoricas de França… pff !

 

Editoriau de La Setmana, n°812

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
7 avril 2011 4 07 /04 /avril /2011 10:42

Lo « blues » de l’editorialista

 

Fenestron, ràdio o premsa me balhan lo blues e, quand disi lo blues, es un eufemisme ! Un rescata pas l’autre e, quitament dins los mèdia locals, la situacion me pareis desesperanta. Generalament, un jornal regional es dividit en tres parts, mai o mens inegalas : las novèlas de proximitat, las nacionalas e internacionalas, e l’espòrt. Daissarai l’espòrt a çò que los comentators esportius apèlan son « incertitud gloriosa ». I a pas de qué far jogar la fanfara a propaus de las novèlas internacionalas. Fukushima e sa centrala nucleara, los jornalistas ne parlan pas mai per pas alassar lo monde o per çò que sabon que serà d’actualitat pendent… annadas ! De tota faiçon, Japon es luènh ! Los doctors Fòlamor, ça que la, an pas gausat tornar far la messorga de la nívol de Chernobil (Ucraïna, 1986) mas nos an prevenguts amistosament que caliá causir entre las riscas del Progrès e lo retorn a l’Edat de  la candèla. Las flors del « printemps arabe » espelisson roja-sang en Libia e Siria e esparnhan pas los Gavroche de l’endrech ; sens parlar de la Còsta d’Evòri. Dison que « la misèria es mens trista al solelh »… En cò nòstre, cadun ensaja de siular coma sap – medalha del trabalh a la serviciala, roseta a l’edile o a l’òme d’afars – per mostrar qu’existís a l’ora del numeric ; levat aquò, lo dorsièr gròs es lo dels « Restos du cœur » que dempuèi 1985, ajudan los que n’an besonh. Coluche voliá far vergonha als òmes politics e los metre fàcia a lors responsabilitats. Lo resultat ? Aquò los permet de lausar l’abnegacion dels volontaris cap als « deseiretats de la vida ». « Sénher president – senator, deputat, etc. –, son aquí de paraulas fòrtas contra la misèria que s’ameritan d’èsser meditadas… ; prendretz un pauc mai de dessèrt benlèu ? »

 

Editorial de La Setmana, n°811

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
3 avril 2011 7 03 /04 /avril /2011 10:58

Lo « blues » del cronicaire

 

Pensi que deuriái pas mai agachar lo fenestron, escotar la ràdio o legir los jornals per çò que de far una o l’autra causa ma balha lo « blues ». E quand disi lo « blues », es un eufemisme !

Per se’n tenir pas qu’a vòstre jornal mai aimat, « Lo Pichon Blau d’Òut e Garona » que, mai o mens, es dividit en tres parts inegalas segon los jorns de la setmana e l’importància acordada als eveniments.

Prenèm l’edicion d’ièr, dissabte. Daissarai l’espòrt de caire non pas per desdenh mas pr’amor que soscrivi a çò que los comentators esportiu descrivon coma son « incertitud gloriosa »…

Sens vos far un discors sus las novèlas internacionalas, seretz d’acòrd amb ieu que i a pas de qué far jogar la fanfara. Lo jornal parla pas de la centrala japonesa de Fukushima ; benlèu per manca de plaça mas, mai segurament ,per çò que los jornalistas se son dich qu’aurián l’oportunitat de ne parlar pendent… d’annadas ! Nòstres doctors Fòlamor, qu’aiman de se ronçar suls micros e camèras, nos an pas – un còp es pas costuma – tornat far lo còp de Tchernobyl (Ucraïna-1986) mas an ça que la tornat dire que lo progrès implica qualques riscas e que, se volèm pas tornar a l’Edat de pèira, nos i caliá acostumar. E de prene estadisticas suls accidents dins las minas de carbon o enlòc mai. Mas degun ditz pas jamai que lo dangièr radioactiu es coma l’amor per Dieu : perlonga pendent de sègles e de sègles !

Nòstres jornalistas rendon compte de la situacion en Còsta d’Evòri ont Gbagbo s’arrapa al poder e dins l’Orient pròche (Libia, Yemen o Siria) ont los joves, mai que mai, dins la dralha de los « fraires » en Tunisia e Egipte, vòlon non pas lo poder necessàriament mas un pauc d’espaci per poder respirar melhor dins una societat claufida d’interdiches e de tabós impausats per un monde d’òmes vièlhs, barbuts o pas.

N’acabarai amb las novèlas localas, bonas o marridas. Se vei que cadun fiula coma o sap e cada viloteta – oficialament : vila – e vilatge prenon vida lo temps del compte rendut d’un eveniment pichon acompanhat d’una fòto ; gràcias a la Tela e a la fòto numerica, es vengut mai aisit a totes de far saber a la premsa qu’òm existís. ;

Mas los « dorsièrs » gròsses son consacrats al compte rendut d’un jutjament de viòl (cinc ans de preson) e als « restos du cœur » que, dempuèi 1985,  ajudan los que n’an besonh ; Al començament, Coluche voliá far vergonha als òmes politics e los metre en fàcia de lors responsabilitats. E de qu’es arribat ? Se i son acostumats – e nosautres tanben ! – e  aquò los permet de lausar l’abnegacion dels volontaris cap als « deseiretats de la vida ».

« Sénher president – senator, deputat, etc – vòstre discors sus la lucha contra la misèria a fach una impression fòrta… Prendretz un pauc mai de dessèrt ?… »

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimanche 3 avril 2011

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
28 mars 2011 1 28 /03 /mars /2011 16:01

Lei e escomenge…

 

Que venem de prénguer un pauc d’avança « suu sorelh » ; ua rason de mei tà nse har vàder optimistas per un còp qu’am d’avança sus quaucomet ! En escotar los qui nse govèrnan o los qui ac vòlen har a l’eleccion qui veng, que podem constatar que lo « víver ensems » e deminga d’ua faiçon dramatica. Ne se passa pas ua jornada sens que un o l’aute e pronóncie un escomenge cap aus autes. E quan ne son pas los politicians, que son las associacions de tota mena qui acorneran paraulas, imatges o sons qui, segon eras, portar tòrt a un o a l’aute. A l’exemple deus Estatsunidencs, tot qu’es bon tà demandar ua decision de justícia tà obténer ua reparacion morau e subertot materiau. Que nse indignam e que criticam, damb rason, los imams o los mollahs quan lançan ua fatwa contra los mescredents occidentaus, copables d’arrefusar lo pòrt de la burqa o quaucom mei. Que hèn, mantuns còps, los nòstes defensors autoproclamats deu republicanisme ? La lenga francesa que proclaman la lenga mai clara, mai precisa de totas ne seré pas autan clara o precisa coma se ditz ? Las eleccions cantonaus qu’estón l’escadença de verificar çò que vengui d’escríver. Lo « front republican » – expression que se pòt discutir – ne semblè pas d’aver lo medish sens tà Copé, Juppé o Fabius. Copé, la votz deu son mèste, que considèra que n’a pas a prénguer partit quan Juppé accepta, a la condicion que lo candidtat e sia « respectable ». Lo quite Prumèr ministre qu’avó un avís diferent deu president en tot díser qu’avèva dit tot parièr ! La velha d’aqueras eleccions, lo ministre Guéant qu’anonciè ua lei de mei sus la laïcitat en tots los lòcs publics. Comprenga lo qui pòt ! E se los nòstes elegits e muishavan un pauc mei de respècte taus autes, n’anaré pas melhor ?

 

Editoriau de La Setmana, n°810

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
21 mars 2011 1 21 /03 /mars /2011 15:52


Politica de la guèrra « justa »…

 

França es tornada a la Una dels mèdia gràcias a… Nicolas Ièr, en carga del G8-G20 pendent qualques meses. Degun a pas oblidat que, lo darrièr còp, faguèt rampèl a Pótin e sauvèt la patz en Georgia (sic). Aquesta còp, es son amic d’un còp èra, Mouammar Kadhafi, que li balha l’oportunitat de mostrar que França es una nacion que compta. Vertat es que lo president del « poder de crompa » es estat contrariat per la Crisi ; vertat es que lo president del « viure ensems » a vist lo debat sus l’identitat nacionala, menat pel ministre Besson, lo Ganelon de servici, prene la virada previsibla d’una xenofobia anti-araba. Los propausses logorreïcs an pas jamai fach una politica e una politica es pas jamai estada facha de l’instantaneïtat que nos a valgut un amolonament de leis securitàrias. L’« accident » – catastròfa puslèu – de la centrala nucleara de Fukushima (Japon), en seguida del tèrratrem e del tsunami, es una pèira de mai pels opausants a la politica francesa dins aquel domeni mas la politica nucleara francesa es totjorn estada un domeni mai que reservat, per l’Esquèrra tanben. Per astre, las palinodias del duce libian permetràn a nòstre president – es çò qu’espèra – d’afichar benlèu un succès que, de mon punt de vista, demòra ça que la problematic. Enfin, los mèdia parlaràn en ben del cap d’orquèstra que mena lo combat per la naissença d’una democracia libiana al mens tant que la coalicion, formada après una decision de l’ONU, demorarà unida – ai de dobtes ! Coma los Neozelandeses de Christchurch, las victimas japonesas del tèrratremol passaràn lèu a la trapa mediatica e politica, levat se l’« accident » nuclear ven catastròfa, e encara ! Òm tira pas cap de beneficis d’un tèrratremol ; d’una guèrra « justa », se pòt. E nosautres, gemicam…

 

Editorial de La Setmana, n°809

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
14 mars 2011 1 14 /03 /mars /2011 00:04


Rambalh mediatic e politic…

 

Fin finala, qu’èm en un país formidable, que òc ! Gràcias a la tissa sondatgèra que n’èm venguts los mèstes, que coneishem tot deus sentiments deus Francés e lo son contrari. E lo tèrratrem de la setmana passada n’estó pas lo tèrratrem – doblat d’un tsunami e de miaças nuclearas hèra grèvas – en Japon mès lo qui segotí lo Landerneau mediatic e politic : la Le Pen davantejaré tots los autes candidats au prumèr torn de l’eleccion presidenciau a vénguer. Micros e camèras qu’an fixat tà la posteritat los comentaris deus tenòrs e responsables politics sens doblidar l’eroïna deu moment. A l’UMP, los elegits nacionaus, acarats a ua eleccion cantonau tà ua majoritat – acumulacion de mandats obliga ! – que son hèra embarrassats. Segon la doxasarkoziana, que deven denegar tota proximitat damb lo FN ; mès que saben plan que, tà estar elegits, e’us cadrà har amic-amic dab eth. Nicolas Ièr, mei rodomond que jamés, qu’ac a dit fòrt e mòrt : nada aliança damb lo FN ; e ne vòu pas enténer parlar tanpauc d’un desistiment « republican » en favor de l’esquèrra. Cornelian, non ? Au PS – a esquèrra en generau –, qui aurà totara autant de candidats declarats com de sòcis, que disen que n’es pas sonque ua fotografia a un moment m e los responsables que ne n’apèran a la responsabilitat de cadun e que sostenguen que trabalhan en tota quietud au lor programa tà l’avenidor deu país (sic). Que coneishèvam la dreta pèga, ara descomplexada, e los sons pas de gigant cap a la dreta extrèma per rasons evidentas de reeleccion ; l’esquèrra, qui pareishèva aver madurat dab l’exercici deu poder, que se i hè, desempuish 2002, tà demostrar que pòt har rampèu aus sos adversaris dens lo domeni de l’envuglèr politic. Lo nòste tsunami que serà sociau e politic…

 

Editoriau de La Setmana, n°808

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca