Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
25 février 2017 6 25 /02 /février /2017 15:55

Encara dos meses…

O dirai pas jamai pro mas soi totjorn e encara susprés que los Franceses, dens loe majoritat, ajan pas escampat o esquiçat lor carta d’elector dins la mesura que nòstres politicians màgers, los qu’an qualque pretencion presidenciala, contunhan de se satisfar de formuletas vuèjas o de frasòtas que o son encara mai !

A man esquèrra, seriá susprenent que las causas se melhorèsson après lo raliament de l’ecologista al representant del partit socialista. Quitament se un e l’autre regètan pas un acòrd eventual, es clar per l’òme de l’eissarpa roja que se deu far sus sas posicions e per l’èx-frondaire tanben.

An pas tustat sul president pendent los cinc ans de sa mandatura, un del defòra l’autre del dedins, per renonciar a se far lo pòrtadrapèu de çò que considèran coma una esquèrra de combat.

Lo candidat social democrata, que se vòl ni d’un bòrd ni de l’autre, pensa s’assegurar la fidelitat de sos suportaires del moment en refusant pas l’aliança amb lo Bearnés. Fins ara, a tirat camin sens problèma mas deuriá pas oblidar que « Es al pè del mur que lo maçon se coneis » !

Los dos candidats màgers de drecha an totes dos qualques problèmas amb la justícia mas, coma sèm dins un país dur pels miseroses benlèu mas doç pels poderoses, deurián poder far campanha sens tròp de pensaments.

La candidata de la drecha extrèma, elegida a l’assemblada europèa, se servís de son estatut per ignorar los mandaments de la justícia francesa e daissa sas « pichonas mans » s’explicar amb los jutges. L’autre candidat a rescontrat l’apòstol Pèire que li a conselhat de se renegar, qu’aquò costava pas res, etc. e a decidit d’anar al cap de sa quista del Graal presidencial. De tota faiçon, lo que serà elegit serà fòra portada dels jutges e dins cinc ans… farà jorn, coma disiá l’autre !

Los autres candidats, ailàs, son pas de comptar. Demest aqueles, los regionalistas… mas la Republica se sap protegir d’aqueles « revolucionaris » pel jòc de las signaturas d’elegits. Libertat de se presentar, òc, mas pas tròp !

 

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimenge, lo 26 de febrièr de 2017

 

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
18 février 2017 6 18 /02 /février /2017 15:09

L’ostal brutla e… no’n fotèm !

 

O dirai pas jamai pro mas ai l’impression que, dempuèi un vintenat d’annadas, tot sembla anar mai viste. Una impression sonque per çò que la tèrra contunha son viradís coma o fa desempuèi la nuèch dels temps sens se preocupar de çò que fan los èssers que la pòblan.

Las catastròfas te tomban sul morre a l’improvista coma es estat lo cas dempuèi totjorn e, per aquò, avèm los especialistas per nos explicar las causas : disparicion dels dinosaures, atupiment de milierats d’espècias animalas siá per rasons « naturalas » siá en causa de las activitats umanas.

Fins a una epòca recenta, levat qualque especialista, los òmes semblavan pas se preocupar de l’afar. Avián lors activitats e tot lo demai sus la tèrra èra a lor servici.

Avián besonh de carn : bastava tuar quelque animal. Avián besonh de fusta o de lenha : Dieu aviá creat los arbres e los bòsques per eles. L’Òme se podiá pas enganar dins la mesura qu’èra estat creat a Son imatge.

En mai d’aquò, l’Òme pensava qu’aquesta tèrra noiricièra èra inagotabla. E foguèt « paraula d’evangèli » pendent sègles e sègles. Cadun èra dins son canton, son país e aviá pro a far amb las catastròfas localas. Lo planeta èra grand e aviá pas cap de possibilitats de conéisser çò que se passava de l’autre bòrd del monde.

Ara que lo planeta es vengut un « vilatge global », aquela ignorància ten pas mai e l’Òme sap coma l’influençia de sas activitats sus l’anar del planeta.

Mas l’Òme es pas que l’Òme e la globalizacion de las activitats umanas a menat e mena a una utilizacion totjorn mai granda del potencial de la tèrra. Son accion es perilhosa dins mantun domeni.

Ailàs, gaireben pertot e gaireben totes los òmes o sistèmas organizats (politics, socials, etc.) an adoptat una actitud de predators sonque. La devisa « Après ieu, lo deluvi ! » fa que lo present sol compta.

En despièch de l’activisme de qualques uns en favor d’una utilizacion mai responsabla de la maire Tèrra, la situcion pejoreja de jorn en jorn e, tant que los estats democraticament elegits seràn pas onèstes amb lors ciutadans, pejorarà encara.

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, Cronica occitana, dimenge lo 19 de febrièr de 2017

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
18 février 2017 6 18 /02 /février /2017 15:07

Sortir de la democracia ?

 

Quitament se l’ai escrich mai d’un còp, es pas far pròva d’originalitat jornalistica ou autra que de dire que los Franceses son contents pas que quand seguisson los Estats Units. A la suspresa generala e gràcia a un sistèma electoral, vielhanchon ara, venon d’elegir lo president mai atipic — eufemisme ! — que se podiá concebre.

Lo president eissent Obama o aviá senon previst al mens subodorat quand demandava als electors que l’avián sostengut de desertar pas los burèus de vòte per preservar son eiretatge social e legislatiu. Ailàs, decebuts, los que pensavan que, en los Estats Units, Roma se seriá poguda bastir en una jornada, sostenguèron pas la qu’èra estada adobada pels democratas.

Los « pichons blancs » — autres daissats per compte dins la corsa, totjorn mai fòla, a la globalizacion — creguèron las rodomontadas d’un estafièr, fièr de l’èsser, d’un arpalhand se vantant de practicar l’optimizacion fiscala, d’un òme per tot dire macho primari talament es grossièr e inculte mas en fasi, dins sos prepausses, amb de ciutadans que pensan que lor « cal n’aver » per se defendre contra « los elèits » de Washington que veson mai coma de burocratas e d’intellectuals embastardits que coma de ciutadans d’opinions diferentas !

En cò nòstre, aquesta eleccion a joslevat d’espèrs : « L’an fach ! O podèm far… » Per malastre, dins nòstra campanha presidenciala, anem de decepcion en catastròfa… A drecha, Madama del Front e Mossur Net semblan d’aver pres qualques libertats amb la moneda publica, europèa o exagonala. A esquèrra, pel moment, aquò se passa sus un plan etic mai que mai ; los que, ièr encara, jogavan del cotèl parlan de raliament al nom dels interèsses superiors de la nacion. Lo pòble, li demandan de demorar a l’ostal en cas de missant temps… pel demai, se n’ocupan !

 

La Setmama, Editorial n° 1070

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
4 février 2017 6 04 /02 /février /2017 15:41

La muda e los barjacaires !

 

O dirai pas jamai pro mas, se ne cresèm los mèdia e los analistas politicas, es gaireben lo primièr còp dins l’istòria de la Cinquena Republica que nos trobam dins una tala situacion.

Fins al jorn de uèi, s’èra pas jamai vist qu’un candidat, causit per milions de ciutadans dins una primièra seleccion que se vòl a l’imitacion dels Estatsunidencsa, pòsca èsser forçat d’abandonar en causa d’acusacions a propaus de presumit trabalh fictiu.

Lo candidat, de segur, crida al complòt e acusa los « òmes de l’ombra », las « oficinas de la republica » e autres « activistas governamentals » d’èsser a l’origina d’aquelas rumors malvolentas. En responsa a las questions dels jornalistas, lor demanda d’aver un pauc de decéncia e d’aver lo coratge de l’atacar sonque a el e non pas sa femna dins l’afar vengut ara lo Pénélopegate.

En los Estats Units, après las « post-veritats » de la campanha electorala, lo govèrn novèl ven de promòure las « faches alternatius »… En cò nòstre, tot aquò èra pas de mòda, ne parlàvem pas tot simplament !

Sembla que los tempses ajan cambiat e que vos podètz pas prevaler d’èsser lo Mossur Net de la Republica se o sètz pas vertadièrament !

Lo problèma es qu’es pas de bon parlar del cnadidat sens parlar de sa femna dins la mesura qu’es al centre de las causas. Es normal que lo candidat veja son passat – sustot son passat politic – espepidat. E quand los jornalistas descobrisson la « fàcia amagada » del candidat, farián pas lor mestièr se ne parlavan pas !

Vòli plan admetre que la presentacion dels faches es un pauc tendenciosa ; los jornalistas balhan una chifra gròssa que cobrís totas las annadas que Pénélope o sos dròlles aurián trabalhat d’una faiçon pretendudament fictiva. çaquelà, aquela moneda, l’an tocada e, raportada a la moneda ganhada en un mes, es ja una suspresa, desagradiva, per una majoritat de Franceses.

Los amics del candidat barjacan coma d’agaças e la principala interessada ditz pas res ; se contenta de sorrire… o s’aprèsta a jogar la « Pietà » laïca…

Le Petit Bleu d'Agen, dimenge lo 5 de febrièr de 2017

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
30 janvier 2017 1 30 /01 /janvier /2017 19:40

Bòla de cafè e marc de cristau…

 

Que podetz plànher tots aqueths analistas de tota mena que vse deven assabentar cada jorn deus desvolopaments de l’actualitat interiora e de las lors consequéncias. Tot çò que disen un jorn qu’es guaireben desmentit lo lendoman ! Que m’expliqui…

Dinc a la causida del representant del Partit socialista per l’eleccion presidenciau, la causa qu’èra mei o mens entenuda. En espiar l’escaquèr politic e las fòrças en preséncia, que i auré en finala la Dreta extrèma e la Dreta classica dura ; la question que demorava pausada qu’èra de saber se los vòtes deu « pòble d’esquèrra », colhonat coma ac èra estat en 2002, permeterén d’assegurar la victòria deus « antifascistas ».

Mès, desempuish la « bòla pudenta » escampada per Le Canard enchaîné cap a l’erau de la Dreta e la des·hèita de l’èx-prumèr ministre a la primàrias socialistas, los praubes exegètas que deven tornar examinar dens la lor bòla de cristau.

I a ans d’aquò, mès que durè annadas, lo nòste pair la Vertut qu’auré assegurat un emplec – presumit – fictiu a la soa hemna damb un salari important sens que lo son nom aparéishia dens l’organigrama de l’Assemblada nacionau. Ne cau pas mei entà escornar lo vòste imatge dens la horrèra deus vòstes admirators e dens los… sondatges !

La causida d’un frondaire au Partit socialista qu’es tanben portador de cambiaments importants dens las intencions de vòte deu « pòble d’esquèrra » divèrs e variat quan n’es pas « desvariat ». La « bòla pudenta » e aquesta causida que lèvan un obstacle a la progression de En marche ! qui manda los sons hialats sens ténguer compte de l’ideologia tradicionau. E lo frondaire causit que va har puishèu a l’erau de l’Esquèrra extrèma, declarat desempuish bèra pausa.

Se la bòla de cristau ne sufeish pas, que serà enqüèra temps d’assajar de legir dens lo marc de cafè…

La Setmana, editoriau deu numèro 1069

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
28 janvier 2017 6 28 /01 /janvier /2017 18:29

« Pichona entrepresa familiala… »

O dirai pas jamai pro mas, dins lo mond ont vivèm, la moneda es venguda quicòm encara mai important que çò qu’èra un còp èra.

Los que me legisson ven pensar qu’aquela afirmacion es ninòia per çò que, de moneda, n’a totjorn calgut e que los paures, lor arriban sovent, quitament quand an un mestièr, d’aver qaulques dificultats los darrièrs jorns del mes.

Dins nòstra vida privada e dins los rapòrts qu’avèm amb nòstres amics o nòstras relacions, me sembla que, quitament s’avèm bon còr, tornariam pas prestar moneda a un que nos a pas enganat…

Tot aquò per vos dire que, quand los Franceses dison que se desfisan dels òmes politics, los podèm pas donar tòrt completament.

Cal dire que i meton de bona volontat per se far detestar e per provocar un antiparlamentarisme primari. Çaquelà los electors son un pauc colhons e tornan votar generalament per eles que, çaquelà, son pas estats onèstes.

E, a aquel jòc, podèm dire qu’es l’union sacrada ; la malonestetat fa pas de causida e tòca autan los elegits d’esquèrra coma los elegits de drecha.

Ièr, apreniam qu’un conse d’esquèrra veniá d’èsser condamnat a qualques meses de preson e a una esmenda per favoritisme… Se sètz preservats d’Altzheimer, vos devètz rapelar de totes los afars qu’an empoisonat la Cinquena Republica sens parlar de las autras…

En politica, se sap que lo còp de pè de l’ase es una practica correnta sustot en campanha electorala. E Vlam ! un candidat a l’eleccion presidenciala ven de n’èsser la victima e la risca es granda qu’aquò li còsta una victòria que totes pensavan a sa portada.

Una majoritat de gens se ganhan la vida amb dificultat en rason de la crisi economica mas tanben en rason de l’aviditat dels accionaris dels fons de pension, estatsunidencs per la màger part, que vòlon un retorn a doas chifras sus investiment. Alavetz, l’anóncia per un jornal satiric que la femna de l’erald dels sacrificis aviá un salari tre qu’elevat per un « trabalh que seriá fictiu » n’a susprés mai d’un !

E la defensa de son òme, candidtat a l’eleccion presidenciala, mòstra que n’i a dins lo microcòsme politic que vivon sus un planeta diferent…

 

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimenge lo 29 de genièr de 2017

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
21 janvier 2017 6 21 /01 /janvier /2017 16:27

Avètz dich : « Impossible en cò nòstre ! »

O dirai pas jamai pro mas, se compren que las luchas picrocolinas que se liuran nòstres candidats de l’esquèrra de govèrn a la candidatura suprèma interessen pas lo novèl president dels Estats units que sap benlèu pas exactament ont se tròba aquel grand país que se sona França !

La geografia deu pas èssser son pensament primièr de tota faiçon estant qu’es aparentament per un isolacionisme renforçat que li permetrà de far que los Estats Units tornen prene la primièra plaça. Son eslogan « Make America great again ! » regaudís un fum de monde quitament dins la vièlha Euròpa.

La crisi economica, deguda, o cal rapelar, a de banquièrs sacamands que lor devisa es : « Los beneficis per ieu, las pèrdas pel ciutadan ! » a fach que los amators d’idèas simplas triomfan en disent que se cadun demòra dins son claus e se fòrabandís la globalizacion, las causas seràn plan mai bonas.

Demest los nòstres politicians, la tendéncia es al replegament que siá a drecha autan coma a esquèrra. Lo brexit e ara lo « trumpit » pòdon pas qu’accentuar lo movement.

Mas, coma disiá l’autre, nòstres pretendents al tròn de França fan coma se la situacion podiá pas arribar en cò nòstre.

Sabèm pas tròp se l’esquèrra extrèma, dicha esquèrra de l’esquèrra !, vòl restablir una republica de l’egalitarisme del Nòrd al Sud e de la sobeiranitat absoluda…

Aqueste dimenge – e lo que seguís –, los amics d’un PS moribond van causir lor erald qu’ensajarà de resòlvre la quadratura del ceucle.

A drecha, dos candidats ; a esquèrra, sens comptar los candidats pichons, seràn tres al primièr torn de l’eleccion presidenciala. E vesi pas coma se poiriá far qu’un d’aqueles candidats « gròsses » poguèsse aver pro de voses per se trobar al segond torn de l’eleccion. Soi pas jamai estat bon en matematica mas sabi comptar çaquelà… Personalament, passarai mon torn per çò que vei pas çò que poiriá portar de mai !

Vos sovenètz que los Franceses d’esquèrra causiguèron J. Chirac fàcias al candidat de la drecha extrèma. Se l’esquèma se renovèla, cossí votaràn ?

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimache 22 janvier 2016

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 janvier 2017 1 16 /01 /janvier /2017 21:02

Un avenidor sorne ?

Après la decision dels Britanics de tirar camin solets a las suspresa generala, la decision des Estatsunidencs de causir un miliardari « populista » e content de l’èsser, los Franceses se tornan virar un pauc cap a lors afars.

Per la drecha extrèma e la drecha, lo problèma sembla resolgut. Per l’esquèrra, es un pauc dificil d’i véser clar. L’esquèrra extrèma a son candidat, sostengut de raca-còr pels comunistas ; un èx-ministre del govèrn, èx-protegit del president de la Republica es En marcha e semblariá que, fins ara, rescontrèsse vents favorables.

Damorava pas al Partit socialista e a sos qualques amics qu’a lançar una primària un còp capitada la mesa a l’escart del president, creditat, o cal dire, de sondatges tra que basses. Foguèssi maissant, diriái qu’avèm los sièis nans e una Blanca-nèu vestida de negre ! La paritat es en camin ! De tot aquò ne deuriá sortir un « sauvador » capable de tornar metre lo Partit de govèrn sul camin grand… Ai qualques dobtes !

Es pas per autant que l’afar serà plegat per çò que l’Esquèrra, dins son ensems, se trobarà amb tres cralds e seriá un esplech se passavan lo primièr torn de l’eleccion presidenciala.

Per far cort, desempuèi la crisi que comencèt en 2008, los òmes politics an decebut un electorat qu’aviá per costuma, dins sa majoritat, de pegar a un partit. Un rentièr votava a drecha, un obrièr a esquèrra… amb, de segur, de ciutadans cambiadisses.

Los govèrns successius an pas comprés o an pas volgut veire que la mesconeissença – lo mesprètz a còps – del « pòble d’en bas » podiá menar dins un primièr temps las gents a seguir de líders populistas e, qui sap, dins un segond temps a se revoltar. Elegits que s’arrapan a lors dos o tres mandats quand milions de ciutadans devon passar amb un milierat d’euros, aquò mòstra que tot es dubèrt… lo pièger tanben !

La Setmana, Editorial, n°1068

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
2 janvier 2017 1 02 /01 /janvier /2017 15:42

Hartèra, an navèth e movida ?

Un òme politic d’un còp èra que’s planhèva que n’èra pas possible de governar un país qui tenguèva uas cinc cents varietats de hromatges. Perqué n’aver pas pres lo vin com exemple ? E i auré mens de varietats, de vitatges ? Béver vin qu’alteraré lo jutjament ? Devèva pensar benlèu qu’un líder d’un gran país com França non se podèva perméter aquesta feblessa…

Las gents simplas que son generaument a cent lègas d’aqueras pensadas filosoficas ; qu’an pro de pensaments atau subertot dens los periòdes dificiles. Alavetz, que l’annada sia estada bona o maishanta, los qu’ac pòden qu’aiman de’s hartar a l’escadença de Nadau e deu Prumèr de l’an. Qu’es ua faiçon de har un pam de nas a las talhas de tota mena en pensar, inconscientament benlèu, que hitge gras, ústrias, auca o capon, acompanhats per un bon vin, e serà quaucomet que l’inspector de las Talhas n’aurà pas — com se disèva autes còps !

Quan lo relòtge electronic « pica » lo dotzau còp de miejanueit (!), e que l’an vièlh hè la cabussada dens l’an navèth, la costuma que demanda que las personas e’s potoejan en tot desirar un a l’aute un sarròt de causas urosas, agradivas, meravilhosas ende los dotze mes qui van seguir… Desbrembats que son los pensaments, las emm…

Qu’es com lo pair Nadau ; n’existeish pas mès que i volem créder !

Los occitanistas, e los Occitans en generau, que son los especialistas, en bons Latins – qu’ac sabi, qu’es un cliché – deus actes en paraulas ! E ne’s cau pas estonar d’aver autan d’òmes politics, d’en çò nòste, deu parlar hòrt e de l’accion redusida. Demest lo pòble de l’embaish, ne son pas hèra nombrós los que hèn en davant e ne se contentan pas d'arreganhar sus los hialats sociaus.

Que vse desiri ua bona annada sens nada peleja occitano-occitana mès damb un estrambòrd renovelat !

 

La Setmana, n° 1067

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:20

Votres e remòras

Que vivem dens un mond meravilhós e ua democracia que s’assolida cada jorn un pauc mei. En pana d’imaginacion, los socialistas qu’empruntèn, en 2012, las « primàrias presidenciaus » aus Estats Units tà muishar qu’eths tanben e podèvan estar modèrnes !

Damb un temps de retard, la Drecha de govèrn que ven de hèser tot parièr entà designar lo son heraut e l’Esquèrra – de govèrn ? – que s’i harà au mes de genèr. Avant lo primièr torn, entaus especialistas deus sondatges, entaus exegètas de la causa politica qui ns’en·hartan damb chifras e corbas dens los mèdia, l’afar qu’auré devut estar plegat mès, a la suspresa generau, qu’estó Fillon qui, sens estar un adèpte deu Veni, vidi, vici o deu Blitzkrieg, estó causit entà miar las tropas de drecha au combat e d’estar, de segur, lo futur primus inter pares.

E, coma dins los torneis d’autes còps, lo vencedor que veigó arribar en córrer, tanlèu lo resultat coneishut, los cortesans de l’aute bòrd. Lo quite dimenge de matin, aquestes qu’èran enqüèra a lausar lo lor campion dens l’espèr d’obtenir, qui sap, quauques prebendas o cargas dens un aviéner pròche ; l’arrelòtge n’avè pas picat enqüèra lo ueitau truc que s’èran dejà renegats.

Ò, n’èra pas dificille, ne bastava pas sonque de cambiar lo mot dens la frasa. Qu’an ua qualitat màger : que pòden estar votre e remòra a l’encòp ! a mens que ne sian pas sonque chuca-sang.

La palma que la cau atribuir au president due departament 06 que digó que « Fillon e [èra] lo sol a incarnar lo sol cambiament vertadèr » après l’aver dit de Sarközy que n’èra lo son pòrta-paraula !

Aparentament, qu’es aquera flexibilitat qui permet de reconéisher ua persona qui a lo sens de l’Estat, ideas afirmadas e pregondas e subretot un sens agut de l’oportunisme entà lo son aviéner politic.

 

La Setmama, editorial n°1065, 2016-12-14

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca