Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
21 janvier 2017 6 21 /01 /janvier /2017 16:27

Avètz dich : « Impossible en cò nòstre ! »

O dirai pas jamai pro mas, se compren que las luchas picrocolinas que se liuran nòstres candidats de l’esquèrra de govèrn a la candidatura suprèma interessen pas lo novèl president dels Estats units que sap benlèu pas exactament ont se tròba aquel grand país que se sona França !

La geografia deu pas èssser son pensament primièr de tota faiçon estant qu’es aparentament per un isolacionisme renforçat que li permetrà de far que los Estats Units tornen prene la primièra plaça. Son eslogan « Make America great again ! » regaudís un fum de monde quitament dins la vièlha Euròpa.

La crisi economica, deguda, o cal rapelar, a de banquièrs sacamands que lor devisa es : « Los beneficis per ieu, las pèrdas pel ciutadan ! » a fach que los amators d’idèas simplas triomfan en disent que se cadun demòra dins son claus e se fòrabandís la globalizacion, las causas seràn plan mai bonas.

Demest los nòstres politicians, la tendéncia es al replegament que siá a drecha autan coma a esquèrra. Lo brexit e ara lo « trumpit » pòdon pas qu’accentuar lo movement.

Mas, coma disiá l’autre, nòstres pretendents al tròn de França fan coma se la situacion podiá pas arribar en cò nòstre.

Sabèm pas tròp se l’esquèrra extrèma, dicha esquèrra de l’esquèrra !, vòl restablir una republica de l’egalitarisme del Nòrd al Sud e de la sobeiranitat absoluda…

Aqueste dimenge – e lo que seguís –, los amics d’un PS moribond van causir lor erald qu’ensajarà de resòlvre la quadratura del ceucle.

A drecha, dos candidats ; a esquèrra, sens comptar los candidats pichons, seràn tres al primièr torn de l’eleccion presidenciala. E vesi pas coma se poiriá far qu’un d’aqueles candidats « gròsses » poguèsse aver pro de voses per se trobar al segond torn de l’eleccion. Soi pas jamai estat bon en matematica mas sabi comptar çaquelà… Personalament, passarai mon torn per çò que vei pas çò que poiriá portar de mai !

Vos sovenètz que los Franceses d’esquèrra causiguèron J. Chirac fàcias al candidat de la drecha extrèma. Se l’esquèma se renovèla, cossí votaràn ?

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimache 22 janvier 2016

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 janvier 2017 1 16 /01 /janvier /2017 21:02

Un avenidor sorne ?

Après la decision dels Britanics de tirar camin solets a las suspresa generala, la decision des Estatsunidencs de causir un miliardari « populista » e content de l’èsser, los Franceses se tornan virar un pauc cap a lors afars.

Per la drecha extrèma e la drecha, lo problèma sembla resolgut. Per l’esquèrra, es un pauc dificil d’i véser clar. L’esquèrra extrèma a son candidat, sostengut de raca-còr pels comunistas ; un èx-ministre del govèrn, èx-protegit del president de la Republica es En marcha e semblariá que, fins ara, rescontrèsse vents favorables.

Damorava pas al Partit socialista e a sos qualques amics qu’a lançar una primària un còp capitada la mesa a l’escart del president, creditat, o cal dire, de sondatges tra que basses. Foguèssi maissant, diriái qu’avèm los sièis nans e una Blanca-nèu vestida de negre ! La paritat es en camin ! De tot aquò ne deuriá sortir un « sauvador » capable de tornar metre lo Partit de govèrn sul camin grand… Ai qualques dobtes !

Es pas per autant que l’afar serà plegat per çò que l’Esquèrra, dins son ensems, se trobarà amb tres cralds e seriá un esplech se passavan lo primièr torn de l’eleccion presidenciala.

Per far cort, desempuèi la crisi que comencèt en 2008, los òmes politics an decebut un electorat qu’aviá per costuma, dins sa majoritat, de pegar a un partit. Un rentièr votava a drecha, un obrièr a esquèrra… amb, de segur, de ciutadans cambiadisses.

Los govèrns successius an pas comprés o an pas volgut veire que la mesconeissença – lo mesprètz a còps – del « pòble d’en bas » podiá menar dins un primièr temps las gents a seguir de líders populistas e, qui sap, dins un segond temps a se revoltar. Elegits que s’arrapan a lors dos o tres mandats quand milions de ciutadans devon passar amb un milierat d’euros, aquò mòstra que tot es dubèrt… lo pièger tanben !

La Setmana, Editorial, n°1068

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
2 janvier 2017 1 02 /01 /janvier /2017 15:42

Hartèra, an navèth e movida ?

Un òme politic d’un còp èra que’s planhèva que n’èra pas possible de governar un país qui tenguèva uas cinc cents varietats de hromatges. Perqué n’aver pas pres lo vin com exemple ? E i auré mens de varietats, de vitatges ? Béver vin qu’alteraré lo jutjament ? Devèva pensar benlèu qu’un líder d’un gran país com França non se podèva perméter aquesta feblessa…

Las gents simplas que son generaument a cent lègas d’aqueras pensadas filosoficas ; qu’an pro de pensaments atau subertot dens los periòdes dificiles. Alavetz, que l’annada sia estada bona o maishanta, los qu’ac pòden qu’aiman de’s hartar a l’escadença de Nadau e deu Prumèr de l’an. Qu’es ua faiçon de har un pam de nas a las talhas de tota mena en pensar, inconscientament benlèu, que hitge gras, ústrias, auca o capon, acompanhats per un bon vin, e serà quaucomet que l’inspector de las Talhas n’aurà pas — com se disèva autes còps !

Quan lo relòtge electronic « pica » lo dotzau còp de miejanueit (!), e que l’an vièlh hè la cabussada dens l’an navèth, la costuma que demanda que las personas e’s potoejan en tot desirar un a l’aute un sarròt de causas urosas, agradivas, meravilhosas ende los dotze mes qui van seguir… Desbrembats que son los pensaments, las emm…

Qu’es com lo pair Nadau ; n’existeish pas mès que i volem créder !

Los occitanistas, e los Occitans en generau, que son los especialistas, en bons Latins – qu’ac sabi, qu’es un cliché – deus actes en paraulas ! E ne’s cau pas estonar d’aver autan d’òmes politics, d’en çò nòste, deu parlar hòrt e de l’accion redusida. Demest lo pòble de l’embaish, ne son pas hèra nombrós los que hèn en davant e ne se contentan pas d'arreganhar sus los hialats sociaus.

Que vse desiri ua bona annada sens nada peleja occitano-occitana mès damb un estrambòrd renovelat !

 

La Setmana, n° 1067

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:20

Votres e remòras

Que vivem dens un mond meravilhós e ua democracia que s’assolida cada jorn un pauc mei. En pana d’imaginacion, los socialistas qu’empruntèn, en 2012, las « primàrias presidenciaus » aus Estats Units tà muishar qu’eths tanben e podèvan estar modèrnes !

Damb un temps de retard, la Drecha de govèrn que ven de hèser tot parièr entà designar lo son heraut e l’Esquèrra – de govèrn ? – que s’i harà au mes de genèr. Avant lo primièr torn, entaus especialistas deus sondatges, entaus exegètas de la causa politica qui ns’en·hartan damb chifras e corbas dens los mèdia, l’afar qu’auré devut estar plegat mès, a la suspresa generau, qu’estó Fillon qui, sens estar un adèpte deu Veni, vidi, vici o deu Blitzkrieg, estó causit entà miar las tropas de drecha au combat e d’estar, de segur, lo futur primus inter pares.

E, coma dins los torneis d’autes còps, lo vencedor que veigó arribar en córrer, tanlèu lo resultat coneishut, los cortesans de l’aute bòrd. Lo quite dimenge de matin, aquestes qu’èran enqüèra a lausar lo lor campion dens l’espèr d’obtenir, qui sap, quauques prebendas o cargas dens un aviéner pròche ; l’arrelòtge n’avè pas picat enqüèra lo ueitau truc que s’èran dejà renegats.

Ò, n’èra pas dificille, ne bastava pas sonque de cambiar lo mot dens la frasa. Qu’an ua qualitat màger : que pòden estar votre e remòra a l’encòp ! a mens que ne sian pas sonque chuca-sang.

La palma que la cau atribuir au president due departament 06 que digó que « Fillon e [èra] lo sol a incarnar lo sol cambiament vertadèr » après l’aver dit de Sarközy que n’èra lo son pòrta-paraula !

Aparentament, qu’es aquera flexibilitat qui permet de reconéisher ua persona qui a lo sens de l’Estat, ideas afirmadas e pregondas e subretot un sens agut de l’oportunisme entà lo son aviéner politic.

 

La Setmama, editorial n°1065, 2016-12-14

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:17

Sabèm l’astre qu’avèm ?

 

O dirai pas jamai pro mas, quand sèm concernits perunes eveniments, l’actualitat ven mens urgenta per tot dire.

En periòde de Nadal, los mèdia an una tendéncia neta a privilegiar las « bonas » novèlas quitament se, malurosament, pòdon pas amagar las missantas…

E son pas las missantas novèlas que mancan çaquelà !

La qu’ocupan los esperits es naturalament l’estat de guèrra en Siria. Aquò fa meses e meses que totas las canaus de television, sens comptar las ràdios e la premsa escricha, nos rebaton las aurelhas amb totas las atrocitats que se pòdon imaginar comesas per lo govèrn official del mèstre de Damàs, ajudat dels Russes.

Mancan pas tanpauc de parlar dels grops « rebèls », que son de fach e lo mai sovent, de grops d’obediéncia islamica radicala que vòlon, de segur, la casuda de l’òme de Damàs mas tanben l’instauracion d’un regim islamic dins tota la region.

Mòrts a paladas, nafrats per centenas, etc. ; es la populacion civila que, coma a l’acostumada, paga lo prètz mai important de la foliá de certans òmes que coneisson pas sonque la devisa latina : « Que m’asiran del moment que me crengan ! »

Los ciutadans normals que sèm, ieu e vos, podèm causir d’ignorar totas aquelas novèlas marridas per causa de fèstas de cap d’an… Podèm decidir que los sols pensaments d’aver dins aqueste periòde devon èsser a propaus de nòstra familha, de nòstres vesins…

Podèm decidir d’èsser egoïstas pendent aquesta passada de Nadal e de seguir los conselhs dels mèdia – coma o escriviái al començament – qu’encoratjan los bons consomaires que devèm èsser – es gaireben una obligacion ! – a… con-su-mar.

I a ja plan longtemps que per se ganhar la vida los dròlles devon anar a la vila ; ne i a quitament que se’n van s’establir a l’estrangièr… E Nadal que demòra una fèsta familiala çaquelà es sovent l’escasença pels parents retirats d’acampar sons dròlles e sons felens mentre que lo cap d’an daissa cadun mai liure de festejar l’an novèl ont vòlon !

Que la plaser de nos tornar trobar nos empache pas de doblidar pas lo vesin solet o los que, pròche o luènh d’en cò nòstre, an pas l’astre de viure dins un clima de patz, relataviva benlèu mas de patz çaquelà…

Le Petit Bleu de l'Agenais, 2016-12-18

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
25 juin 2013 2 25 /06 /juin /2013 11:25

Atmosfèra… atmosfèra…

 

Per un còp que Òut e Garona fa la Una dins los mèdia exagonals e estrangièrs, ne i a que fan lo morre ! Los jornalistas èran uroses de se trobar « en region » e de poder pausar questions essencialas als indigènas ; los entrevistats, eles, èran contents d’aver lor trenta segondas de glòria mediatica. Rarament, candidats a una eleccion legislativa parciala seràn estats l’objècte de l’« interès » nacional… Tot aquò, gràcia a un avocat, amator d’enregistraments telefonics, e a un cirurgian en plen divòrci qu’a cresegut benlèu que sa futura èx-femna, coma totes los Franceses, auriá la memòria corta al moment del partiment. Mas degun los a pas mercejats, quitament pas l’elegit Ump ! Vaquí çò que me disiái in petto diluns matin a l’escota de l’eveniment màger  de l’exagòn e… del 47 – per far modèrne ! E, coma totjorn, los jornalistas passan de buòus en vacas quand nos asssabentan sus l’anar del monde. Çò que seguiguèt èra estrambordant tanben ; pas que d’« afars » : afar Tapie, Bettencourt, Guéant, afar Sark… – prudéncia, prudéncia, disiá ma grand ! – per far lo contrapès a l’afar Cahuzac. Totjorn aquel pensament per l’objectivitat, de segur ! Per que los auditors se sentiguèssen pas tròp deprimits eventualament, acabèron lo bulletin amb l’anóncia de la condemnacion mai que segura de l’èx-president del Conselh italian, afogat aparentament de seradas « bunga bunga » per un tribunal de Milan. I a plan longtemps que lo vèrmi es dins la frucha e, fins ara, los electors an contunhat de portar a París los representants de « partits de governament » qu’apareisson, a tòrt o a rason, coma preocupats son que de lor benèsser. L’energia despensada per vojar la lei sus la « transparéncia » e l’unicitat del mandat electiu melhorarà pas un imatge desastrós…

 

Editorial de La Setmana, n°925 

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
18 juin 2013 2 18 /06 /juin /2013 12:05

Espectacle permanent…

 

N’es pas l’eleccion legislativa parciau que va clavar çò qu’es convengut d’aperar « l’afar Cahuzac ». Locaument, qu’es ua catastròfa entau PS, eliminat tanlèu acabat lo prumèr torn mentre qu’un baloard es estat aubèrt a las dretas. Nacionaument, qu’es ua des·hèita de mei entau partit de governament quitament se lo president ne i vòu pas véder sonque un « seguissi » de l’afar. Çò d’espantant dab los actors politics es que las lors victòrias, au delà de la justessa de las lors ideas – quand n’an ! –, qu’amuishan la maturitat deus electors que saben har la bona causida ; quan son batuts, la fauta que n’es aus arguments grossièrs de l’adversari, a la manca de temps ende explicitar la lor posicion o… au temps qu’a fach lo jorn de l’eleccion ! Dens la lor majoritat, los nòstes elegits, senators e deputats amassa, que  son encoirassats de certituds e velhan aus lors interès de carrièra. Ne quitan pas de díser que la nòsta societat a cambiat e que los ciutadans n’acceptan pas mei las injustícias d’un còp èra. Que se ronçan dens los mèdia, ràdio o fenestron, entà jogar los doctors Diafoirus. Arren n’escapa a la lor expertisa : pensions e trabalh dissimulat, eficacitat de la foncion publica, etc. Los estauvis que deven estar vertadèrs e  non pas omeopatics mès… tanlèu que lo govèrn prepara ua lei tà la « moralizacion » de tot aquò, la dreta mès subertot los « barons » socialistas – ne’s parla pas mei d’« elefants » ! – que hèn assaber urbi et orbi que la lor legitimitat ne depen pas son que deu pòble e que los lors electors e saben melhor que non pas lo govèrn l’utilitat d’un elegit « multicarttas ». De tota faiçon, levat quauques « aulhas ronhosas », tots los autes qu’an sacrificat guaireben tot a la vita publica… And the show’s going on !

 

 Editoriau de La Setmana, n°924 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
15 juin 2013 6 15 /06 /juin /2013 16:14

Non, non, non òc, òc, òc !

 

Vòli pas dire mas vivèm dins un país d’amnesics ! Al mens se consideram lo microcòsme politic e tot aquel monde que viran a l’entorn.

Per començar dins lo « local », prendrai lo primièr magistrat de la vila d’Agen que, abans sa desfacha a la eleccions legislativas, aviá una casqueta de mai. Aqueste òme, a pres l’abitud de voler èsser al forn e al molin.

Pensi que o ai ja dich mas es totjorn bon de o ramentar : dins una reunion de campanha electorala, li aviái pausada la question de l’acumulacion dels mandats electius e, en bon batalejaire, devant sas « tropas », m’aviá respondut que ma question èra pertinenta e que, de segur, seriá bon d’envisatjar, d’estudiar, de considerar, etc. Per far cort, èra gaireben d’acòrd amb ieu sus la question d’un mandat unic e sus sa limitacion dins lo temps.

Desempuèi, a perdut una casqueta benlèu mas li’n demòra qualques unas e, aital, crenta pas ni lo sorelh ni la pluèja tanpauc ! Amnesia !

Dins lo país de las excepcions « culturalas » o pas, los elegits ne son una de mai ! Tot es bon pels autres mas deu pas s’aplicar a eles per çò que… e cadun i va de sos arguments mai o mens especioses e acaba generalament amb l’argument que deu clavar lo bèc : de tota faiçon, son los electors que m’an causit !

Fai tirar, Marius que i a pas res mai a veire !

L’amnesia los tòca totes, dins aquel microcòsme. Lo conselhièr mai pròche de l’ancian cap de l’Estat – talament pròche que li balhèron l’escais de « cardinal » – se soven pas qu’èra interdich de tocar d’argent en bilhets per pagament de servicis ; los quals ? Admet a la rigor que los auriá degut declarar al fisc… mas, li anatz pas cercar bregas per un pauc mai de 250 mila euros ! Lo desparaulable « Nanar » contèsta tota magolha dins l’arbitratge que li balhèt 45 milions de prejudici moral e qualifica los testimoniatges dels uns e dels autres de fantasioses avant d’admetre que tot es pas faus, etc.

Tot aquò per la fauta d’un cirurgian, amnesic el tanben que diguèt « Non, non, non ! » abans de dire « Òc, òc, òc… »

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 16 de junh de 2013

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
11 juin 2013 2 11 /06 /juin /2013 09:15

Ara, los Turcs ?

 

De tira, nos sèm regaudits de veire que los pòbles se podián revoltar e contestar un poder dictatorial establit desempuèi un brave briu ; los mèdia lèu lèu parlèron de la « carrièra araba » que fasiá grelhar lo « primtemps arab »… Tot semblava permés e, de segur, un èra novèla s’anava obrir. Quitament, los qu’aquelas dictaduras geinavan pas èran satisfaches per çò que los afars son totjorn mai bons e mai aisits quand lo « pòble » es content ! Per nòstre président de la Republica de l’epòca, foguèt l’escasença de se mudar en cap de guèrra – coma lo président en exercici en Mali – e de proclamar urbi e orbi qu’èra pas qu’una question de… setmanas per que democracia e dreches de l’Òme s’establiguèssen. Se Juli Cesar es demorat dins los libres d’istòria per son Veni, Vidi, Vinci, es pas segur que los autres i demòren… l’istòria se torna pas far, trabuca son que ! Los oracles se pòdon enganar e, per un temps al mens, fan pròva de mesura. Après las flors passidas del « primptemps arab », semblariá que degun s’interessèsse, senon per curiositat, a las flors de Siria que corron la risca d’èsser desrancadas ; e soi pas segur que lo vent, lèugièr pel moment, de la plaça Taksim d’Istambol (Turquia) pòsca arriba fins a las aurelhas de las bonas armas de las democracias que presican lo drech d’ingeréncia. E son pas las analisis, totas mai saberudas las unas coma las autras, que cambiaràn la faiçon autocratica del primièr ministre turc de menar son pais. Las avançadas  democraticas èran estadas fachas per dintrar dins la comunautat europèa ; se considèra la causa impossibla, esitarà pas a se virar cap a un poder de la charia per fin d’establir, gracia a son poder economic, son influéncia sus l’Orient mejan e los que preconizan un islam radical.

 

Editorial de La Setmana

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
8 juin 2013 6 08 /06 /juin /2013 11:13

Pacte republican e Santa Nacion…

 

Vòli pas dire mas, per un còp, avèm qualqu’un al govèrn qu’assumís son ambicion fòrt e mòrt !

Respondèt a un jornalista que se sentissiá capable d’assumir las foncions mai nautas de l’estat . De segur, aquesta declaracion a pas degut far plaser ni al primièr ministre ni al cap de l’Estat.

Bon, lo president es en plaça per quatre annadas encara e m’estonariá que demissionèsse per daissar la plaça ; mas lo primièr ministre, el, es mai expausat.

En mai d’aquò, d’autras « ponchuras » socialistas espinchan tanben del costat de Matignon que sembla representar lo Sant-Graal per totes los que son prèstes a sacrificar lor vida per nòstre bonaür.

Sénher Valls, ministre de l’Interior – M. Esquieu aviá trobat un escais, qualques ans a : ministre dels trucacolhons ! – es un partisan de l’òrdre republican. Qui li poiriá balhar tòrt ? Degun se s’agís de far respectar la lei mesa a mal per de rufians o d’òmes politics o d’òmes d’afars pauc escrupuloses.

Lo problèma es que, tròp sovent, son las « gents ordinàrias » que pagan pels peisses gròsses. Demest los crimis e los assassinats, legissèm dins la premsa los compte renduts de diferents procèsses en cors. I a los paures bogres qu’an pas respectat la lei de segur e que son condamnats a sièis meses o un an de preson sul pic e i a los autres.

Aquestes an generalament una armada d’avocats lèstes a trobar de vicis de procedura o a n’apelar a la Republica per dire urbi et orbi que cada ciutadan a un drech imprescriptible a la presompcion d’innocéncia. E l’afar torna partir per un autre jutjament !

Es aital qu’avèm d’innocents-copables desempuèi quinze o vint ans e que lors electors an tornat portar al poder.

L’ambicion del Sénher Valls es legitima mas semblariá que, coma l’èx-cap de l’Estat quand èra a l’Interior, volguèsse mostrar qu’un Francés eissit de l’immigracion a pas cap de leçons a recebre sul plan del patriotisme. E sus aquel ponch, se tròba en armonia amb los nacionalistas de tota mena (de la drecha extrèma e l’esquèra de Melenchon) per lausar e pregar la Santa Nacion !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 9 de junh de 2013

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca