Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
6 avril 2009 1 06 /04 /avril /2009 00:30
Adishatz monde… que vs'avèvi abandonat sus la « rasa lana » pendent una mesada tà m'anar passejar a 10000 km d'aciu dens l'emisfèri sud : Argentina.
Se ne soi pas tròp peresós, que vse contarèi un pauc çò qu'èi vist…
Dijaus passat, que'm trobavi enqüèra a Buenos Aires quan los Argentins sepelín Raúl Alfonsín, ex president de la republica, qu'estó elegit après lo fracàs de  l'afar de las Islas Malvinas…
Que cadré tanben que vos contèssi benlèu aqueth afar aue's passè quand the iron Lady, es a díser Margaret Thatcher èra primièra ministra a Londres…


« Murió Raúl Alfonsín, el padre de la democracia moderna de la Argentina »

                                                                                        La Nacion 1èr d’abril de 2009

Aviái apresa la novèla mentre que me pausavi dins la cambra de l’ostalariá a Buenos Aires en agachant lo fenestron. Son mètge personal, Alberto Sadler, anoncièt oficialament que Raúl Alfonsín – qu’aviá 82 ans e sofrissiá d’un càncer dels palmons – èra mòrt a las uèit oras e mièja del vespre « con suma tranquilidad, con todos sus familiares alrededor ».
Aprenguèrèm lèu que la presidenta Cristina Kirchner – que se trobava a Londres pel rescontre del G-20 – veniá de decidir tres jorns de dòl nacional en omenatge al « padre de la democracia moderna de la Argentina ».
Foguèt decicit tanben que son còrs seriá depausat al Congrès argentin fins a la ceremonia funèbra, prevista pel dijòus 2 d’abril, per permetre a la populacion de li rendre un darrièr omenatge ; e foguèron mai de 40 000 personas a o far.
Se sap plan qu’un òme es totjorn mai grand mòrt mas pels Argentins es lo paire de la democracia modèrna. Foguèt lo 49en president del 10 de decembre 1983 al 7 de julhet de 1989. Argentina viviá dempuèi annadas dins un ambient de violéncia en causa de las dictaturas precedentas e l’« aventura » del president Leopoldo Galtieri per la reconquista de las Islas Malvinas (Falkland Islands) aviá pas apasimadas las causas. Per far cort, un còp elegit president, Raúl Alfonsín aguèt de qué far autan sul plan economic coma politic. Aguèt lo coratge de far jutjar los elements màgers de l’armada copables d’abuses de « guèrra lorda » ; aital, en 1985, foguèron condamnats l’ancian president Jorge Videla e lo Cap de la Marina Emilio Massera a la preson per la vida e qualques autres tanben. Sos detractors li an reprochat d’èsser pas anat mai luènh e d’aver limitat los procèsses d’oficièrs implicats dins aquela « guèrra lorda » mas cal comprendre que las fòrças armadas èran de comptar e que la realpolitik, a còps, es una necessitat.
Lo matin de las funeralhas, parlèri amb de jornalistas que m’assabentèron un pauc sus aquel periòde qu’avián viscut. Me diguèron tanben – mas se vesiá dins tota la fola acampada – que degun aviá pas « comandat » als Argentins de venir mas que s’èran presents èra pr’amor que sabián tot çò que li devián. Mai de cent mila personas se trobavan sul camin del cortègi que menèt Raúl Alfonsín al cemetèri de Recoleta e las lagremas de mai d’un èran pas de lagremas de circonstància !
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 mars 2009 7 01 /03 /mars /2009 16:30
Postura e impostura…

« Lo que, a cinquanta ans, se pòt pas pagar una mòstra Rolex, a mancada sa vida. »  Un escandal ! Auriá pas estonat Pierre Desproges que, en 1982, dins l’emission « Le tribunal des flagrants délires », disiá d’el :  « De doas causas una : o J. Séguéla es un con, e aquò m’estonariá un pauc çaquelà, o J. Séguéla es pas un con, e aquò m’estonariá fòrça ! » Lo publicista, pr’aquò, fasiá pas que confirmar la supremacia del vedèl d’aur dins nòstra societat, e quitament en politica quand nòstres elegits meton totes en avant l’amor de França e del servici public. Nicolas Ièr a pas jamai amagat son amor de la moneda e de las gents amonedadas. Quand nos parla de « la França que ganha » sèm pregats de comprene « … que ganha un fum de moneda » ! Sens vos voler far tornar a l’an pèbre, mai d’un de ma generacion ne son demorats a de nocions obsoletas (!) de fraternitat e de partiment, benlèu degudas als temps dificils qu’èran estats los de la guèrra. Es pas per res que faguèron flòri un fum d’organismes, basats sul mutualisme, uèi desapareguts o dins de dificultats grandas. Al començament de LA crisi, la Camif festegèt son seissanten aniversari en faguent quincanèla ; en causa, per part, de sos responsables que se son comportats coma de sacamands. Nicolas Ièr aguèt pas una paraula pels emplegats e las entrepresas fornissèiras que ne pagan ara las consequéncias. Doas bancas mutualistas – B.P. e C. d’E. –, en granda dificultat financièra en causa de la cupiditat de sos dirigents, devon acceptar, en contrapartida d’una ajuda, una man mesa de l’Estat que Nicolas Ièr gausèt pas impausar a las bancas d’afars, ajudadas tanben e dins una situacion pièger. Valor arcaïca, la mutualitat donc ? Lo vedèl d’aur pr’aquò es mai que jamai una impostura…

Editorial de La Setmana, n°704
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
24 février 2009 2 24 /02 /février /2009 12:02
Colonias un jorn…

Lo nòste president que ns’avèva abituat a reaccions rapidas e los sons ministres qu’ac saben que son mautractats en privat, se ne’n credem las gasetas lengassudas, e quitament en public. Que li aurà calut, totun, un pauc mei de quate setmanas tà prononciar lo mot : « Guadalope » ! Vertat es que Y. Jego, secretari d’Estat taus departaments d’otramar, a hèit lo desplaçament au cap d’ua quinzenada ; la ministressa deus Afars intèrnes qu’estó tanben mei batalaira a prepaus deus « terroristas » de l’ultra-esquèrra (dinc adara un fracàs) que de la situacion otramar. La sola responsa vededera, peu moment, que son las ajudas en CRS e polícia enviadas tà restablir e manténer l’ordi republican. N’a pas empachat totun qu’un sindicalista estosse tuat per bala. Tornat deu son viatge en l’Orient Mejan, Nicolas Ièr que recebó donc, la setmana passada, los elegits de Guadalope entà har lo punt sus ua situacion que cor la risca, cada jorn un pauc mei, de’s degalhar e de vénguer explosiva se, per cas, lo LKP (un regropament de sindicats e de partits politics) ne’n perdèva lo contraròtle. Ni las mesuras anonciadas ni lo discors que hasó en seguir sus France Ô, ne semblan pas aver convençut los Guadalopencs. Tà ua majoritat de metropolitans, los departaments d’otramar ne son pas sonque ua destinacion ensorelhada de las plajas beròjas ; e, com son en vacanças, ne repotègan pas tròp contra la vita vitanta mei cara que’n « França ». Periodicament, eveniments com los de l’òra d’ara que’nse venguen brembar de la situacion quasi coloniau d’aqueras isclas e de la centralizacion excessiva de l’Estat ; puèi passam a quaucom mei… Lo nòste president qu’a promés de’us anar visitar un còp que la situacion e serà esclarida… mès las gents n’auràn pas cambiat !

Editoriau de La Setmana, n°703

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
17 février 2009 2 17 /02 /février /2009 00:17
« Moi ka fait un’ ti petition… »

La femna de nòstre rei-president plan aimat comença de fòranisar. Es aital qu’anguèt la setmana passada passar 24 oras en Burkina Faso en sa qualitat d’ambassadritz del Fons mondial contra lo sida. Per que « coneguda causa sia », èran pas los jornalistas que mancavan ! Na Bruni es una femna intelligenta mas aguèrem drech pr’aquò a qualques remarcas d’antologia dins lo domeni politic : que la politica es un mestièr de terrenc e… d’actes ; que sufís pas de maridar un violonista per poder  jogar dins l’orquèstra . Plaidegèt quitament per son òme : « O pòt pas tot far ; alavetz, devi ensaajar de l’ajudar autan coma pòdi ». Confirmacion, se n’èra de besonh, qu’èra en tren de se ganhar sos galons de « reina de França ». Los qu’an votat per Nicolas, an votat per sa mitat – qu’èra una autra a l’epòca ! Mentretant, son president de marit, marrit d’aver pas l’estima d’una majoritat de Franceses, anguèt cercar reconfòrt e solaç en Orient pròche : Iraq, Qatar, Iemèn… I anguèt, dins un avion blindat pr’aquò, sens crenta d’aver a suportar, amagats darrièr una muralha d’òmes en unifòrme, d’individús sens educacion que sabon pas que cridassar. Sul fenestron, avèm pogut veire un òme, urós e content, prepausar, per exemple, l’ajuda de França a Iraq dins son caminament cap a la democracia. De segur, son agenda li a pas permés d’anar a Guadalope – e Martinica tanben – participar, en aqueste periòde de Carnaval, al passacarrièra organizat cada jorn dempuèi una mesada, pel LKP e son líder, Élie Domota. Nòstre president aima pas la cridassadas, mas se sap que los negres aiman cantar e an lo sens del ritme ; sa Carlita foguèsse estat amb el, auriá de segur cantat amb los manifestants : « Moi ka fait un’ ti petition… » E Nicolas ?


Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
13 février 2009 5 13 /02 /février /2009 09:26
  Cagada o coneria ? 

Nicolas Ièr qu’avó rason de profieitar de la notorietat portada per la crisi financèra quan èra en carga de l’Union europèa ; per un còp, lo monde que saludavan lo son (iper)activisme. Ara, qu’es tornat dens un anonimat relatiu ; mès lo son activisme europèu que cor la risca d’estar percebut com d’agitacion o d’èsser contra-productiu dab la presidéncia de la Republica chèca que lo son president es piquiu sus la soas prerogativas temparàrias ! Que’u vedom la setmana passada virolejar au rescontre de Munic (Alemanha) a l’entorn deu vici-president estatsunidenc Joe Biden e tornar har abraçadas dab la cancelèra alemana Angela Merkel. Nicolas Ièr pr’aquò que sap que ne poirà pas har rampèu dab un Obama qui, en ua intervisa suu fenestron, gausè díser simplament qu’avèva hèit ua coneria – … I screwed up, and that’s part of the era of responsability. – en causir personas, remarcablas pr’aquò mès qui n’èran pas estadas completament aunèstas dab lo perceptor ; Nancy Killefer, per exemple, ne podó pas estar ministra pr’amor qu’avèva « omés » de pagar 380 euros (500$) tà la soa hemna de jornada. Vertat es que, en los Estats Units, deputats e senators que jògan lo lor ròtle dens las nominacions a las responsabilitats nacionaus. Mès autanlèu, los mèdias que disón que n’èra pas ua faiçon de parlar tà un president ! Qu’es pas aisit de contentar las gents e lo son pair ! A jo, aquera faiçon de díser las causas que m’agradan hèra e qu’espèri que contunharà atau ; après tot, ua cagada que serà totjorn ua cagada ! Dab la globalizacion, benlèu que En Obama e harà escòla… Au lòc de har vergonha aus sons ministres o foncionaris en tot se felicitar de la soa accion, Nicolas Ièr que nse declararé suu fenestron : « Qu’èi hèit ua cagada ! »

Edotoriau de La Setmana, n°701

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
2 février 2009 1 02 /02 /février /2009 14:33
Las « espinas » del vent

L’ubiquitat de Nicolas Ièr es pas mai a demostrar, e las causas li son facilitadas qu’a pas, en sa qualitat de president, a se preocupar de far de reservacions eventualas. Vertat es que, coma o ditz plan sovent, los Franceses l’an elegit per s’ocupar d’eles… Los reis garissián las escròlas, Nicolas I
èr fa dins la compassion principalament ; es aital que davalèt la setmana passada dins lo Sud-Oèst per anonciar que voliá lo restabliment de l’electricitat avant la fin de la setmana. Los electricians an pas capitat pr’aquò a onorar la paraula del president ; e, pel moment, los responsables d’ERDF son pas estats mutats coma o son estats lo Préfet e lo director de la polícia pr’amor de qualque bronzinament qu’aguèt dins las aurelhas quand anèt a Saint-Lô (Manche). Nicolas Ièr, qu’aima d’èsser obesit sul pic, sembla aver qualque contrarietat amb lo vent que li pòrta las escridassadas dels manifestants en despièch de la muralhassa anti-bruch policièra e que semena la devastacion dins tota una region qualques jorns après. Tot aquò se ven ajustar a sos escarnis contra una oposicion ipotetica – e, a còps, o cal dire, patetica – : « Quand i a una manifestacion en França, degun i fa pas mai atencion ! » ; escarni lèu desmentit per manifestacions de massa dins totas las vilas del país de França. Mas, lo vent ne seriá benlèu l’encausa, nòstre president demòra sord e se contenta de dire : « Escoti mas ne teni pas compte ». Sofrís lo martiri ara qu’es pas mai « en responsabilitat » de l’Union europèa e, subretot, lo president estatsunidenc acaparra l’atencion dels mèdia. Tanlèu en foncion, a pas trantalhat en signant qualques tèxtes per plan marcar la rompedura amb las annadas Bush e far un signe als Estatsunidencs ordinaris. E Nicolas ?

Editorial de La Setmana, n°700
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
30 janvier 2009 5 30 /01 /janvier /2009 23:42
Un Kleenex, s’escampa !

La publicitat que disèva : « mès, dauna, un kleenex, que’u cau escampar ! » tau Nicolas Ièr, los membres del governament que son com kleenex ; un còp qu’an servit, que’s pòden escampar subertot s’estima que n’an pas hèit lo lor trabalh per la soa glòria. La Dati que n’es l’exemple perfèit ; ua hemna de las ambicions desmesuradas, hèra pròcha de la darrèra èx- deu president, e qui a totjorn avut l’audàcia de’s har patronar per personas influentas. En mei d’aquò, qu’es ua hemna gessida de la diversitat (tà estar politicament corrècte) e tau nòste president qu’es tot benefici (!). Nomenada Garda deus Sagèths a la suspresa de tots, que partisiscó en campanha la flor au fusilh e ne deishè pas jamei lo camp dens l’aplicacion de la reforma ; enfin, que hasó tot guaireben a la perfeccion mès ne capitè pas d’ac har sens que lo monde judiciari ne repoteguèsse pas tròp. Nicolas Ièr qu’es un president volontari e coratjós mès n’es pas temerari ; tanlèu que quaucom o quauqu’un hè poishiu subertot se l’opinion – A ! l’opinion ! – es contra, que càmbia de pè en díser o en deishar díser que n’es pas çò qui volèva e qu’es estat mau comprés. Qu’es estat la soa politica desempuish lo començament ; e se quauques leis sceleratas son estadas votadas qu’es subertot que los socialistas an aucupat lo lor temps en pelejas dignas d’ua cort d’escòla. D’autas, com Na Kosciusko, ua de las quauques personas vertadèrament competentas dens lo son domeni, que càmbian tanben d’afectacion pr’amor de mesententa prigonda dab lo lor ministre de tutèla. Enfin, que nse podem regaudir pr’amor La Ségolène e Nicolas Ièr venguen de revelar l’un e l’aute que lo president estatsunidenc s’èra inspirat de la lor campanha electorau…

Editoriau de La Setmana, n°699
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
22 janvier 2009 4 22 /01 /janvier /2009 17:50
Obama blues…

L’aguèssetz mancat, vos senhali que, dempuèi lo 20 de genièr, B. H. Obama es pas mai lo « president elect » mas lo 44en president en exercici e la Maison blanca serà, pel primièr còp dins l’istòria dels Estats Units e pendent quatre ans (al mens), lo domicili d’un president de sang mesclat e de sa familha. Dempuèi son eleccion, al mens de novembre, es estat un òme de paucas paraulas autant pel respècte degut al president en exercici, G. W. Bush – causa estomaganta per un Francés ! – coma pr’amor que sap que çò que l’espèra es un país malaut que malaut dins un monde que val gaire mai ! Los mèstres es exegèsi exagonals son pas estats avars ni dins sas recomendacions al novèl president – las aurà legidas, de segur ! – ni per nos explicar çò que serà lo planeta deman gràcia a un president estatsunidenc que los Franceses an plebiscitat ! Na Rama Yade se felicitava dimenge passat sul fenestron que i aguèsse qualques secretaris d’Estat (ministres) que coneissián França e ne parlavan la lenga. Tan melhor ! Pensi pas pr’aquò que la francofilia supausada d’aquestes faga una politica. Euròpa demòra l'Euròpa vièlha, quitament se las causas son pas dichas sul mòde mespresós d’un Dick Cheney. Nicolas Ièr qu’aima res tant que « jogar dins la cort dels grands » cor la risca d’èsser decebut ; Obama, en bon Estatsunidenc, farà totjorn passar los interèsses de son país en primièr, e de viure a crèdit en fasent pagar lo planeta entièr, lo deuriá pas tròp geinar. Òm pòt esperar pr’aquò que serà capable de favorizar lo dialòg entre los païses qu’an qualque poder o influéncia per melhorar los espèrs de patz dins un cèrt nombre de païses ? De tota faiçon, la Ségolène, auto-invitada mas au mitan de la fola sonque, nos contarà tot pel menut…


**Article escrich abans lo jurament d’Obama.

Editorial de La Setmana, n°698
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
13 janvier 2009 2 13 /01 /janvier /2009 00:16
Quantes mòrts ?

En çò nòste, que son las navèras deu temps que hè qui son importantas. E los mèdia que’nse demandan de’nse muishar hèra prudents pr’amor de la nèu, deu tòr o deus dus a l’encòp ! Qu’an hèit intrar lo principi de precaucion dens las nòstas abituds e que cau estar pèc tà que quaucom e’nse arribe ; que sufeish de demorar au son ostau e d’esperar un temps melhor ! Que pensi que, en cas d’urgéncia, aurem la possibilitat de recéber ua ajuda psicologica… De segur, que deu estar gràcia au nòste president… o benlèu pas que, quan pensatz qu’es dens la ziga, que’s tròba dejà dens la zaga ! La setmana passada, que partí tà l’Orient pròche – sens se preocupar de la preséncia d’ua delegacion miada per la Chequia en carga deus afars europèus – tà assajar d’obténer un cessatz-lo-huec navèth entre las partidas israêliana e palestiniana dab l’ajuda deu son « amic » Mobarak… tà se’n tornar dus jorns après las mans vuèitas e passar a quaucom mei. Dens aquesta region totun, que cadré un principi de precaucion qu’empachèsse los belligerants (!) de combàter dab la populacion civiu au mitan mès ne sembla pas estar d’actualitat. Desempuish la soa creacion, Israël que considèra que tots los mejans e son bons tà preservar la soa seguretat ; Hamas, ua organizacion que s’a jurat la reconquista de Palestina, considèra deu son dever d’eliminar tot çò que porta lo nom de « jodiu » e met en practica la pensada atribuida au Timonèr gran d’estar « com un peish dens l’aiga » en s’amagar eth e las soas armas demest la populacion. Dinc adara, en despieit de mantuas ocasions, qu’an totjorn avut paur, d’un bòrd o de l’aute, de las concessions que’us cadré har tà obténer ua patz duradissa e los sols qu’an gausat parar la man a l’Aute que l’an pagat de la lor vita…

Editoriau de La Setmana, n°697
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 janvier 2009 1 05 /01 /janvier /2009 23:15
Lo crit del mut…

M. Esquieu, un diseire de longa, contava que cada dimenge, a la pausa del rescontre, l’arbitre de son vilatge se precipitava dins la cabina telefonica al ras de l’estadi, preniá lo telefòn, sens metre cap de pèça e disiá : « Qual es l’arbitre mai bon ? »  E la maquina de far : « Tu, tu, tu… » Requinquilhat, nòstre òme tornava a son prètzfach e aital podiá contunhar de sofrir los escarnis del public e dels jogaires ! La reconeissença pels autres de çò que fasèm es una incitacion a perseguir nòstre prètzfach. Aquela reconeissença, per La Setmana per exemple, se pòt trobar dins las letras d’encoratjament mandadas pels legeires. Los que causisson la dralha occitana o sabon que devon pas esperar lo mai sovent que criticas o mesprètz dins una societat desculturada o pel mens aculturada ; levat benlèu dins lo domeni de  la musica, encara que ! A l’ora d’ara, la tela es una aisina mai qu’utila e aimariái rendre un omenatge particular als que mandan regularament per corrièl entre-senhas de tot lo país d’òc – mercé MJV, Domenge… – que sián collòquis, conferéncias o balètis, a las còlas – en Provença, en Lemosin, en Auvèrnhe – que fan un trabalh remirable per la difusion e la socializacion de nòstra lenga e de nòstra cultura amb una amira panoccitana. Los blogs son plan utils de segur mas lo pauc que me passègi sus la tela me fa crentar que una majoritat de bloggers occitanistas (!) fagan la confusion entre velocitat e precipitacion e tòrnen endralhar lenga, cultura e idèas – quand n’an ! – dins la carrièra bòrnia de la « petite patrie » o de « las lengas d’òc ». Cadun estima portar sa pèira a la lenga quand escriu tres mots de farlabica mas benlèu deurián far lors las paraulas del savi : « O sabi que sabi pas res ! »

Editorial de La Setmana, n°696
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca