Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
20 juin 2007 3 20 /06 /juin /2007 16:31
Digatz, digatz, quinas novèlas…

« Arunan, èram al bòrd del precipici ; ongan, avèm fach un grand pas en avant ! » Atribuïda a Anouar el Sadate, aquela frasa poiriá s’aplicar als protagonistas de l’Orient pròche : Palestinians e Israëlians, e los que los sostengon… L’evolucion de la situacion al cors dels darrièrs jorns pòt daissar crentar lo pièger. Los Israëlians an doas Palestinas per lo prètz d’una (!) : Cisjordania ont un Fatah – partit del president de l’Autoritat palestiniana,  Mahmoud Abbas – corromput baileja lo territòri e Gaza que lo Hamas – arribat regularament al poder l’an passat dins tota la Palestina –, sostengut per grops integristas e sustot per l’estat sacamand qu’es Iran ven de se’n rendre mèstre. Israël que dempuèi annadas refusa las diferentas resolucions de l’ONU e que mena una politica irrealista cap als Palestinians se tròba cada jorn un pauc mai en dangièr. De daissar d’ocupar Gaza e de bastir un mur entre Cisjordania e Israël a quitament pas aportat una seguretat melhora als estatjants ; au sens contra, aquela politica a noirit un ressentiment en cò dels Palestinians de Cisjordania pr’amor de las expropriacions e de las situacions ubuescas dins las qualas se tròban mantuns vilatges. Empedegats que son dins lo fangàs iraquian al nom de la « crosada » contra las fòrças del Mal, los Estats-Units an daissat córrer tot en sostenent los Israëlians dins lor poltica. L’Union europèa – que, dempuèi lo referendum, li demòra pas que l’Euròpa geografica en comun – es pas estada capabla de menar una reflexion collectiva per prepausar unas solucions.
En cò nòstre, urosament, tot va plan ; la drecha majoritària va poder aplicar son programa e l’esquèrra, tota suspresa d’aver contengut lo « mal blau », va poder tornar a sas garrolhas elefantescas…

Andriu de Gavaudan
Editorial de La Setmana no 617
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
19 juin 2007 2 19 /06 /juin /2007 14:28
Es partit per un torn…

Encara un pauc de paciéncia  e saupretz qual es l’elegit de vòstre còr – o del còr del vesin ! – que, pendent cinc ans vos representarà a la vila granda de París. Pensatz benlèu que, dins aqueste cas precís, la causa a pas una importància màger estant que lo califa Nicolas Ièr a capitat de convéncer una granda majoritat de franceses qu’èra lo sol recors per nòstres problèmas e que se totes los deputats èran de son bòrd, la mitat de problèmas serián resolguts.
Lo monde devián n’aver son confle pr’amor que sembla, d’après las gasetas e… los sondatges qu’aquesta embrolha va marchar. Se fòrcas gents que vivon dins la precaritat an soscrivut al programa del califa novèl es que son estats tocats per un discors binari dels tèrmes simples e l’eslogan « Trabalhar mai per ganhar mai ! » a fach flòri en cò de perosnas qu’aimarián èsser un pauc mai amonedadas. Es normal tanben que, en seguida de l’accession de Nicolas Ièr al tròne del Sublim Castèl Elisèu, contunhan de favorizar lo meteis en votant per un de sos zelots. D’aver ligat eleccions presidenciala e legislativas podiá pas portar un resultat diferent e seriá estat tot parièr se la Ségolène, lo prègadieu, foguèsse estada elegida.
Ai dejà dich que l’esquèrra èra tota ensucada e son pas los arguments ninòis dels uns e dels autres que cambiaràn lo resultat d’aqueste segond torn. Li demorarà pas qu’a se tornar metre en question – en questions, seriá melhor pr’amor ne va i aver de questions… Perqué aver diassat a la drecha l’onor de nomenar personas gessidas de l’immigracion ? Perqué aver pas remés en question la multiplicitat de mandats ? Perqué ? Perqué ? L’esquèrra sembla d’aimar los far-valer sus las listas mas tanlèu que s’agís de se retirar per promòure de novèls venguts, cocanha… i a pas mai degun !
O sabi que la drecha es merssorguièra autan e benlèu mai que l’esquèrra mas qu’a sabut enviar signes a una populacion un pauc desbossolada e qu’a pagat !
Joan que ritz e Joan que plora serà per aqueste diluns mas la vida contunha e qual que siá nòstre deputat, nos cal pas lo daissar tranquil fins a la fin de son mandat. Li cal demandar de comptes, l’interpelar coma dison dins la premsa se o cal al lòc de plorar o de repotegar entre nosautres. França es a tornar bastir e Euròpa es a far… Donc regussem nos los margues e al trabalh !

Andriu de Gavaudan
Cronica occitana
pareguda dins Le Petit Bleu
de dimenge 17 de mai de 2007
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
14 juin 2007 4 14 /06 /juin /2007 19:46
La desbandada…

Entà amuishar tota la soa satisfaccion, Nicolas Ièr, lo califa navèth que deu esperar enqüèra quauques jorns ; lo son vizir totun n’es pas autan vergonhós qui se regaudeish de l’acuèlh hèit peu pòble a las ambicions deu son mèste e qui se trufa sens relambi d’un adversari des·hèit suu camp batalhèr e dens l’impossibilitat de recampar las soas fòrças tà esparnhar ua desbandada umilianta… Lo vizir, doble en negatiu deu califa, que sap que los sons prepaus e son partejats per ua majoritat de gens qui son estats decebuts de véder que las lors dolenças n’èran pas jamei – o guaireben – presas en consideracion per un poder qui se disèva pròche d’eras e de las lors preocupacions. Lo califa navèth que deuré arremerciar Giscard, un deus sons davancèrs, tà l’adopcion deu quinquenat e Jospin – qui se pensava d’estar au segond torn ! – qu’insistí tà cambiar l’òrde de las eleccions presidenciau e legislativas. A esquèrra, praube ! qu’es la desolacion de la desolacion… Ensucats com ac son, ne pòden quitament pas trobar los mots qui poirén balhar aus electors ua rason valadera tà assajar de sauvar çò que demorarà de pluralitat de la reperesentacion nacionau ! Lo Bearnés n’a pas capitat lo soa escomesa mès las soas ideas qu’an trobat un reclam en çò de Nicolas Ièr qui a sabut amistosar quauques líders « enemics » en disgràcia dens lo lor camp en lor balhar cargas o sinecuras ; en òme qu’a hèit de la traïson un mestièr, que sap com se ganha la reconeishença… L’ofensiva ne s’acabarà pas aqueste dimenge deu segond torn e l’esquèrra que’s deu preparar a la sopa populara pendent un periòde long a mens que de la des·hèita sàpia har un remèdi tà se tornar reviscolar. Que seré temps qu’ignorèsse pas mei lo principi de realitat…

Andriu de Gavaudan
editoriau de La Setmana n°616
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
7 juin 2007 4 07 /06 /juin /2007 19:51
Logicial e… MoDem !

La CNIL – Commision nationale de l’informatique et des libertés – foguèt instituïda per una lei (no 78-17 del 6 de genièr de 1978) pr’amor de l’emocion soslevada per la revelacion dins las annadas setanta del projècte SAFARI que lo govèrn voliá metre sus pè per identificar cada ciutadan per un numèro e, gràcia a el, religar totes los fichièrs de l’administracion… Aital, lo desvolopament de l’informatica se poiriá far dins lo respècte de la vida privada, de las libertas individualas, etc. Sabèm ara çò que n’es advengut en seguida dels atentats terroristas e al nom de nòstra seguretat. Amb l’informatica, tot un vocabulari novèl – lo mai sovent d’origina anglosaxona – s’es impausat dins la vida vidanta e se los joves l’an integrat aisidament, los mai vièlhs an, a còps, qualque dificultat amb lo bits, los bugs e autres octets… L’envasiment tòca ara lo discors politic – quand n’i a un ! L’avèm pogut constatar dins la campanha presidenciala e ara per las legislativas. Unes politicians – sovent « tendéncia » per dire d’asenadas – parlan d’« interfàcia » o de « logicial » per definir gaireben totas las situacions. Avèm aprés aital que lo « logicial » del Partit socialista marchava pas mai e qu’èra arcaïc e podèm notar que lo de l’UMP deu èsser al top quitament se i a qualques bugs amb los qu’an lo ròtle d’« interfàcia ». Lo quite Bearnés, entrat en resisténcia contra la sarkozymania ambienta, a pres la decision de transformar l’UDF en Movement Democratic, en abreujat MoDem. Informatica tornar… Logicial, interfàcia, MoDem… an doblidat nòstres engènis politics que l’informatica èra pas qu’una causida entre lo zèro e lo un ? Se cal pas estonar que la pensada politica siá paura e elementària !

Andriu de Gavaudan
editorial de La Setmana n°615
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 juin 2007 5 01 /06 /juin /2007 18:30
Integrada la desfacha…

Seriá benlèu mestièr que'escriguèssi cada jorn un petit quicòm per dire de notar mas impressions de la vida vidanta politica mai que mai… Seriá un bon complement de mos editorials dins La Setmana o dins Le Petit Bleu ; aquelas cronicas tractan generalament del meteis subjècte mès dins La Setmana me cal èsser mai concís pr'amor de la manca de plaça…
Donc per tornar a nòstre afar, podèm veire que lo president de la Republica poiriá se passar de ministres coma, pel moment, es el que ten la padena e que seguís la procession… Lo monde son pivelats acarats que son a una tala energia ; son admiratius e segur que se van totes getar dins sos braces - o al mens dins los dels candidats a la deputacion – per li balhar coma o demanda lo mejans d'aplicar sa politica de renovacion de França ¡
La desillusion pr'aquò risca d'èsser a la mesura dels espèrs que meton una majoritat de franceses dins un òme providencial !
E coma a esquèrra, lo partit de govèrn – coma se qualifica – a integrat sa desfacha a las eleccions legislativas, corrèm la risca de veire una cambra UMPizada coma n'avèm pas vista dempuèi longremps.
Los optimistas diràn qu'empacharà pas tèrra de virar ; o sabi mas pr'aquò…

Andriu de Gavaudan


Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
28 mai 2007 1 28 /05 /mai /2007 23:13
E totun que vira…

« Eppur si muove… » qu’auré dit Galileo Galilei quan estó condemnat per la Glèisa… Atau de l’oposicion dens lo son ensems qui veng d’estar condemnada (!) per los electors e qui assaja de tornar prénguer quauque vam. Autan lo Bearnés com la Charantesa que s’an vist la victòria a portada mès n’an pas podut arrestar lo rotlèu compressor de Nicolas Iznogod qui, desempuish guaireben cinc annadas, avèva preparat lo terren tà la soa eleccion. L’estrambòrd tà las eleccions legislativas que manca un pauc d’espontaneïtat. Lo guarda deu dògma socialista qu’èra plan solet l’aute jorn a Bordèu tà lançar la campanha e encoratjar las soas « tropas » ; los ierarcas qu’avèvan hèit assaber qu’èran dejà aucupats a assajar de tornar gahar un CDD tà las cinc annadas a vénguer. Lo Bearnés, depitat de constatar que los sons amics deputats aimavan melhor la sopa cauda que non pas freda, qu’estó un pauc rasserenat de véder autant de monde estrambordats au lançament de la soa campanha. Quitament se sap qu’es un combat sens espèr, capborrut, que contunha de predicar lo rassemblament de totas las bonas volontats au centre e de denonciar la politica espectacle de Nicolas Iznogod mèi que jamèi !
« Eppur si muove… » ça deven adméter los opausants qui veden que, après quauques jorns, la tactica deu president – qui s’apieja suus mèdias qui son au son servici – e sembla estar acceptada per ua grana majoritat d’electors. Que son sedusits per un president à l’américaine qui se muisha tot suserent au pòble o nada a Bregançon… Que deven considerar tanben que las defeccions autant au centre qu’a esquèrra se van har enqüèra mei nombrosas e que la guèrra de trencadas n’es pas ua bona solucion. Mès per atacar que’us i cau un líder !

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana n° 614
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
24 mai 2007 4 24 /05 /mai /2007 16:57
A esquèrra, res de novèl !

La corsa als marroquins es acabada, al mens per un temps ; son ara las eleccions legislativas que prenon lo relais… l’aviá promés pendent la campanha que voliá la rompedura ; e ben, pel moment, sèm servits ! Lo revolum sarkozynesc a pas grand causa a veire amb l’anar de Jacon, son enemic intim, quand èra en foncion. Lo president novèl contunha d’èsser un òme preissat o, al mens, o fa  creire. Totjorn en representacion, pòt pas far un pas sens convocar micros e camèras per far saber al bon peuple que, sens pèrdre una minuta, s’es mes al trabalh per sortir lo país del carral. E sos ministres, que seràn jutjats suls resultats – çò diguèt lo P.-D.G. de l’entrepresa França ! –, an seguit son exemple… mas agitacion rima pas obligatòriament amb accion ! Lo califa novèl, çaquelà, a susprés fòrça mond en fargant un govèrn tal coma l’aviá anonciat : femnas a paritat o gaireben, òmes politics d’esquèrra o del centre dins lo govèrn. Es benlèu una engana mas met aital l’esquèrra dins l’embarràs e ensaja d’anequelir lo centre. Se vei plan a las declaracions dels líders del PS que sabon sonque parlar d’« etica » o de fidelitat a las « valors socialistas e republicanas » . Sabon que se van prene una tanada e que la traversada del desèrt es per durar cinc annadas ; encara que, se contunhan de sintèsi en sintèsi coma o an fach fins ara, seriá, de segur, mai realista de ne comptar dètz ! L’engana seriá de far un govèrn a paritat e de promòure monde gessits de l’immigracion, etc. ? L’esquèrra de govèrn, tròp pauruga, – e sos elegits tròp estacats a sos privilègis – a tròp sovent doblidadas las valors d’egalitat per ara poder criticar. Se n’aniriá temps que los « cervèls » d’esquèrra se boleguèssen si que non seriá melhor que se botèssen en ivernacion !

Andriu de Gavaudan
Editoiral de La Setmana n° 613
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
14 mai 2007 1 14 /05 /mai /2007 23:56
Dotze ans… dejà !

Ne hasèvi pas partida de l’aventura quand La Setmana estó creada sus l’idèa pèga de concéber la nòsta lenga dens totas las soas potencialitats. De segur, un sarròt de revistas en lenga nòsta qu’existivan e portavan informacions culturalas mès, pr’amor d’ua situacion financiària precària mai sovent que pareishèvan d’ua faiçon irregulara sens qu’aquò n’estonèsse degun… L’escomesa qu’èra de hargar un setmanèr que pareisheré re-gu-la-ra-ment e que seré dens l’actualitat de la vita vitanta. Qu’es atau que, desempuish un dotzenat d’annadas, jornalistas professionaus e collaborators benevòls que hèn víver un mejan d’informacion en occitan e qu’an fidelizat, haut o baish, un milierat d’abonats – mei o mens 4000 legidors –… sus quinze milions d’estatjants en país d’òc ! Ne serén pas sonque 0,03 % los que vòlen que la lenga sia emplegada dens tots los domenis e los 20000 que se desplacèn a Besièrs ongan n’èran pas sonque en cèrca d’un suplement d’èime e d’un pauc d’exercici fisic per carrièra ; los occitans qu’aiman la hèsta, qué !
Los repròchis cap au jornau ne mancan pas, a còps justificats, e las mancas, de segur, son nombrosas mès los dus jornalistas – sens doblidar las duas secretàrias – n’an pas lo don d’ubiquïtat quitament se trabalhan un pauquet mei (!) que las 35 òras… E cada setmana, que s’i cau hicar ! Après dus ans d’ua premsa similara, los bretons – un pauc mens nombrós ! – qu’an dejà lo milierat d’abonats. Las chifras que parlan : 0,1 % deus estajants que seré 15000 abonats ! Tà aumentar la paginacion e la qualitat – e la paga deus emplegats !– que cadré au mens doblar los abonats… B’es possible ?
Après dotze ans – com Chirac – lo bilanç de La Setmana n’es pas negatiu ; mès quitèsse de paréisher, quid de la visibilitat de la nòsta lenga dens lo domeni public ?

Andriu de Gavaudan

Editoriau de La Setmana, n° 612

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
8 mai 2007 2 08 /05 /mai /2007 11:00
Sul lenhièr, la fachilièra ?

La corsa es lançada… als marroquins pels uns e als reglaments de comptes pels autres. Èra pas que d’agachar lo fenestron ; veire un Fillon prendre son aire de rosièra espaurugada quand lo jornalista li demandèt s’èra lo primièr ministre a venir o un Strauss-Kahn reguèrgue dire qu’èra disponible per promòure la renovacion del partit socialista sufís per balhar una idèa de l’ambient prevalent a drecha e a esquèrra. Lo petit Nicolas, ara califa, a un programa que farà d’el un grand òme se capita. Sas primièras paraulas o demostran clarament : « Vos mentirai pas ! Vos decebrai pas ! » S’es donc condemnat a far çò qu’a dich al cors d’una campanha electorala començada cinc ans a o gaireben. « Soi un òme novèl » diguèt mai d’un còp als franceses e l’anam veire lèu fach ; m’estonariá çaquela que cambièsse sos metòdes radicals e brutals que lo caracterizan. Li serà pas tròp dificile de « violentar » los franceses se, coma sembla probable, obten una cambra introbable a las elecions legislativas… Los encoratjaments de la verge de Melle an pas sufit per raliar las gents que sabián pas ont penjar lor lum mas, de tira, diguèt a sos discípols ( !) que los daissariá pas tombar – coma lo retirat de l’iscla de Re ! – e qu’anava contunhar d’obrar per far dintrar lo PS dins lo sègle novèl. Faguèt plan de marcar sa posicion que, dins las minutas seguentas, sul fenestron, los pretendents emmandats a la primària parlèron – mas sens la nomenar – de la sacrificar sul lenhièr cadun per de rasons diferentas ; èra evident qu’èra l’encausa del malastre de l’esquèrra o al mens del PS ! L’asirança cap a ela se podiá sentir… Fuguèt un temps quand caliá pas desesperar Billancourt – usinas Citroën. Calriá pas que los elefants del PS desesperèssen sos electors…

Andriu de Gavaudan
Editorial de La Setmana, n° 611
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 mai 2007 2 01 /05 /mai /2007 10:58
Òsca… los artitstas !

Maugrat que lo Bearnés se sia invitat a la finala – e d’ua faiçon que degun n’avèva pas previst –, dimenge la causida ne serà pas sonque entre Na Royal e En Sarkozy. Las chifras ne dèishan pas ua gran plaça a l’incertitud quitament se demoran enqüèra quauques elements qui poirén cambiar lo resultat. Los dus finalistas e lo lor staff qu’an lançat totas las lors fòrças dens la batèsta e, sens nada vergonha, qu’an hèit l’aleta aus electors d’En Bayrou tà s’assegurar la victòria. Nicolas Iznogod qui ved l’Élysée a portada de man qu’assaja de ne muishar pas sonque la cara de l’« òme qui a cambiat » e non pas la deu que « i pensa cada matin en tot se har la barba » . Au son entorn, que’s pòden véder un sarròt de people – Doc Gyneco, Johnny … – d’artistas, d’intellectuaus – Glucksmann, Gallo… –, d’òmes politics – Éric Besson… – sens parlar de hèras elegits UDF – qui n’aiman pas la sopa freda ! – qui son la pròva que los escolans e saben rénder aumatge au mèste qui a bastit ua gran part de la soa vita politica en traïr l’un o l’aute. Com Arturo Brachetti, l’òme de las mila caras, la Ségolène qu’a muishat qu’èra capabla de mantuas mudasons tà combàter los elefants deu partit e gahar las votz deus electors ; e lo son dialòg dab lo Bearnés que n’es lo testimòni. Qu’a estremat lo son partit qui n’a pas avut lo dret a la paraula dens la faiçon de miar la campanha e las decisions presas que son estadas las soas. Benlèu constrenta per Bayrou qui se vanta d’aver hèit se desplaçar las regas politicas, era tanben qu’entraina lo son partit cap a ua definicion navèra deu son ròtle dens la societat, çò qui n’agrada pas a tots !
Dimenge, que’nse va caler causir e las consequéncias que seràn de las granas mès que i a dejà, deu men punt de vista, ua perdenta : Euròpa !

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana, n° 610
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca