Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
24 mai 2007 4 24 /05 /mai /2007 16:57
A esquèrra, res de novèl !

La corsa als marroquins es acabada, al mens per un temps ; son ara las eleccions legislativas que prenon lo relais… l’aviá promés pendent la campanha que voliá la rompedura ; e ben, pel moment, sèm servits ! Lo revolum sarkozynesc a pas grand causa a veire amb l’anar de Jacon, son enemic intim, quand èra en foncion. Lo president novèl contunha d’èsser un òme preissat o, al mens, o fa  creire. Totjorn en representacion, pòt pas far un pas sens convocar micros e camèras per far saber al bon peuple que, sens pèrdre una minuta, s’es mes al trabalh per sortir lo país del carral. E sos ministres, que seràn jutjats suls resultats – çò diguèt lo P.-D.G. de l’entrepresa França ! –, an seguit son exemple… mas agitacion rima pas obligatòriament amb accion ! Lo califa novèl, çaquelà, a susprés fòrça mond en fargant un govèrn tal coma l’aviá anonciat : femnas a paritat o gaireben, òmes politics d’esquèrra o del centre dins lo govèrn. Es benlèu una engana mas met aital l’esquèrra dins l’embarràs e ensaja d’anequelir lo centre. Se vei plan a las declaracions dels líders del PS que sabon sonque parlar d’« etica » o de fidelitat a las « valors socialistas e republicanas » . Sabon que se van prene una tanada e que la traversada del desèrt es per durar cinc annadas ; encara que, se contunhan de sintèsi en sintèsi coma o an fach fins ara, seriá, de segur, mai realista de ne comptar dètz ! L’engana seriá de far un govèrn a paritat e de promòure monde gessits de l’immigracion, etc. ? L’esquèrra de govèrn, tròp pauruga, – e sos elegits tròp estacats a sos privilègis – a tròp sovent doblidadas las valors d’egalitat per ara poder criticar. Se n’aniriá temps que los « cervèls » d’esquèrra se boleguèssen si que non seriá melhor que se botèssen en ivernacion !

Andriu de Gavaudan
Editoiral de La Setmana n° 613
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
14 mai 2007 1 14 /05 /mai /2007 23:56
Dotze ans… dejà !

Ne hasèvi pas partida de l’aventura quand La Setmana estó creada sus l’idèa pèga de concéber la nòsta lenga dens totas las soas potencialitats. De segur, un sarròt de revistas en lenga nòsta qu’existivan e portavan informacions culturalas mès, pr’amor d’ua situacion financiària precària mai sovent que pareishèvan d’ua faiçon irregulara sens qu’aquò n’estonèsse degun… L’escomesa qu’èra de hargar un setmanèr que pareisheré re-gu-la-ra-ment e que seré dens l’actualitat de la vita vitanta. Qu’es atau que, desempuish un dotzenat d’annadas, jornalistas professionaus e collaborators benevòls que hèn víver un mejan d’informacion en occitan e qu’an fidelizat, haut o baish, un milierat d’abonats – mei o mens 4000 legidors –… sus quinze milions d’estatjants en país d’òc ! Ne serén pas sonque 0,03 % los que vòlen que la lenga sia emplegada dens tots los domenis e los 20000 que se desplacèn a Besièrs ongan n’èran pas sonque en cèrca d’un suplement d’èime e d’un pauc d’exercici fisic per carrièra ; los occitans qu’aiman la hèsta, qué !
Los repròchis cap au jornau ne mancan pas, a còps justificats, e las mancas, de segur, son nombrosas mès los dus jornalistas – sens doblidar las duas secretàrias – n’an pas lo don d’ubiquïtat quitament se trabalhan un pauquet mei (!) que las 35 òras… E cada setmana, que s’i cau hicar ! Après dus ans d’ua premsa similara, los bretons – un pauc mens nombrós ! – qu’an dejà lo milierat d’abonats. Las chifras que parlan : 0,1 % deus estajants que seré 15000 abonats ! Tà aumentar la paginacion e la qualitat – e la paga deus emplegats !– que cadré au mens doblar los abonats… B’es possible ?
Après dotze ans – com Chirac – lo bilanç de La Setmana n’es pas negatiu ; mès quitèsse de paréisher, quid de la visibilitat de la nòsta lenga dens lo domeni public ?

Andriu de Gavaudan

Editoriau de La Setmana, n° 612

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
8 mai 2007 2 08 /05 /mai /2007 11:00
Sul lenhièr, la fachilièra ?

La corsa es lançada… als marroquins pels uns e als reglaments de comptes pels autres. Èra pas que d’agachar lo fenestron ; veire un Fillon prendre son aire de rosièra espaurugada quand lo jornalista li demandèt s’èra lo primièr ministre a venir o un Strauss-Kahn reguèrgue dire qu’èra disponible per promòure la renovacion del partit socialista sufís per balhar una idèa de l’ambient prevalent a drecha e a esquèrra. Lo petit Nicolas, ara califa, a un programa que farà d’el un grand òme se capita. Sas primièras paraulas o demostran clarament : « Vos mentirai pas ! Vos decebrai pas ! » S’es donc condemnat a far çò qu’a dich al cors d’una campanha electorala començada cinc ans a o gaireben. « Soi un òme novèl » diguèt mai d’un còp als franceses e l’anam veire lèu fach ; m’estonariá çaquela que cambièsse sos metòdes radicals e brutals que lo caracterizan. Li serà pas tròp dificile de « violentar » los franceses se, coma sembla probable, obten una cambra introbable a las elecions legislativas… Los encoratjaments de la verge de Melle an pas sufit per raliar las gents que sabián pas ont penjar lor lum mas, de tira, diguèt a sos discípols ( !) que los daissariá pas tombar – coma lo retirat de l’iscla de Re ! – e qu’anava contunhar d’obrar per far dintrar lo PS dins lo sègle novèl. Faguèt plan de marcar sa posicion que, dins las minutas seguentas, sul fenestron, los pretendents emmandats a la primària parlèron – mas sens la nomenar – de la sacrificar sul lenhièr cadun per de rasons diferentas ; èra evident qu’èra l’encausa del malastre de l’esquèrra o al mens del PS ! L’asirança cap a ela se podiá sentir… Fuguèt un temps quand caliá pas desesperar Billancourt – usinas Citroën. Calriá pas que los elefants del PS desesperèssen sos electors…

Andriu de Gavaudan
Editorial de La Setmana, n° 611
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 mai 2007 2 01 /05 /mai /2007 10:58
Òsca… los artitstas !

Maugrat que lo Bearnés se sia invitat a la finala – e d’ua faiçon que degun n’avèva pas previst –, dimenge la causida ne serà pas sonque entre Na Royal e En Sarkozy. Las chifras ne dèishan pas ua gran plaça a l’incertitud quitament se demoran enqüèra quauques elements qui poirén cambiar lo resultat. Los dus finalistas e lo lor staff qu’an lançat totas las lors fòrças dens la batèsta e, sens nada vergonha, qu’an hèit l’aleta aus electors d’En Bayrou tà s’assegurar la victòria. Nicolas Iznogod qui ved l’Élysée a portada de man qu’assaja de ne muishar pas sonque la cara de l’« òme qui a cambiat » e non pas la deu que « i pensa cada matin en tot se har la barba » . Au son entorn, que’s pòden véder un sarròt de people – Doc Gyneco, Johnny … – d’artistas, d’intellectuaus – Glucksmann, Gallo… –, d’òmes politics – Éric Besson… – sens parlar de hèras elegits UDF – qui n’aiman pas la sopa freda ! – qui son la pròva que los escolans e saben rénder aumatge au mèste qui a bastit ua gran part de la soa vita politica en traïr l’un o l’aute. Com Arturo Brachetti, l’òme de las mila caras, la Ségolène qu’a muishat qu’èra capabla de mantuas mudasons tà combàter los elefants deu partit e gahar las votz deus electors ; e lo son dialòg dab lo Bearnés que n’es lo testimòni. Qu’a estremat lo son partit qui n’a pas avut lo dret a la paraula dens la faiçon de miar la campanha e las decisions presas que son estadas las soas. Benlèu constrenta per Bayrou qui se vanta d’aver hèit se desplaçar las regas politicas, era tanben qu’entraina lo son partit cap a ua definicion navèra deu son ròtle dens la societat, çò qui n’agrada pas a tots !
Dimenge, que’nse va caler causir e las consequéncias que seràn de las granas mès que i a dejà, deu men punt de vista, ua perdenta : Euròpa !

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana, n° 610
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
23 avril 2007 1 23 /04 /avril /2007 11:26
La verge e lo coarro…

Sabi pas se la paur fa faire de causas marridas mas, de segur, foguèron nombroses, dimenge passat, los que volguèron pas d'una redicha de l'eleccion presidenciala de 2002 que vegèt lo « grand messorguièr » elegit califa per se protegir de l'especialista dels « detalhs de l’istòria ». Los electors se preissèron donc per complir lor dever de ciutadan coma jamai l’avián fach desempuèi qualques decennis e, solide, se’n cal regaudir sens ne far pr’aquò un tombarelat sul « civisme retrobat »… Retrobat benlèu pas per totes ! Èra pas que de seguir, en serada, los comentaris sul fenestron per aver qualque dobte. Los intervenents èran totes contents del resultat obtengut e presavan lo civisme dels franceses ; gaireben totes pr’aquò contunhavan d’emplegar aquela lenga de fusta que i son talament abituats. Se parlèt de causida de societat, de la restauracion de las Valors – coma los monuments istorics, benlèu que s’avalisson ! –, enfin d'un fum de causas sens grand interès de mon punt de vista. E, en defòra de las remarcas fondamentalas (sic) d’Enrico Macias : « Son discors [del Petit Nicolas], es tot çò que canti dempuèi 40 ans ! » o esitantas d’un Tapie afiscat pel chuc de frucha , los moments bèls de la serada foguèron las declaracions dels candidats « màgers ». Jean-Marie èra decebut mai que mai e Frrançois urós d'aver facha la pròva qu’un centre podiá existir e víver ; mas los melhors foguèron Nicolas qu’anoncièt, lo sorire carnassièr d’un coarro als pòts, que voliá « recampar » a l’entorn del « novèl sòmi francés » e Ségolène que, vestida de blanc – e filmada en contra-plonjada dins una lutz esclatanta – se faguèt la verge de Melle (Deux-Sèvres) per plaidejar per una « democracia ont se respira liurament ». Totjorn l'excepcion francesa…

Andriu de Gavaudan
Editorial de La Setmana, n°609
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 avril 2007 1 16 /04 /avril /2007 11:31
« Que l’aimas o que te’n vas ! »

Un deus punts màgers d’aquesta campanha electorau marrida que serà estat l’immigracion e l’« identitat nacionau » dab los sons corallaris : l’assimilacion e l’integracion e un eslogan : « La França, que l’aimas o que te’n vas ! » Tà ne se’n ténguer pas sonque a l’epòca modèrna, França – « benesida peus dieus », ça disen – qu’es estada totjorn ua tèrra d’immigracion ; italians, espanhòus, polonés, portugués… hugint hamièra, dictatura o los dus que se viravan cap al país deus drets de l’Òme ; mei recentament, maugrabins e africans de las colonias d’un còp èra qu’an hèit la medisha causida… e, com los sons davancèrs, lo darrèr vengut qu’es plan sovent considerat com l’immigrat de tròp ! França qu’a totjorn exigit deus sons immigrats que s’assimilèssen com pròva d’integracion e qu’ac an hèit dinc a un periòde recent quan an descobèrt (!) que assimilacion – renegar la soa identitat e se hóner en la cultura majoritària – e integracion – har la diferéncia entre identitat culturala e politica, entre integracion etica e integracion politica – n’èran pas sinonims. Los immigrats d’Euròpa deu Nòrd que deven estar los sols que degun ne’us i demandan pas de deishar suu solhar deu territòri la lor vita anteriora… E i auré ua explicacion ?
Naturaument, lo líder de la Dreta extrèma que s’a hèit lo plaser de muishar au dit lo petit Nicolas qui es un immigrat de segonda generacion – lo pair Sarközy de Nagy-Bocsa que vengó d’Ongria – mès qui a avut ua vita e ua destinada plan mei bonas qu’un sarròt d’autes. Quan segueishen aquera tralha, l’exclusion n’es pas jamei luenhèca… Qu’am avut lo replegament sus la nacion – sanquimpur, drapèu – quan calèva parlar Euròpa e unitat dens la diversitat ! Dimenge, totun, que nse cau anr votar e causir !

Andriu de Gavaudan
Editoriau de La Setmana, n°608
Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca