Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
17 décembre 2016 6 17 /12 /décembre /2016 17:17

Sabèm l’astre qu’avèm ?

 

O dirai pas jamai pro mas, quand sèm concernits perunes eveniments, l’actualitat ven mens urgenta per tot dire.

En periòde de Nadal, los mèdia an una tendéncia neta a privilegiar las « bonas » novèlas quitament se, malurosament, pòdon pas amagar las missantas…

E son pas las missantas novèlas que mancan çaquelà !

La qu’ocupan los esperits es naturalament l’estat de guèrra en Siria. Aquò fa meses e meses que totas las canaus de television, sens comptar las ràdios e la premsa escricha, nos rebaton las aurelhas amb totas las atrocitats que se pòdon imaginar comesas per lo govèrn official del mèstre de Damàs, ajudat dels Russes.

Mancan pas tanpauc de parlar dels grops « rebèls », que son de fach e lo mai sovent, de grops d’obediéncia islamica radicala que vòlon, de segur, la casuda de l’òme de Damàs mas tanben l’instauracion d’un regim islamic dins tota la region.

Mòrts a paladas, nafrats per centenas, etc. ; es la populacion civila que, coma a l’acostumada, paga lo prètz mai important de la foliá de certans òmes que coneisson pas sonque la devisa latina : « Que m’asiran del moment que me crengan ! »

Los ciutadans normals que sèm, ieu e vos, podèm causir d’ignorar totas aquelas novèlas marridas per causa de fèstas de cap d’an… Podèm decidir que los sols pensaments d’aver dins aqueste periòde devon èsser a propaus de nòstra familha, de nòstres vesins…

Podèm decidir d’èsser egoïstas pendent aquesta passada de Nadal e de seguir los conselhs dels mèdia – coma o escriviái al començament – qu’encoratjan los bons consomaires que devèm èsser – es gaireben una obligacion ! – a… con-su-mar.

I a ja plan longtemps que per se ganhar la vida los dròlles devon anar a la vila ; ne i a quitament que se’n van s’establir a l’estrangièr… E Nadal que demòra una fèsta familiala çaquelà es sovent l’escasença pels parents retirats d’acampar sons dròlles e sons felens mentre que lo cap d’an daissa cadun mai liure de festejar l’an novèl ont vòlon !

Que la plaser de nos tornar trobar nos empache pas de doblidar pas lo vesin solet o los que, pròche o luènh d’en cò nòstre, an pas l’astre de viure dins un clima de patz, relataviva benlèu mas de patz çaquelà…

Le Petit Bleu de l'Agenais, 2016-12-18

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
25 juin 2013 2 25 /06 /juin /2013 11:25

Atmosfèra… atmosfèra…

 

Per un còp que Òut e Garona fa la Una dins los mèdia exagonals e estrangièrs, ne i a que fan lo morre ! Los jornalistas èran uroses de se trobar « en region » e de poder pausar questions essencialas als indigènas ; los entrevistats, eles, èran contents d’aver lor trenta segondas de glòria mediatica. Rarament, candidats a una eleccion legislativa parciala seràn estats l’objècte de l’« interès » nacional… Tot aquò, gràcia a un avocat, amator d’enregistraments telefonics, e a un cirurgian en plen divòrci qu’a cresegut benlèu que sa futura èx-femna, coma totes los Franceses, auriá la memòria corta al moment del partiment. Mas degun los a pas mercejats, quitament pas l’elegit Ump ! Vaquí çò que me disiái in petto diluns matin a l’escota de l’eveniment màger  de l’exagòn e… del 47 – per far modèrne ! E, coma totjorn, los jornalistas passan de buòus en vacas quand nos asssabentan sus l’anar del monde. Çò que seguiguèt èra estrambordant tanben ; pas que d’« afars » : afar Tapie, Bettencourt, Guéant, afar Sark… – prudéncia, prudéncia, disiá ma grand ! – per far lo contrapès a l’afar Cahuzac. Totjorn aquel pensament per l’objectivitat, de segur ! Per que los auditors se sentiguèssen pas tròp deprimits eventualament, acabèron lo bulletin amb l’anóncia de la condemnacion mai que segura de l’èx-president del Conselh italian, afogat aparentament de seradas « bunga bunga » per un tribunal de Milan. I a plan longtemps que lo vèrmi es dins la frucha e, fins ara, los electors an contunhat de portar a París los representants de « partits de governament » qu’apareisson, a tòrt o a rason, coma preocupats son que de lor benèsser. L’energia despensada per vojar la lei sus la « transparéncia » e l’unicitat del mandat electiu melhorarà pas un imatge desastrós…

 

Editorial de La Setmana, n°925 

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
18 juin 2013 2 18 /06 /juin /2013 12:05

Espectacle permanent…

 

N’es pas l’eleccion legislativa parciau que va clavar çò qu’es convengut d’aperar « l’afar Cahuzac ». Locaument, qu’es ua catastròfa entau PS, eliminat tanlèu acabat lo prumèr torn mentre qu’un baloard es estat aubèrt a las dretas. Nacionaument, qu’es ua des·hèita de mei entau partit de governament quitament se lo president ne i vòu pas véder sonque un « seguissi » de l’afar. Çò d’espantant dab los actors politics es que las lors victòrias, au delà de la justessa de las lors ideas – quand n’an ! –, qu’amuishan la maturitat deus electors que saben har la bona causida ; quan son batuts, la fauta que n’es aus arguments grossièrs de l’adversari, a la manca de temps ende explicitar la lor posicion o… au temps qu’a fach lo jorn de l’eleccion ! Dens la lor majoritat, los nòstes elegits, senators e deputats amassa, que  son encoirassats de certituds e velhan aus lors interès de carrièra. Ne quitan pas de díser que la nòsta societat a cambiat e que los ciutadans n’acceptan pas mei las injustícias d’un còp èra. Que se ronçan dens los mèdia, ràdio o fenestron, entà jogar los doctors Diafoirus. Arren n’escapa a la lor expertisa : pensions e trabalh dissimulat, eficacitat de la foncion publica, etc. Los estauvis que deven estar vertadèrs e  non pas omeopatics mès… tanlèu que lo govèrn prepara ua lei tà la « moralizacion » de tot aquò, la dreta mès subertot los « barons » socialistas – ne’s parla pas mei d’« elefants » ! – que hèn assaber urbi et orbi que la lor legitimitat ne depen pas son que deu pòble e que los lors electors e saben melhor que non pas lo govèrn l’utilitat d’un elegit « multicarttas ». De tota faiçon, levat quauques « aulhas ronhosas », tots los autes qu’an sacrificat guaireben tot a la vita publica… And the show’s going on !

 

 Editoriau de La Setmana, n°924 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
15 juin 2013 6 15 /06 /juin /2013 16:14

Non, non, non òc, òc, òc !

 

Vòli pas dire mas vivèm dins un país d’amnesics ! Al mens se consideram lo microcòsme politic e tot aquel monde que viran a l’entorn.

Per començar dins lo « local », prendrai lo primièr magistrat de la vila d’Agen que, abans sa desfacha a la eleccions legislativas, aviá una casqueta de mai. Aqueste òme, a pres l’abitud de voler èsser al forn e al molin.

Pensi que o ai ja dich mas es totjorn bon de o ramentar : dins una reunion de campanha electorala, li aviái pausada la question de l’acumulacion dels mandats electius e, en bon batalejaire, devant sas « tropas », m’aviá respondut que ma question èra pertinenta e que, de segur, seriá bon d’envisatjar, d’estudiar, de considerar, etc. Per far cort, èra gaireben d’acòrd amb ieu sus la question d’un mandat unic e sus sa limitacion dins lo temps.

Desempuèi, a perdut una casqueta benlèu mas li’n demòra qualques unas e, aital, crenta pas ni lo sorelh ni la pluèja tanpauc ! Amnesia !

Dins lo país de las excepcions « culturalas » o pas, los elegits ne son una de mai ! Tot es bon pels autres mas deu pas s’aplicar a eles per çò que… e cadun i va de sos arguments mai o mens especioses e acaba generalament amb l’argument que deu clavar lo bèc : de tota faiçon, son los electors que m’an causit !

Fai tirar, Marius que i a pas res mai a veire !

L’amnesia los tòca totes, dins aquel microcòsme. Lo conselhièr mai pròche de l’ancian cap de l’Estat – talament pròche que li balhèron l’escais de « cardinal » – se soven pas qu’èra interdich de tocar d’argent en bilhets per pagament de servicis ; los quals ? Admet a la rigor que los auriá degut declarar al fisc… mas, li anatz pas cercar bregas per un pauc mai de 250 mila euros ! Lo desparaulable « Nanar » contèsta tota magolha dins l’arbitratge que li balhèt 45 milions de prejudici moral e qualifica los testimoniatges dels uns e dels autres de fantasioses avant d’admetre que tot es pas faus, etc.

Tot aquò per la fauta d’un cirurgian, amnesic el tanben que diguèt « Non, non, non ! » abans de dire « Òc, òc, òc… »

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 16 de junh de 2013

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
11 juin 2013 2 11 /06 /juin /2013 09:15

Ara, los Turcs ?

 

De tira, nos sèm regaudits de veire que los pòbles se podián revoltar e contestar un poder dictatorial establit desempuèi un brave briu ; los mèdia lèu lèu parlèron de la « carrièra araba » que fasiá grelhar lo « primtemps arab »… Tot semblava permés e, de segur, un èra novèla s’anava obrir. Quitament, los qu’aquelas dictaduras geinavan pas èran satisfaches per çò que los afars son totjorn mai bons e mai aisits quand lo « pòble » es content ! Per nòstre président de la Republica de l’epòca, foguèt l’escasença de se mudar en cap de guèrra – coma lo président en exercici en Mali – e de proclamar urbi e orbi qu’èra pas qu’una question de… setmanas per que democracia e dreches de l’Òme s’establiguèssen. Se Juli Cesar es demorat dins los libres d’istòria per son Veni, Vidi, Vinci, es pas segur que los autres i demòren… l’istòria se torna pas far, trabuca son que ! Los oracles se pòdon enganar e, per un temps al mens, fan pròva de mesura. Après las flors passidas del « primptemps arab », semblariá que degun s’interessèsse, senon per curiositat, a las flors de Siria que corron la risca d’èsser desrancadas ; e soi pas segur que lo vent, lèugièr pel moment, de la plaça Taksim d’Istambol (Turquia) pòsca arriba fins a las aurelhas de las bonas armas de las democracias que presican lo drech d’ingeréncia. E son pas las analisis, totas mai saberudas las unas coma las autras, que cambiaràn la faiçon autocratica del primièr ministre turc de menar son pais. Las avançadas  democraticas èran estadas fachas per dintrar dins la comunautat europèa ; se considèra la causa impossibla, esitarà pas a se virar cap a un poder de la charia per fin d’establir, gracia a son poder economic, son influéncia sus l’Orient mejan e los que preconizan un islam radical.

 

Editorial de La Setmana

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
8 juin 2013 6 08 /06 /juin /2013 11:13

Pacte republican e Santa Nacion…

 

Vòli pas dire mas, per un còp, avèm qualqu’un al govèrn qu’assumís son ambicion fòrt e mòrt !

Respondèt a un jornalista que se sentissiá capable d’assumir las foncions mai nautas de l’estat . De segur, aquesta declaracion a pas degut far plaser ni al primièr ministre ni al cap de l’Estat.

Bon, lo president es en plaça per quatre annadas encara e m’estonariá que demissionèsse per daissar la plaça ; mas lo primièr ministre, el, es mai expausat.

En mai d’aquò, d’autras « ponchuras » socialistas espinchan tanben del costat de Matignon que sembla representar lo Sant-Graal per totes los que son prèstes a sacrificar lor vida per nòstre bonaür.

Sénher Valls, ministre de l’Interior – M. Esquieu aviá trobat un escais, qualques ans a : ministre dels trucacolhons ! – es un partisan de l’òrdre republican. Qui li poiriá balhar tòrt ? Degun se s’agís de far respectar la lei mesa a mal per de rufians o d’òmes politics o d’òmes d’afars pauc escrupuloses.

Lo problèma es que, tròp sovent, son las « gents ordinàrias » que pagan pels peisses gròsses. Demest los crimis e los assassinats, legissèm dins la premsa los compte renduts de diferents procèsses en cors. I a los paures bogres qu’an pas respectat la lei de segur e que son condamnats a sièis meses o un an de preson sul pic e i a los autres.

Aquestes an generalament una armada d’avocats lèstes a trobar de vicis de procedura o a n’apelar a la Republica per dire urbi et orbi que cada ciutadan a un drech imprescriptible a la presompcion d’innocéncia. E l’afar torna partir per un autre jutjament !

Es aital qu’avèm d’innocents-copables desempuèi quinze o vint ans e que lors electors an tornat portar al poder.

L’ambicion del Sénher Valls es legitima mas semblariá que, coma l’èx-cap de l’Estat quand èra a l’Interior, volguèsse mostrar qu’un Francés eissit de l’immigracion a pas cap de leçons a recebre sul plan del patriotisme. E sus aquel ponch, se tròba en armonia amb los nacionalistas de tota mena (de la drecha extrèma e l’esquèra de Melenchon) per lausar e pregar la Santa Nacion !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 9 de junh de 2013

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
4 juin 2013 2 04 /06 /juin /2013 12:20

Democracia e… partits

 

E ieu que pensavi que la democracia èra quicòm que pausava pas pus de problèmas en cò nòste dempuèi l'an pèbre ! M’enganavi. Las « primàrias » organizadas per l’Ump, per designar « la » cap de lista per las eleccions municipalas a venir, semblan aver pausat qualques problèmas, sustot per garantir un escrutinh sens cap de fraudariá. E d’unes de se trufar en pensant que lo civisme e l’onestetat èran pas vertadièrament dins los gèns de tot aquel mond, sustot après l’embrolhatge que i aguèt per l’eleccion del president d’aquel partit. Nos avián dich ça que la que totas las precaucions èran estadas presas mas, fàcia a las dificultats, deguèron admetre que « lo partit [fasiá]l’aprendissatge de la democracia e… qu’[èra] pas aisit ». Soi pas tròp aluserpit mas ai comprés qu’aquel partit – es pas lo sol, ailàs ! – que, cada jorn, per la votz de sos representants, nos balha de leçons de democracia, de civisme aplicava pas a se meteis çò que voliá exigir dels ciutadans lambda. La causa mai curiosa es que degun, dins los mèdia al mens, s’es estonat de comentaris aital. La democracia se pòt pas copar coma de salsissòt o de cambajon. Que siá pas aisit, sèm totes d’acòrd aquí dessús mas, se l’elèit – los que son encartats e lors líders – li denega la plaça al dintre de lor partit – qué que siá – cossí pòdon aver l’audàcia de l’exigir de nosautres ? La democracia, los Franceses d’en bas ne veson tròp sovent que l’escuma ; son confrontats a d’injustícias grèvas sens aver la possibilitat de se defendre per ignorància o per manca de moneda. Mai que jamai, dins aquesta passa, quand un tal obten detzenas de milions d’euros al nom del prejudici moral, veson ben que n’i a que son mai egals que non pas d’autres e que la democracia pòt èsser bona filha per qualques uns !

 

Editorial de La Setmana, n°922

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
31 mai 2013 5 31 /05 /mai /2013 17:25

 

Temps poirit e gents… onèstas ?

 

Vòli pas dire mas, amb aquel primtemps que risca de nos tombar dessús pas qu’amb lo començament de l’estiu, tot aquò me fa pas cabussar dins l’optimisme beat.

Lo temps meteorologic primièr… Dins los mèdia, los comentators son a la fèsta e avèm totes per eles los uèlhs de Chimène – enfin, pas totes benlèu !

De tota faiçon, an pas besonh de consultar la granhòta de servici se n’an una ; an pas besonh tanpauc de far virar los ordenadors senon, benlèu, per poder far una analisi mai fina de la situacion.

Lor sufís, al mens per los que demòran dins lo campèstre, de metre lo nas defòra, d’agachar lo cèl, la màger part del temps crumós coma un cuol de padena – parli aicí de las padenas vièlhas – e de veire d’ont ven lo vent per assabentar los vilards… e los de la campanha tanben dins la mesura que la quasi-totalitat dels campanhards an perdut los reflèxes de lors paires e se fisan unicament a çò que sortís de la boca dels especialistas.

Aquelas novèlas marridas sul temps venon s’apondre a totas las autras – socialas, economica, politicas – e soi susprés qu’ajan pas anonciat encara una aumentacion dels tausses de suicidis ; a mens que nos amagan quicòm per possar pas tròp luènh nòstra desesperança…

E per los qu’aurián, a malgrat de tot çò que se passa, la tissa de totjorn veire lo gòt plen a mitat, vaquí que los afars judiciaris, vièlhs coma Eròdes per qualques uns, tornan : l’afar Bettencourt e l’afar Tapie-Crèdit Lionés.

Dins los dos, avèm lo sentiment que jògan una pèça que parla de « companhs » e de « coquins ». Amb un rèire-plan politic, los dos afars an tot per far la fortuna dels avocats subretot quand òm apren qu’un es un amic personal d’un autre o que, coma dins l’afar Tapie, lo comitat d’arbitratge estima a gaireben cinquanta milions d’euros lo prejudici moral del sénher Tapie que s’èra vist autrejar son que un euro per un tribunal.

De se demandar çò que fasèm nosautres per èsser pas capables d’aver una Rolex – a mens de la panar ! – ara qu’avèm passat la cinquantena dempuèi un brave briu !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

dimenge, li 2 de junh de 2013

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
28 mai 2013 2 28 /05 /mai /2013 12:21

La mea cara de metèc…

 

Dens Fin de partida, F. Vernet que hè díser a Danièl, un deus sons personatges [p. 19] : « Morir me fa pas res, mas de pas viure aquò m’emmèrda ». Que venguèvi de legir aquesta nòva quand aprenoi la mòrt de G. Moustaki, « autor-compositor grèc conegut, vadut a Alexandria (Egipte) e naturalizat francés en 1985 » d’après los comentaris de l’agéncia de premsa que hè l’elògi deu qui se presentè un jorn en cançon « damb [la soa] cara de metèc, de judiu errant, de pastor grèc… ». Qu’ac sabi, lo sol ligam enter aqueras duas remarcas es que lo cantaire èra malaut desempuish bèra pausa e que s’avè devut pausar la question de l’acabament deu son viatge terrèstre. L’auta ligam qu’es l’amistat qu’una persona – o mei – e pòrta a quauqu’un aute benlèu. E Moustaki ne’n mancava pas se ne credem la lectura de las despachas. De hiu en cordura, que podem notar que lo son talent que’u permetó de popularizar positivament lo mot metèc, emplegat notòriament ende insolentar quauqu’un. E i auré « bons » metècs e autes que ne’n serén pas ? De segur. L’integracion « a la francesa » de tau o tau que permet aus turiferaris de la lenga e de la cultura francesas de la glorificar un pauc mei enqüèra en méter en avant e a l’encòp lo cosmopolitisme d’aqueths immigrants e l’aunor que’us hè França de’us har profieitar de l’arrajada de sa cultura e de sa civilizacion millenària ! Ailàs, n’es pas cosmopolita qui vòu mès sonque lo qui pòt ! Los autes, es a díser, l’immensa majoritat deus immigrants de l’aute bòrd la la mare nostrum, que demoran metècs, « estrangièrs (subertot mediterranèu)… que lo son anar, lo son comportament son considerats desplasents » [Le Robert]. Qu’es atau que, maugrat que sian vaduts aciu, ne i a que prenguen lo « partit de l’estrangèr » !

 

Editoriau de La Setmana, n° 921

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
26 mai 2013 7 26 /05 /mai /2013 10:25

La caisseta de Pandòra…

 

Vòli pas dire mas, amb lo temps que fa, ieu que vivi dins lo campèstre ai pas tròp enveja de m’anar passejar defòra… O sabi que las passejadas dins lo vent e la pluèja son reviscolantas mas la pluèja m’agrada pas tròp.

Donc, demòri a l’ostal mai que çò que se deuriá e, aital, preni mon temps per legir la premsa un pauc mai que de costuma o per escotar la ràdio ; autant una coma l’autra son deprimentas quand vos parlan de la crisi que s’esperlonga e del govèrn que, per de rasons divèrsas e variadas, renóncia a far las reformas prometudas o bota sus pè una comission !

Demest las reformas prometudas, las societalas semblavan las mai aisidas de far passar e, en mai d’aquò, an lo meriti de costar pas car. E nòstres òmes politics an l’aurelha tra que sensibla ! En periòde de crisi subretot, quand aussisson retrenir las pèças de moneda o lo bruch del frostilhatge dels bilhets de banca, agantan de susors fredas.

Ailàs ! Res se passa pas jamai coma previst. La reforma « maridatge per totes » deviá èssser pas qu’una formalitat, coma o es estada dins mantun autre país. Sos promotors avián simplament oblidat que la « filha ainada de la Glèisa » se podiá mostrar autan progressista coma conservairitz.

Es aital que la Glèisa de França a trobat son egeria en la persona de Frigide Barjot (un escais), que de fil en cordura, a fach d’esfòrces bèls, coada pels mèdia, per obrir la caisseta de Pandòra sus aquel subjècte sensible.

Al començament, es estat per ela e sos amics, una suspresa divenca… Micros, aquí ne vòls, aquí n’as ! « La “carrièra de drecha”, aquò existís e aquelas manifestacions ne son la pròva ! », quitava pas d’afirmar Frigide en prometent qu’èran pas que los primièrs d’una « revolucion ».

Los mots an un sens e la Frigide a oblidat benlèu d’obrir son diccionari ; d’autres, mai radicals, o an fach per ela e estiman que l’egeria es una mollassona e la menaçan. Ara, la Frigide se maina que lo contengut de la caisseta pòt èsser verinós e, cap a las menaças, demanda la proteccion d’aquel govèrn qu’asira…

 

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 26 de mai de 2013

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca