Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
27 avril 2013 6 27 /04 /avril /2013 12:54

Los glorioses en representacion…

 

Vòli pas dire mas, que siá pels uns o pels autres, se pòt pas dire que lo primtemps s’anóncia d’una polida faiçon !

D’en primièr, lo temps jòga al iò-iò e los escarts de temperatura que subissèm son pas jamai estats autan grands en aquesta sason.

Un còp de mai, l’adagi se verifica : « En abril, te cal pas descobrir d’un fil ! » a malgrat de las remarcas dels especialistas que i veson son que supersticions e colhonadas.

Mas, que volètz ? soi pas encara dintrat completament dins lo mond racional que d’unes  nos vòlon impausar. Que un e un fagan dos o que lo capèl de mon oncle siá mai grand que non pas l’òrt de ma tanta, ieu pensi que la causa importanta es lo « viure ensemble » de la faiçon mai bona que siá.

Bon, daissi ma filosofia de cinc sòus per tornar a quicòm de seriós : los devís de nòstres politicians, òmes e femnas confonduts, ara que d’une volrián – o an ja decidit ! –  que i aguèsse pas pus de distincion entre los uns e los autres… Devi èsser tròp piòt per comprene !

Confrontats coma sèm, al travèrs dels mèdia escriches o audiovisuals, a lors declaracions peremptòrias e definitivas, es a desesperar de nòstra representacion nacionala.

La Drecha ten lo ròtle mai aisat coma, pel moment, es dins l’oposicion. Jòga los botafuòc sens aver paur d’un retorn de flama aparentament. Mai d’un a drecha son temptats per una aligança amb la drecha extrèma, aligança que lor permetriá de tornar mai viste al poder…

Los que se considèran coma l’esquèrra de l’Esquèrra semblan d’aver adoptat la règla del botafuòc tanben ; J. L. M. es un bon client dels mèdia, sustot audiovisuals, per çò que sabon que, amb el, l’escandal e l’escartada son pas jamai luènh.

Enfin, avèm nòstre partit de governament que, normalament, sap que se pòt apiejar suls Verds… Al luòc de s’acarar a las dificultats, lo tropèl d’« elefants », novèla generacion, sembla d’aver causit de daissar cadun jogar sa particion en doblidant que, se lo president es elegit per cinc ans, eles se poirián tornar trobar dabans los electors en cas de dificultats màgers…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

dimenge, lo  28 de abrial de 2013

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
23 avril 2013 2 23 /04 /avril /2013 12:06

Chaple… Dolor… aplaudiments…

 

 

Al mes de decembre, chaple dins una escòla de Newtown (Connecticut-USA). E tota la comunautat de plorar la pèrda de sos dròlles e de lors professors. La setmana passada, explosion de bombas artesanalas (sic) a l’arribada del maraton de Boston (Massachusetts-USA) amb sa cordelada de mòrts e de ferits mai que mai ; quatre jorns aprèp, la comunautat del barri de Watertown aplaudís e dança per carrièra a l’arrestacion del subrevivent dels dos fraires, presumits copables d’aver pausadas las bombas. Entre aqueles dos eveniments grèus, los Estats Units an conegut d’autres mortalatges ; de segur, ne i aurà d’autres mas del moment que la libertat d’èsser armat coma un pòrta-avions es respectada, la National Rifle Association serà contenta e, amb ela, un fum de familhas. Per tot aquel mond, sufís per neutralizar un sacamand – a bad guy – amb una arma que i aja en fàcia un bon ciutadan – a good guy – amb una arma, e que tira mai viste ! Per se’n téner pas qu’a la reaccion cap a l’arrestacion del pausaire de bombas, la tròbi un pauc desconvenenta. Los aplaudiments, de segur, son faches per exprimir « aprobacion, admiracion o estrambòrd » mas pas per saludar d’eveniments aital. Aprèp lo mortalatge de l’escòla, las gents de Newtown aplaudiron pas en aprenent la mòrt del tuaire. Dos peses, doas mesuras ! Perqué ? Lo país que se podiá vantar, e amb qualque rason, d’èsser un crusòl capable d’integrar los novèls venguts vei aqueste se fendilhar, benlèu en causa de la globalizacion economica, politica, etc. E se lo batedís de las alas d’un parpalhon en Japon a una influéncia de l’autre bòrd del planeta, n’es tot parièr per las idèas o las ideologias, dichas extremistas, que s’espandisson e influençan d’èsser umans en mal de reconeishénça…

 

Editorial de La Setmana, n°916

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 avril 2013 2 16 /04 /avril /2013 15:24

Inventari… e chaple !

 

Lo nòste president de la Republica qu’es de plànher ! N’es pas pr’amor que sembla d’estar vadut devath lo signe de la ploja : presa de foncion, viatge a Marròc… N’es pas tanpauc pr’amor deu comportament de qualques uns deus sos ministres qui ne mancan pas ua escadença ende amuishar que las lors capacitats intellectualas serén mei emplegadas ne i avosse pas un Prumèr ministre deu « carisme d’ua ustra » – expression emplegada per la C. Duflot a perpaus d’era medisha. Mès, après la traïson e l’engana deu son cirugian preferit (!), qu’avèva pres ua decision hòrta, hèita ende li tornar l’estima – au mens que s’ac pensava – deus Francés : que cada membre deu govèrn e hàcia public lo son patrimòni. Aquesta mesura, presa ende amatigar los esperits, que deu, en principi, n’estar pas sonque lo prumèr estage d’ua lei a vénguer qui deu pertocar tots los elegits. Patatrac ! Ua estona après que l’inventari ministeriau e avèva hèit lo son camin cap a totas las redaccions deus mèdia, ua despacha – e imatges tanben de segur –, venguda deus Estats Units, qu’anonciè l’explosion de bombas « plantadas » a l’arribada deu maraton de Boston (Massachusetts). Lo reclam d’aqueth « mortalatge » [qualques mòrts e centenats de herits] – véder los mèdia – que hasó lo torn deu planeta, relegant las consequéncias de la decision presidenciau a un episòdi francofrancés quan la soa intencion èra de hèser saber a Euròpa e mei lonh enqüèra que França èra capabla de promòver un « blanc mei blanc que lo blanc ! » Las reaccions apassionadas d’un sarròt que dèisha augurar ua pièla d’esmendaments a la lei a vénguer ; ne son pas nombrós los elegits, que sian de la majoritat o de l’oposicion, prèstes a caminar cap al « sacrifici », « vestits de blanc e de probitat candida » 

 Editoriau de La Setmana, n°915

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
13 avril 2013 6 13 /04 /avril /2013 18:54

Òsca a nòstre jornal !

 

Vòli pas dire mas i a qualque temps d’aquò, quand lo que baileja Lo Pichon Blau me consacrèt gaireben una pagina, auriái pas jamai imaginat que la television s’interessèsse a ieu e al Pichon Blau !

Solide, foguèt pas que l’equipa de FR3-Tolosa responsabla de las emissions occitanas : lo jornalet e Viure al país ; ça que la, aquesta cadiereta, autrejada a nòstra lenga pels mossús de París, es gaitada per un fum de mond…

Mas sabèm totes ques la descentralizacion, volguda a l’epòca per G. Defferre, es pas estada jamai acabada ni per l’esquèrra ni per la drecha en causa de la paur e de la mesfisança del poder central cap a la « província ».

E, dempuèi qualques annadas, podèm vire una tendéncia a un recentralizacion jol pretèxte que las regions – un pauc mens los Conselhs generals – se pausarián cap a l’Estat coma autant de feudalitats gavidadas per de novèls senhors.

O cal ben dire, los presidents de region, lor agrada de jogar los superintendents d’un còp èra. Malgrat que lors poders sián limitats, an, ça que la, la capacitat de levar de taxas, d’ajudar l’economia, d’autrejar moneda, etc.

La democracia locala, que siá al nivèl de la region o del departament e quitament del vilatge es quicòm que s’apren ; e lo pòble – nocion que vòl dire tot e vòl pas dire res a l’encòp ! – se contenta d’anar votar un còp cada cinc o sièis ans en esperant que lo qu’a elegit li portarà la luna e que las calhas tombaràn totas rostidas !

Levat aquel temps fòrt de las eleccions, lo pòble se’n remet al mèdia… E Lo Pichon Blau jòga son ròtle ; e mai d’un Agenés foguèt susprés del resson d’aquesta entrevista. Per una entrevista sus una personalitat òut e garonesa e nacionala, s’es vist promogut mèdium nacional e a vist un fum de confraires de la premsa escricha e audiovisula fondre sus el coma un falcon sus sa preda per aver l’exclusivitat de l’exclusivitat…

Aquò pròva que nòstre jornal, quitament dins un país centralizat, pòt far l’actualitat e la fa de la faiçon mai bèla que siá en assabentar sos legeires… Òsca !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 14 d'abril de 2013

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 avril 2013 2 09 /04 /avril /2013 19:37

Un primtemps fangós ?

 

Se vos disi que lo començament del primtemps es poirit, vos estonarà pas ; es çò meteis en politica… i a pas pus de « sasons » ! La politica e los que ne fan escapan pas a la societat de competitivitat ; los electors vòlon de resultats sul pic. D’òmes politics eminents disián que las promessas engatjavan pas que los que las cresián ; aquel temps es acabat ! E los politicians que son pas estats elegits se fan pas fauta de jogar als botafuòcs, de blaimar los « copables » e de los designar a la venjança publica. Los mèdia son a l’espèra per trapar una « bona » paraula e balhar als auditors l’exclusivitat del sègle cada jorn ! Lo periòde que vivèm desempuèi la demission d’un ministre acusat d’aver mentit sus sa situacion personala al parlament, e a travèrs el, al país tot entièr, permet a las oposicions, de drecha e d’esquèrra, de se descadenar contra las poténcias de moneda, contra la corrupcion del sistèma e d’exigir un netejatge, non pas al kärcher – l’expression èra ja brevetada ! – mas amb la balaja, l’engranièra, l’escoba… Son mai d’un a apelar lo « pòble » a manifestar per carrièras per una « refondacion » de la democracia – pas mens ! – o per demandar d’eleccions novèlas que – ne podèm èsser segurs – portarián a la Cambra d’elegits novèls, pròbes, onèstes e prèstes a totes los sacrificis per tornar metre lo país sus la bona dralha. Cap a totes aqueles bracejaments, lo cap de l’Estat – e lo govèrn – sembla aver causit de… pas causir e d’esperar que la borrasca s’apasime, se se pòt. Promet tanben de prene de mesuras urgentas per « moralizar » la vida publica ; còsta pas car ! Mas los elegits, Robespièrres de salon quand s’agís dels autres, i van dapasset quand se poirián trobar implicats dins lo processus. Principi de realitat !

 

Editorial de La Setmana, n°914

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 avril 2013 2 09 /04 /avril /2013 19:34

La luna e lo det

 

Vòli pas dire mas semblariá que l’adagi chinés se verifiquèsse un pauc pus cada jorn : « Quan òm li mòstra la luna amb lo det màger, lo pèc agacha lo det. »

Dempuèi que la Crisi – a, aquela crisi ! – s’es invitada dins nòstra vida vidanta, los que nos governan, que siá dins lo domeni politic o economic, quitan pas de nos dire que los tempses an cambiat e que podèm pas pus viure a crèdit, mas que se n’avèm la volontat e lo coratge e s’acceptam de sacrificis e un salari de misèria tot serà melhor per las calendas !

Nosautres, bedigasses que sèm, los avèm cresegut… Fins ara, nos sèm contentats d’agachar lo « det ».

Los qu’an lo poder, elegits o autres, e que, per definicion, son aluserpits, an lo sens de las realitats e de las responsabilitats ! La luna, se’n foton e coma se’n foton, an pas besonh tanpuac d’agachar lo det !

Eles, se contentan d’èsser clinats sus lors petits – o gròsses – afars : preservar lor claus, lor compte en banca o qué que siá que lor permeta de viure a son aise e de s’assegurar un avenidor tranquille.

Anem ! Fasèm un pauc d’antiparlamentarisme primari. Cada còp – fins ara – qu’un somiaire a propausat als deputats e senators, forra borra, de suprimir l’acumulacion dels mandats, de baissar un pauc lor remuneracion o d’exigir que lo remborsament dels fraisses dels elegits siá justificat, es estada una quasi-insurreccion al parlament. Amb d’arguments imparables ! De o voler tot verificar seriá mostrar del det – i tornam – los elegits de la nacion e los designar a la vendeta dels populistas de tota mena mentre que lo pòble – que son gents senadas – los a causits.

Donc seriá un maissant còp contra la democracia ! E aital renvian lo « somiaire » a sos estudis… e contunhan, los elegits, de preparar (sic) lor avenidor.

O sabi que cal pas los metre totes dins la meteissa saca, mas, coma pertot, los bons pagan e pagaràn pels autres.

Que la Republica trantalhe en causa d’un sol o de mai d’un, lo resultat es identic. Seriá melhor qu’agachèssen la luna benlèu !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 7 d'abril de 2013

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
1 avril 2013 1 01 /04 /avril /2013 19:40

Lo sénher Lee o ditz…

 

Fa quinze jorns, lo primièr ministre de la Republik Singapura [Singapor], Lee Hsien Loong faguèt una declaracion a propaus de nòstra moneda europèa que coneis desempuèi lo començament de la Crisi qualques problèmas dins diferents païses de la zòna euro. En substància, diguèt que Asia aviá besonh que l’euro visquèsse mas apondèt que nòstra moneda se poiriá pas estabilizar tant que Euròpa seriá pas un estat federal. De propausses aital pòdon suspréne benlèu, sustot dins los païses que pensan fòrt e mòrt qu’apartenon encara a l clan dels grands poders. Per ne saber mai, vos sufís d’escotar nòstres elèits s’enarquilhar coma de pavons quand parlan de França, poténcia granda, passat millenari, lenga universala, etc. Lo sénher Lee, desempuèi Singapor, apieja ont aquò fa mal. Lo diagnostic es estat establit, longtemps a, per los especialistas d’ostal : una moneda comuna pòt pas tenir se los païses que l’emplegan se meton pas d’acòrd sus de règlas comunas ! La Crisi foguèt pas qu’un revelator. Quand èran embarrats dins lor moneda nacionala – franc francés, lira, peseta, douro, dracma… –, los financièrs, levat los Alemands amb lo Deutschmark benlèu, pesavan pas gaire, per pas dire res, cap als Estatsunidencs e al dòllar ; se las causas viravan mal, los govèrns, complicis, te fasián una davaluacion, pichona o granda, e tot aquel monde èran contents ! Contunhavan de parlar d’independéncia nacionala e, en cò nòstre, de la grandor de França ; e, per clavar lo bèc a los qu’aurián agut tendéncia a repotegar, te fasián petar La Marseillaise amb son « sang impur qu’abeura los selhons nòstres » Nòstres elèits an pas jamai volgut promòure una politica europèa vertadièra qu’implicariá una sobeiranetat limitada al profièch d’una maison comuna : Euròpa !

 

Editorial de La Setmana, n°913

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
23 février 2013 6 23 /02 /février /2013 12:33

Lo vedèl d’aur e l’animalum… 

Vòli pas dire mas l’afar de las lasagne amb de carn de caval etiquetada « buòu » es per contunhar qualque temps encara dins los mèdia.

Se Gran Bretanha o França, an reagit lèu lèu en prenent de decisions mai o mens radicalas, l’escandal – e es un escandal ! – se limita pas a qualques païses europèus.

An trobat de carn de caval dins de produches identics fins a Hong-Kong se ne cresi las gazetas. Podèm totjorn nos trufar e dire que, foguèsse estat de buòu, auriá pas pogut córrer tant viste !

Dins la lucha entre gendarmes e sacamands, los gendarmas an costuma de dire qu’aquestes an totjorn una longor d’avança e que sabon s’adaptar en professionals que son ! N’es tot parièr dins lo domenis del dopatge ; i a totjorn la dròga que… qui… se tròba pas dins lo catalòg dels servicis concernits. E poiriam contunhar amb d’autres exemples.

D’en primièr, l’industria agro-alimentària es una industria ! Mossú de La Palice l’auriá dich tot parièr. Aqueste sector industrial manca pas d’avocats e se sap far entendre dels elegits, especialament dins una Euròpa que va a la mòda britanica, es a dire liberala o tras que liberala !

Los capitanis d’industria exagonals an per costuma de dire que, en plaça de los ensucar amb de règlaments e de règlaments que càmbian cada quinze jorns, l’Administracion seriá melhor inspirada de los laissar trabalhar per çò qu’es pas en damorant darrièr un ordenador dins un burèu climatizat que l’economia francesa serà sauvada.

Tot aquel brave monde se trufan de lors clients. Çò que los interèssan es de far de moneda en privatizant los beneficis e en fasent suportar las pèrdas per la poténcia publica, es a dire los Franceses. Vòlon plan profiechar de la libertat quitament s’es al dam de la dels autres.

E los sembla-intellectuals s’i meton tanben, eles que fan un roman de lor vida amorosa momentanèa amb un partenari conegut en esperant que los malhums socials los ajudaràn a venir celèbres e a « far » de moneda.

Lo mai porcàs dels dos es pas totjorn lo que se poiriá pensar !

 

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Cronica occitana

Dimenge, lo 24 dee febrièr de 2013

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
19 février 2013 2 19 /02 /février /2013 11:54

Amnesia e politica

 

Per se’n téner pas qu’a pichons diccionaris de referéncia franceses, la democracia es una « doctrina politica d’après la quala la sobeiranetat deu apartenir a l’ensems dels ciutadans ». Ne i auriá tres formas : una dirècta, una representativa e una participativa. Quitament se, en 2007, la dòna del Peitau presicava per una democracia partipativa e se de mai en mai d’elegits se’n reclaman, sèm pel moment dins un sistèma representatiu. E aquestes – « los melhors segon los electors » – representan la Nacion e lo pòble. Normalament, seriá al govèrn, responsable davant lo Parlament, de determinar e de menar la politica de la Nacion [Constitucion francesa, art. 20]. Sabèm pr’aquò que, dins la Vna Republica, d’entrada, non solament la politica estrangièra – claus del president – mas tot lo poder a mudat a l’Elisèu per la gràcia – o en causa ? – del sufragi universal. Es per aquò que, a cada còp qu’un ministre es questionat sus tala o tala mesura a venir, aqueste respon que serà votada per çò que « lo president l’aviá promesa » quand èra candidat. Una faiçon comòde pel ministre de dire que sosten la mesura o qu’es pas d’acòrd mas que la deu sosténer per solidaritat, etc. Encara que se pòsca notar una cèrta cacofonia deguda benlèu al besonh de qualques uns d’« existir »  per preparar lor avenidor politic. Mai lo temps passa, mai qualques mesuras emblematicas son en grand dangièr de tombar dins la trapèla del quinquenat, victimas de « las » prioritats del govèrn degudas a « La crisi » ; aital n’es del vòte dels estrangièrs a las eleccions localas e subretot del vòte sul mandat electiu unic, victima de la luta acarnissada d’unes elegits de la majoritat que sabon que, en politica, la procrastinacion es tras qu’utila. Los avèm elegits, non ?

 

Editorial de La Setmana, n°907

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 février 2013 6 16 /02 /février /2013 15:38

Lo caval es bona pasta ! 

Vòli pas dire mas las istòrias de caval semblan tornar de mòda !

Coneissètz totes l’istòria d’aquel caval, dotat de la paraula – coma lo gat dins Lo gat del rabbin o los animals de las fablas de J. de la Fontaine – que menava cada jorn son proprietari a la vila.

Quand esperava son mèstre, parquejat lo long del trepadaor amb la carreta, s’adreçava sens faiçons als passants per los dire qu’èra el qu’aviá ganhat lo prèmi de l’Arc de Triomfe o lo Derby d’Epsom qualques ans a, e patin e cofin.

Pensatz ben que lo monde èran estomagats e, quand lo païsan tornava, li fasián compliment per aver una bèstia que parlava encara melhor que lo caval de Lucky Luke [Tornatz legir vòstres classics !].

El, en tornant prene las guidas, se contentava de lor dire : « O jogariái pas, mas a degut vos dire qu’aviá ganhat lo prèmi de l’Arc de Triomfe, non ? Vos lo cal pas creire ; es pas qu’un messorguièr. A fach segond, sonque ! »

Malurosament, dins l’afar de l’escandal de la carn de caval, lo caval i es pas per res ! Çò que sabèm ara es que lo caval – al mens la carn ! – es un animal que viatja fòrça e que coneis Euròpa melhor que non pas nosautres, Europèus en poténcia.

Dins la cas present, en partent de Romania, s’es anat « passejar » dins dos o tres païses del nòrd de l’Euròpa per tornar a Castèl nau d’Ari abans de s’anar mesclar amb de pastas, per far de lasagne – e autras causas – dins l’Èst de l’exagòn… E ne devi doblidar !

Al començament, sola una marca semblava concernida e sos produches foguèron levats de las laissas dels supermercats. Mas, davant lo rambalh qu’aquò menava – premsa, govèrn – un fum d’autras entrepresas de l’industria agroalimentària an lèu lèu fach assaber qu’elas tanben se trobavan dins una situacion equivalenta. E totas de denonciar l’engana !

Autres còps, disián que per far un pastís d’alauseta, caliá metre un caval per una alauseta. Los industrials an adaptat la recèpta e considerat que la « conquista mai nòbla de l’Òme » èra plan mai bona per lors beneficis que non pas lo buòu…

 

 Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 17 de febrièr de 2013

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca