Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
12 février 2013 2 12 /02 /février /2013 12:11

L’aulhèr que s’estanca…

 

Lo papa de Roma que renóncia au son magistèri. E los mèdia que dan l’abrandida a tots los especialistas, exegètas e enviats especiaus ende ns’assabentar, explicar, explicitar l’eveniment e las soas consequéncias…

La Glèisa catolica n’es pas abituada a las demissions ; los cardinaus que deven deishar la lor carga a ueitanta ans mès qu’èra entenut que lo papa e demorava en foncion dinc a la soa mòrt. Ua tau demission qu’es de segur saludada per tots, e peus mescredents tanben, com un acte coratjós e eminentament politic.

Se lo papa es elegit peus cardinaus amassats en conclave, que’s tròba, un còp en foncion, lo « representant de Dieu sus tèrra » e n’a pas nat compte a rénder a degun. Totun, qu’es lo líder de mei d’un miliard de catolics e que deu trabalhar non solament au raprochament enter las religions crestianas mas tanben a ua comprension mei bona damb totas las autas religions e especiaument, las religions deu Libe que son lo judaïsme e l’islam.

Qu’es vertat que, se lo papa es un òme de glèisa, es un òme politic tanben. Las soas presas de posicion, quinas que sian, autan com la politica de l’estat de Vatican que son analisadas suenhosament per las cancelerias. N’a pas sonque ua armada de guardas soïsses mès la soa diplomacia qu’es hèra activa.

En renonciar au son magistèri, Beneset XVI, aqueth papa conservador, qu’estona e que suspren subertot los cardinaus qui participan a l’eleccion deu papa e qui n’auràn pas tròp lo temps de har maniganças pr’amor que, se Dieu es dens totas las lors consciéncias, lo Diable que s’escon dens los detalhs de las tractacions – qui n’existeishen pas de segur !

Après la soa des·hèita, en 2002, Lionel que declarè : « J’abandonne la vie politique… » Mès Beneset XVI n’ensajarà pas de tornar, eth !

 

Editoriau de La Setmana, n°906

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 février 2013 6 09 /02 /février /2013 23:32

Avètz dich : viure ensems ? 

Vòli pas dire mas, malgrat l’importància del fenestron dins nòstra vida, la ràdio demòra un mejan d’informacion privilegiat, al mens dins la jornada, que siam a l’ostal o en veitura.

E, personalament, tròbi nòstra situacion d’ausidor inconfortabla mai d’un còp. Soventes còps, aimariam poder intervenir quand entenèm d’unes especialistas dire çò que nos sembla èsser de colhonadas. Non pas per çò que seriam mai intelligents o mai esberits mas, mantun còp, per çò que los dicorses de qualques uns semblan anar contra lo sens comun.

Mas la paraula es « confiscada » e autrejada per d’unes elèits (!) que siá dins lo domeni social, politic o autre…

Lo monde qu’an lo drech a la paraula sus las ondas deurián saber pr’aquò que i a pas unicament de gents que demòran dins la capitala o dins las vilassas. Quitament se, ara, es una realitat exagonala, poirián, me sembla, prene en compte las populacions que vivon dins lo campèstre tota l’annada.

Tot aquò per dire que los Franceses que sèm apartenon pas al meteis monde e que çò que pòt embestiar un vilard tòca pas un « plouc » de la campanha.

En aqueste periòde d’ivèrn, per exemple, avèm drech a la sansoina rituala sus la dificultat qu’an los automobilitas per se desplaçar – en vila, suls grands axes o suls itineraris que menan a las estacions d’esquís – en causa de la nèu o del glaç sus las rotas. E tot aquel monde repotègon en disent que los servicis en carga aurián degut intervenir mai de d’ora, etc. Ne i a quitament qu’acusan lo govèrn d’impericia. Fin finala, aimarián d’aver de nèu a bodre quand la vòlon mas de rotas secas e seguras en totas sasons.

De que n’avèm a far nosautres, « perduts » que sèm, dins nòstres vilatjòts e nòstras vilòtas ? Se i a de glaç o de nèu suls camins segondaris, nos cal petaçar per los desplaçaments o los remetre a un periòde mai favorable.

Nos sèm abituats a privilegiar nòstre interès sens far l’esfòrç de pensar que sèm pas solets. Nos sèm abituats a parlar de nòstres dreches en daissant de caire benlèu qualques… devers !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 10 de febrièr de 2013

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 février 2013 2 05 /02 /février /2013 11:51

Ajuda o substitucion ?

 

Nòstre president, se ne cresèm las gazetas, a pres son monde de cort en decidint de metre las fòrças armadas francesas en movement quand li aguèron dich que los « terroristas » aurián lèu fach d’arrivar a Bamako se los sordats malians se trobavan solets per los arrestar.

E son pas los qualques pissafregs de servici dins l’oposicion qu’an gastat aquel moment de fiertat dins lo microcòsme politic, sens parlar benlèu dels ciutadans orfanèls del « temps de las colonias ».

Lo monde èran contents, e suspreses a l’encòp, de veire que lo president s’èra mudat en « cap de guèrra », el que sos opausants avián ensajat de ridiculizar en proclamant naut e fòrt qu’un president « molasson » n’èra pas çò que caliá a un grand país coma França.

Lèu lèu pr’aquò, relaiats pels mèdia, grand provesidor d’exegètas de tota mena – e talament competents qu’es de se demandar perqué son pas ministres ! – an començat de parlar de trapèla e d’enfangament a l’afgana, de la manca de vision politica d’un president capable de « far la guèrra al terrorisme » mas qu’auriá pas cap d’idèa pel desengatjament de nòstres sordats.

I a plan longtemps que lo ridicul de las actituds e dels discorses a pas tuat degun e los batalejaires professionals o sabon que son capables de tot per existir publicament.

Pel moment, lo sol constat que podèm far es que, gràcia als sordats franceses, Mali ven d’escapar  a la manmesa d’un punhat de « Fòls d’Allah » sus tot un país, çò que seriá estat una Primièra.

Empacha pas que Mali es un estat mai o mens en deliquescéncia e que va caler temps per que torna trobar un foncionament democratic. E los liberators de uèi corron la risca d’èsser considerats deman coma d’ocupants colonialistas.

Calriá pas que França passèsse de Caribde en Scilla…

 

Andriu de Gavaudan

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
29 janvier 2013 2 29 /01 /janvier /2013 16:06

Estrambòrd e prioritats…

 

Qu’avem avut Joana d’Arc que la soa aventura s’acabè mau a Rouen per part en causa de la manca de reconeishença de Charles VII ; totun que serà canonizada hèra mei tard per servicis renduts a la patria. Ne deishè pas d’èsser populara demest lo brave monde.

Mès totas las istòrias ne s’acaben pas atau.

Dins un periòde recent, França que s’es encapriciada d’ua auta hemna, la franco-colombiana Ingrid Betancourt, qui estó liberada per l’armada colombiana après èsser estada retenguda presonèra dens la sèlva amazoniana per las FARC pendent sheis annadas.

Qu’estó arcuelhida a París per Nicolas Ièr qui ne se contentava pas sonque de guarir las escròlas mès qui avèva segotit cèu e tèrra, ça digó l’Ingrid, ende la har liberar. Los mèdia, absents per Joana (sic), que muishèn la lor capacitat dens l’elògi e la flagornheria ; Ingrid qu’èra ua eroïna e Nicolas lo chivalièr. Ne mancava pas que lo destrièr, l’armadura e l’espada per que lo veiriau estosse d’epòca.

E taus Francés, qu’estó l’union sacrada… per un temps.

La setmana passada, qu’avom un aute moment d’estrambòrd damb le retorn de Mexic de Florence Cassez, condamnada a sheissanta annadas de preson per complicitat de raubatòri e que la Cort suprèma d’aquel país venguèva d’alargar per vici de forma après sèt ans d’empresonament. Un còp de mei, los mèdia e los  dirigents qu’estón a l’auçada de l’eveniment ende arcuélher l’innocéncia proclamada vaduda hemna.

Per astre, los prumèrs dos skippers del Vendée Globe qu’avón la delicatessa d’arribar sonque l’endoman. E la familha de l’ostatge francés, Yann Desjeux, originari d’Anglet, tuat suu site gazèr d’Argèria per los « terroristas », ne demandè pas la preséncia d’un ministre tà lo son enterrament.

Un gran país que sap quaus son la soas prioritats…

 

Editoriau de La Setmana, n°904

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
27 janvier 2013 7 27 /01 /janvier /2013 17:53

De tot un pauc… 

Vòli pas dire mas per qualqu’un que i viu, la vila d’Agen se moderniza ! Autant vos o dire de tira, quand disi que se moderniza soi un pauc trufandièr.

Lo campanhard, e ne soi un, que va a la vila, quitament s’es una vilòta o una viloteta, es susprés de veire que, un pauc pertot, i a de carrièras barradas, de desviacions, e de trabalhs de « necessitat publica » un pauc pertot.

Se l’eficacitat d’un cònsol se mesura a aquela auçada, lo d’Agen es eficaç ! E, coma sembla èsser un partisan de l’acummulacion de mandats, dirà de segur qu’es en causa de sas diferentas casquetas que pòt èsser autan eficaç.

Après aver « creat » un quartièr per pedons dins lo centre de la ciutat, s’es atacat a la renovacion (« reabilitacion » en bon francés estatsunidenc!) del quartièr de la gara de camin de fèr mentre que la SNCF torna restaurar (« reabilitar » en bon francés estatsunidenc totjorn !) lo bastiment itself !

I a totjorn un moment quand ven necite de far de trabalhs e mai geinèsse los que demoran a proximitat. Lo baloard Scaliger es ara digne d’una autorota e, devant la gara, lo parcatge pels autobusses que fan un servici SCNF (sic) es estat modernizat e poiriá far rampèl als parcatges autobus de las vilassas. Lo problèma es que, ara, las veituras se devon anar parquejar al diable dins un parcatge privat que còsta los uèlhs del cap.

Lo que pren lo tren o que pòrta qualqu’un al tren deu comptar una bona mièja ora unicament per pausar la veitura. E encara se sètz ingambi ! Podètz plànger lo que se desplaça pas qu’amb dificultat ; aquel pòt estimar necessitar una bona oreta !

En mai d’aquò, la SNCF renòva la gara per que siá polida un còp que servirà pas qu’a far la naveta entre Agen e la futura gara TGV !

Vivèm dins un monde mearvilhós amb d’elegits que, del moment que son elegits, pensan que pòdon far çò que vòlon dins lor vila ; la majoritat del conselh seguís mas aquò vòl pas forçadament dire que, suls trabalhs gròsses qu’« impactan » lor vida vidanta, la populacion concernida es estada consultada.

Per la LGV, vesèm que, del moment que los presidents de region la vòlon, una decision positiva es estada presa sens esperar lo rapòrt qu’es estat demandat !

De mai en mai, las « vraies gens » an pas pus drech a la paraula…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 27 de genièr de 2013

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
19 janvier 2013 6 19 /01 /janvier /2013 19:59

Un vièlh topin macat ? 

Vòli pas dire mas, en legir vòstre jornal de referéncia, Le Petit Bleu, avètz pogut notar que, demest los articles del mes de genièr, los que son gaireben la majoritat son consacrats a la ceremonia dels vòts organizada per las comunas.

Me pòdi enganar mas me sembla que, qualques ans a, lo jornal i consacrava mens de plaça o benlèu que lo « maire » o la « mairessa » e lor conselh municipal fasián aquò mai a la chut-chut que non pas a l’ora d’ara.

Coma soi convidat, i vau. Es l’escasença de veire de mond qu’òm crosa pas sovent per carrièras ; vertat es que, per carrièras, me i veson pas fòrça.

Al vilatge, es una ceremonia seguida, coma se ditz. I podètz rescontrar lo mètge e l’apoticaire, los mestierals e los pompièrs, lo curat e lo representant de la gendarmariá e, de segur, lo conselhièr general de l’endrech e lo president de la comunitat de comunas – lo tot dins lo desòrdre – per parlar pas que de las personalitats o las personas que comptan. lo « pòble », vièlhs e joves, repotegaires e paucparla, emplisson la sala ; los mai « socials » doblidan pas de saludar lo cònsol màger e, quand o pòdon, lo conselhièr general…

Naturalament, lo cònsol es aqui amb al prèp d’el lo conselh municipal al grand complèt e totes los emplegats municipals qual que siá lor foncion o  lor grade !

Lo « maire » o la « mairessa » fan lo discors d’usatge e laiussan sus l’anar de la comuna : trabalhs faches e a far, taxas novèlas, etc. e, generalamaent, daissa la paraula als autres politicians de l’endrech.

Ongan, avèm agut drech a un còp de pè de l’ase de la part de nòstre conselhièr general que, abituat pendent annadas a èsser majoritari al departament, se tròba ara dins l’oposicion, çò qu’es pas una malautiá !

Parlèt pendent un detzenat de minutas a un public un pauc susprés – vertat que una majoritat de las gents qu’èran dins la sala, èran pas de sa « capèla » –, de la manca de democracia de la majoritat departamentala novèla mentre que èra diferent abans. Après sa sortida de dintrada e après nos aver desirat la bona annada…, s’escapèt lèu fach qu’èra pres per d’autras ocupacions, invitat coma èra per d’autras municipalitats.

Aital ne va del microcòsme politic. Totes vos vòlon de ben tant que votatz per eles e que son al poder ; mas se la ròda vira, e urosament que vira de temps en temps, alara esitan pas a vos nhacar los pompilhs !

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot et Garonne

dimenge lo 20 de genièr de 2013

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
15 janvier 2013 2 15 /01 /janvier /2013 13:32

Pragamatisme d’un « indecís »…

 

Quan lo nòste navèth president estó elegit, lo cambiament màger qu’estó, deu men punt de vista, ua atmosfèra mens electrizada que se poscó sentir tanlèu los resultats de l’eleccion coneishuts. Mès ua majoritat navèra, un govèrn navèth, un president navèth que deven har las lors pròvas… Autan Nicolas Ièr qu’anonciava urbi et orbi un sarròt de decisions, desbrembadas lo mei sovent un còp lo son discors acabat, autan F. Hollande, pendent un temps, en la soa volontat d’estar un president normau, que deishè lo Prumèr ministre gavidar los afars de la vita vitanta ; aqueste, un paucparla, que s’a deishat desbordar, a còps, per uns ministres de las ambicions contengudas. Lo president, eth, n’a pas jamei aimat los conflictes e qu’assaja de hargar un compromés en hicar sus pè ua comission avant de prénguer ua decision. Los bonapartistas de l’UMP non se son pas privats d’ac har remarcar e de prénguer per testimòni lo « pòble francés » – A, lo pòble ! – cap a un president indecís e un govèrn a còps cacofonic. E los mèdia, totjorn en cèrca de scoops e de venta, n’esitan pas a surfar suu maucontentament en córrer la risca de jogar los botahuec. Atau lo projècte de lei, lo « maridatge entà tots », qu’a confortat los opausants sus la lor idea d’un govèrn e d’un president movuts unicament per ua ideologia, e influenciats per los lobbies concernits que vòlen la desapareishuda de la familha atau consacrada desempuish sègles. Atau, los acòrds patronat-sindicats que son la marca d’ua avançada sociodemocrata. Atau, la decision deu nòste president d’engatjar l’armada francesa en Mali ende combàter e percaçar los jihadistas qu’es estada saludada, levat ua o doas excepcions, per tota la classa politica francesa. Un president rodomont, indecís ? Non, meilèu pragmatic…

 

Eidtoriau de La Setmana, n°902 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
12 janvier 2013 6 12 /01 /janvier /2013 16:08

Agen, banlèga de París… 

Vòli pas dire mas, quitament se los jorns alongan e se d’unes se regaudisson de poder far de crompas a bon mercat because los saldes, soi un pauc descorat de veire que los elèits, un còp al poder e d’un bòrd a l’autre de l’escaquièr politic, semblan gaireben totes atenguts pel sorditge.

Las promessas, o sabi, engatjan pas que los que las creson.

Vòli plan admetre la part del jòc electoral que fa qu’un candidat passa mai o mens unas causas sos silenci per n’enauçar d’autras e aital far plaser a sos electors probables.

Soi prèst a admetre qu’un còp l’eleccion facha, unas realitats, mai o mens amagadas, tornan sul devant de la vida politica.

E, en bon ciutadan qu’a pas pro de moneda per s’anar exiliar de l’autre costat dels limits exagonals, soi resignat a pagar mai de talhas al nom de la solidaritat nacionala.

Sèm qualques milions dins aquel cas cas ; pr’aquò, tira pas res a mon sacrifici. E que me vengan pas parlar de l’onor d’èsser francés e dels devers estacats a aquel privilègi !

Levat los que demandan la ciutadaniá francesa, sèm totes franceses per astre ; me sentissi pas cap de devers envers degun en rason de ma nacionalalitat. Los devers qu’ai son envers la societat dins la quala vivi. Pagar de talhas fa part d’aqueles devers. Çaquelà, n’ai mon confle de dever pagar per çò que considèri coma los capricis de nòstres elegits.

Al moment que nos dison que i a pas un quite ardit dins las caissas e que nos demandan d’esperar l’an pèbre per una aumentacion ipotetica, s’entestardisson a voler far la LGV fins a Tolosa, e subretot en partenariat amb d’entrepresas privadas que tocaràn lor deime pendent decennis, valent a dire ad vitam aeternam !

Encara un còp, los estudis an mostrat que, entre Tolosa e Bordèu, los viatjaires ganharián pas qu’un vintenat de minutas… mas, nos dison nòstres elegits regionals, e de la comuna d’Agen tanben, serem mai pròches de París !

A, París ! lo paradís per qualques detzenats de personas – elegits e professionals – que pagan pas jamai lo tren mas que vòlon èsser mai viste pròches del Poder…

A, los socialistas ! Ne son damorats al progrès portat per  las tecnologias modèrnas, qualas que sián. Los Sovietics d’un còp èra an gaireben assecat la mar d’Aral en fasent córrer lo riu que l’alimentava dins la direccion opausada. Amb un testarditge autan gran, nòstres elèits nos vòlon provar que Tolosa, Bordèu o Agen son las banlègas de París…

Lo prètz a pagar ? Anèm, mossur, nosautres, elegits, parlem de causas seriosas…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot et Garonne

dimenge, lo 13 de genièr de 2013

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
29 décembre 2012 6 29 /12 /décembre /2012 00:03

Après la fin deu monde…

 

Que vs’escrivi deu men bunker, amainatjat i a pas guaire en prevision, com ne podèvi pas anar a Bugarach (Aude) e que los avions ende anar en país incà èran plens ! Çò mai embestiant tà jo es que ne sabi pas se auretz l’escadença de legir aqueras linhas e n’aimi pas trabalhar per arren ! Per un còp, que vau estar optimista e supausar que La Setmana e vse comptarà demest los sos legidors pendent annadas. En un país, lo nòste, on es vengut hèra dificil de gausar aver ua opinion diferenta de la deu corrent majoritari, la « fin deu monde » qu’a hèit consensus, levat benlèu damb quauques ahuegats aus fenomèns estranhs o supausats atau. En l’annada ~ 4 abans J.C. (!), qu’an devut estats considerats com illuminats los que credèvan a la venguda d’un Messias qui devèva anonciar un monde navèth. Lo rei de Judèa, Eròdes lo Grand, qu’apliquè lo principi de precaucion en har tuar tots los nins deu reiaume, sens resultat totun… puish que lo nin escapè au chaple e qu’estó a l’origina d’ua de las religions deu Libe : la religion crestiana. E, cada annada, la hèsta de Nadau – uei lo dia, hèsta pagana entà un sarròt de gents – que torna, damb lo son messatge de patz e d’amor. Quitament quan la soa especificitat religiosa n’existeish pas mei, la tradicion deus presents deu Pair Nadau cap aus drollets, e a la parentèla tanben, es ua manifestacion mei vesedera de l’amor e de l’afeccion que los parents e pòrtan a la lor progenitura. Qu’es vengut la mòda desempuish quauques annadas, en los país occidentaus e particularament a nòste, de n’emplegar pas lo mot « Nadau » entà ahortir, ça disen, la laïcitat e amuishar respècte taus musulmans e tanben los atèus e agnostics de tota mena. Qu’espèri totun qu’atz tots avut, que siá crestian o pagan, un Bon Nadau !

 

Edotoriau de La Setmana, n°899 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
29 décembre 2012 6 29 /12 /décembre /2012 00:01

By God, un Bèlga de mai

 

Drollet, aimavi d’agachar las veituras estrangièras que passavan per nòstra viloteta… lo torisme dejà ! Çò de mai interessant per ieu – e qualques  autres – èra d’endevinar d’ont venián e de ne téner una sòrta de comptabilitat. Las placas de nacionalitat avián pas cap de secret per nosautres  e los B, D, GB, NL, etc. nos fasián pantaissar. Rodejavam a l’entorn d’aqueles toristas d’abans l’industria del torisme per ne saber mai autan sus eles coma sus lors veituras. Es estat per ieu un biais de descobrir l’Estrangièr del Nòrd – que lo del Sud, lo coneissiái dejà ! – que, generalament, son francés sonava d’una faiçon estranha a nòstras aurelhas de drollets. Ai gardat lo sovenir d’un torista bèlga que m’aviá dich qu’amb lo Mercat comun – l’Euròpa dels Sièis – seriam totes lèu fach un sol país. Pauròt ! Èra sens comptar amb los pòbles e subretot lors elegits – levadas qualques excepcions notablas e de qualitat. De legir los comentaris dels uns e dels autres – jornalistas, personal politic – sus çò que se poiriá apelar « l’afar Depardieu », me fariá sorire se i vesiái pas personalament un nacionalisme rance. Que sàpia, los meteisses an pas jamai dich res contra los artistas o escrivans bèlgas e autres estrangièrs qu’an causit de viure dins l’exagòn, per quina rason que siá. Que sàpia, Euròpa es estada fargada per èsser un ensems de liura circulacion dels bens e de las personas… Òm se poiriá demandar pr’aquò perque, desempuèi qu’Euròpa existís, los que nos govèrnan an pas encara trobat le léser d’armonizar la legislacion fiscala. Se consideram Euròpa coma un espaci de liura-circulacion pels Europèus, i a pas cap de rason de s’estonar qu’un ciutadan causisca un país puslèu qu’un autre, quinas que sián sas rasons. O alara, es ben lèu lo sovenir de Waterloo…

 

Editorial de La Setmana, n°898 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca