Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
8 octobre 2012 1 08 /10 /octobre /2012 18:08

Avèm pas encara ren vist…

 

Vòli pas dire mas sabèm totes que i a un bèl brieu que marcham sul cap – enfin pas nosautres mas la societat – e, amb la possibilitat, quasi sens limits a l’ora d’ara, de saber tot sus tot o gaireben, avèm d’engolir novèlas bonas e marridas a la velocitat de la lutz !

Tot s’abarreja dins nòstre cap e, a còps, sabèm pas mai qui, dels Turcs o dels andbalaires, tiran suls Sirians o fraudan !

Comprenèm pas totjorn qui son los poirits, dels andbalaires de Montpelhièr o dels policièrs de la Bac a Marselha !

Avèm qualque dificultat a sasir las diferéncias entre lo comportament d’un èx-director d’un organisme internacional e lo d’un coble qu’auriá fach « bunga-bunga » dins una veitura en Tunisia.

Dins una autra vida, las causas èran simplas, al mens en aparéncia, benlèu per çò que fòrças causas demoravan desconegudas. I aviá – en disent aquò, pòrti pas cap de justjament – la morala judeocrestiana que disiá lo ben e lo mal ; apreniam que « lo que pana un uòu, pana un buòu » e nos semblava natural de mesclar pas los genres.

Ara, sul pic e dins la segonda, tot – gaireben tot ! – es portat a la coneissença de totes, acompanhat lo mai sovent de l’avís de lo que met la « novèla » sus la tela o que la « tweeta » ; lo tot sens cap de verificacion seriosa e sens metre distàncias.

E nosautres, que ne fasèm de tot aquò ? Sèm abeurats sens aver set e la nòstra capacitat de jutjament es demesida quand es pas complètament anientada.

Aital, l’indispensable e l’accesòri, l’important e lo derisòri se tròban a egalitat ; lo qu’a pas la possibilitat o lo temps d’anar furgar un pauc mai ven la victima, conscienta o pas, d’aquel descerebratge organizat. La lobotomizacion fonciona a plen…

Encara mai qu’abans, nòstra societat es dividida entre los que tenon la saber e lo poder que son una minoritat e totes los autres. O sabon plan los politicians de tota mena que son tanben, mai d’un còp, de victimas.

Dins un monde virtualizat, avèm lo sentiment que las causas plan realas o son pas mai. Au luòc de nos acarar a las dificultats de la vida vidanta, nos daissam anar… en pensant qu’es son que una cachavièlha que s’acabarà a la fin de la  nuèch…

I cal pas tròp comptar dessús ; la realitat serà totjorn mai fòrta que la virtualitat e farà la tria…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 7 d'octobre de 2012

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 octobre 2012 5 05 /10 /octobre /2012 11:49

Dream team o cachavielha ?

Que deishem ua catastròfa ende ua auta ; quand n’es pas politica, qu’es economica o sociau. E ara, l’espòrt que ven dens la partida ! La dream team de hand-ball de Montpelhièr, la qu’obtenó medalhas e aunors, la que tots los jornalistas pujavan au pinacle, la qu’èra balhada aus dròlles coma un exemple d’integritat e d’integracion gràcias a l’espòrt, etc., aquera equipa que's tròba desempuish ua setmana dens l’uelh deu ciclòne e dens lo de la justícia. Çò que li es reprochat ? Pas grand causa, ça disen los defendeires de l'equipa, son que d’aver trichat benlèu e d’aver jogat moneda sus la lor des·hèita dens un rescontre. La navèra qu'es venguda l'eveniment de la setmana, mei important que los problèmas economicas e los licenciaments massís dens ua region o l'auta de l'exagòn. L'informacion que dèisha la plaça au sensacionau o a l'escandal e los jornalistas n'esitan pas a se transformar en paparazzi damb com excusa la d'informar. Ne sabi pas s'es a la demanda de las autoritats o dels elegits locaus mès que constati que l'afar deus rròms de Marselha – ont los praubes se'n son pres a mei praubes qu'eths – es estat escafat. Los ensenhaires, atacats e insultats per quauque parent o quauque joen, ne hèn pas mei recèpta. Los mèdia que deven véner e har audiéncia ende poder preténder a l'informacion, ça disen ! Quate regas dens un jornau o ua minuta suu fenestron e, cada jorn, qu’apèran aquò l’exclusivitat deu sègle ! Las escalas de valor que son totas abarrejadas e, dens ua societat ont l’individualisme prima, tot çò que hè poishiu qu’es rejetat. Los jogadors de la dream team ne son pas mei « dròlles qui aurén cometut ua error » ; se, per cas, n’an pas respectat lo lor contracte o an fraudat, que s’ameritan, com tot ciutadan, la rigor de la lei.
 
Editoriau de La Setmana, n°887

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
3 octobre 2012 3 03 /10 /octobre /2012 16:04

Al pè del mur…

 

Vòli pas dire mas, per aver de conselhièrs dins totes los dolmenis, n’avèm ! Parli pas dels politicians, e subretot los líders politics, mas de totes aqueles especialistas que nos venon explicar un fum de causas sul fenestron.

Dins las qualques emissions ont prenon pas las gents per de piòts, avèm drech totjorn als meteisses especialistas que nos venon explicar que lo govèrn d’esquèrra fa tot al revèrs !

E nos balhan chifras, e nos fan veire l’evolucion de tot e de la rèsta… E nos explican en general que lo president a pas cap d’imaginacion levat la d’aumentar las taxas e de remborsar mens los remèdis que son de mai en mai de remèdis de confòrt…

Per èsser onèste, cal ben dire que, dempuèi l’eleccion de nòstre president « normal », lo govèrn « normal »  deu gerir una situacion un pauc mai complicada benlèu que la qu’auriá volgut trobar.

F. Hollande o sabiá que seriá pas una partida de plaser mas aviá pas imaginat benlèu de se trobar acarat a una situacion economica que fa pas que créisser  al revèrs !

L’oposicion se freta las mans e, se gausavan, demandarián quasiment d’eleccions novèlas coma aqueste president (lo de França) es pas lo president que n’avián somiat. Pensatz, un president normal o quasi…

Que la normalitat anava plan per la campanha electorala mas, dins la gestion dels afars, es pas mai possible.

Per diferentas rasons ; e la mai importanta es que Nicolas Sarkozy a abituat los Franceses a intervenir per tot e sus tot quitament se, tròp sovent, es pas estat qu’un fuòc de palha amb las rodomontadas que van amb aquò. Un autra es benlèu que lo parlament es estat dempuèi annadas pas qu’a a la remòrca de l’executiu e que lo sol poder legitim, a tòrt o a rason, es sentit coma estant a l’Elisèu…

Qui que siá a la manòbra anam aver qualques annadas dificilas. Pendent tròp longtemps, nòstres politicans an paa agut lo coratge de prene las decisions que contrarian…

Ara es al pè del mur qu’anam poder jutjar lo maçon !

 

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 30 de setembre de 2012

 

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
25 septembre 2012 2 25 /09 /septembre /2012 18:50

Lo topin de lach…

 

I a un fum de causas que se pòdon reprochar a Daniel Cohn-Bendit mas me sembla que lo pòdon pas acusar de córrer darrièr los onors, las medalhas e las sinecuras… levat d’èsser un afogat de fotbòl e un Europèu convencit.

Sa decision de metre sa « participacion a aqueste movement [EELV] entre parentèsis » es pas un « caprici » de mai de Dany, coma o dison sos « bons » amics qu’an pas jamai esitat pr’aquò a l’anar quèrre quand lor podiá èsser de qualque utilitat.

Vertat es que los Verds an plan manobrat avant las eleccions per tirar un maximum dels socialistas e aital « aver lo burre ». Malgrat lors resultats mediòcres an obtengut tanben « l’argent del burre » – los denièrs de Judàs ? – amb senators, deputats e ministres.

Ara, volrián tanben que la lachièra lor sorriguèsse quand prenon la decision de votar contra lo tractat europèu mas per lo budgèt de l’Estat. N’i a que son venguts esquisofrenics per mens qu’aquò !

I a pas de qué s’estonar pr’aquò ; i a qualque temps ja que los líders, Jean-Vincent Placé e Cécile Duflot, avián dich que « lo verd » los interessava pas que per far de politica coma los autres. Pel moment, an capitat, au delà de lors esperanças benlèu ; e l’escambarlada granda de la ministra Duflot fa rampèl al cinisme tranquil del senator Placé.

Lor cal reconéisser qu’aprenon lèu lèu e que los jornalistas que mòstran del det lors contradiccions an pas comprés que, dins una majoritat plurala, òm podiá anar contra aquesta majoritat del moment qu’òm preservava son claus.

Dins una drecha destimborlada, los fraires enemics se tòrnan trobar en acòrd per se trufar de las « dissonàncias » dins lo camp opausat mentre qu’a l’esquèrra las vòlon pas enténer… E « les vrais gens » son pas de comptar qu’an pro a far dins la vida vidanta !

 

Editorial de La Setmana, n°886

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
22 septembre 2012 6 22 /09 /septembre /2012 17:10

Quand l’« inventor » de las icònas desconeja…

 

Vòli pas dire mas, sens far partida dels geeks informaticas, aimi ça que là d’aver un polit ordenador , aisit d’emplec e que tomba pas jamai en pana o quasi !

O faguèri pas exprès mas nhaquèri « la poma » en 1985 suls conselhs d’un collèga que, el, èra, ja a l’epòca, un geek.

Ieu aquò m’interessava per çò que vesiái ben que se podiá far de causas interessantas, non pas – per ieu – per calcular mas per escriure de tèxte.,

Seguissiái d’estagis ont passavem oradas a saniquejar per obténer, a la sortida un drapèu blau-blanc-roge, per exemple… Coma soi pas jamai estat un bon patriòta, èri pas tròp estrambordat !

Me soveni que caliá alucar l’ordenador, li far engolir un disc sople  – floppy disc – que li balhava de memòria ; puèi li far vomir lo disc, puèi li far engolir un second disc sus lo qual i aviá lo software – s’apelava pas encara lo logicial – amb lo qual voliam trabalhar…

Mas tot aquò, los joves o pòdon pas saber, ara qu’amb un clic o dos podèm anar de l’autre bòrd del planeta.

Donc aquel collèga me diguèt un jorn que se teniái qualques sòus e se voliái pas m’embestiar a far un aprendissatge penós e que m’agradava pas tròp, deuriái crompar un ordenador revolucionari qu’una joena entrepresa veniá de metre sul mercat e qu’estalviava tot aprendissatge.

En mai d’aquò, l’ordenador te « parlava » o quasiment : tanlèu alucat, foncionava e, a cada operacion, i aviá de tèxte qu’apareissiá a l’ecran per te demandar se voliás far vertadièrament çò que voliás far. E te demandava de causir la responsa : òc, non, sabi pas. Las linhas de tèxtes de l’ordenador « normal » èran remplaçadas per d’imatges (las icònas, s’apelavan), etc.

Aquò fa que, dempuèi mai de vint e cinc ans, soi fidèl a « la poma » per sa simplicitat d’emplec, son estetica e son sens de l’innovacion.

E aquò me fa mal al còr d’aprene que, quitament en Euròpa o en los Estats Units, aquesta entrepresa se compòrta coma un sacamand e paga sos emplegats al minimum sindical per se ne metre un maximum dins sa pòcha. O sabi plan que totas las entrepresas fan parièr mas auriam pogut benlèu esperar un melhor exemple d’una entrepresa que s’es totjorn volguda « a part » de las autras…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 23 de setembre de 2012

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
18 septembre 2012 2 18 /09 /septembre /2012 13:33

In memoriam ?

 

« Com la crosta d’un pastèr, las promessas que son hèitas tà estar rompudas ». Vertat es que los elegits de tots bòrds ne’n son pas jamei avares quan s’ageish de nse prométer un avénguer encantador. Vertat es tanben que los electors aiman de créder que, aqueste còp enfin, l’èrba serà mei verda. En 1981, ua de las promessas qu’èra la « reparacion istorica » devuda a « las lengas regionaus » ; que ns’apercebom lèu que n’èra pas sonque un m’as-colhonat-quan-t’èi-vist ! Ne i a pas guaire, que vse digoi lo men sentiment a perpaus deus senators socialistas – pas tots pr’aquò – qui, damb l’assentiment tacit de la dreta, excipen de l’excepcion culturau francesa quasiment entà non pas ténguer aquesta promessa. Ara – mès qu’èra tanben ua promessa en 1981 –, qu’es l’afar deu dret de vòte deus estrangèrs non-comunautaris a las eleccions municipaus « en situacion regulara desempuish cinc annadas au mens » qu’arriba suu devant de l’empont. La dreta qu’adjura lo president de i renonciar entà non pas dividir lo país en un periòde de crisi. Lo ministre de l’Interior, hèra favorable a ua lei pauc de temps a, tròba que « ne i a pas ua reivindicacion hòrta dens la societat francesa » e que « n’es pas un element poderós d’integracion ». Lo president confirma ça que là que las promessas seràn tengudas… mès sens balhar ua data. La ratificacion per França de la carta europèa de las lengas minoritàrias qu’es ua promessa electorau tanben. E que coneishem lo sosten clar e massiu que ns’apòrtan dreta e esquèrra amassa ! La responsa que Mitterrand hasó a perpaus deu vòte estrangèr que poirà tornar servir : « La societat francesa n’es pas enqüèra pro madura. » Lo clòt de las promessas enterradas que ven de se draubir ; ne bastarà pas sonque d’escríver : « In memoriam » !

 

Editoriau de La Setmana, n°885

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
15 septembre 2012 6 15 /09 /septembre /2012 16:02

« Far lo pont » : un patrimòni francés…

 

Vòli pas dire mas França, fins ara, èra coneguda per èsser lo « país dels ponts », es a dire que, per far cort e d’après los estrangièrs, nos adobam per combinar un maximum de comjats a l’entorn d’una dimenjada en perdent un minimum de moneda.

Los Estatsunidencs que, coma o sabètz pas benlèu, an son que un quinzenat de jorns de comjats per an, se demandan totjorn çò que fasèm d’aquel temps libre !

Semblan pas comprene que, en temps normal, es a dire fòra la crisi o condicions especialas, aimam d’èsser libres pendent nòstre temps libre ! Mossur de La Palice o auriá pas dich melhor, el que, un quart d’ora abans sa mòrt, èra totjorn en vida.

Los que se senton copables de trabalhar pas fan de bricolatge per eles o al negre per un vesin mai desprovesit sus aquel plan ; los autres, e ne fau partida, fan… res, mas res de res ! Se contentan de legir lo jornal o un libre o de far lo pigre, lo peresós, lo feniant, qué !

Per malastre, la crisi economica, venguda dels Estats Units, aquel país ont aiman tant trabalhar, nos obliga a nos « americanizar » e a trabalhar mai, non pas per ganhar mai mas son que per se ganhar lo de qué viure.

Poiram bastir nòstra reputacion sus quicòm mai benlèu : la jornada de… o, a còps, las jornadas de…

Aquesta dimenjada, avèm las jornadas del patrimòni ; mas de « jornada de… »  ne deu aver mai que de dimenges dins l’annada. Quand o volèm, podèm èsser los campions !

Non pas que sián totas inutilas, aquelas jornadas mas pr’aquò tantas jornadas dedicadas a quicòm, vòli dire a quicòm de nòble, a quicòm qu’enauça l’èime… tantas jornadas fan que i prestam pas mai atencion.

Los mèdia pr’aquò o nos rapèlan : fèsta de las maires, dels paires, dels grands ; fèsta de la musica, del libre ; jornada(s) de la femna, dels dreches de l’Òme, dels avugles, e dels tòrts… O festegèssem tot, seriam tròp crebats per trabalhar… e nos calriá en consequéncia far lo pont d’una faiçon o d’una autra per poder recuperar !

Calriá pensar a crear un « jornada dels ponts » que vendriá s’apondre als ponts que fasèm. O vau dire al ministre…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dienge, lo 16 de setembre de 2012

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
11 septembre 2012 2 11 /09 /septembre /2012 16:02

La bòria de la zizània ?

 

Aviái l’intencion de parlar del ministèri de la Cultura pres dins la borrasca de the crisi mas lo corrièr dels legèires de nòstre darrièr numèro fa que vos volriái parlar de la bòria nòstra puslèu que de la bòria – nòstra tanben – exagonala.

Paura Setmana, presa a partida d’una faiçon violenta per çò qu’adapta en lengadocian de paraulas lemosinas dins una entrevista – amb l’acòrd de la persona entrevistada pr’aquò ! Li es arribat d’èsser acusada tanben d’èsser un jornal « lengadocian » basat a Pau, en Bearn, país del « gascon blos e naturau ». Es pas d’entrisme, aquò ?

Me daissèssi anar a seguir aquela dralha, ma calriá tornar prene la tèsi del complòt e la de l’expansionisme « lengadocian ». Sèm totjorn, un còp o l’autre, l’« oprimeire » o la « victima » de qualqu’un, qual que siá lo domeni concernit.

E los Occitans, entre dos imnes a la lenga d’òc, una e divèrsa a l’encòp – e i tenon, macarèl ! – se congostan dins las garrolhas que los aparaires dels pateses d’òc ne fan lor mèl. Qualqu’un parlèt, longtemps a me sembla, de la tendéncia mortifèra qu’avèm quand s’agís de nòstra lenga e de nòstra cultura. Lo veire a mitat vuèg – o mai – qué !

Disi pas pr’aquò que los « lengadocians » son autan blancs coma la nèu mas fa qualque temps ja que se suènhan quitament se i a encara de trabalh a far.

Sèm fièrs de nòstra lenga, una e divèrsa, o estimam sonque la de nòstre canton ? Cridassam, e avèm rason, que nòstra lenga e nòstra cultura son matrassadas per París mas tanlèu que qualqu’un bota sus pè, amb las dificultats que sabèm, un esplech per socializar la lenga, li tombam dessús allòc de propausar de l’ajudar ! Puslèu que de « semenar la zizània » – l’iraga –  perque fariam pas l’esfòrç de « laurar drech e prigond » per una recòlta bèla ?

 

Andriu de Gavaudan

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 septembre 2012 7 09 /09 /septembre /2012 09:03

Ièr, faguèri una remarca sul mestièr d'ensenhaire en senhalant lèu fach un dorsièr del MondeLe Monde, quasèrn Culture&idées, dissabte 8 de setembre de 2012 – mas finalament, pensi qu'es melhor de o citar tot.

Lo ministèri de l'Educacion nacionala publiquèt en 2007, puèi completèt en 2010, un document repertoriant las dètz « competéncias d'aquerir pels professors, documentalistas e conselhièrs principals d'educacion per l'exercici de lor mestièr ».

O podètz consultar sus : www.education.gouv.fr/cid52614/menh1012598a.html

 

Las dètz competéncias professionalas :

 

1. — Agir en foncionari de l'Estat e de faiçon etica e responsbla.

2. — Mestrejar la lenga francesa per ensenhar e tanben comunicar.

3. — Mestrajar las disciplinas e aver una bona cultura generala.

4. — Concebre e metre en òbra son ensenhament.

5. — Organizar lo trabalh de la classa.

6. — Prene en compte la diversitat dels escolans.

7. — Avalorar los escolans.

8. — Mestrejar las tecnologias de l'informacion e de la comunicacion.

9. — Trabalhar en equipa e cooperar amb los parents e los partenaris de l'escòla.

10. — Se formar e innovar.

 

Son pas que los títols ; cal anar veire lo tèxte  complèt ont cada part es dividida en tres – coneissenças, capacitats, actituds – e desvolopada.

 

Un comentari ?

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
8 septembre 2012 6 08 /09 /septembre /2012 17:26

Lo mestièr mai bèl del monde…

 

Vòli pas dire mas, a cada dintrada, avèm la meteissa sansòina ! D’acòrd, ongan es benlèu un pauc diferent per çò qu’avèm un governament novèl que nos a promés de metre l’accent sus l’educacion…

Cal pas pr’aquò se far d’idèas ! Per diferentas rasons : una es que aquesta dintrada es estada preparada pel govèrn precedent qu’aviá, de segur, una apròcha liberala de la causa ; l’autra qu’es encara mai importanta : l’Estat es dins la panada e manca de moneda d’en pertot.

Alavetz, nos pòdon ben dire que l’educacion es la prioritat de las prioritats, e que l’impossible es ja fach, sabèm que, pels miracles, calrà esperar !

Amb la supression d’un fum de pòstes al cors de las annadas passadas, l’efectiu dels escolans per classa a crescut e es corrent de constatar que son un trentenat de drollets tre la sieisena – e encara parli pas de l’escòla primària !

Los professors an tornat trobar – pas totes – qualques oras de formacion mas empacha pas que se tròban fàcia a un public divèrs e variat e qu’es pas totjorn aisit de ne far quicòm.

Los parents son venguts mai exigents, crisi obliga, mas son nombroses los que pòdon pas ajudar lors drollets. E, tròp sovent, l’Educacion nacionala fornís pas de possibilitat d’ajuda après la classa dins lo quadre del collègi o del licèu. Las causas am cambiat mas son d’activitats que còstan, ò pas gaire !, d’argent. E d’argent…

Pendent qualque temps van aver, dins la premsa e sus la ràdios o las televisions, de que nos abeurar sus l’educacion e çò que deuriá èsser per èsser perfièch ; suls professors e lors mancas, etc.

Le Monde d’anuèit – dissabte 8 de setembre – balha los « dètz comandaments » del professor de l’ora d’ara. Paures ! Amb de jornadas que fan sonque vint e quatre oras e de setmanas que fan pas mai de sèt jorns, es a se demandar quand lo professor aurà lo temps de se pausar per manjar e dormir o per s’ocupar un pauc de sa familha, se, per cas, n’a una.

Vertat es que son pas que professors e que o son venguts après un concors dificil ; son pas coma nòstres deputats e senators qui, per la gràcia de l’esperit republican – mai eficaç que lo Sant-Esperit ? –, an la capacitat de far tres o quatre – o mai – mestièrs d’elegit a l’encòp.

 

Cronica occitana

Le Petit Belu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 9 de setmbre de 2012

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca