Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
30 octobre 2012 2 30 /10 /octobre /2012 08:11

Jòcs politics e vita vitanta…

 

Qu’ac sabi… L’Esquèrra que sembla se comportar com garias qu’aurén trobat un cotèth. Lo govèrn que sabèva totun que las causas ne serén pas aisidas e las generacions navèras deus elegits socialistas que cridan haut e hòrt qu’es acabat lo temps d’un partit de sensenaires que sa tòca n’es pas sonque de díser amen aus projèctes deu govèrn. Sens parlar deus Verds que n’escupeishen pas suus avantatges mès que vòlen conservar ua libertat d’accion complèta. E, sens estar un expèrt, que’s ved que l’equacion n’es pas de las mei elementàrias ! En consequéncia, lo congrès deu PS, que se debanava dens la Vila ròsa, qu’avèva com taca màger de « sauvar lo sordat Ayrault » ; au mens dens los discors qu’estó ua capitada ! E que sia la dauna de Peitau, la borgmèstra de Lille, lo navèth secretari o los autes, tots que digón las lors pregàrias damb conviccion sens jamei insultar l’aviéner. Ende la Dreta, l’equacion de resòlver qu’es mei simple. L’esquèrra ne pòt pas estar au poder son que « per efraccion » e qu’es donc illegitima que sia damb la victòria de F. Mitterrand en 1981 o de F. Hollande aqueste còp. Ende ahortir la lor tèsi, que disen que lo president autan com  lo son prumèr ministre e un sarròt de membres deu govèrn que son novicis, aprentís que n’an pas jamei avut responsabilitats nacionaus dens un gran ministèri o enlòc mei e que França, au miei de las subèrnas a besonh d’un capitani e d’un equipatge aguerrit. Ende ganhar au mei córrer contra F. Fillon, J. F. Copé qu’es prèst a tot e la soa miaça de « har ua crida cap a la carrèra » francesa ende contestar los projèctes deu govèrn qu’amuisha los sons sentiments democratics pregons. N’es pas atau que los uns e los autes e van redusir la fractura enter la classa politica e los Francés ordinaris…

 

Editoriau de La Setmana, n°891 


 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
24 octobre 2012 3 24 /10 /octobre /2012 18:08

Sonque una eleccion de mai ?

 

Mai d’un còp, ai escrich que, dins los mèdia franceses, las eleccions presidencialas estatsunidencas avián autant – senon mai – d’importància coma las nòstras. Me seriái enganat o França es talament dins la panada que los mèdia son mai preocupats per la situacion exagonala ? Me sembla que, ongan, an fach sonque lo servici minimum amb los comentaris dels debats entre B. Obama e M. Romney. An pas convocat los especialistas costumièrs d’aquestas eleccions. Foguèsse estat una femna candidata versus un òme de sang mesclat, l’interès se’n seriá trobat aumentat mas un mormon suscita pas l’estrambòrd e las envoladas liricas de la profession. Los que, demest nòstres elèits, sovent autoproclamats, lausenjavan Obama, fan pas gaire de bruch. Auriá decebut ? Solide, es pas estat lo Jèsus negre, lo Mèssias novèl qu’esperavan ; la realpolitik a agut rason de l’ambicion proclamada dins sos discorses e las reticéncias – per pas dire mai – de sos interlocutors a l’estrangièr e at home an redusit l’impacte de son accion. A capitat ça que la una causa d’importància : far votar una lei sus la cobertura medicala de totes los Estatsunidencs a malgrat de l’oposicion ferotja dels conservators. Benlèu es dificil per los que coneisson los Estats Units pas que pel prisma de las serias televisualas d’apreciar aquesta avançada sociala ; en mai d’aquò, nosautres podèm encara beneficiar d’una cobertura medicala… Euròpa es l’afar de totes e m’arriba de somiar que ne seriam pas al punt ont ne sèm se los mèdia – e nòstres elegits tanben – avián fach lor trabalh d’informacion en nos assabentar sus las mors dels pòbles europèus de la faiçon que o fan pels Estatsunidencs. Seriá èsser un caçajòia de pensar qu’es en causa d’un sentiment prigondament francés de superioritat ?

 

 

Editorial de La Setmana, n°890

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
21 octobre 2012 7 21 /10 /octobre /2012 18:54

Las novèlas de France-Info…

 

Vòli pas dire mas, cada jorn, i a un arganhòl  que torna inventar l’uòu de Cristòl Colomb !

L’autre matin, de d’òra, sus France-info, tombèt la novèla estrambordanta !, e nòva que non sai, que lo monde qu’avián una lenga d’ostal en mai de la lenga nacionala, èran benastrucs.

L’inventaira (sic) del concèpte : una professora de nacionalitat italiana qu’ensenha, çò pareis, en França… Sa demarcha : se servir de las lengas parladas a l’ostal pels drollets d’immigrats per melhorar lo francés e apprendre d’autras lengas.

Veni de far cort mas ne vesètz lo principi. Se lo professor met en valor lo « viscut » d’un drollet, aqueste se sentirà valorizat e esitarà pas pus a prendre la paraula ; e los resultats seràn melhors, que siá dins l’aprendissatge d’una lenga viva o dins l’aprendissatge de nòstra lenga nacionala.

La descobèrta del sègle, gaireben ! Degun i aviá pas pensat fins ara…

Ça que là foguèt un temps quand la Republica percaçava los pateses de l’exagòn per çò que la contrarevolucion parlava basco o bas-breton. Foguèt un temps qu’ère necite d’impausar la lenga de la libertat, etc.

Qualques meses a, i aguèt un debat pertocant las lengas istoricas de França, dichas « regionalas » per interdire dins las « diwans, bressolas » e autras « calandretas » l’ensenhament per immersion en balhar coma rason que los dròlles subirián un prejudici per çò que aurián, fasent aital, una coneissença insufisenta de la lenga nacionala.

Nòstres elegits, e demest eles mai d’un ensenhaire, sabon pas que, quaranta ans a, los inspectors d’anglés – èran pas los sols – recomandavan de far l’ensenhament d’aquesta lenga unicament en anglés gràcias als metòdes audiovisuals. A l’epòca, los mejans modèrnes èran una benda magnetica e un film fixe que mostravan las diferentas situacions que los jovenòts devián comprene. Jamai entendián pas un mot de francés dins lo cors e los quites explics del professor èran dins la lenga estudiada. Disi pas qu’èra aisit pel professor de far « passar lo messatge » coma se ditz ara mas vos pòdi assegurar que los resultats èran bons e qu’aquò geinava pas per l’aprendissatge del francés !.

France Info faguèt de publicitat al metòde d’aquela professora per apréner las lengas estranièras mas sens jamai parlar de las lengas istoricas de França, e ne i a sèt demest las qualas nòstra lenga occitana.

L’occitan –  e las autras lengas istoricas de França – es l’arlatenca de servici ! Lenga nacionala, non pas cèrtas ! lenga estrangièra, non pas cèrtas !

Una lenga del cap del monde parlada per qualques personas e las institucions internacionalas se mobilizan, amb rason, per la sauvar ; nòstra lenga parlada encara per centenats de milièrs de personas amb una literatura e una istòria de mai de mila ans… e lo  monde, nòstres elgits demòran sords a sa crica…

Dison qu’es aquò la democracia !

 

Cronica occitana

le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Lundi 22 d'octobre de 2012

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
16 octobre 2012 2 16 /10 /octobre /2012 15:46

La meca de l’Academia

 

Que soi content e… decebut a l’encòp. Que vengui de recéber un prèmi de la renomada internacionau e qui n’es pas coneishut sonque de quauques especialistas. Aqueth prèmi que receu abituaument un reclam favorable dens los mèdia escriuts e audiovisuaus ; e, au mens ende la mestressa d’ostau de mens de cinquanta, las canaus de television que i consacran emissions. Aung San Suu Kyi, la dauna de Rangón (Myanmar) qui’u recebó annadas a quan èra empresoada, qu’es vaduda ua icòna mediatica ara ; Barack Obama que provoquè ua controvèrsa quate ans a, etc. Qu’es un deus prumèrs còps que l’Academia suèca autreja aqueth prèmi dens ua indiferéncia quasi mondiau. Que’s pòt comprénguer de la part deus estrangèrs ; ne son pas eths qui l’an avut e que son gelós benlèu. Que sabem que los nòstes cosins d’America ne s’interessan pas sonque a un prèmi autrejat a un Estatsunidenc ; que los Chinés qu’arriden per fòrça quan es un « dissident » qu’es premiat ; que los país emergents ne son pas sonque emergents e que los ratons lavaires de Prévert se’n foten. Mès los autes, las democracias de totjorn (!) ne m’an pas enqüèra felicitat e, totun, que’s deurén regaudir. Per un còp que la dinamita hè ua òbra utila ! Las reaccions de las institucions e deus mèdia que’m hèn soscar. Benlèu qu’aqueth prèmi non me l’ameriti pas. Benlèu que l’Academia s’a deishat enganar per lo men sorríser e las meas bonas paraulas : drets de l’Òme – vaduts ara « drets umans » ! –, dret d’ingeréncia, etc. Que son estats tant estomagats per totas las meas qualitats que n’an pas vist o n’an pas volut véder que los « devers » mancavan. Ne vau pas refusar aquera distincion ça que la. Que considèri qu’aqueth prèmi Nobel de la Patz qu’es un encoratjament entà melhora’m…, jo, Euròpa !

 

Andriu de Gavaudan


 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
13 octobre 2012 6 13 /10 /octobre /2012 12:13

Qu’euròpa se transcende… utopia ?

 

Vòli pas dire mas ieu estimi mai qu’un prèmi, Nobel o pas, de la patz o pas, siá decernit a una persona que non pas a una organizacion. La rason màger, per ieu, es qu’una organizacion es lo rebat de la persona o de las personas que la gavidan e que la renomada de l’organizacion o los resultats obtenguts dependon fòrça d’aquela persona o d’aquelas personas.

De segur, vau pas far la comparason entre las associacions que coneissèm totes, que s’ocupan sul plan local o regional de far viure la democracia a totes los nivèls. E òc, quand òm s’ocupa d’una associacion de jogaires de petanca o de randonejaires, òm ajuda a la far viure. E los animators o los responsables benevòles s’ameritarián un pauc mai de consideracion de la part dels elegits que los sabon trobar quand son de besonh. Mas aquò son figas d’un autre panièr.

Per çò que n’es de las associacions nacionalas o internacionalas, son ligadas lo mai sovent al poder o als poders. E, a lor nivèl naturalament, son generalament ajudadas a milierats d’euros sens totjorn o meritar… Aital va la vida !

Tornam al prèmi Nobel de la patz que ven d’èsser autrejat a l’Union europèa. La decision pòt suspréne quand òm vei coma se compòrtan los qu’an la responsabilitat oficialament de far avançar Euròpa.

D’en primièr i a los elegits de quin país que siá e, puèi i a los eurocratas qui, eles, son pas que de foncionaris, encargats de metre en musica, se pòdi dire, las decisions dels estats. Sens parlar de Gran Bretanha per la quala Euròpa deu èsser son que un espaci gran e dubèrt per far de comèrci, òm pòt pas dire que los autres païses fagan un esfòrç bèl per la far viure, aquela Euròpa. Mai d’un aurián tendéncia a jogar lo ròtle del chuca-sang e non pas lo d’un partenari onèste per que l’emsems visca d’una faiçon melhora.

França es pas un exemple tanpauc que refusa, autan coma Alemanha, dempuèi annadas de deishar nàisser una Euròpa autra que  la sieuna ; totes se dison europèus a la condicion que los autres fagan  lor volontat.

L’atribucion d’aquel prèmi, o vesi coma un incitacion a despassar los egoïsmes nacionals que, dins aquel periòde de crisi, son tornats al galòp. Pòscan nòstres elegits comprene que las nacions sobeiranas – o son pas mai de tot biais ! – an fach lor temps e qu’Euròpa es una necessitat per subreviure e se desvolopar…

Mas qual serà l’òme d’Estat – o los òmes d’Estat – capable de transcendir los egoïsmes nacionals al nom de la nacion ? Pel moment, ne prenèm pas lo camin…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

dimenge lo 14 d'octobre de 2012

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
9 octobre 2012 2 09 /10 /octobre /2012 22:47

Comunitats, nacion, minoritats…

 

Aprenèm que, après los aver recebuts a l’Elisèu, lo president a « assegurat los representants de la comunitat josieva de son sosten e del sosten de la Republica »… Dins la declaracion qu’a facha a la premsa, lo ministre de l’Interior a declarat qu’èra « conscient que los aprendisses jihadistas arrestats [èran] pas representatius de la comunitat musulmana ». Dins un país que, per la votz de sos elegits mai o mens importants, proclama urbi et orbi que la Republica reconeis son que d’individús, jamai lo mot comunitat es estat autant emplegat. Fins ara – o sabi, i a qualque temps qu’a començat ! –, levat per l’expression nòbla de la comunitat nacionala o, pels mai audacioses, de de la comunitat europèa, aviam pas que de comunitats urbanas o de comunas e se parlava pas que de comunitat escolara, per exemple. Nòstres elegits se son meses a far nolens volens – o sens se’n rendre compte benlèu ! – de comunitarisme. E fasent aital, son eles que trabalhan a desmarmalhar la republica per çò qu’es un sistèma que pòt, se ne credèm lo diccionari, « dividir la nacion al prejudici de l'integracion ». Dins un mond cambiadís e una societat en evolucion permanenta, nos tornan parlar del « viure ensemble » mas contunhan de confondre velocitat e precipitacion en parlant de « replec identitari » mentre que, desempuèi annadas, an fach tot son possible per evitar qu’una Euròpa populara se fargue dins l’interès de totes e non pas son que dins l’interès dels especulaires financièrs o autres patriòtas apatridas. Dins qualque temps benlèu, lo mot minoritat aurà drech de ciutat e, coma o a escrich Le Clézio : « […] dins aquela Euròpa a se bastir, pel primièr còp desempuèi cinc cents ans, las nacions dominadas un còp èra poiràn tornar trobar son identitat ».

 

Edotorial de La Setmana, n°888

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
8 octobre 2012 1 08 /10 /octobre /2012 18:08

Avèm pas encara ren vist…

 

Vòli pas dire mas sabèm totes que i a un bèl brieu que marcham sul cap – enfin pas nosautres mas la societat – e, amb la possibilitat, quasi sens limits a l’ora d’ara, de saber tot sus tot o gaireben, avèm d’engolir novèlas bonas e marridas a la velocitat de la lutz !

Tot s’abarreja dins nòstre cap e, a còps, sabèm pas mai qui, dels Turcs o dels andbalaires, tiran suls Sirians o fraudan !

Comprenèm pas totjorn qui son los poirits, dels andbalaires de Montpelhièr o dels policièrs de la Bac a Marselha !

Avèm qualque dificultat a sasir las diferéncias entre lo comportament d’un èx-director d’un organisme internacional e lo d’un coble qu’auriá fach « bunga-bunga » dins una veitura en Tunisia.

Dins una autra vida, las causas èran simplas, al mens en aparéncia, benlèu per çò que fòrças causas demoravan desconegudas. I aviá – en disent aquò, pòrti pas cap de justjament – la morala judeocrestiana que disiá lo ben e lo mal ; apreniam que « lo que pana un uòu, pana un buòu » e nos semblava natural de mesclar pas los genres.

Ara, sul pic e dins la segonda, tot – gaireben tot ! – es portat a la coneissença de totes, acompanhat lo mai sovent de l’avís de lo que met la « novèla » sus la tela o que la « tweeta » ; lo tot sens cap de verificacion seriosa e sens metre distàncias.

E nosautres, que ne fasèm de tot aquò ? Sèm abeurats sens aver set e la nòstra capacitat de jutjament es demesida quand es pas complètament anientada.

Aital, l’indispensable e l’accesòri, l’important e lo derisòri se tròban a egalitat ; lo qu’a pas la possibilitat o lo temps d’anar furgar un pauc mai ven la victima, conscienta o pas, d’aquel descerebratge organizat. La lobotomizacion fonciona a plen…

Encara mai qu’abans, nòstra societat es dividida entre los que tenon la saber e lo poder que son una minoritat e totes los autres. O sabon plan los politicians de tota mena que son tanben, mai d’un còp, de victimas.

Dins un monde virtualizat, avèm lo sentiment que las causas plan realas o son pas mai. Au luòc de nos acarar a las dificultats de la vida vidanta, nos daissam anar… en pensant qu’es son que una cachavièlha que s’acabarà a la fin de la  nuèch…

I cal pas tròp comptar dessús ; la realitat serà totjorn mai fòrta que la virtualitat e farà la tria…

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 7 d'octobre de 2012

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
5 octobre 2012 5 05 /10 /octobre /2012 11:49

Dream team o cachavielha ?

Que deishem ua catastròfa ende ua auta ; quand n’es pas politica, qu’es economica o sociau. E ara, l’espòrt que ven dens la partida ! La dream team de hand-ball de Montpelhièr, la qu’obtenó medalhas e aunors, la que tots los jornalistas pujavan au pinacle, la qu’èra balhada aus dròlles coma un exemple d’integritat e d’integracion gràcias a l’espòrt, etc., aquera equipa que's tròba desempuish ua setmana dens l’uelh deu ciclòne e dens lo de la justícia. Çò que li es reprochat ? Pas grand causa, ça disen los defendeires de l'equipa, son que d’aver trichat benlèu e d’aver jogat moneda sus la lor des·hèita dens un rescontre. La navèra qu'es venguda l'eveniment de la setmana, mei important que los problèmas economicas e los licenciaments massís dens ua region o l'auta de l'exagòn. L'informacion que dèisha la plaça au sensacionau o a l'escandal e los jornalistas n'esitan pas a se transformar en paparazzi damb com excusa la d'informar. Ne sabi pas s'es a la demanda de las autoritats o dels elegits locaus mès que constati que l'afar deus rròms de Marselha – ont los praubes se'n son pres a mei praubes qu'eths – es estat escafat. Los ensenhaires, atacats e insultats per quauque parent o quauque joen, ne hèn pas mei recèpta. Los mèdia que deven véner e har audiéncia ende poder preténder a l'informacion, ça disen ! Quate regas dens un jornau o ua minuta suu fenestron e, cada jorn, qu’apèran aquò l’exclusivitat deu sègle ! Las escalas de valor que son totas abarrejadas e, dens ua societat ont l’individualisme prima, tot çò que hè poishiu qu’es rejetat. Los jogadors de la dream team ne son pas mei « dròlles qui aurén cometut ua error » ; se, per cas, n’an pas respectat lo lor contracte o an fraudat, que s’ameritan, com tot ciutadan, la rigor de la lei.
 
Editoriau de La Setmana, n°887

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
3 octobre 2012 3 03 /10 /octobre /2012 16:04

Al pè del mur…

 

Vòli pas dire mas, per aver de conselhièrs dins totes los dolmenis, n’avèm ! Parli pas dels politicians, e subretot los líders politics, mas de totes aqueles especialistas que nos venon explicar un fum de causas sul fenestron.

Dins las qualques emissions ont prenon pas las gents per de piòts, avèm drech totjorn als meteisses especialistas que nos venon explicar que lo govèrn d’esquèrra fa tot al revèrs !

E nos balhan chifras, e nos fan veire l’evolucion de tot e de la rèsta… E nos explican en general que lo president a pas cap d’imaginacion levat la d’aumentar las taxas e de remborsar mens los remèdis que son de mai en mai de remèdis de confòrt…

Per èsser onèste, cal ben dire que, dempuèi l’eleccion de nòstre president « normal », lo govèrn « normal »  deu gerir una situacion un pauc mai complicada benlèu que la qu’auriá volgut trobar.

F. Hollande o sabiá que seriá pas una partida de plaser mas aviá pas imaginat benlèu de se trobar acarat a una situacion economica que fa pas que créisser  al revèrs !

L’oposicion se freta las mans e, se gausavan, demandarián quasiment d’eleccions novèlas coma aqueste president (lo de França) es pas lo president que n’avián somiat. Pensatz, un president normal o quasi…

Que la normalitat anava plan per la campanha electorala mas, dins la gestion dels afars, es pas mai possible.

Per diferentas rasons ; e la mai importanta es que Nicolas Sarkozy a abituat los Franceses a intervenir per tot e sus tot quitament se, tròp sovent, es pas estat qu’un fuòc de palha amb las rodomontadas que van amb aquò. Un autra es benlèu que lo parlament es estat dempuèi annadas pas qu’a a la remòrca de l’executiu e que lo sol poder legitim, a tòrt o a rason, es sentit coma estant a l’Elisèu…

Qui que siá a la manòbra anam aver qualques annadas dificilas. Pendent tròp longtemps, nòstres politicans an paa agut lo coratge de prene las decisions que contrarian…

Ara es al pè del mur qu’anam poder jutjar lo maçon !

 

 

Cronica occitana

Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne

Dimenge, lo 30 de setembre de 2012

 

 

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article
25 septembre 2012 2 25 /09 /septembre /2012 18:50

Lo topin de lach…

 

I a un fum de causas que se pòdon reprochar a Daniel Cohn-Bendit mas me sembla que lo pòdon pas acusar de córrer darrièr los onors, las medalhas e las sinecuras… levat d’èsser un afogat de fotbòl e un Europèu convencit.

Sa decision de metre sa « participacion a aqueste movement [EELV] entre parentèsis » es pas un « caprici » de mai de Dany, coma o dison sos « bons » amics qu’an pas jamai esitat pr’aquò a l’anar quèrre quand lor podiá èsser de qualque utilitat.

Vertat es que los Verds an plan manobrat avant las eleccions per tirar un maximum dels socialistas e aital « aver lo burre ». Malgrat lors resultats mediòcres an obtengut tanben « l’argent del burre » – los denièrs de Judàs ? – amb senators, deputats e ministres.

Ara, volrián tanben que la lachièra lor sorriguèsse quand prenon la decision de votar contra lo tractat europèu mas per lo budgèt de l’Estat. N’i a que son venguts esquisofrenics per mens qu’aquò !

I a pas de qué s’estonar pr’aquò ; i a qualque temps ja que los líders, Jean-Vincent Placé e Cécile Duflot, avián dich que « lo verd » los interessava pas que per far de politica coma los autres. Pel moment, an capitat, au delà de lors esperanças benlèu ; e l’escambarlada granda de la ministra Duflot fa rampèl al cinisme tranquil del senator Placé.

Lor cal reconéisser qu’aprenon lèu lèu e que los jornalistas que mòstran del det lors contradiccions an pas comprés que, dins una majoritat plurala, òm podiá anar contra aquesta majoritat del moment qu’òm preservava son claus.

Dins una drecha destimborlada, los fraires enemics se tòrnan trobar en acòrd per se trufar de las « dissonàncias » dins lo camp opausat mentre qu’a l’esquèrra las vòlon pas enténer… E « les vrais gens » son pas de comptar qu’an pro a far dins la vida vidanta !

 

Editorial de La Setmana, n°886

 

Repost 0
Andriu de Gavaudan - dans Anar del mond
commenter cet article

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca