Overblog Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
12 septembre 2008 5 12 /09 /septembre /2008 19:08
Que contunham dab las paginas sheis e set de Lo Parisenc en vacanças (1974).

Dialòg :

Image 1 : « Petit, aquiu un cabàs ; va culhir ceps dens lo bòsc.
                — Òc ben ! »

Image 2 : « Cresi qu'es aciu lo prat mès i a barbelats ! »

Image 3 : « Òc, qu'es pas complicat ! Que'm cau passar devath! »

Image 4 : « A ! Aciu los camparòus ! »

Image 5 : « Bon ! Cresi qu'ara n'i a pro. Lo cabàs qu'es plen ! »

Image 6 : « Que'm pausi un pauc. Tèn, que i a ua vaca aquiu. Vòli véser aquò mei prèp. Qu'èi legit qu'aqueras bèstias èran pègas !! »

Comentari

Cabàs qu'es lengadocian mès en Gasconha qu'anaré melhor pairòt per exemple ; parièr tà culhir que melhor d'emplegar cuèlher.
* Qu'es pas complicat… en çò nòste qu'es melhor de díse N'es pas complicat
Generaument, en Gasconha camparòls, camparòus qu'existeishen mès lo monde qu'emplegan lo mot cep com tèrme generic e los qui coneishen emplegan alavetz catalans, mossarons, etc.
Totun, l'inexperiéncia que pòt servir d'excusa… e puish Nerac qu'es pròche d'Agen qu'es de parlar lengadocian !

Dialòg :

Image 1 : « Vòi jogar un pauc ! »

Image 2 : « Olé ! Olé ! A! a! a! Pas de reaccion ! »

Image 3 : « E ! »

Image 4 : « Ajuda ! Ajuda ! aquera vaca qu'es enrabiada !! »

Image 5 : «Paf ! »

Image 6 : « Tèn ! lo parisenc ! »

Image 7 : Vesi qu'as hèit la coneishença de Fernand ! Mès pequé amassar aqueths camparòls que son verinós ! ! ?? »

Dab aqueras set paginas que s'acabava lo prumèr fascicle (ueit paginas dab la cubèrta) ; e los joens e lo professor d'occitan qu'èran tot contents.
E la benda dessenhada (part 1) qu'es vendó com un best-seller. Se me sovengui plan qu'estó venuda 2,00 francs.

(de seguir)
Repost 0
11 septembre 2008 4 11 /09 /septembre /2008 11:06
Que contunham dab las paginas quate e cinc de Lo Parisenc en vacanças.

Qu'aimerí totun e'vse senhalar un obratge qui pareishó en 1987 sus la benda dessenhada occitana. Que deu n'i aver avut autes desempuish, de segur, mès n'c sabi pas.
TABUCE (Bernard), À la découverte des bandes dessinées occitanes, édité par M.A.R.P.O.C. e FEDEROP, 1987, 174 p. (Collection « Enquêtes de terrain », n°2 ; Collection Sociolinguistique de l'U.A. 04 1052 du C.N.R.S. ; « recherches sociolinguistiques, sociolittéraires et sociodidactiques en domaine occitan »)

Dialògs :

Image 1 : « Qu'es aciu. Bona nuèit ! »

Image 2 : « Quala calma aciu ! Que ia cambiament dab lo gran baloard. »

Image 4 :« Mon Diu ! I a mirgas ! »

Image 5 : « Que pòdi pas arrevelhar l'oncle ! »

Image 6 : Mèi tard… ròn

Comentari :

Enqüèra errors de joenessa dab l'emplec de * Que i a cambiament… ; que seré estar melhor de díser Be i a cambiament dab lo baloard. Tot parièr tà * Que pòdi pas… Que cau Ne pòdi pas pas arrevelhar l'oncle pr'amor qu'es ua frasa negativa.

Dialògs :

Image 1 : « Cócóricó »

Image 2 : « Qu'es aquò ? »?

Image 3 : « Ès ja levat, dròlle… Qu'es jorn !
                — Quina òra es ? »

Image 4 : « Shèis òras… Qu'ès pro demorat au lèit ! Ven disjunar ! »

Image 5 : « Minja coma cau ! »
                « E ?! »

Image 6 : « Aurètz pas de preferéncia un pauc de cafè dab ua crostada ? »

Comentari :

Enqüèra errors de joenessa dab l'emplec de * Cócóricó ; en occitan, que sia un gal, un jau o un poth, que canta en díser quiquiriquí !
Peca : *disjunardejunar.
En occitan gascon, lo condicionau present que hè  auretz au plurau segonda persona.
Qu'atz remarcat, de segur uqe's ditz  en occitan gascon òra en plaça de ora… De mei, lo diftong [ei] es generaument barrat en occitan gascon mès qu'es dubèrt dens la part nòrd-èst de Gaconha quitament se'm pareish melhor de n'ac notar pas, levat dens los etnotèxtes ; atau qu'avem  shèis, rèi, mèi… e non pas sheis, rei, mei


(de seguir… en principi…)
Repost 0
5 septembre 2008 5 05 /09 /septembre /2008 23:27
Que contunham dab las paginas duas e tres de Lo Parisenc en vacanças.
L'edicion originala qu'estó realizada a la ronèo Gestetner …
[Mès avant que calè obténguer un estencil – hèit a la man o meilèu electronic ; tàd aquò, que i avèva ua maquina especializada qui'u hargava en legir d'un bòrd la huelha de papèr convernida e en gravar de l'auta l'estencil…
L'estencil qu'èra fixat sus la ronèo e après l'aver embegut de tinta… zo ! Que's hasèva a la man o quan èran mei modèrne, qu'èra electrica la ronèo…]

Dialòg :
Image 1 :            « A ! cresi que soi arribat ! »

Image 2:             « Ò, la Maria ! Aquiu lo parisenc que'ns poirà ajudar ende tuar lo tesson. »

Image 3 :             « Que soi vengut tà passar quauques jorns dab tu e… »
                            « Qu'es beròi ! »

Image 4 :             « Salas bèstias que van arrajaar la mia carroçaria ! »
                            « Un pauc magre mès amusent !

Image 5 :             Kai !


Dialòg :

Image 1 :        « Ajuda ! Ajuda »

Image 2 :        Plaf !

Image 3 :        « As rason, qu'es plan amusent ! »

Image 4 :        « A ! A ! A ! Avetz abituds estranhas vosautas gents de la vila ; totjorn dens la hanga ! »

Image 5 :        De vrèspe…

Image 6 :        « Que't vau mostrar la tua cramba ; qu'es temps de s'anar jàser.
                        — Òc, qu'èi sòm ! »

Comentari :
En occitan gascon, « mostrar » que's ditz meilèu muishar. E qu'ac torni díser lo que enonciatiu n'es pas emplegat d'un biais sistematic dens la part nòrd-èst de la Gasconha lingüistica.

(De seguir)



Repost 0
5 septembre 2008 5 05 /09 /septembre /2008 09:29
Que tornam començar per la pagina de cubèrta…



Comentari :
Error de joenessa devuda au professor qui avèva atribuït a Yves Chaland un petit nom en occitan *« Iva » mentre que cau díser e escríver :  Ives.


… e la prumèra pagina de la benda dessenhada qui pòrta  (1) com paginacion e la data deu 20 de genèr de 1974.



Dialòg :
Image 1 :        Aquesta veitura que vòl pas avançar !

Image 2 :
    « Eu… Escotatz mon brave, aquera bilheta de dètz francs qu'es vòsta se me ajudatz a sortir la mia veitura d'aquera bolhaca.
                    — Ò ben, gardatz vòsta bilheta ; qu'anam la sortir la vòsta veitura ! »

Image 3 :
        Quauque temps aprèp…
                    « Fin finale aqueth païsan qu'èra brave de me sortir de…
Image 4 :        Ò ! non ! Que va pas arrecomençar !!

Image 5 :
        Quan se van decidir a godronar aqueths camins ! »

Comentari :
N'es pas un gascon blós mès lo professor qu'èra navèth en Gasconha a l'epòca.
En occitan gascon, « vòl » qu'es  vòu ; « vosta » [manca l'accent] qu'es vòsta  ; « bolhaca » que seré meilèu hangàs ; « vòste, vòsta » que son mens emplegats que lo vòste, la vòsta ; « fin finale » [error] qu'es de segur fin finala.
Auta error de joenessa devuda au professor : * « Que va pas tornar arrecomençar ! » au lòc de « Ne va pas tornar arrecomençar ! » L'enonciatiu que ne s'emplega pas sistematicament au Nòrd-Èst de la Gasconha lingüistica en las frasas afirmativas mès, en las frasas negativas, ne's deu pas emplegar.
L'onomatopèia « vrom » qu'es corrècta en occitan com la « o » se pronóncia [u] ;  hèra sovent que's tròba en las BD en francés « vrooom »[anglés] au lòc de « vrouuum » !

Los mei joens qui ne saben benlèu çò qu'estón los « eveniments de 1968 » que deven consultar quauque enciclopedia (non ! non ! pas Wikipedia !) tà comprénguer perqué aqueth parisenc, dab la soa veitura d'espòrt, va a la campanha…

(De seguir)


Repost 0
4 septembre 2008 4 04 /09 /septembre /2008 16:30
Los que s'interessan a la benda dessenhada que saben benlèu que los 26, 27 e 28 de seteme de 2008 e i aurà a Nerac (Òut e Garona) Les rencontres d'Yves Chaland.



Vadut a Nerac en 1957, que hasó los son estudis au licèu d'aquera vila avant de se n'anar a Saint-Étienne a l'escòla de las bèlas arts ; n'acabè pas jamei mès que montè a París e que's hasó conéisher lèu lèu.

Per malastre, un jorn de julhet de 1990, dab la soa hemna e la soa hilha, qu'avó un accident de veitura ; la soa hemna sonque que se'n tirè…

Vint e un ans après la soa mòrt, la soa veusa qu'organiza, dab l'ajuda de la comuna de Nerac, aqueths rencontres…

Ives chaland ne s'interessava pas a l'occitan mas los sons camaradas de classa que seguissèvan los cors d'occitan que decidèn dab lo lor professor de hargar ua benda dessenhada…
Los dialògs qu'èran un bon exercici mès que calèva trobar un dessenhaire… Yves Chaland que l'agradava hèra de dessenhar e qu'acceptè de tira… Qu'èra en 1974…

Que vau assajar de publicar ua pagina cada jorn en aumatge a aqueth dessenhaire qui èra dejà reconeishut com un « Gran » dens lo son mitan quan desapareishó a l'edat de 33 ans… e de har un istoric d'aquera benda dessenhada…






Aciu qu'atz çò que ne'n disèva Le Monde deu 20 o 21 de julhet de 1990. Lo medish jorn, que i avèva tanben sus tres colonas la mòrt de Georges Dargaud.

Mort du dessinateur et scénariste de BD, Yves Chaland. – L'auteur de bande dessinée Yves Chaland est mort le 18 juilet [1990], des suites d'un accident de la route.

[Né en 1957, Yves Chaland, après des études à l'École des Beaux-Arts de Saint-Étienne, signe ses premières planches dans Biblipop en 1974. Il crée son propre magazine de BD, l'Unité de valeur, puis collabore à Métal Hurlant, où démarre réellement sa carrière en 1978. Avec les aventures de Bob Fish et surtout de Freddy Lombard, porteur d'une houppe à la Tintin, puis de celles du jeune Albert, il témoigne d'un sens graphique et de dons pour le pastiche qui feront de lui un des maîtres de l'École belge de la « ligne claire »,  héritière des grands auteurs de BD que sont Hergé, Edgar P. Jacobs, Jijé ou Tillieux. Sa virtuosité l'a conduit à travailler aussi pour la publicité (dépliants, affiches, fascicules pour Euromarché, les chocolats Poulain, etc.) et pour la presse des jeunes (Astrapi, Je bouquine).]

Repost 0

Presentacion

  • : Le blog de Andriu de Gavaudan
  • Le blog de Andriu de Gavaudan
  • : Actualitat en lenga occitana Lenga e cultura occitanas (occitan ancian e modèrne)
  • Contact

Recèrca